Кіріспе

Бокс жарысы

Ұзақ санау жекпе-жегі немесе Ұзақ санау шайқасы – әлемнің ауыр салмақ чемпионы Джин Тунни мен бұрынғы чемпион Джек Демпси арасындағы кәсіби бокс бойынша 10 раундтық реванш болды. Тунни бұл жекпе-жекті бірауыздан жеңіске жетті. Ол 1927 жылдың 22 қыркүйегінде Чикагодағы Солдат алаңында өтті. "Ұзақ санау" атауы осы жекпе-жекке Тунни жетінші раундта нокаутқа түскенде, Демпсидің бейтарап бұрышқа барып тұрмауы салдарынан санау кешіктірілгендіктен берілді. Бұл "ұзақ санаудың" нәтижеге әсер еткені әлі де даулы мәселе. Дәл 364 күн бұрын, 1926 жылдың 23 қыркүйегінде Тунни Филадельфиядағы Сесквицентиелл стадионында Демпсиді 10 раундта бірауыздан жеңіп, әлемнің ауыр салмақ чемпионы атағын иеленді. Тунни мен Демпси арасындағы алғашқы жекпе-жек Чикагодан тыс жерде өткізілді, себебі Демпси Аль Капоне өзінің жанкүйері екенін білген және оның жекпе-жекке қатысуын қаламайтын. Капоне реванш үшін Демпсиге 50 000 доллар тіккені туралы хабарлар тарады, бұл жекпе-жектің бұрмаланғаны туралы жалған әңгімелерге себеп болды. Демпси екі жекпе-жекте де ставка жасаушылардың сүйіктісі болды, себебі көптеген адамдар Демпсиге бәс тіккен. Реванш Чикагодағы Солдат алаңында өтті және 2 658 660 доллар (1927 жылғы 2 658 660 доллар қазіргі уақытта шамамен <есептелген сомаға> тең) кіріс әкелді. Бұл ойын-сауық тарихындағы алғашқы 2 миллион долларлық кіріс болды. Тунни рекордтық 990 445 доллар сыйлық алды. Жекпе-жекті Грэм МакНами және Филлипс Карлин 60-тан астам NBC радиостанциясына хабарлады. Тунни алғашқы жекпе-жекте үлкен артықшылықпен жеңгеніне қарамастан, екінші жекпе-жекке жұртшылықтың қызығушылығы арта түсті. Демпси 1920-жылдардың "үлкен бестігіне" кіретін спортшылардың бірі болды және ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге шақырылғанда бас тартты деген қауесет тарады. Шындығында ол әскерге жазылуға тырысқан, бірақ қабылданбады; кейін сот Демпсиді әскерден қашудан ақтатты. Тунни әдебиет пен өнерді жақсы көретін және АҚШ Теңіз корпусының бұрынғы мүшесі болған. Оның лақап аты "Жауынгер теңізші" еді. Жекпе-жек нокауттарға қатысты жаңа ережелер бойынша өтті: егер боксшы нокаутқа түссе, қарсыласы бейтарап бұрышқа өткеннен кейін, ол өз күшімен 10 секунд ішінде тұруға тиіс болды (яғни жаттықтырушысы жоқ бұрыш). Демпси лагері осы жаңа ережені қолдануды сұрады, ол әлі де кеңінен қолданылмаған еді. Демпси реваншқа дайындық кезінде жаңа ережені елемеген сияқты көрінді. Сонымен қатар, жекпе-жек 6 метрлік рингте өтті, бұл аяқ жұмысы жақсы боксшыға, яғни Тунниге артықшылық берді. Демпси қарсыластарын жақын арада ұнатып, әдетте маневр жасауға аз орын беретін 16 фут рингте жекпе-жек өткізетін.

Ұрыс

Тунни, көпшілік пікір бойынша, бірінші раундтан бастап алтыншы раундқа дейін жекпе-жекте үстемдік құрды, ол алыстан бокстың таныс стилін қолданып, мүмкіндіктерді іздеді және сонымен бірге ұпайлар бойынша көшбасшылықты нығайтты. Алтыншы раундтың соңына дейін бұл жекпе-жектің алғашқы кездесуден көп ерекшеленбейтінін көрсететін ештеңе болған жоқ. Бірақ жетінші раундта… (104 943 адам қатысқан, жекпе-жек түсірілген, бірақ АҚШ-тың кейбір аймақтарында көрсетілуіне тыйым салынған.) Соның салдарынан, санауды көре алған адамдар өте аз болды. Заң күшін жойғаннан кейін, көптеген адамдар видеожазбаны көріп, еңсесі құлаған боксшылардың (әсіресе Туннидің) ес-саулығын бағалай бастады, осылайша дау төмендеді. Дегенмен, бүгінгі күнге дейін бокс жанкүйерлері Демпси жеңіске жете ала ма, әлде жеңуі керек пе деген мәселеде пікірталас жүргізеді. Демпсиге деген халықтың құрметі оның Тунниге қарсы екі жеңілісінен кейін артқандығы даусыз. "Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол одан да беделді болды", - деп жазды "Вашингтон Пост" газетінің тілшісі Ширли Пович. "Ол ұзақ санау шайқасында жеңілгенімен, кейін қаһарман атанды". Тунни төрешінің санауын "екі" де естігенін, тактикалық себептермен "тоғызға" дейін күте білгенін, ал одан кейін кез келген уақытта тұра алатынын айтты. Демпси: "Оған сенбеуімнің себебі жоқ. Джин – керемет жігіт". Кейін Демпси АҚШ Жағалау күзетіне қосылды, ол Туннимен жақын дос болып, жиі бір-бірін көріп тұрды. Тунни мен Демпси екеуі де Халықаралық бокс даңқы залының мүшелері. 2011 жылдың наурыз айында Джин Туннидің отбасы оның жекпе-жекте киген қолғаптарын Смитсония Америка тарихы ұлттық мұражайына тапсырды.