Фредерик Дюкан Годман: энтомолог, орнитолог және саяхатшы
Frederick DuCane Godman
Фредерик Годман (1834-1919) – британдық энтомолог, орнитолог. Орталық Америка фаунасын зерттеген, құстар мен жәндіктерді жинаған ғалым. Әйгілі керамика коллекционері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын энтомологы, орнитологы (1834–1919)
English entomologist, ornithologist (1834–1919)
Фредерик Дюкен Годман (15 қаңтар 1834 – 19 ақпан 1919) – ағылшын лепидоптерисі, энтомологы және орнитологы. Ол Британдық орнитологтар одағының жиырма негіздейтін мүшесінің бірі болды. Осберт Сальвинмен бірге Орталық Американың фаунасы мен флорасын зерттеуімен танылды. Годман Изник, испан-мавр және ертедегі ирандық керамикасын жинады. Оның 600-дан астам заттан тұратын жинағы, 1982 жылы қайтыс болған кіші қызы Кэтриннің өсиеті арқылы Британдық мұражайға сыйға тартылды.
Frederick DuCane Godman (15 January 1834 – 19 February 1919) was an English lepidopterist, entomologist and ornithologist. He was one of the twenty founding members of the British Ornithologists' Union. Along with Osbert Salvin, he is remembered for studying the fauna and flora of Central America. Godman collected Iznik, Hispano Moresque and early Iranian pottery. His collection of more than 600 pieces was donated to the British Museum through the will of his younger daughter, Catherine, who died in 1982.
Ерте өмір және Кембридж жылдары
Фредерик Дюкен Годман 1834 жылғы 15 қаңтарда Парк-Хатч, Годалминг, Суррей қаласында дүниеге келді. Ол Джозеф Годман мен Каролина Смиттың он үш баласының бірі болды. Джозеф Годман Whitbread & Company сыра зауытының серіктесі еді. 1844 жылы Фредерик Итон колледжіне оқуға жіберілді, бірақ үш жылдан кейін денсаулығының нашарлауына байланысты оқуын тоқтатты және жеке репетиторлармен үйде білім алды. 18 жасында ол репетиторымен Жерорта теңізі мен Қара теңіз айманында саяхаттап, Оңтүстік Испания, Афина және Константинополь қалаларын аралады. Годман 1853 жылы Кембридж университетінің Тринити колледжіне түсті, онда Альфред Ньютон мен Осберт Салвинмен танысты. Салвин мен Годман екеуі де Трампингтон жолындағы Бейкердің таксидермия шеберханасында құстарды теріден айыру және жинау өнерін үйренді. Олар сондай-ақ далалық зерттеулермен шұғылданды. Осы орнитолог достарының (оның ішінде оның кіші інісі Перси (1836–1922)) жиылысып, жақында алған үлгілері туралы әңгімелесуі ұйым құру идеясына және Британдық орнитологиялық одақтың құрылуына әкелді. 1858 жылғы 17 қарашада Ньютонның Магдалина колледжіндегі бөлмесінде өткен отырыста Годман, Салвин, Уилфред Симпсон, Джон Вулли, Филип Склетер және басқалар «жиырма мүшеден тұратын Орнитологиялық одақ құрылып, құстарға арналған жаңа журнал шығару керек» деп шешім қабылдады. Одақтың президенті полковник Х.М. Драммонд, хатшысы – профессор Ньютон, ал журнал редакторы – Склетер болуы тиіс еді. Журналдың атауы «Ибис» деп белгіленді.
Frederick DuCane Godman was born on 15 January 1834 at Park Hatch, Godalming, Surrey, and was one of the thirteen children of Joseph Godman and Caroline Smith. Joseph Godman was a partner in the brewery firm Whitbread & Company. Frederick was sent to study at Eton College in 1844 but left three years later due to poor health and was educated at home by private tutors. At the age of 18 he went with his tutor on a trip around the Mediterranean and the Black Sea visiting southern Spain, Athens and Constantinople. Godman joined Trinity College, Cambridge in 1853, where he met Alfred Newton and Osbert Salvin. Both Salvin and Godman spent time learning to skin and mount birds at Baker's taxidermy shop on the Trumpington Road. They also spent time in the field on the fens. The custom of these ornithological friends, (which included his younger brother Percy (1836–1922)), to meet and talk over their recent acquisitions led to the idea of an organisation and the foundation of the British Ornithological Union. At a meeting in Newton's room in Magdalene College on 17 November 1858, a group that included Godman, Salvin, Wilfred Simpson, John Wolley, Philip Sclater and others decided that " an Ornithological Union of twenty members should be formed, with the object of establishing a new Journal devoted to Birds: that Lieut. Colonel H. M. Drummond should be President, Professor Newton the Secretary of the Union, and Sclater should edit the Journal: that the title of the Journal should be The Ibis."
