Бранденбург сайлаушысы III Альбрехт: Өмір және билік жолы
Albrecht III Achilles
Альбрехт III: Бранденбург сайлаушысы (1471-1486), Гогенцоллерн әулетінен. Ақсүйек сапаларымен танымал, сонымен қатар Ансбах және Кульмбах билеушісі болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бранденбургтің курфюрстысы 1471–1486 жылдары
Elector of Brandenburg from 1471 to 1486
Альбрехт III (9 қараша 1414 – 11 наурыз 1486) 1471 жылдан өліміне дейін Бранденбургтің курфюрстысы болды, Хогенцоллерн әулетінен шыққан үшінші курфюрст. Аққу орденінің мүшесі болған ол, рыцарлық қасиеттері мен ізгіліктері үшін Ахилл деген лақап ат алды. Ол сонымен қатар 1440 жылдан бастап Ансбах және 1464 жылдан бастап Кулмбах франк княздықтарында билік жүргізді (Альбрехт I ретінде).
Albrecht III (9 November 141411 March 1486) was Elector of Brandenburg from 1471 until his death, the third from the House of Hohenzollern. A member of the Order of the Swan, he received the cognomen Achilles because of his knightly qualities and virtues. He also ruled in the Franconian principalities of Ansbach from 1440 and Kulmbach from 1464 (as Albrecht I).
Ерте өмір
Альбрехт Нюрнберг бурграфы Фридрих I және оның әйелі, Виттельсбах ханшайымы Бавария Ландшуттың Елизаветасының үшінші ұлы ретінде Бранденбург резиденциясы Тангермюндеде дүниеге келді. Оның әкесі Бранденбургте губернатор болып қызмет еткен; Альбрехт туылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Люксембург императоры Сигизмунд оған Констанс кеңесінде сайлаушы титулын берді. Император Сигизмундтың сарайында біраз уақыт өткеннен кейін, Альбрехт гусит соғыстарына қатысты, содан кейін Габсбург королі Альберт II-ге гуситтер мен олардың поляк одақтастарына қарсы күресте көмектесіп, өзін ерекшелендірді. 1435 жылы ол үлкен ағасы Джонмен бірге Иерусалимге қажылық сапарға шықты.
Albrecht was born at the Brandenburg residence of Tangermünde as the third son of the Nuremberg burgrave Frederick I and his wife, the Wittelsbach princess Elisabeth of Bavaria Landshut. His father served as governor in Brandenburg; a few months after Albrecht's birth, he was enfeoffed with the electorate at the Council of Constance by the Luxembourg emperor Sigismund. After passing some time at the court of Emperor Sigismund, Albrecht took part in the Hussite Wars, and afterwards distinguished himself whilst assisting Sigismund's successor, the Habsburg king Albert II of Germany, against the Hussites and their Polish allies. In 1435, he and his eldest brother John went on a pilgrimage to Jerusalem.
Франкониядағы билік
1440 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін аумақты бөліскенде Альбрехт Ансбах княздығын алды, ал Иоанн Бранденбургты сайлаушы ретінде басқарды. Альбрехттің қаражаты шектеулі болғанымен, ол тез арада неміс князьдерінің арасында маңызды орынға ие болды және қалалардың өзін-өзі басқару құқығын алуға жасаған әрекеттеріне қарсы күресте ерекше көзге түсті. Дегенмен, Альбрехттің бұрынғы Франкония герцогтігін қайта біріктіру жоспары сәтсіз аяқталды: 1443 жылы ол, негізінен, әкесі бұрын бурграфтық құқықтарын жүзеге асырған Нюрнберг императорлық қаласына қарсы лига құрды. Бірақ ол шабуылға сылтау табу үшін 1448 жылға дейін күтті. Бірінші маркграф соғысындағы бастапқы әскери жетістіктерден кейін, Пилленреутер Вайхер шайқасында жеңіліске ұшырады, нәтижесінде 1450 жылдың 22 маусымында Бамберг шарты жасалды. Бұл шарт Альбрехтті барлық бағындырылған жерлерді қайтаруға және Нюрнберг пен оның аймақтық қалаларының тәуелсіздігін мойындауға міндеттеді. Альбрехт, Киелі Рим империясында реформа талап еткен князьдермен күресте Габсбург императоры Фридрих III-ті қолдады, ал осы адалдығы үшін Фридрихтен көптеген игіліктер алды, соның ішінде көршілес билеушілердің наразылығын тудырған кең сот биліктері де болды. 