Кіріспе
Герберт Ричард Вехнер (11 шілде 1906 – 19 қаңтар 1990) – неміс саясаткері. Бұрынғы коммунистік партия мүшесі, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Социал-демократтар қатарына (СДП) қосылды. 1966–1969 жылдары Германияның ішкі германиялық қатынастар министрі қызметін атқарды, содан кейін 1983 жылға дейін Бундестагтағы СДП парламенттік фракциясының төрағасы болды. 1949–1983 жылдар аралығында Бундестаг депутаты болған кезінде Вехнер өткір риторикасымен және қарсыластарын тікелей сөйлеу арқылы шабуылдау стилімен танымал болды, ол көбінесе өзімен келіспейтін депутаттарды жеке сөздермен қорлады. Ол Бундестаг төрағасының ресми айыптаулары бойынша рекордтық көрсеткішті (бір санау бойынша 77, екіншілері бойынша 78 немесе 79) иеленеді.
Herbert Richard Wehner (11 July 1906 – 19 January 1990) was a German politician. A former member of the Communist Party, he joined the Social Democrats (SPD) after World War II. He served as Federal Minister of Intra German Relations from 1966 to 1969 and thereafter as chairman of the SPD parliamentary group in the Bundestag until 1983. During his tenure in the Bundestag from 1949 to 1983, Wehner became (in )famous for his caustic rhetoric and heckling style, often hurling personal insults at MPs with whom he disagreed. He holds the record for official censures (77 by one count, 78 or 79 by others) handed down by the presiding officer.
Өмір
Герберт Веннер Дрезденде аяқ киім жасаушының ұлы болып дүниеге келген. Оның әкесі кәсіподақта белсенді болды және Социал-демократиялық партияның мүшесі болды. Әкесіне қарағанда радикалдырақ, Веннер 1923 жылы рейхсвер әскерлерінің Саксония еркін мемлекетіне, канцлер Густав Стреземанның ДВП–СДП үкіметінің тапсырмасымен басып кіруіне байланысты Эрих Мюссам айналасындағы анархо-синдикалистік топтарға қатысты. Ол сондай-ақ Мюссаммен де қақтығысты, оның бейбітшілдікке ұмтылысын қабылдамады және оны ақша ұрлады деп айыптады, бірақ Веннер бұны ешқашан мойындаған жоқ. 1927 жылы Германия Коммунистік партиясына (КПД) қосылып, сол жылы партияның «Rote Hilfe» ұйымының қызметкері болды. Веннер тез өркендеп, 1930 жылы Саксонияның Ландтаг депутаты болып сайланды. Бірақ бір жылдан кейін Берлиндегі КПД саяси бюросында Вальтер Ульбрихтпен жұмыс істеу үшін қызметтен кетті. 1933 жылғы қаңтарда Гитлер билікке келгеннен кейін, ол Саар аймағынан нацистік режимге қарсы коммунистік қарсылыққа қатысты. 1935 жылы Саар Германияға қайта қосылғаннан кейін Веннер елден шығып, алдымен Парижде, содан кейін 1937 жылы Мәскеуге кетті. Мәскеуде ол «Hotel Lux» қонақүйінде тұрып, «Deutsche Zentral Zeitung» газетіне мақалалар жазды және Иосиф Сталиннің 1937–1938 жылдардағы Ұлы тазалауына тап болды. Веннердің өлімінен кейін неміс «Der Spiegel» журналында оның өзінің қауіпсіздігі үшін Хьюго Эберлейн сияқты бірнеше партия мүшелерін НКВД-ға хабарлағандығы туралы айыптаулар жарияланды. 1941 жылы Германияға қайта оралу үшін бейтарап Швецияға жіберілгеннен кейін, ол 1942 жылы Стокгольмде тұтқындалып, тыңшылық қылды деген айыппен түрмеге қамалған. Оның қасақана түрмеге баруға тырысқан-тырыспағаны нақты анықталған жоқ, бірақ политбюро басшысы Вильгельм Пик оны КПД-дан шығарды. 1946 жылы Германияға оралғаннан кейін Веннер Гамбургтегі Социал-демократиялық партияға қосылып, көп ұзамай төраға Курт Шумахердің кеңесшісі болды. 