Кіріспе

1988–2019 жылдар аралығындағы Эфиопиялық этникалық федералистік саяси коалиция

Эфиопиялық халықтық революциялық демократиялық фронты (ЭХРДФ; ) – 1 желтоқсан 2019 жылы ресми түрде құрылған этникалық федералистік саяси күш.

Тарих

Эфиопиялық азамат соғысы кезінде ЭПРДФ – Мэнгисту Хайле Мариам басқарған әскери режиммен күрескен көтерілісші топ болды. Бұл режим 1974 жылдан бастап, 1987 жылы Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасымен ауыстырылғанға дейін билікте болды. Осы кезеңде Дерг сотсыз ондаған мың қарсыластарын Кей Шибирде өлтірді, сондай-ақ 1983-1985 жылдардағы Эфиопиядағы ашаршылыққа себеп болды, оның салдарынан 400 мың адам қаза тапты. ЭПРДФ 1989 жылдың басында Тиграйлық халықтық азаттық фронты (ТХАФ) және Эфиопия халықтық демократиялық қозғалысының (ЭХДҚ) бірігуі арқылы құрылды. Кейін ОПДО (ТХАФ, ЭХАФ және ЭХДҚ-ның Оромо мүшелері) және Эфиопия демократиялық офицерлердің революциялық қозғалысы (ТХАФ тұтқындаған Дерг офицерлерінің шағын тобы, әсіресе 1989 жылдың ақпан айында Ширедегі оқиға, кейін Эфиопияның өтпелі үкіметі құрылғаннан кейін таратылды) оларға қосылды. 1990 жылдардың басында Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасының құлдырауынан кейін ЭПРДФ АҚШ-тан қолдау алды. 1991 жылы The Heritage Foundation ұйымының Африка жөніндегі сарапшысы Майкл Джонс «фронт Мэнгистудің автократиялық тәжірибелерін тастауға ниетті екенін көрсететін шамалы да жігерлендіретін белгілер бар» деп жазды.

Революциялық демократия

Революциялық демократия 1990 жылдардың басында Марксизм-Ленинизмді ЕҚДР-ның ресми идеологиясы ретінде ығыстырды, себебі фронт марксизмге сенімін жоғалтқан жоқ, бірақ халықаралық жағдайға байланысты (Кеңес Одағы 1991 жылы таратылды). Революциялық демократияның басты идеясы, марксистік-лениндік ой-санаққа ұқсас, авангардтық партия билік жүргізуі керек, өйткені ол халықты білдіреді және «ЕҚДР идеологиясы арқылы оларға әлеуметтік дамудың мәні туралы жоғары білім берілген». Марксизм-Ленинизм сияқты, ЕҚДР қоғамды шаруалар, буржуазия, пролетариат және компрадор буржуазиясы сияқты таптарға бөліп қарастырады және оның басты қарсыласы империализм, яғни еркін нарықтық капиталистік мемлекеттер деп санайды. Эфиопияда шаруалар басты тап болып саналады, себебі олар халықтың көп бөлігін құрайды және Революциялық демократияның тірегі саналады. Билікті басып алғаннан кейін фронт шағын буржуазияға күдікпен қарады, олардың фронт саясатына қарсы болуға бейім деп есептеді. Дегенмен, фронт шағын буржуазияны экономикалық ынталандырулар мен сәтті саясат арқылы өз жағына тарта алатынына сенді. Егер шағын буржуазия өкілдері ЕҚДР-ға қарсы шықса, фронт олардың «қарны мен қалтасын» босатады. Қалалық пролетариат, керісінше, ЕҚДР-ға жақын, және ЕҚДР осы топтың өкілдерін жұмысқа тартуға тырысады, осылайша кәсіби одақтармен фронттың ұйымдық байланысын нығайтады. ЕҚДР «жергілікті инвестор», яғни капиталист, фронт пен оның саясатына қарсы болуға бейім екенін, сондықтан фронт бұл топты бейтарап болуға көндіруге тырысуы керек деп мәлімдейді. Діни ұйымдар ЕҚДР-да реакциялық деп есептеледі. Кейбір адамдар ЕҚДР нақты бір анықталған идеологияны немесе саяси философияны ұстанбағанын айтады. Оның мүшелері оппозициялық партиялардың сол жағында деп сипатталатын түрлі көзқарастарды ұстанды. 1990 жылдардың басындағы басымдықтардың бірі – Эфиопияның Халық Демократиялық Республикасы тарағаннан кейін Эфиопияның белсенді және жағымды рөлін нығайту, экономиканы либерализациялау және ішкі сұранысты ынталандыру (индустрияландыруға алып келуі күтілуде) және білім беруді дамыту болды. Дегенмен, Революциялық демократия коммунистік және либералдық ойдың қоспасы болып саналады. Фронт либералдық демократия мен еркін нарықтық капитализмді құлдырауға ұшыраған деп санайды және либералдық демократияны буржуазияның диктатурасы (яғни жоғарғы таптың диктатурасы) деп айыптаған Владимир Лениннің сенімдеріне «романтикалық көзқарас» танытады. Ол либералдық демократияны «сәйкессіз және тұрақсыз» деп санайды, бірақ иронияға орай, фронттың экономикалық саясатының көп бөлігі экономикалық салаға либерализмнің қажеттілігін жасырын мойындауға негізделген.

Коммунизммен байланысы

ЭПРДФ-тың көптеген жетекшілері бұрынғы Марксистік-Лениндік Тигрэй лигасының мүшелері болғандықтан, бұл Ходжаистік ұйым Мелес Зенави басшылығымен құрылған, марксистік идеология партия ішінде әлі де маңызды рөл атқарады. Кейбіреулер тіпті бұл фронт идеологиясын жасырып отыр деген пікір білдіреді. Теодор М. Весталь фронттың идеологиясы марксистік-лениндік ревизионизмге негізделгенін, оның авторитарлық режимнің себебін түсіндіретінін айтады. Революциялық демократияның коммунистік ерекшеліктерінің көп бөлігі Қытай басшысы Мао Цзэдун жасаған идеологиядан алынған.

Сайлау нәтижелері

Сайлау жетекшісіКандидаттар саныЖеңіп алған орындар Сайлау округінің дауыстарыСайлау округінің дауыстарының %Үкімет/Оппозиция1995 Мелес Зенави1,88116,429,72782.9%2000 Мелес Зенави2005 Мелес Зенави12,237,65559.8%2010 Мелес Зенави1,3492015 Хайлемариам Десалигн1,85126,403,177