Кіріспе

2001 жылғы британдық табиғат туралы деректі телесериал

"Көк планета" – BBC және Discovery Channel бірлесіп жасаған британдық табиғат туралы деректі телесериал. Ол Ұлыбританияда 2001 жылдың 12 қыркүйегінде тұңғыш рет көрсетілді. Сериалды Дэвид Аттенбороу баяндайды. "Әлемдік мұхиттардың табиғи тарихы туралы ең толық серия" деп сипатталған бұл сериалдың әрқайсысы 50 минуттық сегіз бөлімінен тұрады, және әр бөлім теңіз өмірінің әртүрлі жағын зерттейді. Су астындағы түсірілімдерде бұрын ешқашан түсірілмеген жандар мен олардың мінез-құлқы көрсетілді. Сериал музыкасы мен операторлық жұмысы үшін бірнеше Эмми және BAFTA тележүлдесіне ие болды. Атқарушы продюсері – Алястер Фотэргилл, ал музыка авторы – Джордж Фентон. Аттенбороу осы сериалды "Өмір" атты бағдарламалар сериясының келесі бағдарламасы – "Сүтқоректілердің өмірі" (2002) бағдарламасын ұсынудан бұрын баяндады, ал осы өндіріс тобы "Жер планетасы" (2006) сериалсын жасады. 2017 жылы BBC One арнасында "Көк планета II" сериалсы көрсетілді.

Өмірбаян

Сериалды түсіруге шамамен бес жыл уақыт кетті, және 200-ге жуық түсіру алаңы пайдаланылды. Мұхиттың көп бөлігінің құпиясы сақталып қалғаны өндіріс тобына көптеген қиындықтар туғызды. Жануарлардың кейбір мінез-құлқын алғаш рет көргендерімен қатар, экипаж ғылым үшін жаңа ақпараттарды да байқады. Өндірушілерге әлемнің түкпір-түкпірінен келген теңіз ғалымдары заманауи жабдықтармен көмектесті. Бұрын көшіп-қону жолдары белгісіз болған көк киттер, кейбір жануарларға уақытша радио таңбалар қойылғаннан кейін әуеден табылды. Камера тобы үш жыл бойы күшін сынап, Калифорния шығанағында тіршілік иелерін ұстағанда ғана, микроұшақ көмегімен суға қонды. Ашық мұхит та қиындыққа толы болды, әрі 400-ден астам күн сәтсіз түсірілімдерге жұмсалды. Алты аптадан кейін экипаж спиннер дельфиндерінің тобына кездесті, олар өз кезегінде тунецтердің үйіріне апарды. Мексика жағалауында фрегаттардың мінез-құлқы операторларды теңіздің ең жылдам тұрғындары – желкенді балық пен марлиннің тобына жетеледі. Оңтүстік Африкадағы Наталь жағалауында команда екі маусым бойы жылдық сардиналардың қозғалысын түсіруге тырысты. Бұл құбылыс акулалар мен дельфиндер сияқты хищниктердің үлкен жиынтығын біріктіріп, көшіп бара жатқан балықтарды "тірі жем" шарларына жинап, тойға шақырады. Ал Монтерей шығанағында касаткалар сұр китке шабуыл жасап, оның баласын өлтіргені анықталды. Теңіздің тереңдігінде түсіру үшін арнайы суасты кемелері қолданылды. Олардың бірі экипажға Сан-Диего шұңқырына бір шақырымнан астам тереңдікке сүңгіп, 40 тонналық сұр киттің мәйітіне жем іздеу үшін әртүрлі қоректілерді тартуға мүмкіндік берді. BBC One арнасында алғаш рет көрсетілгенде, сериалды 12 миллионнан астам адам тамашалады және ол тұрақты түрде 30%-дан астам көрермен үлесіне ие болды. 2018 жылы ғалымдар жаңадан ашылған фитопланктон түріне (Syracosphaera azureaplaneta) атау берді, бұл бағдарламаның құрметіне және Дэвид Аттенбороның мұхитты жақсы түсінуге және оның маңыздылығын арттыруға қосқан үлесін мойындау үшін жасалды.

Эпизодтар

Біздің планета көк планета: оның жетпіс процентінен астамы теңізбен жабылған. Тынық мұхиты ғана жер шарының жартысын құрайды. Одан он екі сағат бойы тоқтамай ұшсаңыз да, тек кішкентай ғана құрлық көрінеді. Осы серияда біздің мұхит планетамыздың толық табиғи тарихы, оның таныс жағалауларынан бастап, ең терең теңіздерінің құпияларына дейін ашылатын болады. | Дэвид Аттенбороу, бірінші эпизодтан.

