Бразилияның ірі саяси партиясы – MDB (Бразилиялық Демократиялық Қозғалыс). Тарихы, құрамы, президенттік сайлаулардағы рөлі туралы біліңіз. Саясат, Бразилия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиядағы үлкен шатыр саяси партиясы
Big tent political party in Brazil
Бразилиялық демократиялық қозғалыс (Movimento Democrático Brasileiro, MDB) – Бразилиядағы саяси партия. Ол "үлкен шатыр партиясы" деп саналады және бүкіл ұлттық аумақтағы ең көп өкілдікке ие партиялардың бірі болып табылады, оның құрамында көптеген сенаторлар, қала әкімдері және қалалық кеңесшілер бар. 1988 жылдан бері ол Ұлттық конгрестің үлкен бөлігін құрап келеді, сондай-ақ 2023 жылдың шілдесіне қарай 2,043,709 мүшесімен ең көп мүшелері бар партия. Бастапқыда МДБ 1965 жылы Бразилияның әскери диктатурасы тарапынан енгізілген екі партиялық жүйенің бір бөлігі ретінде құрылды, бұл ресми, бірақ бақыланатын оппозицияны қамтамасыз етті. Саяси ашылу кезеңінде 1980 жылы МДБ-ның бұрынғы мүшелері Бразилия демократиялық қозғалысы партиясын (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, PMDB) құрды, ол 2018 жылға дейін осы атаумен танылды. Бұл партия Бразилияның бұрынғы президенттері Танкредо Невес, Жозе Сарни, Итамар Франко және Мишел Темердің партиясы болды, сонымен қатар Фернандо Энрике Кардозо, Луис Инасио Лула да Силва және Дилма Руссеф үкіметтеріне қолдау көрсетті, ал Жаир Болсонару үкіметіне бейресми қолдау берді. Бразилия демократияға қайта оралғаннан кейін МДБ нақты идеологиялық бағдарламасы жоқ, үлкен шатыр партиясына айналды, әртүрлі көзқарастар мен мүдделер тобының көптеген мүшелерін біріктіруге тырысты. Осы себепті МДБ сынға ұшырады және "физиологиялық партия" деп айыпталды, бұл Бразилияның Алтыншы республикасының басталғаннан бері бірнеше үкіметтік партияларды қолдауымен расталды.
The Brazilian Democratic Movement (Movimento Democrático Brasileiro, MDB) is a Brazilian political party. It is considered a "big tent party" and it is one of the parties with the greatest representation throughout the national territory, with the most numbers of senators, mayors and city councillors, always having formed a large part of the National Congress since 1988, and also has the largest number of affiliates, with 2,043,709 members as of July 2023. Originally, the MDB was founded on 1965 as part of an enforced two party system by the Brazilian military dictatorship, providing an official, if controlled, opposition. With political opening, on 1980 the former members of the MDB created the Brazilian Democratic Movement Party (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, PMDB), name which was known until 2018. It was the party of former Presidents of Brazil Tancredo Neves, José Sarney, Itamar Franco and Michel Temer, as well providing support for the governments of Fernando Henrique Cardoso, Luíz Inácio Lula da Silva and Dilma Rousseff, as well as unofficial support for the government of Jair Bolsonaro. After the redemocratization of Brazil, MDB became a big tent party without a clear ideological program, seeking to have many members from various positions and different interest groups under its wing. As such, MDB has been criticized and accused of being a cronyistic "physiological party", This has been shown by the support to multiple governing parties since the beginning of the Sixth Brazilian Republic.