1949 жылғы федералды сайлаудан кейін ол Бундестагқа сайланды және 1983 жылға дейін саяси өмірінен зейнетке шыққанға дейін депутат болып қызмет етті, сонымен қатар 1952 жылдан 1958 жылға дейін Еуропалық парламент мүшесі болды. 1957/58 жылдары және 1964–1966 жылдары ол СДПК парламенттік фракциясы төрағасының орынбасары болды. Веннер партияның Годесберг бағдарламасын қабылдауына ықпал етті, онда социал-демократтар марксистік идеологияға берілгендіктен бас тартып, сайлаушылардың қолдауын кеңейтті. 1966 жылы ол канцлер Курт Георг Кизингердің ХДС–СДПК үкіметінде Германияның барлық неміс істері жөніндегі федералды министрі болып тағайындалды. Бұрынғы коммунист пен нацистік партияның бұрынғы мүшесі арасындағы ынтымақтастық жақсы болды, тіпті Веннер ХДС серіктестеріне көпшілік дауыс беру жүйесін қолдау арқылы коалицияны тұрақтандыруға уәде берді, бірақ кейін бұл жүйені «ақылға сыймас нәрсе» деп атады. 1969 жылғы федералды сайлаудан кейін СДПК Вилли Брандт басшылығымен үкімет құрғаннан кейін Веннер СДПК парламенттік фракциясының төрағасы болды. Ол өз мүшелерін қатаң тәртіпке бағындырған адам ретінде танымал болды. 1972 жылғы 27 сәуірде ХДС Брандтқа қарсы конструктивті сенімсіздік дауысы бергенде, ол SPD депутаттарына пара алған болуы мүмкін диссиденттерді болдырмау үшін дауыс беруге қатыспауға бұйрық берді. Оппозициялық кандидат Райнер Барзель абсолютті көпшілік дауысқа ие бола алмады, себебі жетіспейтін дауыс саны екі болды. Брандт 1972 жылы қайта сайланғаннан кейін, 1973 жылғы мұнай дағдарысы кезінде екі адам арасындағы қарым-қатынас суытылды, өйткені Веннер канцлердің саясатын шешімсіз деп санады. «Гийом ісі» барысында ол Брандтті қызметте қалуға көндіруге көп күш жұмсаған жоқ және Хелмут Шмидт канцлерлігіне қолдау көрсетті. 1980 жылдан бастап Палатаның ең тәжірибелі депутаты болған Веннер 1983 жылы социал-либералдық коалиция ыдырағаннан кейін қайта сайлануға түспеді. Ол Бонн қаласына зейнетке шығып, 1990 жылы 83 жасында ұзақ аурудан кейін, қант диабеті мен Бинсвангер ауруынан қайтыс болды.
Риторика
Вехнер Бундестаг мүшелері арасында (және жұртшылық арасында) өзінің оған келіспеген депутаттарға қатысты өткір және көбінесе қорлайтын риторикасымен танымал болды. Оның саяси қарсыластары туралы айтқан сөздері көбінесе олардың тегімен байланысты ұсыныстар арқылы қорлауға ұласты. Бір ерекше жағдай – ол Гельмут Колды қорлау үшін қолданған "Дюфельдофель" деген жаңа сөз. Оның өткір пікірлері өз партиясының ішінде де тоқтаған жоқ: SPD депутаты Франц Йозеф Зебиш 1960-шы жылдары Бундестагтағы әріптік тәртіппен орын тебуінің өзін бөлменің соңына тастағанын айтқанда, Вехнер оған өзін "Жолдас Ит" деп қайта атауын ұсынды. Неміс БАҚ кейде Вехнер мен ХСС саясаткері Франц Йозеф Штраусты саяси қарсыластар ретінде көрсетеді, себебі екеуі де өз партияларындағы ықпалды, бірақ ең жоғары лауазымдарға жетпеген саясаткерлер болды, ал Штраус та қатал болғанымен, жеке басын қорлайтын риторикадан аулақ болды. Вехнердің ХДС/ХСС саясаткерлері арасындағы қабылдануы оның риторикасының нәтижесінде көбінесе теріс болды. Дегенмен, ХДС саясаткері Хайнер Гейслер Вехнердің өз партиясының ұстанымдарын қорғаудағы келісімсіз стилін "барлық уақыттағы ең ірі парламенттік гаубица" деп бағалады.