Кіріспе

Сүтқоректілердің өмірі – Дэвид Аттенбороу жазған және ұсынған табиғат туралы деректі фильмдер сериясы, алғаш рет 2002 жылдың 20 қарашасынан бастап Ұлыбританияда көрсетілді. Бұл серия сүтқоректілердің әртүрлі түрлерінің эволюциясы мен мінез-құлқына арналған зерттеу. Бұл Аттенбороның "Жер бетіндегі өмір" атты ірі трилогиясынан кейінгі төртінші мамандандырылған зерттеуі болды. Он эпизодтың әрқайсысы бір (немесе өте жақын түрде байланысты) сүтқоректілер тобын қарастырып, олардың күнделікті өмірінің әртүрлі жақтары мен эволюциялық тарихын талқылайды. Барлық бағдарламалардың ұзақтығы 50 минутты құрайды, тек соңғы эпизод 59 минутқа созылады. Серияны BBC Табиғи тарих бөлімі Discovery Channel телеарнасымен бірлесіп жасады. Атқарушы продюсері Майк Солсбери, ал музыкасын Дэн Джонс пен Бен Солсбери жазды. Кейіннен бұл серия Discovery Channel арнасында көрсетілді. Дэвид Аттенбороудың "Өмір" сериясының бөлігі, оған "Құстардың өмірі" (1998) және "Жер астындағы өмір" (2005) алдын ала түсірілді. Алайда, бұл екі серияның арасында Дэвид Аттенбороу "Жер шарының жағдайы" (2000) таныстырып, "Көк планета" (2001) фильмін суреттеп берді.

Өмірбаян

Сүтқоректілер өте кең таралған, алуан түрлі және сәтті жануарлар тобы болғандықтан, Аттенборо бұрын "Жер бетіндегі өмір" телесериалына олар туралы кем дегенде бес эпизод арнаған. Дегенмен, әлі айтылмаған көп нәрсе бар еді және бұрын түсірілмеген мінез-құлықтар да кездесті. "Сүтқоректілердің өмірі" атты туындысы оның осы тақырыптағы толыққанды еңбегі болуы тиіс еді. Аттенбороу осы сериалды BBC Табиғи тарих бөлімінің ұсынысымен жүзеге асырды. Табиғатты зерттеушінің әйелі Джейн 1997 жылы "Құстардың өмірі" телесериалын түсіріп жатқанда қайтыс болды, бұл оның көрсетілу мерзімін кейінге жылдыруға себеп болды. Алайда, Аттенбороу оны аяқтау үшін жұмыс істеуге мүмкіндік болғанына шүкіршілік етті. Сол сияқты, ол өзін жұмыспен ұстап тұрудың тағы бір мүмкіндігіне қуанды: "Құстардың өмірі" 1998 жылдың күзінде көрсетілді және бөлімше маған басқа жануарлар тобы туралы ұқсас сериалға кірісуге болатынын сұрады, ол жақсы қарсы алынды. Ал сүтқоректілер қалай? Мен жетпіс жасқа толған едім, бірақ үйде жалғыз отырудың орнына осымен айналысуды жөн көрдім".

Өндіріс

Жасына қарамастан, Аттенборо бұрынғы туындыларындағыдай кеңінен саяхаттап, әрбір эпизод әлемнің сан алуан жерлеріне көшті. Түсірілім, әдеттегідей, көптеген қиындықтармен ұштасты. Алғаш рет жарғақтардың үңгірінде азық іздеген сканктарды түсіру үшін, команданың қауіпсіздігіне қосымша шаралар қабылдануға тиіс болды, себебі бұл өте қатал орта еді. Ауа аммиакқа толы, басты тұрғындары жоғарыдан көп мөлшерде зәр шығарды, ал басқа тұрғындарының ішінде ет жейтін дернәсілдер мен құйрықты жылан бар еді. Грифли аюларын жақыннан түсіру үшін операторлар тобы аюлар маманы Бак Уайлдпен бірге болды. Аю тым қызығушылық танытса, ол тек қолын көтеру арқылы оны кері қайтуға бұйыра алатын. Дегенмен, бір оператор сол кезде жануардың оларға қарай келе беретін сәтінің болатынына сенімді екенін айтты. Тропикалық жаңбырлы орманның шыңына көтерілу үшін команда 100 метрлік қашықтыққа балық аулау желісін атқылап жіберу үшін катапульта қолданды. Содан кейін ол арқанмен және шкивтің теңгерімдік жүйесіне бекітілді. Ең қиындықтары – біріншіден, идеалды ағашты табу, екіншіден, оны таңдағаннан кейін, жоғары қарай өтетін жыландар мен приматтарға назар аудару болды. Дэвид Аттенбороның баяндамасы кейде дәл емес голланд тіліне аударылып, эпизодтардан қысқартулар жасалды. Оныншы эпизод «Евангелиелік Омреоп» телеарнасында көрсетілмеді және серияның EO DVD-сіне енгізілмеді. Кітаптың голланд тіліндегі нұсқасы түпнұсқа кітаптың толық мәтінін қамтиды, сондай-ақ Бельгияның «Canvas» телеарнасында көрсетілген бағдарламаның голланд тіліндегі нұсқасы да бар.