Тарих
1965 жылдан 1979 жылға дейін әскери билікте Бразилияда екі партиялық жүйе заңды түрде қолданылды, режимінің жақтастары Ұлттық жаңару альянсы партиясының (ARENA) туы астында бірікті, ал ресми оппозиция МДБ құрады. Негізінде, МДБ Бразилияның Еңбек партиясының және Социал-демократиялық партияның негізгі бөлігін қамтыды. Әскери диктатураның алғашқы он бес жылдың көп бөлігінде ARENA федералдық және штаттық заң шығарушы органдарда үлкен көпшілікке ие болды, ал МДБ іс жүзінде әлсіз болды. Президентті Конгресс тікелей сайлағандықтан, ARENA кандидаттары – іс жүзінде әскери жоғарғы қолбасшылық таңдаған – жеңіліске ұшырауы мүмкін емес еді. МДБ 1966 және 1969 жылдардағы төңкерістен кейінгі алғашқы сайлауда тіпті кандидаттарды ұсынбады. 1974 және 1978 жылдары МДБ президенттікке кандидаттар ұсынғанмен, олар сүреңсіз жеңілді. 1979 жылдан бастап әскери үкімет Бразилияда көппартиялық жүйені қайта енгізді. Партиялардың шектеулі санына рұқсат берілді және алғашқы екі партия ресми түрде таратылды, ARENA ресми түрде Демократиялық әлеуметтік партия (PDS) болып қайта аталды. Көптеген МДБ мүшелері Демократиялық Еңбек партиясы (PDT), Бразилия Еңбек партиясы (PTB) және Жұмысшылар партиясы (PT) сияқты бірнеше жаңа оппозициялық партияларға өтті. Ел қайта демократияланғанмен, әскери үкімет болашақ МДБ-ның мұрагерін әлсіретуге тырысты, жаңа партиялардың ресми атауларында «партия» сөзін міндетті ету арқылы брендті қайта құруға мәжбүр етті. Қалған топ бұрынғы МДБ-ны Бразилия демократиялық қозғалысы партиясы (Partido do Movimento Democrático Brasileiro; PMDB) ретінде қайта ұйымдастырды. МДБ әскери диктатураға қарсы оппозицияның барлық күштерін біріктіретін кең ауқымды партия болды. Осылайша, ол саяси спектрдің әртүрлі элементтерін қамтыды. PMDB өзінің алдыңғысына ұқсас сипатқа ие болды, оның ішінде Хосе Сарни сияқты консерваторлар, Педро Симон сияқты либералдар, Роберто Рекиао сияқты солшылдар, Ирис Ресенде сияқты популистер, Орест Кверсия сияқты ұлтшылдар және бұрынғы партизандық қозғалыс MR 8 сияқты саясаткерлер болды. 1985 жылы партия басшысы Танкредо Невес президент сайлауында жеңіске жетті, бірақ билікке кіріспей жатып қайтыс болды. Оның кандидаттық серігі Жозе Сарни, әскери саяси қанатынан бас тартқаннан кейін партияға қосылған, президент болып, 1990 жылға дейін қызмет етті. 2016 жылға дейін ол Бразилияның партиядан шыққан жалғыз президенті болды. Соңғы президенттік сайлауларда партия өз кандидаттарын ұсынбады, конгресс және губернаторлық сайлауларға назар аударуды жөн көрді. 2002 жылғы 6 қазанда өткен заң шығарушы сайлауда партия депутаттар палатасындағы 513 орынның 74-ін, Сенаттағы 81 орынның 19-ын жеңіп, Бразилиядағы ең ірі партиялардың біріне айналды. Партия 2006 жылғы президенттік сайлауда штаттардағы кез келген коалицияға қосылуға еркін болу үшін кандидат ұсынбауға шешім қабылдады. Бразилияның сайлау заңдарына сәйкес, президенттікке кандидаттарды ұсынған партиялар мемлекеттік деңгейде ұлттық деңгейдегі альянстарды құра алмады (бұл норма кейіннен жойылды). 2006 жылғы қазан айында өткен конгресс сайлауында PMDB депутаттар палатасында 513 орынның 89-ын жеңіп, ең үлкен партияға айналды; Сенатта оның үштен бір бөлігі жаңартылғаннан кейін 81 орынның 15-і болды, үшінші ірі партияға айналды. PMDB сонымен қатар сол сайлауда жеті штаттың губернаторлық сайлауында жеңіске жетті. 2010 жылы партия Сенатта 16 орынды жеңіп, барлығы 20 орынға ие болды. Ол басқа сайлауларда әлсіреп, 79 орынды жеңіп алды (екінші үлкен партияға айналды) және бес штаттың губернаторы болды. PMDB-нің белгілі мүшелері: Вандерлей Сильва, Танкредо Невес, Улисс Гвимараес, Итамар Франко, Орест Кверсия, Мишель Темер, Энтони Гаротиньо, Хосе Сарни, Ренан Калхейрос, Педро Симон, Роберто Рекиао, Герман Риготто, Пауло Скаф, Рамез Тебет, Марсело Фортуна, Ирис Резенде және Магуито Вилела. 2016 жылдың 29 наурызында PMDB президент Дилма Русеф пен бұрынғы президент Луиз Инасио Лула да Силваны жемқорлықпен айыптағаннан кейін Жұмысшылар партиясымен коалициядан шығып жатқанын жариялады. PMDB Дилма Русефке қарсы импичмент процесін қолдады. Импичмент процесі басталғаннан кейін вице-президент Мишель Темер PSDB және басқа да партиялармен жаңа оң орталық либералды коалициялық үкімет құрды. Ол президенттікке Дилма 2016 жылдың 31 тамызында Сенатпен биліктен тұрақты түрде шығарылғаннан кейін бекітілді, осылайша PMDB-дан шыққан екінші Бразилия президенті болды. 