Кіріспе
Тікенді сымнан жасалған қорғаныс кедергілері. Бетонды нығайту ғылымында, сым кедергілері – тікенді сымнан, тікенді лентадан немесе концертина сымнан жасалған қорғаныс құрылыстары. Олардың мақсаты – шабуылдаушы жаудың қозғалысын тоқтату, кешіктіру және жалпы баяулату. Шабуылдаушылар сым кедергісіне ілігіп, қозғалысы баяулағанда (немесе әдейі өлім аймақтарына бағытталғанда, немесе екеуінің қатар орындалуы мүмкін), оларды пулеметтен және артиллериядан оңай нысанаға алуға болады. Қажеттіліктерге және қолда бар ресурстарға қарай, сым кедергілері қорғаныс позициясының алдындағы қарапайым тікенді сым қоршауынан бастап, күрделі қоршаулар, концертиналар, "дракон тістері" (бұл сым кедергілерімен бірдей мақсатта қолданылады, бірақ жауынгерлік техникаға қарсы) және жүздеген метрлік қалыңдықтағы миналық далаларға (адамға және техникаға қарсы) дейін жете алады. Мысалы, "төмен сым торы" – бұл жерге шамамен 15 см (алты дюйм) көтеріліп тұрған, ретсіз орналастырылған қазықтардан тұрады. Содан кейін тікенді сым осы қазықтарға оралып, бекітіледі. Жау әскері кедергіге ілігіп, көру қиындықтарынан құлап, тұтқындалуы мүмкін.
In the military science of fortification, wire obstacles are defensive obstacles made from barbed wire, barbed tape or concertina wire. They are designed to disrupt, delay and generally slow down an attacking enemy. During the time that the attackers are slowed by the wire obstacle (or possibly deliberately channelled into killing zones, or both) they are easy to target with machine gun and artillery fire. Depending on the requirements and available resources, wire obstacles may range from a simple barbed wire fence in front of a defensive position, to elaborate patterns of fences, concertinas, "dragon's teeth" (which serve a similar purpose as wire obstacles, but for combat vehicles instead) and minefields (both anti personnel and anti armor) hundreds of metres thick. One example is "low wire entanglement", which consists of irregularly placed stakes that have been driven into the ground with only some 15 cm (six inches) showing. The barbed wire is then wrapped and tightened on to these. An enemy combatant running through the barrier, which is difficult to see, is apt to trip and get caught.
Тарих
Америка Азамат соғысының Кноксвилл науқанында, Форт Сандерс шайқасында Одақтың әскерлерінің бас қолбасшысы Амброуз Бернсайд сым тосқауылдарын қолданды. Ол кезде телеграф сымы Одақ әскерлерінің бір бөлігінің алдындағы 30-80 метрлік қашықтықтағы ағаш діңгектері арасына тартылды. Дания Корольдік әскері екінші Шлезвиг соғысы кезінде Даневирке бекіністерінің алдында сым қоршауларын қолданды. Олар алғаш рет екінші Бура соғысы кезінде британдық күштердің маңызды әскери қолданысын көрді және Бірінші дүниежүзілік соғыста кеңінен танымал болды, онда олар автоматтармен бірге, көптеген (бірақ көпшілігі емес) жарақаттарға тікелей және жанама түрде себепкер болды, соның нәтижесінде ұзаққа созылған окоп соғысы жүрді. Сым тосқауылдары, жаңа соғыс заманында қайталамалы мылтық пен жылдам атуға қабілетті артиллерия, сондай-ақ автоматтардың қорғаныстағы әскерге берген үлкен артықшылығын күшейтті. