Пабло Иглесиас: Испан әлеуметтік социализмінің негізін қалаушысы

Кіріспе

Испаниялық саясаткер және еңбек қозғалысының көшбасшысы Пабло Иглесиас Поссе (17 қазан 1850 – 9 желтоқсан 1925) – испандық социалист және марксист еңбек қозғалысының көшбасшысы. Ол испан социализмінің негізін қалаушысы деп есептеледі, өйткені 1879 жылы Испания Социалистік жұмысшылар партиясын (PSOE) және 1888 жылы Испания Жалпы жұмысшылар одағын (UGT) құрған.

Өмірбаян

Иглесиас Феррольде Педро Иглесиас пен Хуананың қарапайым ата-анасы Паулино деп атаған ұлы болып дүниеге келді. Алты және тоғыз жас аралығында, әкесі қайтыс болған кезде мектепке барып оқыды. Мануэл, оның інісі мен анасы мүлкін кішкентай жабық арбаға тиеп, Мадридке көшіп барды. Паблоның анасы тіршілік табу үшін қаңғыбас сұрады, ал екі ұл да Сан-Фернандо хосписіне орналасты. Олар онда бастауыш білім алды, ал Пабло баспа ісін үйренді. Он екі жасында хоспистен шығып, жұмыс істеп, анасына көмектесе бастады. Ол баспагер болып жұмыс істеді, бірте-бірте жалақысын арттырды. Ереуіл салдарынан жұмысынан айырылғанда, інісі туберкулезден қайтыс болды. Ол кешкі сыныптарға қатысып, француз тілін үйренді. Бұл оған француз саясаттануының классикалық еңбектерін оқуға, француз социалистерінің шығармаларын аударуға және халықаралық конгрестерге қатысуға мүмкіндік берді. 1869 жылғы Конституциямен қорғалған Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының (AIT) испан бөлімшесі Мадридте бірқатар конференциялар ұйымдастырды. Иглесиас оларға қатысты және 1870 жылы баспа бөліміне шақырылды. «Солидарность» газетінің жарық көргенінен бастап, ол өмірінің соңына дейін қарқынды журналистік қызметпен айналысты. 1873 жылы Иглесиас Көркем баспагерлер қауымдастығына қосылуға өтініш берді, ал келесі жылы оның президенті болып сайланды. Осы платформадан ол әлемдегі екінші жұмысшылар партиясын құруға дайындық жұмыстарын жасырын түрде бастады. 1879 жылдың 22 мамырында Мадридтегі халықаралық бауырластықтың жасырын банкетінде жиырма бес адам (Иглесиас басшылығымен) Испан социалистік жұмысшылар партиясын (PSOE – Partido Socialista Obrero Español) құрды. Саяси белсенділігі үшін Иглесиас бірнеше рет түрмеге қамалды, алғаш рет 1882 жылы ереуілден кейін, соңғы рет 1910 жылы, алпыс жасқа толғанда. Ол әрқашан кешірім сұрау ұсыныстарын қабылдамады, ал бұрынғы сотталған ретінде кейбір жұмыс берушілер оған жұмыс беруден бас тартты. Бірнеше рет, тек 1886 жылдың 12 наурызында оның құрған «Социалист» газеті және оның баспашы, редакторы және директоры ретінде алған жалақысы оны аштықтан сақтап қалды. 1888 жылдың 12 тамызында Барселонада Испанияның жалпы жұмысшылар одағы (UGT) құрылды, оның атын Иглесиас ұсынды. 1889 жылғы съезде оны ұлттық комитетінің президенті етіп тағайындады, ол 36 жыл бойы, өліміне дейін осы лауазымда болды. 1890 жылы Мадридте 1 мамыр күні күрес күні алғаш рет тойланғанда, ол демонстрацияны басқарды. Ол 8 сағаттық жұмыс күні сияқты заңнамалық реформалар туралы талаптарды Үкіметке жеткізуді ұйымдастырды. 1905 жылы ол алғаш рет Мадрид қалалық кеңесіне сайланды. Республикашылдар Иглесиасқа қарсы болды, бірақ Республикашыл-социалистік одақ 1910 жылғы сайлауға жол ашты, оның нәтижесінде ол Испания Парламентіне алғашқы социалистік депутат болып сайланды. 1914 жылдан кейін денсаулығының нашарлауы парламенттік мансабын шектеді, көптеген парламенттік сессияларға қатысуына кедергі келтірді. 1923 жылы ол соңғы рет депутат болып сайланды. Теориялық білімі жеткіліксіз болғанымен, ол Испанияда және халықаралық деңгейде көптеген маңызды еңбектер жазды. Ол Испанияда 1870 жылдың 5 желтоқсанында «Солидарность» газетінде жариялаған «Соғыс» атты алғашқы мақаласынан бастап, 1925 жылдың 5 желтоқсанындағы «Еркінде жұмысшы табысы жеңеді» атты соңғы мақаласына дейін Испанияда екі мыңнан астам газет мақалаларын жариялады. Иглесиас испан социалистік идеалистерінің ішіндегі ең жақсы пропагандистердің бірі болды; көптеген жұмысшылар көшбасшылары осылай қызығушылық тудыратын көптеген жазбалар жазған жоқ. Оның еңбектеріне қатал қорғаныс пен ашулы шабуыл тән, ол жаңғырту және үміт туралы этикалық тұрғыдан дұрыс шақыру жасайды. Ол қайтыс болған кезде кеңсесінде «Социалист» газетіне оның туған күнінен бері арналған 1000 песеталық сыйлық табылды. Оның өлімінен кейін оған көптеген құрмет көрсетілді. Үкімет рұқсатымен 150 000-нан астам жұмысшы оның жерлеу процессиясына қатысып, Мадридтегі азаматтық зиратқа жеткізді. Испандық либерал философ Хосе Ортега и Гассет оны «әлемдік әулие» деп атады. Эрнест Хемингуэйдің «Кім үшін қоңырау соғылады?» романында: «Испания халқын Құдай жасын. Олардың қандай көшбасшысы болса да, оларды қиратады. Екі мың жыл ішінде бір жақсы адам, Пабло Иглесиас» деп жазған (35 тарау).