2017 жылдың 19 желтоқсанында партия бұрынғы атына, Бразилия демократиялық қозғалысы (Movimento Democrático Brasileiro, MDB) қайта оралды. Бұл қадам партияның имиджін жаңаруға бағытталған әрекет деп саналды. Партия басшысы Ромеро Жуканың сөзіне сүйенсек, PMDB әріптері жемқорлық және жеңілтекшілікпен байланысты болса, ал түпнұсқа акроним демократия үшін күреске байланысты болды. Партия экономикалық либерализм, фискалдық консерватизм және дін өкілдері мен экологиялық белсенділер сияқты азаматтық қоғамның секторларына көбірек ашықтық негізінде бағдарлама жариялады. Партия жаңа ұстанымдармен келісетін парламентарийлерге басымдық беретінін де мәлімдеді, бұл көптеген тараптардан наразылық тудырды, әсіресе Парна штатынан сенатор Роберто Рекиао, Бразилия ұлтшыл сол жағымен тығыз байланысты (және 2021 жылдың жазында партияны тастап, Жұмысшылар партиясына қосылған) және тіпті Федералдық Сенаттың Президенті Ренан Калхейрос, Бразилия саясатының ең ықпалды тұлғаларының бірі, Темер үкіметінің және экономикалық либерализм ұсыныстарымен аз үйлесетіні айтылды, партиядан шығарылуы мүмкін екені ескертілді. Бірнеше күн бұрын Токантинс штатынан сенатор Катиа Абреу оппозицияны қолдағандығы үшін, әсіресе зейнетақы реформасына қарсы тұрғаны үшін партиядан қуылды, бұл Дилма Русефтің мандатында одақтас болған PT-мен байланысты болды. PMDB Odebrecht компаниясынан ең көп пара алған бразилиялық саяси партия. Компанияның «институционалдық қарым-қатынастар» басқарушысы Мело Фильо, PMDB сенаторлары арасында «топтың мүдделеріне ең берілген парламентарийлерді» және «ең көп үлес сұрағандарды» таба алатынын айтты.
Under military rule from 1965 to 1979, Brazil had a legally enforced two party system, with supporters of the regime gathered under the National Renewal Alliance Party (ARENA) umbrella, and the official opposition making up the MDB. Essentially, the MDB comprised nearly all of the Brazilian Labour Party and the main body of the Social Democratic Party. For much of the first decade and a half of the military dictatorship, ARENA had large majorities in the federal and state legislatures, and the MDB was virtually powerless. Since the president was indirectly elected by Congress, ARENA's candidate—in practice, selected by the military high command—could not possibly be defeated. The MDB did not even put forward candidates in the first post coup elections, in 1966 and 1969. While the MDB did put forward presidential candidates in 1974 and 1978, they were soundly defeated. Starting in 1979, multipartyism was reintroduced to Brazil by the military government. A restricted number of parties were allowed and the two original parties were officially disbanded, with ARENA became officially known as the Democratic Social Party (PDS). Many of the MDB left into multiple new opposition parties such as the Democratic Labour Party (PDT), Brazilian Labour Party (PTB) and the Workers' Party (PT). Even though the country was redemocratizing, the military government sought to weaken the future successor of the MDB by demanding that new parties have "Party" on their official designations, thus forcing a rebranding. The group which remained reorganized the old MDB as the Brazilian Democratic Movement Party (Partido do Movimento Democrático Brasileiro; PMDB). The MDB had been a big tent party uniting nearly all of the opposition to the military dictatorship. As such, it harboured elements ranging across the political spectrum. PMDB had a similar character to its predecessor, including a range of politicians from conservatives such as José Sarney to liberals such as Pedro Simon, leftists like Roberto Requião, populists like Íris Resende, nationalists like Orestes Quércia and the former guerrilla movement MR 8. In 1985, party leader Tancredo Neves won the presidential election, but died before taking office. His running mate José Sarney, who had recently