Кіріспе

Кейінгі Аббаси дәуірінде пайда болған исламдық атақ, Әйюби, Осман және Сауд әулеттері қолданған. Екі қасиетті мешіттің қызметшісі (қысқаша CTHM; خَادِمُ ٱلْحَرَمَيْنِ ٱلشَّرِيفَيْنِ), немесе Екі қасиетті қаланың қорғаушысы – 1986 жылдан бері Сауд Арабиясы монархтары ресми түрде қолданатын патшалық атағы. Бұл атақ бұрын Әйюбилер, Мамлюктер, Османдықтар және Хиджаздың Шарифтері сияқты көптеген мұсылман билеушілері тарапынан қолданылған. Кейде бұл атақ Исламның де-факто халифасын білдіреді деп есептелген, бірақ ол негізінен Исламның ең қасиетті екі мешітін – Меккедегі Әл-Харам мешітін (اَلْمَسْجِدُ ٱلْحَرَامُ, "Қасиетті мешіт") және Мединадағы Пайғамбар мешітін (اَلْمَسْجِدُ ٱلنَّبَوِيُّ) қорғау және күтіп ұстау жауапкершілігін алған билеушіге қатысты. Екеуі де Сауд Арабиясының Хиджаз аймағында орналасқан. "The Muslim 500" басылымы Қамқоршыны Исламның және сүнни Исламның ең күшті және ықпалды тұлғасы деп атады, сондай-ақ әлемдегі ең күшті мұсылман және араб билеушісі деп таныды.

Тарих

Бұл атақты алғаш рет Саладин қолданған деп есептеледі. 1517 жылы мамлюктерді жеңіп, Мекке мен Мединаны бағындырғаннан кейін Осман сұлтаны Селім I бұл атақты қабылдады. Өзін «Екі киелі қасиеттің билеушісі» (Ḥākimü'l Ḥaremeyn – حَاكِمُ الْحَرَمَيْن) деп атаудың орнына, ол «Екі киелі қасиеттің қызметшісі» (Ḫādimü'l Ḥaremeyn – خَادِمُ الْحَرَمَيْن) атағын қабылдады. Сауд Арабиясының бұл атақты алған алғашқы королі Фейсал бин Абдул Азиз (1906–1975) болды. Оның ізбасары Халид бұл атақты қолданбады. Қазіргі король Салман бин Абдулазиз Әл Сауд 2015 жылғы 23 қаңтарда жартылай бауыры король Абдулланың қайтысынан кейін осы атақты алды.