1457 жылы Альбрехт үлкен ұлы Иоанн мен Тюрингияның Ландграфы Вильгельм III-тің қызы Маргареттің некесін ұйымдастырды. Маргарет анасы арқылы, император Зигмундтың немересі болғандықтан, Венгрия және Богемия тақтарына талап ету құқығын мұралады. Аталған неке арқылы Хогенцоллерндерге осы тақтарды қамтамасыз ету әрекеті сәтсіз аяқталды, және Альбрехттің Франкония герцогының ұмытылған титулын қайта жаңғыртуға жасаған тырысы да осы тағдырға ұшырады. Князьдер арасындағы реформа мәселесі бойынша туған қақтығыстар 1459 жылдан 1463 жылға дейін созылған Бавария соғысына әкеп соқты, онда Альбрехт Пфальцтың сайлаушысы Фридрих I және оның Виттельсбах туысы Баварияның Ландсхут герцогы Людовик IX басшылығындағы лигамен бетпе-бет келді. Күресте жеңілгенімен, Альбрехт Вюрцбургтың епископы Рудольф II-ге қарсы күресін жалғастырды және тіпті бұрынғы жауы, Богемия королі Георг Подебрадиймен одақ құрды, бұл Рим папасы Павел II-ні оған қарсы тыйым салуға мәжбүр етті. Альбрехт 1460 жылдан бастап Ансбахта тұрақты түрде тұрды, ал 1464 жылы інісі Иоаннның қайтысынан кейін Кулмбах княздығын мұра етті.
On the division of territory which followed his father's death in 1440, Albrecht received the Principality of Ansbach, while John took over the rule of Brandenburg as its elector. Although Albrecht's resources were meager, he soon took a leading place among the German princes and was especially prominent in resisting the attempts of the towns to obtain self government. Nevertheless, Albrecht's plans to re unite the former Duchy of Franconia under his rule failed: in 1443, he formed a league directed mainly against the Imperial City of Nuremberg, over which his late father had formerly exercised the rights of burgrave. It was not until 1448, however, that he found a pretext for attack. After initial military successes in the First Margrave War, he was defeated at the Battle of Pillenreuther Weiher, resulting in the Treaty of Bamberg (22 June 1450), which forced Albrecht to return all of the conquered territory and to recognize the independence of Nuremberg and its associated towns. Albrecht supported the Habsburg emperor Frederick III in his struggle with the princes who desired reforms in the Holy Roman Empire, and in return for this loyalty received many marks of favour from Frederick, including extensive judicial rights which aroused considerable irritation among neighbouring rulers. In 1457, Albrecht arranged a marriage between his eldest son John, and Margaret, daughter of William III, Landgrave of Thuringia, who inherited the claims upon Hungary and Bohemia of her mother, a granddaughter of Emperor Sigismund. The attempt to secure these thrones for the Hohenzollerns through this marriage failed, and a similar fate befell Albrecht's efforts to revive in his own favour the disused title of duke of Franconia. The sharp dissensions which existed among the princes over the question of reform culminated in the Bavarian War from 1459 to 1463, when Albrecht was confronted with a league under the leadership of Elector Palatine Frederick I and his Wittelsbach cousin Duke Louis IX of Bavaria Landshut. Though defeated in the struggle, Albrecht continued fighting against Prince bishop Rudolf II of Würzburg and even forged an alliance with his former enemy, the Bohemian king George of Poděbrady, a step which caused Pope Paul II to place him under the ban. Albrecht permanently resided at Ansbach from 1460; he also inherited the Principality of Kulmbach upon the death of his brother John in 1464.
