Кіріспе

Үндістандағы экспресс пойыздар сериясы – Үндістандағы жолаушылар пойызы қызметі.

Rajdhani Express – Үндістан темір жолының қызметтерінің бірі, ол елдің астанасы Нью-Делиді түрлі штаттардың астаналарымен немесе ірі қалаларымен байланыстырады. "Радждани" сөзі санскрит тілінен алынған және "астана" деген мағынаны білдіреді. 1969 жылы іске қосылған бұл пойыздар Үндістан темір жолының ең жоғары деңгейдегі қызметтерінің қатарына жатады және теміржол желісінде үнемі басымдыққа ие.

Тарих

1960 жылы Үндістан теміржол басқармасы пойыздарының жылдамдығын арттыру мақсатында зерттеу тапсырды, олардың жылдамдығы қолданыстағы кең табанды жолдарда шектеулі болатын. Жолаушылар пойыздары үшін 140 км/сағаттық мақсат, ал аралық кезеңде 120 км/сағат белгіленді. Ғылыми-зерттеу, жобалау және стандарттау ұйымы (RDSO) 1962 жылы осы жұмысты бастады, ал далалық сынақтар 1967 жылы өтті. 1969 жылдың 19 ақпанында Үндістан үкіметі теміржол бюджетінде сағатына дейін жылдамдыққа жете алатын жаңа экспресс пойыздың енгізілетінін жариялады. 1969 жылдың 1 наурызында алғашқы Rajdhani Express тоғыз вагондармен Нью-Делиден Хаураға жол тартты, кері сапар 3 наурызда басталды. Пойыз сапарды 17 сағат 20 минутта аяқтады және 1972 жылға дейін, Мумбаиден екінші Rajdhani пойызы іске қосылғанға дейін, жалғыз пойыз болып қызмет етті.

Қайырма

"Радждани" поездарында толықтай кондиционерленген вагондар бар, оларды алдын ала брондау қажет. Алғашқыда поездарда кресло вагондары болған, бірақ қазір поездарда үш түрлі конфигурациядағы ұйықтайтын вагондар ғана бар: бірінші класс, екі қабатты және үш қабатты. 2006 жылға дейін вагондарды тек Ченайдағы Integral Coach Factory өндірген, содан кейін Капурталадағы Rail Coach Factory компаниясы жасаған LHB вагондары енгізілді. Пойыздар жоғары жылдамдықпен жүруге қабілетті болғанымен, максималды жылдамдық көбінесе шектеледі, ең жылдам "Радждани" пойызының максималды жылдамдығы және орташа жылдамдықтар жол қадағалауы мен қолдаушы жолдардың жетіспеуіне байланысты одан да төмен болады. "Радждани" экспресс поездары әдетте WAP 7 электр локомотивтерімен жүреді.

Техас-Радждани экспресі

2021 жылдың шілде айында Үндістан темір жолы "Радждани" экспресінің вагондарын жаңа мүмкіндіктері бар "Тежас" вагондарына жаңарта бастады. Бұл вагондар жаңа ауа серіппелерімен, био-туалеттермен, Wi-Fi, өрт дабылымен, бейнекамералармен, оқу шамдарымен, жеке электр розеткаларымен, автоматты есіктермен, жолаушылар ақпараттық жүйесімен, жақсартылған интерьер және жаңа дизайнмен жабдықталған. Толығымен жаңа вагондармен жабдықталған пойыздар "Тежас Раджани" экспресі деп аталады. Үндістан темір жолы барлық "Раджани" пойыздарында "Тежас" вагондарын кезең-кезеңімен енгізуді жоспарлап отыр.

Қызметтер

Бұл пойыздар Үндістан темір жолының ең жақсы қызметтерінің бірі болып саналады және теміржол желісінде үнемі жоғары басымдыққа ие. Жолаушыларға Үндістан темір жолының тамақтандыру және туризм корпорациясы (IRCTC) арқылы таңғы шай, таңғы ас, түскі ас, кешкі шай және кешкі ас сияқты қосымша тамақтар ұсынылады, бұл тамақтар сапардың ұзақтығы мен уақытына байланысты өзгереді. Бұл пойыздар басқа экспресс пойыздарға қарағанда аз тоқтайды, тек маңызды стансаларда ғана аялдайды. "Радждани" пойыздарының барлық бағаларына динамикалық баға белгілеу жүйесі қолданылады.

Апаттар мен оқиғалар

2002 жылдың 9 қыркүйегінде Хаурах-Нью-Дели "Радждани" пойзының Бихар штатының Рафигандж қаласы маңында нахалиттер жасаған саботаж салдарынан рельстен шығып, кем дегенде 140 адам қаза тапты. 2009 жылдың 27 қазанында Бхубанешвар "Радждани" пойзын Маоисттер қолдаған "Полицияның зорлық-зомбылығына қарсы халық комитеті" (PCPA) ұйымының жүздеген қарулы белсенділері басып алды. Олар пойызды Батыс Бенгалия штатының Батыс Миднапур ауданындағы Жарграм қаласына жақын Банштала станциясында тоқтатуға мәжбүр етіп, Чхатрадхар Махатоны босатуды талап етті. Орталық резервтік полиция күштері келген соң Маоисттер қашып кетті. Барлық жолаушылар құтқарылды, ешкім зардап шекпеді. 2011 жылдың 18 сәуірінде Мумбаи "Радждани" пойзының үш вагоны, соның ішінде аспаздық вагон, Мадхья-Прадеш штатының Ратлам қаласы маңындағы Тхурияда өртенді. Вагон жарамсыз деп жарияланды, бірақ ешкім зардап шекпеді. 2014 жылдың 25 маусымында Дибругарх "Радждани" пойзы Бихар штатының Чхапра қаласы маңындағы Голдин Гандж станциясында рельстен шығып, кем дегенде төрт жолаушы қаза тауып, сегіз адам жарақат алды. Маоисттердің саботаж жасағаны күдіктелді. 2017 жылдың 7 қыркүйегінде "Ранчи Радждани" пойзы Жаңа Дели теміржол станциясында рельстен шығып, ешкім зардап шекпеді. 2017 жылдың 14 қыркүйегінде "Джамму Тави Радждани" пойзы Жаңа Дели теміржол станциясына кіргенде рельстен шығып, ешкім зардап шекпеді. 2018 жылдың 18 қазанында Тхируванантапурам "Радждани" пойзының екі вагоны Мадхья-Прадеш штатының Ратлам қаласы маңындағы теміржол өткелінде, тежегіш істен шыққан жүк көлігімен соқтығысып рельстен шықты. Пойыз жолаушылары еш зардап шекпеді, бірақ соқтығысқаннан жүк көлігінің жүргізушісі қаза тапты. Пойыз жеті сағаттық кешігуден кейін сапарын жалғастырды. 2019 жылдың 3 сәуірінде Бхубанешвар "Радждани" пойзының екі вагоны Одиша штатындағы Катхажоди өзені үстіндегі көпірде ажырап қалды. Пойыз тоқтатылды, ешкім зардап шекпеді. 2019 жылдың 11 мамырында Одиша штатының Баласор қаласы маңында Бхубанешвар "Радждани" пойзының генераторлық вагонында өрт шықты. Ешкім зардап шекпеді, пойыз екі сағаттық кешігуден кейін сапарын жалғастырды.

Танымал мәдениетте

Үндістандағы ең танымал пойыздардың бірі болғандықтан, бұл пойыздың аты Болливудтағы «Rajdhani Express» фильмінің атауы болды.