Iglesias was born in Ferrol son to Pedro Iglesias and Juana, humble parents who called him Paulino. He attended school between the ages of six and nine, when his father, a municipal laborer, died. Manuel, his younger brother, and their mother put their possessions in a small covered cart and walked with it to live in Madrid. Pablo's mother survived there by begging, and both boys entered the Hospicio of San Fernando. They completed primary schooling there, and Pablo learned printing. Aged twelve he left the Hospicio to work and to help support his mother. He worked as a printer, gradually improving his wages. While he was rendered unemployed by a strike, his brother died of tuberculosis. He attended evening classes and learned French. This let him read classic works of French political science, translate the works of French socialists and participate successfully in international congresses. Protected by the 1869 Constitution, the Spanish section of the International Workingmen's Association (AIT) organized a series of conferences in Madrid. Iglesias attended, and in 1870, was invited to enter the printers section. The appearance of Solidarity, newspaper of the International, started him on the intense journalistic career that occupied the rest of his life. Iglesias in 1873 applied to join the Association of Art Printers and the following year was chosen as its president. From this platform he began several years of secret work preparing to start the world's second workers party. On 22 May 1879, at a renowned clandestine banquet of international brotherhood in Madrid, twenty five people (led by Iglesias) founded the Spanish Socialist Workers Party (PSOE Partido Socialista Obrero Español). Political activism repeatedly put Iglesias in jail, first in 1882 after a strike and the last time in 1910 when he was sixty. He always rejected offers of clemency, and as an ex convict some employers would deny him work. More than once, only the newspaper The Socialist he had founded on 12 March 1886, and his wage as its printer, editor and director, kept him from starving. On 12 August 1888 the Spanish General Workers Union (UGT) was founded in Barcelona, its name proposed by Iglesias. The Congress of 1889 named him president of its national committee, a position he held for 36 years until his death. In 1890, when the day of struggle was celebrated for the first time in Madrid on 1 May, he headed a demonstration. He led the representation to the Government of demands for legislative reforms, such as the 8 hour working day. In 1905 he first joined the City Council of Madrid. Republicans had opposed Iglesias, but a Republican Socialist alliance paved the way for the 1910 elections to make him the first socialist deputy in the Spanish Parliament. Worsening health prevented him attending many parliamentary sessions after 1914, limiting his parliamentary career. 1923 saw him elected a deputy for the last time. Despite his sparse theoretical background, he produced many excellent intellectual works in Spain and internationally. He published more than two thousand newspaper articles in Spain between his first, The War, on 5 December 1870 in Solidarity, and the last, The Working Class Will Win in Freedom on 5 December 1925. Iglesias was one of the best propagandists among Spanish socialist idealists; few workers' leaders wrote so much of interest. Characterised by vehement defense and furious attack, his works make an ethically coherent call for regeneration and hope. On his death, an office drawer contained a parting gift of 1,000 pesetas from Iglesias for The Socialist, to which he had been linked from its birth. There were widespread posthumous tributes to him. With Government authorization, more than 150,000 workers accompanied his funeral procession to the civil cemetery in Madrid. The Spanish liberal philosopher José Ortega y Gasset praised him as a "secular saint". In For Whom the Bell Tolls, Ernest Hemingway wrote, "God pity the Spanish people. Any leader they have will muck them. One good man, Pablo Iglesias, in two thousand years " (Chapt. 35).