Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испанияның премьер-министрі (1976–1981)
Prime Minister of Spain (1976–1981)
Адольфо Суарес Гонсалес, 1-ші Суарес герцогы (aˈðolfo ˈswaɾeθ; 25 қыркүйек 1932 – 23 наурыз 2014) – испандық заңгер және саясаткер. Суарес Испанияның Екінші Испания Республикасынан бері демократиялық жолмен сайланған тұңғыш премьер-министрі және Франсиско Франконың диктатурасынан кейін елдің демократияға өтуінің маңызды тұлғасы болды. Испания әлі де автократиялық режим болған кезде, 1976 жылы король Хуан Карлос оны премьер-министр етіп тағайындады, оның үкіметі демократияны орнатуға септігін тигізер деген үмітпен. Ол тағайындалған кезде көпке таныс болмағандықтан, көптеген саяси күштер оның үкіметіне күмәнмен қарады. Дегенмен, ол Франко кезеңінің Кортесінің таратылуын және барлық саяси партиялардың (оның ішінде Испания Коммунистік партиясының) заңдастырылуын жүзеге асырды, бұл өте қиын қадам болды. Ол Демократиялық орталық одағын басқарды және 1977 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетті. 1981 жылы ол отставкаға келіп, Демократиялық және әлеуметтік орталық партиясын (CDS) құрды, ол Кортеске бірнеше рет сайланды. 1991 жылы саясаттан, ал 2003 жылы Альцгеймер ауруына байланысты қоғамдық өмірден толығымен шеттеді.
Adolfo Suárez González, 1st Duke of Suárez (aˈðolfo ˈswaɾeθ; 25 September 1932 – 23 March 2014) was a Spanish lawyer and politician. Suárez was Spain's first democratically elected prime minister since the Second Spanish Republic and a key figure in the country's transition to democracy after the dictatorship of Francisco Franco. When Spain was still an autocratic regime, he was appointed prime minister by King Juan Carlos in 1976, hoping that his government could bring about democracy. At the time of his appointment, he was not a well known figure, making many political forces skeptical of his government. However, he oversaw the end of the Francoist Cortes, and the legalisation of all political parties (including the Communist Party of Spain, a particularly difficult move). He led the Union of the Democratic Centre and won the 1977 general election. In 1981, he resigned and founded the party Democratic and Social Centre (CDS), which was elected to the Cortes numerous times. He retired from politics in 1991 and from public life in 2003, due to Alzheimer's disease.
Ерте өмір
Адольфо Суарес Гонсалес 1932 жылғы 25 қыркүйекте Испанияның Авила провинциясындағы Себрерос қаласында, адвокат Иполито Суарес Гуэрра мен Герминия Гонсалес Прадостың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның екі ата-анасы да Испания Азамат соғысы кезінде республикашылдарды қолдаған. 18 жасында Суарес Католиктік әрекет тобының Авила бөлімшесінің төрағасы болды. Сонымен қатар, ол Мадридтегі Аточа теміржол стансасында қысқа мерзімге жүк көтеруші болып жұмыс істеді. Бірақ, оның жасына байланысты (азамат соғысы аяқталған жылы оған 7 жас толғандықтан), Суарес қанды Азамат соғысымен немесе Франконың ең қатыгез жылдарымен ескі саясаткерлердей байланысты болмады. 1991 жылы жеке себептермен саяси қызметтен қанағаттанды. Ол сондай-ақ Мадрид клубының мүшесі болды, бұл 80-нен астам бұрынғы демократиялық премьер-министрлер мен президенттерден құралған тәуелсіз ұйым (Мадридте орналасқан). Бұл ұйым демократиялық басқару мен көшбасшылықты нығайту үшін жұмыс істейді.
Adolfo Suárez González was born on 25 September 1932 in Cebreros in the Province of Ávila of Spain, the eldest son of Hipólito Suárez Guerra, a lawyer, and Herminia González Prados. Both of his parents supported the Republicans during the Spanish Civil War. At the age of 18, Suárez was president of the Ávila chapter of Catholic Action. He also worked briefly as a porter at Madrid's Atocha railway station. Nevertheless, it was noted that due to his age (he turned 7 years old in the year the civil war ended), Suárez was not as strongly associated with the bloody Civil War or the most brutal years of Franco's rule as the older politicians. He retired from active politics in 1991, for personal reasons. He was also a member of the Club de Madrid, an independent organization (based in Madrid) that is composed of more than 80 former democratic Prime Ministers and Presidents. The group works to strengthen democratic governance and leadership.