Саяхат
Құдай адам әкесінен саяхаттауға мүмкіндік беретін зор байлық мұра етті. Кейін ол көптеген сапарлар жасады, соның ішінде 1886 жылы күйеу інісі Генри Джон Элвеспен бірге Үндістанға барды. Олар Бомбей, Дели, Симлада Аллан Октавиан Хьюмді, Калькуттада қонақтап, содан кейін шығысқа қарай Сиккимге сапар шекті. Ол Роберт Лиддердейлден (1835–1908) көптеген көбелектер жинағын сатып алды. Бұл сапарда ол, әсіресе биік жерлерде жүруде қиындықтарға тап болды. Олар Мадрас және Шри-Ланка арқылы қайтып келді. Кейін аяғының тамырларында қан қысты, ол 1885 жылы Мексиканың жылы аймағына көшіп, онда тұруға мәжбүр болды. Тіпті ол Эльвеске Попакатепетл тауына шығуға қатысты. Годман өсімдіктерге де қызығушылық танытты, бағында рододендрон, орхидея және альпілік өсімдіктердің үлкен коллекциясын, ал Хоршам маңындағы Оңтүстік Лодждегі тас бақшасын ұстады. Бұл үй қазір "South Lodge" қонақ үйі. Оның досы сэр Эдмунд Лодермен, жақын маңдағы Леонардсли егістігінің иесімен достық бәсекелестік болған көрінеді. Олар лодери гибридті рододендронымен бірлесіп жұмыс істеді, ол Линардслидің рододендроны фортуни мен Оңтүстік Лодждің рододендроны гриффиантиумының буданынан алынған. Оңтүстік Лодж өзінің рододендрондарымен ерекшеленеді. Оның басқа ботаникалық құмарлықтарына орхидеялар мен нериндер кірді, және бағбаны Джеффри Джайлспен бірге ол сирек орхидеяларды көбейтті, оның еңбегі үшін Корольдік бағбандық қоғамы оны үнемі марапаттады. 1873 жылы ол Эдитке үйленді, ол Дж. Х. Элвестің қызы (соның салдарынан Годманның досы Х. Дж. Элвестің қарындасы) болды, ал оның қайтысынан кейін 1875 жылы Ева Мэриге (1895–1965) және Кэтрин Эдитке (1896–1982) үйленді. Екі қызы да табиғат тарихына қызығушылық танытты. Ұлкен қызы Ева хат жіберіп, көшеден өтіп бара жатқанда көлік соғып, қаза тапты. Оның 600-дан астам мұсылмандық керамикалық бұйымдарынан тұратын жинағы кіші қызы Кэтриннің 1982 жылы қайтыс болғаннан кейінгі өсиеті бойынша Британ мұражайына тапсырылды. Годман 1870 жылдан 1882 жылға дейін және 1889 жылдан 1897 жылға дейін Британдық орнитологиялық одақтың хатшысы болды, сондай-ақ 1896 жылдан 1913 жылға дейін президент болып қызмет етті. Ол Лондон зоологиялық қоғамының мүшесі және 1902 жылдан бастап оның кеңесінің мүшесі болды. Ол 1882 жылы Корольдік қоғамға сайланды, 1918 жылы Линнеев қоғамының алтын медалін алды және Британ мұражайының сенімдісі болды.
Godman inherited a fortune from his father that allowed him to travel the world. He made many other trips later including a trip to India in 1886 with his brother in law Henry John Elwes. They visited Bombay, Delhi, Allan Octavian Hume at Simla, Calcutta and then travelled east to Sikkim. He purchased a collection of butterflies from Robert Lidderdale (1835–1908). During this trip he had trouble walking particularly at high altitudes. They returned through Madras and Sri Lanka. Later on he had a blood clot in the veins of his legs, leading him to move and live in the warmth of Mexico in 1885. Even here he joined Elwes on a trip up Popacatapetl. Godman also took an interest in plants, maintaining a large collection of rhododendrons, orchids and alpine plants in his garden and rockery at South Lodge near Horsham. This house is now the South Lodge Hotel. There appears to have been a friendly rivalry with his friend Sir Edmund Loder, a plantsman and owner of nearby Leonardslee country estate. They co operated on loderii hybrid rhododendron, a cross between Leanardslee's Rhododendron fortunei and South Lodge's Rhododendron griffianthium. South Lodge remains notable for its rhododendrons. His other botanical passions included orchids and nerines, and with his gardener, Geoffrey Giles, he propagated rare orchids, regularly being awarded for his efforts by the Royal Horticultural Society. In 1873 he married Edith, the daughter of J. H. Elwes (and hence sister of Godman's friend H. J. Elwes) and after her death in 1875 Eva Mary (1895–1965) and Catherine Edith (1896–1982). Both his daughters took an interest in natural history. The elder daughter Eva was killed by a vehicle when she crossed a street to post a letter. His collection of more than 600 pieces of Islamic pottery was transferred to the British Museum through the will of his younger daughter, Catherine, who died in 1982. Godman was secretary of the British Ornithological Union from 1870 to 1882 and again from 1889 to 1897, and also served as president from 1896 until 1913. He was a fellow of the Zoological Society of London, and member of its council from 1902. He was elected to the Royal Society in 1882, received a gold medal from the Linnean Society in 1918, and was made a trustee of the British Museum.
Мұра
Годманның есімі төрт түрлі бауырымен жорғалаушылардың ғылыми атауларында сақталады: Anolis godmani (Anolis limifrons синонимі), Cerrophidion godmani, Rhadinella godmani, Thamnophis godmani; бір қосмекенді – Годман ағаш бақасы (Tlalocohyla godmani); және Heliconius godmani деп аталатын геликонид көбелегі.
Godman is commemorated in the scientific names of four species of reptiles: Anolis godmani (a synonym of Anolis limifrons), Cerrophidion godmani, Rhadinella godmani, Thamnophis godmani ; one amphibian, Godman's tree frog (Tlalocohyla godmani); and a heliconiine butterfly, Heliconius godmani.