joined the party after defecting from the political wing of the military, became president, serving until 1990. Up until 2016, he was the only president of Brazil to come from the party. In recent presidential elections the party has not run candidates of its own, preferring to focus on congressional and gubernatorial elections. At the legislative elections on 6 October 2002, the party won 74 out of 513 seats in the Chamber of Deputies and 19 out of 81 seats in the Senate, making it one of the biggest parties in Brazil. The party decided not to launch a candidate for the 2006 presidential election in order to be free to join any coalition in the states. Under Brazilian electoral law then, parties launching presidential candidates could not form alliances at the state level that differed at the national level (this norm was subsequently repealed). At the congressional elections in October 2006, PMDB won 89 of 513 seats in the Chamber of Deputies, becoming its biggest party; and in the Senate it had 15 of the 81 seats after its one third renovation, becoming the third largest party. PMDB also won seven state gubernatorial elections in the same election. In 2010, the party made gains in the Senate, winning 16 of the elected seats for a total of 20. It was somewhat weakened in other elections, winning 79 seats in the Chamber of Deputies (becoming the second largest party) and winning five state governorships. Notable PMDB members included: Wanderlei Silva, Tancredo Neves, Ulysses Guimarães, Itamar Franco, Orestes Quércia, Michel Temer, Anthony Garotinho, José Sarney, Renan Calheiros, Pedro Simon, Roberto Requião, Germano Rigotto, Paulo Skaf, Ramez Tebet, Marcelo Fortuna, Iris Rezende and Maguito Vilela. On 29 March 2016, PMDB announced that it was leaving the coalition with the Workers' Party following accusations against President Dilma Rousseff and former president Luiz Inácio Lula da Silva of corruption. The PMDB supported the impeachment process against Dilma Rousseff. After the impeachment process began, vice president Michel Temer formed a new center right liberal coalition government with PSDB and other parties. He was confirmed as president as Dilma was permanently removed from office by the Senate on August, 31st 2016, thus becoming the second Brazilian president to hail from PMDB. On 19 December 2017, the party reverted to its former name, Brazilian Democratic Movement (Movimento Democrático Brasileiro, MDB). The move was seen as an attempt to renew party identity. The initials PMDB had become associated with corruption and cronyism, while the original acronym was associated with the struggle for democracy, according to party leader, Romero Jucá. The party announced a program based on economic liberalism, fiscal conservatism and greater openness to sectors of civil society such as evangelicals and environmentalists. The party also made it clear that it will prioritize parliamentarians who agree with the new positions of the party, which has been interpreted by many as a warning that rebel parliamentarians, especially the senator from Paraná, Roberto Requião, strongly associated with the Brazilian nationalist left (and who eventually left the party in the summer of 2021 and eventually joined the Workers' Party), and even Renan Calheiros, the President of the Federal Senate, considered one of the most powerful personalities of Brazilian politics, but who shows little alignment with Temer's government and propositions of economic liberalism, can be excluded from the party. A few days earlier, Senator Kátia Abreu of Tocantins was expelled from the party for her support of the opposition, especially for her firm stance against the pension reform, as an alignment to the PT of whom she had been allied in the mandate of Dilma Rousseff. The PMDB is the Brazilian political party that received the most bribes from Odebrecht. The company's "institutional relations" manager, Melo Filho, says he can find among the PMDB senators "the parliamentarians most devoted to the group's interests", but also those "who asked for the highest contributions".