Ауру және өлім
2005 жылғы 31 мамырда Суарестің ұлы Адольфо Суарес Ильяна испан теледидары арқылы әкесі Альцгеймер ауруына шалдыққандығын хабарлады. Бұл хабарлама испандық БАҚ-та Суарездің денсаулығы туралы күмәндер туғаннан кейін жасалды. 2014 жылғы 21 наурызда оның ұлы оның неврологиялық денсаулығының нашарлауы салдарынан өлімі жақын екенін мәлімдеді. Содан кейін Суарес 2014 жылғы 23 наурызда Мадридтегі клиникада тыныс алу инфекциясынан қайтыс болды. Суареске мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалып, ол Авила соборының монастырына жерленді. Рим папасы Франциск көңіл айтып, былай деді: "Сіздердің барлығыңызбен бірге, мен Испанияның жақын тарихындағы ерекше және маңызды тұлғаның мәңгілік тыныштығы үшін Құдайға шын жүректен дұға етемін". 2014 жылғы 26 наурызда Испания үкіметі елге көрсеткен қызметі үшін Мадрид Барахас әуежайын Адольфо Суарес Мадрид-Барахас әуежайы деп атауға шешім қабылдады.
On 31 May 2005, Suárez's son, Adolfo Suárez Illana, announced on Spanish television that his father was suffering from Alzheimer's disease. The announcement followed speculation about Suárez's health in the Spanish media. On 21 March 2014, his son announced that his death from neurological deterioration was imminent. Suárez then died as a result of a respiratory infection on 23 March 2014 in a clinic in Madrid. Suarez was given a state funeral and was buried in the cloister of Ávila Cathedral. Pope Francis shared his condolences, saying: "In fraternal suffrage with you all, I make fervent prayers to the Lord for the eternal rest of this esteemed and feature figure of the recent history of Spain." On 26 March 2014, the Spanish government decided to rename the Madrid Barajas Airport to Adolfo Suárez Madrid–Barajas Airport in honour of his service to the country.
Отбасы
Суарес 1961 жылы Мария дель Ампаро Ильяна Элортегиге үйленді. Ол 2001 жылғы 17 мамырда қатерлі ісіктен қайтыс болды. Олардың үлкен қызы Мария дель Ампаро ("Мариам") Суарес Ильяна (1962–2004) 11 жыл бойы ауырғаннан кейін 2004 жылғы 6 наурызда сүт безі қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оның кіші екі қарындасы да осы ауруға шалдықты. Суарестің үлкен ұлы Адольфо Суарес Ильяна – саясаткер, заңгер және бұқа күресімен тығыз айналысады, екі ұлы бар. Суарес екі баласынан – қызы Лорасы мен ұлы Франсиско Хавьерден де әлі үйленбеген.
Suárez married María del Amparo Illana Elórtegui in 1961. She died from cancer on 17 May 2001. Their eldest daughter, María del Amparo ("Mariam") Suárez Illana (1962–2004), died of breast cancer on 6 March 2004, following an 11 year illness. Both of her younger sisters also suffered from the same illness. Suárez's eldest son, Adolfo Suárez Illana, is a politician, lawyer, and is heavily involved with the world of bullfighting and has two sons. Suárez had two more children, his daughter Laura and his son Francisco Javier; both remain unmarried.
Ұлттық
Алтын Тоқ орденінің 1193-ші рыцары (2007 жылдың 8 маусымы). Карл III орденінің алқасы (постхумалды түрде) (2014 жылдың 24 наурызы). Карл III орденінің Үлкен кресті (1978 жылдың 23 маусымы). Католик Изабелла орденінің Үлкен кресті (1973 жылдың 29 қыркүйегі). Азаматтық Еңбек орденінің Үлкен кресті (1969 жылдың 18 шілдесі). Альфонсо X Дана орденінің Үлкен кресті (1970 жылдың 1 сәуірі). Альфонсо X Дана орденінің Командирлік кресті (1967 жылдың 1 сәуірі). Әскери-теңіз орденінің Үлкен кресті (1972 жылдың 1 сәуірі). Циснерос орденінің Үлкен кресті (1972 жылдың 18 шілдесі). Жүктеме және Жебелер орденінің Үлкен кресті (1975 жылдың 4 шілдесі). Ақ безбенді Әскери Еңбек орденінің Үлкен кресті (1970 жылдың 14 қыркүйегі).
1,193rd Knight of the Order of the Golden Fleece (8 June 2007). Collar of the Order of Charles III (Posthumously) (24 March 2014). Grand Cross of the Order of Charles III (23 June 1978). Grand Cross of the Order of Isabella the Catholic (29 September 1973). Grand Cross of the Order of Civil Merit (18 July 1969). Grand Cross of the Civil Order of Alfonso X, the Wise (1 April 1970). Commander's Cross of the Civil Order of Alfonso X, the Wise (1 April 1967). Grand Cross of the Order of Naval Merit (1 April 1972). Grand Cross of the Order of Cisneros (18 July 1972). Grand Cross of the Order of the Yoke and the Arrows (4 July 1975). Grand Cross of the Military Merit with White Decoration (14 September 1970).