Бранденбург сайлаушысы
1471 жылы Альбрехт ағасы, курфюрст Фридрих II, өткен жылы тақтан бас тарғандықтан, Бранденбург курфюрстігіне ие болды. Хогенцоллерндердің барлық иеліктерінің жалғыз билеушісі ретінде ол олардың басқару ісіне тез араласты. 1472 жылғы Пренцлау шарты бойынша ол Штеттин мұрагерлік соғысын аяқтады және Померания герцогтығын да өзінің билігіне бағындырды. Маркадағы шарапқа салық салу құқығын бекіткеннен кейін, 1473 жылдың ақпан айында ол Dispositio Achillea жарлығын шығарды, онда Бранденбург маркграфтығының толығымен үлкен ұлына өтуі, ал кіші ұлдарының отбасының франк иеліктерін алуы белгіленді. Ұлының біреуін герцог Карл Батылдың қызы, Бургундиялық Мария ханшайымына үйлендіруге тырысқандары сәтсіз аяқталғаннан кейін, Альбрехт Бранденбургтің басқаруын үлкен ұлы Иоанн Цицероға тапсырып, өзінің франк иеліктеріне қайтты. Содан кейін Альбрехттің назары империя ісіне ауды. Ауыр сырқатқа шалдыққан күйі ол 1486 жылы Франкфурт соборында Рим патшасы ретінде Габсбургтің Максимилианы сайлаған императорлық сайлауға қатысты. Бірнеше аптадан кейін, наурыз айында Альбрехт Франкфуртта қайтыс болды және Ансбах қаласына жақын орналасқан Хайлсбронн аббат шіркеуіне жерленді. Ол көп байлық мұра етіп қалдырды.
In 1471, Albrecht became Elector of Brandenburg, owing to the abdication of his remaining brother, Elector Frederick II, the year before. Now sole ruler over the entire Hohenzollern estates, he was soon actively engaged in their administration. By the 1472 Treaty of Prenzlau he ended the War of the Succession of Stettin, bringing the Duchy of Pomerania also under his supremacy. Having established his right to levy a tonnage on wines in the mark, he issued in February 1473 the Dispositio Achillea, which decreed that the Margraviate of Brandenburg should descend in its entirety to the eldest son, while the younger sons should receive the Franconian possessions of the family. After treating in vain for a marriage between one of his sons and Princess Mary of Burgundy, daughter and heiress of Duke Charles the Bold, Albrecht handed over the government of Brandenburg to his eldest son John Cicero, and returned to his Franconian possessions. Albrecht's main attention afterwards was claimed by the business of the empire. Seriously ill, he took part in the imperial election of 1486 which selected Maximilian of Habsburg as King of the Romans at Frankfurt Cathedral. A few weeks later, in March, Albrecht died while still staying in Frankfurt; he was buried in the Heilsbronn Abbey church near Ansbach. He left a considerable amount of treasure.
Балаларының династиялық некелері
1474 жылы Альбрехт қызы Барбараны Глогов герцогы Генрих XI-ге үйлендірді. Генрих 1476 жылы қайтыс болғаннан кейін өзінің иеліктерін әйеліне қалдырды, бірақ бұл келісім Генрихтің туысы, Жан II герцог тарапынан қарсылыққа ұшырады. Венгрия королі Матиас Корвиннің көмегімен Жан II герцог Бранденбургке шабуыл жасады, ал Помераниялықтар осы мүмкіндікті пайдаланып көтеріліс шығарды. Осы жағдайларға байланысты Альбрехт 1478 жылы Бранденбургке қайтып оралды, Помераниялықтарды өзінің билігін мойындауға мәжбүр етті және ұзақ күрес соңында 1482 жылы қызы үшін герцог Генрихтің жерлерінің бір бөлігін жеңіп алды.
In 1474, Albrecht married his daughter Barbara to Duke Henry XI of Głogów, who left his possessions on his death in 1476 to his widow with reversion to her family, an arrangement which was resisted by Henry's kinsman, Duke Jan II of Żagań. Aided by King Matthias Corvinus of Hungary, Jan of Żagań invaded Brandenburg, and the Pomeranians seized the opportunity to revolt. Under these circumstances Albrecht returned to Brandenburg in 1478, compelled the Pomeranians to recognize his supremacy, and, after a stubborn struggle, secured a part of Duke Henry's lands for his daughter in 1482.