Групер балықтарының түрлері мен сипаттамалары

Кіріспе

Балықтардың кіші тұқымдасы

Груперлер – Perciformes қатарындағы Serranidae тұқымдасының Epinephelinae кіші тұқымдасына жататын бірнеше туысқа жататын балықтар. Барлық Serranidae балықтарын "групер" деп атамайды; осы тұқымға теңіз басы да кіреді. "Групер" деген жалпы атау көбінесе екі ірі туысқа жататын балықтарға беріледі: Epinephelus және Mycteroperca. Сонымен қатар, Anyperidon, Cromileptes, Dermatolepis, Graciela, Saloptia және Triso кіші туыстарына жататын түрлер де "групер" деп аталады. Plectropomus туысына жататын балықтар "коралл груперлері" деп аталады. Бұл туыстардың барлығы Epinephelinae кіші тұқымдасына жатады. Дегенмен, Alphestes туысының кейбір түрлері (хамлеттер), Cephalopholis туысының арғымақтары, Variola туысының лиралары және басқа да шағын туыстар (Gonioplectrus, Niphon, Paranthias) да осы кіші тұқымға жатады, сондай-ақ, басқа Serranidae туыстарының кейбір түрлерінің атауларында "групер" сөзі қолданылуы мүмкін. Бірақ, "групер" деген сөз әдетте Epinephelinae кіші тұқымдасын білдіреді.

Сипаттама

Групперлер – телеостар, әдетте денесі қалың және ауызы үлкен болады. Олар ұзақ қашықтыққа, жылдам жүзуге бейімделмеген. Олардың мөлшері өте үлкен болуы мүмкін: ұзындығы бір метрден асып кетеді. Ең ірісі – Атлантикалық галант групперы (Epinephelus itajara), салмағы және ұзындығы айнымалы, бірақ осындай ірі түрлердің арасында айырмашылықтар көп. Олар жемді тістеп жемейді, оны жұтып қояды. Жақтарының жиегінде көп тістері болмайды, бірақ жұтқыншақтың ішінде жемді ұрып-соғуға арналған қалың тіс пластиналары бар. Олар балықтарды, осьминогтерді және шабақтарды жейді. Кейбір түрлер аңдысып жемтенуге бейім, ал басқалары белсенді жыртқыштар. Ең ірі түрлердің, мысалы алып группердің (Epinephelus lanceolatus) адамға шабуыл жасағаны туралы хабарлар расталмаған. Олардың аузы мен желбезектерінен күшті сору күші пайда болады, ол жемді алыстан тартады. Олар аузымен құмды қазып, үлкен тастардың астына жасырынып, құмды желбезектері арқылы шығарады. Зерттеулер көрсеткендей, көшпенді коралл групперлері (Plectropomus pessuliferus) кейде аң аулауда алып морейлермен ынтымақтасады. Групперлер – инвазивті қызыл арыстан балығын жейтін сирек жануарлардың бірі.

Этимология

"Групер" сөзі португал тіліндегі "гарупа" сөзінен шыққан, ал бұл сөздің Оңтүстік Американың жергілікті тілінен келгені болжанады. Австралияда "groper" атауы "grouper" орнына бірнеше түр үшін қолданылады, мысалы, Квинсленд груперы (Epinephelus lanceolatus). Жаңа Зеландияда "groper" – бұл маори тілінде "хапука" (hapuku) деп аталатын, Polyprion oxygeneios түріне жататын балық. Филиппинде груперлер Лусон аймағында "лапу-лапу" деп, ал Висая және Минданао аймақтарында "пугапо" деп аталады. Индонезия тілінде оның атауы – "керапу". Таяу Шығыста бұл балықты "хаммур" деп біледі және оны, әсіресе Парсы шығанағы аймағында кеңінен жейді. Латын Америкасында балық "меро" деп аталады. Grammistini және Diploprionini тайпаларына жататын түрлер терісінен граммистин деп аталатын шырышты токсин бөліп шығарады. Олар шектеулі кеңістікте және стресске ұшырағанда, бұл шырыштан уытты көбік пайда болады, ол жақын маңдағы балықтарға зиян келтіреді. Сондықтан бұл балықтарды көбінесе "сабын балықтары" деп атайды. Олардың жіктелуі әртүрлі – өздері жеке отбасы ретінде немесе кіші отбасылардың құрамында қарастырылады. Бірақ "Дүние балықтарының" бесінші басылымы осы екі топты Epinephelinae кіші отбасының құрамындағы тайпалар ретінде жіктейді. Epinephelinae Bleeker, 1874 (груперлер) Груперлердің кейбір түрлері жылына шамамен бір килограммға өседі және үш килограммға жеткенше жас организмдер саналады, содан кейін аналыққа айналады. Ірі аталықтар көбінесе 3-15 аналықтан тұратын гаремдерді басқарады. Груперлер көбінесе жұптап шағылысады, бұл үлкен аталықтарға кіші аталықтардың көбеюіне бәсекелес болу арқылы кедерес келтіруге мүмкіндік береді. Сондықтан, егер кішкентай аналық групер еркек ретінде гаремді басқаруға үлкермей тұрып жынысын өзгертсе, оның тіршілік әлеуеті төмендейді. Топтық шағылысу және мекендеу ортасының жабықтығы үлкен аталықтардың қатысуында кіші аталықтардың көбею мүмкіндігін арттырады. Кішкентай аталықтардың тіршілік әлеуеті, бәсекелестік ортада кіші аталықтарды ығыстыру мүмкін болмаған жағдайда, сперматозоид өндірісімен және, демек, ұрықтың мөлшерімен байланысты. Гонохористік груперлердің протеогин груперлерге қарағанда үлкен ұрықтары болады (дене салмағының 10%-ы, ал протеогин груперлерде – 1%), бұл гонохоризмнің эволюциясы ірі аталықтардың кіші аталықтарды көбеюден бәсекелестікпен ығыстыра алмайтын ортада груперлердің тіршілік әлеуетін арттырғанын көрсетеді. Нематодтар, цестодтар, моногендер, изоподтар және копеподтар. Жаңа Каледонияда жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, коралл рифтерімен байланысты груперлердің әрбір түрінде шамамен он түрге жуық паразитке тап болады. Diplectanidae тұқымдасының моногендері, атап айтқанда Pseudorhabdosynochus, груперлерге тән және олардың арасында өте көп кездеседі.

