Кіріспе

Англияның Юралық жағалауындағы табиғи әктас доғасы.

Durdle Door (кейде Durdle Dor деп жазылады) – Англияның Дорсет графтығындағы Лулворт жанындағы Юралық жағалаудағы табиғи әктас доға. Ол Лулворт иелігінің иесі – Велд отбасысына жеке меншік, бірақ ол көпшілікке ашық.

Геология

Дёрдл-Дорр маңындағы жағалаудың пішіні оның геологиясымен анықталады – тау жыныстарының әртүрлі қаттылығымен және жергілікті жарықтар мен бүктелулердің үлгілерімен. Бұл арка жағалауға параллель бағытта жатқан тау жыныстарынан құралған. Тау жыныстарының қабаттары тік, ал тас жолақтары өте тар. Алғашқыда жағалау бойымен берік Портленд әктасының қабаты созылып жатқан, дәл сол қабат бір шақырымдай қашықтықта Лулворт шығанағының тар кіреберісін құрайды. Оның артында тез тозып, эрозияға ұшырайтын әлсіз тау жыныстары, ал одан кейін Пурбек төбелерін құрайтын мықты әрі қалың бор тас қабаты орналасқан. Осы жағалау бөлігінде әктастың көбі теңіз эрозиясының салдарынан жойылған, ал қалған бөлігі арканы қамтитын шағын мүйіс құрайды. Әктас қабатының батыс жағындағы эрозия арканың пайда болуына әкелді. Әктасты бор таспен байланыстыратын тас жол Портленд әктасының қабатынан, содан кейін крейд кезеңінің Уэльден саздары мен құмдарынан, одан әрі жасыл құм мен құмтастан тұрады. Ман О'Уар шығанағында, Дёрдл-Доррдің шығысында орналасқан шағын шығанақта, Портленд және Пурбек әктасы толығымен эрозияға ұшырамаған және толқындардан жоғары көтеріліп, Ман О'Уар тастары ретінде көрінеді. Сол сияқты, батысқа қарай теңізде эрозияға ұшыраған әктас тізбегі кішкентай тасты аралдарды құрайды, олар (шығыстан батысқа қарай) – Булл, Соқыр Сиыр, Сиыр және Балапан деп аталады.