Идеология
Бастапқы МДБ Бразилияның әскери үкіметке қарсы заңды, азаматтық қозғалыс ретінде құрылды. Елді демократияландырудан басқа нақты бағдарламасы болмаған партия, әскери режимге қарсы оппозициядағылардың біріккен ортасы болды – либералды консерваторлар мен христиан демократтарынан бастап, Христиан-демократиялық партия және Социал-демократиялық партия сияқты партиялардан шыққандар, сондай-ақ бұрынғы лейбористер, социалистер мен коммунистер, Бразилияның Еңбек партиясы, Бразилияның Социалистік партиясы және Бразилияның Коммунистік партиясы. Редемократизациядан кейін көптеген центристтер мен солшылдар партиядан шығып, идеологиясы тұрақтырақ басқа партияларға қосылды. 1988 жылы көптеген христиан демократтары, әлеуметтік либералдар мен социал-демократтар партиядан бөлініп, Марио Ковас, Фернандо Энрике Кардозу, Жозе Серра және Франко Монторо басқаратын Бразилиялық әлеуметтік демократия партиясын құрды. Басқа ПМДБ мүшелері партиядан шығып, Бразилияның Социалистік партиясының жаңа нұсқасы, Бразилияның Коммунистік партиясы және Демократиялық Еңбек партиясы сияқты солшыл партияларға өтті. 2009 жылы партияның соңғы солшыл бөлігі оны тастап, MR 8 партизандық тобынан шыққан, өте солшыл «Азат Отан» партиясын құрды. Алайда, сенатор Роберто Рекиао сияқты кейбір беделді солшылдар партияда қалды, бірақ олар оқшауланып, ықпалы азайды (Рекиао да 2021 жылдың шілдесінде партиядан шықты). Партияның басқа да ықпалды саясаткерлері, мысалы, Рио-де-Жанейроның бұрынғы губернаторы Серджио Кабрал Филью және сенатор Ренан Кальейрос бейтарап саяси ұстанымды қабылдады, оны сыншылар кейде «физиологиялық» деп сипаттайды. Солшылдардың үлкен шығыны болды, сондықтан олардың орнын орталықшыл, орталық-сол және тіпті оңшыл партиялардың диссиденттері басты, олар биліктен түсіп қалмас үшін (Бразилияда тәуелсіз кандидаттарға сайлауға қатысуға рұқсат жоқ) және/немесе жергілікті немесе ұлттық партия басшылығымен қарым-қатынастағы даулардан құтылу үшін қосылды. Бұл партияның сипатын «барлығын қабылдайтын» партиядан орталыққа қарай, көрінетін оңшыл бейімділікпен партияға айналдырды. Партия орталық-оңшыл сипаттаманы және кез келген саяси идеологияға қатаң бағынуды жоққа шығарды. Партия демократияға берілген кез келген бразилиялық үшін ашық екенін мәлімдейді. Партияның 2015 жылғы бағдарламасы Бразилияны жаңғырту үшін қабылданатын шараларды, соның ішінде еңбек кодексін реформалау, зейнетақы жүйесін қайта құру, кейбір мемлекеттік компанияларды жекешелендіру және кейбір әлеуметтік құқықтарды қысқартуды егжей-тегжейлі сипаттайтын «Болашаққа көпір» құжатына негізделген.
The original MDB was founded as a legal, civil movement of opposition to Brazilian military government. Without a clear program except the democratization of the country, the party was an umbrella of opponents of military regime, ranging from liberal conservatives and Christian democrats from parties like Christian Democratic Party and Social Democratic Party to former labourists, socialists and communists, of Brazilian Labour Party, Brazilian Socialist Party and Brazilian Communist Party. With the redemocratization, many centrists and leftists left the party and joined other parties with more consistent ideologies. Many Christian democrats, social liberals and social democrats broke with the party in 1988 to form the Brazilian Social Democracy Party, led by Mario Covas, Fernando Henrique Cardoso, José Serra and Franco Montoro. Other PMDB members exited the party to more established left wing parties, like the new incarnation of Brazilian Socialist Party, Communist Party of Brazil and Democratic Labour Party. In 2009, the last left wing section of the party abandoned it and formed the Free Fatherland Party, a far left party descending from the MR 8 guerrilla. Some strong leftists, however, like senator Roberto Requião, remained in the party, but more isolated and less powerful (Requião too would eventually leave the party in July 2021). Other powerful politicians within the party, like former Rio de Janeiro governor Sérgio Cabral Filho and senator Renan Calheiros, established a neutral political stance, sometimes described as "physiological" by critics. The left wing loss was strong, and as such, the positions of those who left were replaced eventually by dissidents of centrist, centre left and even right wing parties, who joined to avoid falling out of power (as independent candidates are not allowed to run in elections in Brazil) and/or losing feuds with local or national party leadership. This replacement changed the character of the party from a catch all party to a centrist one with a visible centre right tendency. The party denied the centre right character or any strict adherence to any political ideology. The party maintains that it is an open party for any and all Brazilians committed to democracy. The party's programme from 2015 is based on the document "Bridge to the Future" detailing the measures to be taken to modernise Brazil, including reform of the labour code, overhaul of the pension system, privatisation of some public companies and reduction of some social rights.