Фильм

Deep Blue – 2003 жылы түсірілген табиғат туралы деректі фильм, ол "Көк планета" телесериалының кино нұсқасы. Алястер Фотергилл мен Энди Байат режиссерлер деп көрсетілген, сондай-ақ алты оператор да авторлық құқығында көрсетілген. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2003 жылдың 20 қыркүйегінде Испаниядағы Сан-Себастьян кинофестивалінде болды. 2003 жылдан 2005 жылға дейін 20-дан астам елде көрсетіліп, прокаттан 30 миллион доллардан астам табыс әкелді.

Жалғасы

2017 жылдың ақпан айында BBC жеті бөлімдік жалғастырылымға тапсырыс берді, ол "Көк планета II" деп аталды, ал сэр Дэвид Аттенборо тағы да баяндаушы және жүргізуші болып қайтып келді. Жалғастырылым 2017 жылдың 29 қазанында BBC One, BBC One HD және BBC Earth арналарында тұңғыш рет көрсетілді.

Шетелдер

Бұл серия 50-ден астам елге сатылды. АҚШ-та ол "Көк планета: Өмір теңіздері" деген атпен көрсетілді, эпизодтардың реті өзгеше болды, ал бірінші бөлімі "Океан әлемі" деп қайта аталды. Сериал Discovery арнасында көрсетіліп, оны Пирс Броснан баяндады.

Марапаттар мен ұсыныстар

Жыл Сыйлық санаты Номинация Нәтижесі Сілтеме (ерекшелер)
2002Телевизия сыншыларының қауымдастығы сыйлығыКинофильмдер, мини-сериалдар мен арнайы бағдарламалардағы ең үздік жетістік "Жер планетасы"Primetime Creative Arts Emmy AwardsБелгілі бір бейіндегі бағдарламалар үшін ең үздік түсірілім Дуг Аллан, Саймон Кэрролл, Боб Крэнстон, Майк деГруи, Юрий Фаррант, Том Фитц, Марк Вольф, Саймон Кинг, Чарльз Максвелл, Иан Маккарти, Дидье Нуаро, Майкл Питтс, Рик Розенталь, Питер Скунс және Пол Стюарт ("Өмір теңіздері: Мұхит әлемі" үшін)Сериал үшін ең үздік музыкалық композиция (драмалық қосымша) Джордж Фентон ("Өмір теңіздері: Мұхит әлемі" үшін)Бейіндегі бағдарлама үшін ең үздік суреттерді монтаждау Мартин Элсбери ("Мұхит әлемі" үшін)Бейіндегі немесе реалити-шоу бағдарламасы үшін ең үздік дыбыс монтаждау Люси Ратерфорд ("Теңіздің түбі" үшін)Бейіндегі немесе реалити-шоу бағдарламасы үшін ең үздік дыбыс жарастыру Грэм Уайлд ("Теңіздің түбі" үшін)Британдық Телевидение Академиясы сыйлығыЕң үздік деректік сериал немесе бағыт"Көк планета" жаңаруыБритандық Телевидение Академиясы шеберлігі сыйлығыЕң үздік түпнұсқа музыка Джордж ФентонЕң үздік монтаж: Деректік Жо Пейн, Тим Куп, Алан Хойда, Мартин ЭлсбериЕң үздік фотосурет: Деректік Камера тобыЕң үздік дыбыс: Деректік Дыбыс тобыКорольдік Телевидение Қоғамы Бағдарламасы сыйлығыҒылым және табиғат тарихы"Көк планета"Корольдік Телевидение Қоғамы Шеберлік және Дизайн сыйлығыЖарықтандыру, Фотосурет және КамераФотосурет, Деректік/Деректік емес және Драмалық емес өндірістер Камера тобыЛента және фильмді монтаждауДеректік және деректік Мартин Элсбери, Жо Пейн, Тим Куп, Алан Хойда

Сын

Сериалдың кейбір түсірілімдері Уэльстегі аквариумда жасалғаны белгілі болған соң, сынға ұшырады. Сериал продюсері Алястер Фотэргилл, сериалдың барлық көлемінің шамамен 2 пайызы аквариумдардағы резервуарларда түсірілгенін айтты. Бі-Бі-Си өкілі, бір көрініс үшін жабайы лобстерлердің көбею процесін бұзу әдепсіздік болар еді, сондықтан аквариум түсірілімдерін пайдалануға шешім қабылдадық деді.