The word "grouper" is from the Portuguese name, garoupa, which has been speculated to come from an indigenous South American language. In Australia, "groper" is used instead of "grouper" for several species, such as the Queensland grouper (Epinephelus lanceolatus). In New Zealand, "groper" refers to a type of wreckfish, Polyprion oxygeneios, which goes by the name hapuka (from the Māori language hāpuku). In the Philippines, groupers are generally known as lapu lapu in Luzon, while in the Visayas and Mindanao they are known as pugapo. Its Indonesian name is kerapu. In the Middle East, the fish is known as 'hammour', and is widely eaten, especially in the Persian Gulf region. In Latin America, the fish is known as 'mero'. The species in the tribes Grammistini and Diploprionini secrete a mucus like toxin in their skin called grammistin, and when they are confined in a restricted space and subjected to stress, the mucus produces a foam that is toxic to nearby fish. These fishes are often called soapfishes. They have been classified either as their own families or within subfamilies, although the fifth Edition of the Fishes of the World classifies these two groups as tribes within the subfamily Epinephelinae. Subfamily Epinephelinae Bleeker, 1874 (groupers) Some species of groupers grow about a kilogram per year and are generally adolescents until they reach three kilograms when they become female. The largest males often control harems containing three to 15 females. Groupers often pair spawn, which enables large males to competitively exclude smaller males from reproducing. As such, if a small female grouper were to change sex before it could control a harem as a male, its fitness would decrease. Both group spawning and habitat cover increase the likelihood of a smaller male reproducing in the presence of large males. The fitness of male groupers in environments where competitive exclusion of smaller males is impossible is correlated with sperm production and thus testicle size. Gonochoristic groupers have larger testes than protogynous groupers (10% of body mass compared to 1% of body mass), indicating the evolution of gonochorism increased male grouper fitness in environments where large males were unable to competitively exclude small males from reproducing. nematodes, cestodes, monogeneans, isopods, and copepods. A study conducted in New Caledonia has shown that coral reef associated groupers have about ten species of parasites per fish species. Species of Pseudorhabdosynochus, monogeneans of the family Diplectanidae are typical of and especially numerous on groupers.

Қазіргі заманғы қолданысы

Көптеген құсбалықтар маңызды тағамдық балықтар болып табылады; кейбіреулері қазір фермаларда өсіріледі. Басқа балық түрлерінен өзгеше, олар салқындатылып немесе қатырылып сатылатын болса, құсбалықтар көбінесе тірі күйінде базарларда сатылады. Көптеген түрлері теңізде балық аулау үшін танымал ойын балықтары болып есептеледі. Кейбір түрлері аквариумда ұстауға қолайлы, тіпті кішкентай түрлері де жылдам өседі. Көп жағдайда құсбалықтар цигуатералық балық уытының себебі болып табылады. Құсбалық түрлерінің ДНК-сының штрих-кодын жасау цигуатералық балық уытын бақылауға көмектеседі, себебі балықтар молекулалық құралдармен, тіпті тамақ қалдықтарынан да оңай анықталады.

Өлшемі

Малайзияның "Жұлдыз" газеті 2008 жылдың қаңтар айында Малака бұғазындағы Пулау Сембилан аймағының жанындағы сулардан ұсталған групер балығы туралы хабарлады. Қытайдың "Шэньчжэнь News" газеті Фучжоу теңіз әлемінің аквариумында групер балығының ақ ұшты риф акуласын жұтып қойғаны туралы жазды. 2010 жылдың қыркүйек айында Коста-Рика газеті Лимон провинциясының Сиенегуита қаласында групер балығының ұсталғаны туралы хабарлады. Балықтың салмағы көрсетілмеген, ал оны 1 килограммдық жеммен аулауға сәукелестірді. 2013 жылдың қараша айында Қытайдың Донгюань қаласында групер балығы ұсталып, бір қонақ үйге сатылды. 2014 жылдың тамызында Флорида штатының Бонита-Спрингс жағалауында (АҚШ) балықшы аулаған 4 футтық акуланы бір-ақ жұтып алған ірі групер балығы ұсталды.