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы сым тосқауылдары кейбір жерлерде ондаған метр қалыңдыққа және бірнеше метр тереңдікке жететін, түйіскен, ретсіз тікенді сымдармен толы кеңістіктерді құрады. Мұндай тосқауылдар көбінесе қасақана жасалмайтын, бірақ артиллериялық оқтардан зақымданған тікенді сым қоршауларының қиындыларын біріктіру нәтижесінде пайда болатын. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде сым тосқауылдарын орналастыруға уақыт пен мүмкіндік болғанда, стандартты тәжірибе шабуылдаушы әскерлерді белгілі бір өлтіру аймақтарына шоғырландырып, бағыттайтын конструкцияларды қолдану болды, яғни қорғалған аймақтан диагональды бағытта жүретін сым пикеттерін орнату. Бұл белдікпен қоректендірілетін автомат, мысалы, Maschinengewehr 08, диагональ бойында орналасқанда, сыммен тоқтап, содан кейін жиналған шабуылдаушы әскерлерді оңай нысанаға алатындығын білдірді. Тағы бір әдіс – қорғаныстағы әлсіз жер сияқты көріну үшін сым тосқауылдарында тартымды көрінетін саңылаулар қалдыру болды. Мұндай саңылаулар шұңқыр сияқты әрекет етіп, шабуылдаушы әскерлерді ашылу арқылы әр түрлі пулемет орындарының шоғырланған тікелей және флангалық отына тартып әкелетін. Викерс пулеметтері сияқты бірнеше сумен салқындатылатын пулеметтердің қолданылуына байланысты, қажет болған жағдайда, бірнеше сағат бойы үздіксіз атыс жүргізілуі мүмкін. Осындай қауіпке қарсы күресу үшін жауынгерлер жүзіп бара жатқанда оларды оқтан қорғау үшін алдарынан баяу жылжытылатын кішкентай дөңгелекті болат қалқанды, қалқанды пулемет арбаларын, MacAdam Shield Shovel немесе басқа да ұқсас жүйелерді пайдаланды. Тосқауылға жеткенде, қалқандағы тесіктер арқылы шабуылдаушы сарбаз бронелі қалқанның артынан сым тосқауылдарын қиюға мүмкіндік берді. Штурмшы жасақтар өз жабдықтарына баллистикалық қалқандарды қосты, өйткені олардың мамандығының бірі – жасырын шабуыл. Корея соғысының кейбір кезеңдерінде де салыстырмалы түрде күрделі тосқауылдар қолданылды және Кореяның демилитаризацияланған аймағында және басқа да бірнеше шекараларда қолданыла береді. Дегенмен, қазіргі заманғы соғыстың өзгеруіне байланысты, бүгін қолданылатын көптеген тосқауылдар салыстырмалы түрде қарапайым және уақытша болып табылады. Танкілер мен жеңіл бронетранспорттық құралдар миналанбаған сым тосқауылдарын тегістей алады, бірақ сымдар гусеницаға оралып, көлікті тоқтата алады. Бұл дөңгелекті көліктерге де осылай болуы мүмкін, егер сым білікке оралған болса. Сым тосқауылдарын артиллерияның қарқынды оқ жаууы немесе Бангалор торпедалары арқылы да бұзуға болады.
Қосымша тиімділік
Кез келген сым кедергісінің тиімділігі оған және айналасына танкке қарсы және жарылысқа қарсы жеке адамға қарсы миналарды орнату арқылы едәуір артады. Сонымен қатар, секіргіш жеке адамға қарсы миналарды (мысалы, PROM 1) кедергіге тұйық сымдармен қосу кедергіні қауіпті етуге және оны жоюға жасалған әрекеттерді қиындатуға мүмкіндік береді. Қосымша шатастыру үшін жалған тұйық сымдарды қосуға болады. Егер жеке адамға қарсы миналар қолжетімді болмаса, қол гранаталарын тұйық сымдарды пайдаланып сымға қосу өте оңай. Егер қауіпті жарылғыш құрылғыларды қолдану тиімсіз деп табылса, түнгі уақытта енуді қиындату үшін сым кедергісіне және оның айналасына шашу жарықшаларын орналастыру оңай.