Күндіз де, түнде де көрінетін жарық оқ-дәрілер

Кіріспе

Күндіз де, қараңғыда да көрінетін жарық шығаратын пиротехникалық оқ-дәрілер.

Трассерлік оқ-дәрілер, немесе трассерлер – оқтың немесе артиллериялық калибрлі снарядтардың, негізінде кішкентай пиротехникалық заряд орнатылған түрлері. Оқ атылғанда, пиротехникалық құрастырма жанған ұнтақтан тұтанады және қатты жарық шығарып, снарядтың траекториясын күндіз қанаумен көруге, ал түнгі атыста – өте анық көруге мүмкіндік береді. Бұл атушыға снарядтың траекториясын визуалды түрде бақылап, қажет болғанда баллистикалық түзетулер жасауға, снарядтың түсуін растамай және қарудың оптикалық прицелін қолданбай мүмкіндік береді. Трассерлік атыс, сонымен қатар, ұрыс кезінде басқа атушыларға белгілі бір нысанаға атуды шоғырландыру үшін сигнал беруге арналған белгілеу құралы ретінде де қолданылады. Қолданылғанда, трассерлер әдетте автоматтың лентасындағы әрбір бесінші оқтан біреуі болып, «төртке бір трассер» ретінде белгіленеді. Взвод және бөлім командирлері өздерінің дүңгіршектеріне бірнеше трассерлік оқтарды салады немесе тіпті әскерлеріне нысананы көрсету үшін тек трассерлерді ғана қолданады. Кейде атушылардың қаруында оқ азайғанын ескерту үшін, трассерлер дүңгіршектің түбінен екі-үш оқ қалғанда салынады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, бекітілген пулеметтері немесе зеңбіректері бар ұшақтарда, ұшқыштың оқ-дәрісі бітіп бара жатқанын ескерту үшін оқ-дәрі лентасының соңына бірнеше трассерлік оқтар қосылатын. Бірақ, бұл амалмен олар жауларына да оқ-дәрісі бітіп бара жатқанын хабарлап берді. Көбінесе, әуедегі атудың қиындықтарын жеңілдету үшін, барлық дүңгіршек төртке бір пропорциясында, бекітілген шабуылдық және икемді қорғаныс қаруларында толтырылатын. Трассерлер екінші дүниежүзілік соғыстың көптеген ұшақтарында кеңінен қолданылды, түнгі истребительдерден басқа, олар жаудың шабуылға ұшырағанын сезбей, өздерінің орналасқан жерін жаудың қорғаныс артиллериясына жарияламай, жауды шабуылдап, атып түсіруі керек болды. АҚШ B-24 Liberator сияқты ауыр бомбалаушы ұшақтарындағы Browning M2 .50 калибрлі пулеметтері үшін трассерлік оқ-дәрілерге көп сүйенді.

Tracer ammunition, or Tracers, are bullets or cannon caliber projectiles that are built with a small pyrotechnic charge in their base. When fired, the pyrotechnic composition is ignited by the burning powder and burns very brightly, making the projectile trajectory visible to the naked eye during daylight, and very bright during nighttime firing. This allows the shooter to visually trace the trajectory of the projectile and thus make necessary ballistic corrections, without having to confirm projectile impacts and without even using the sights of the weapon. Tracer fire can also be used as a marking tool to signal other shooters to concentrate their fire on a particular target during battle. When used, tracers are usually loaded as every fifth round in machine gun belts, referred to as four to one tracer. Platoon and squad leaders will load some tracer rounds in their magazine or even use solely tracers to mark targets for their soldiers to fire on. Tracers are also sometimes placed two or three rounds from the bottom of magazines to alert shooters that their weapons are almost empty. During World War II, aircraft with fixed machine guns or cannons mounted would sometimes have a series of tracer rounds added near the end of the ammunition belts, to alert the pilot that he was almost out of ammunition. However, this practice similarly alerted astute enemies that their foes were nearly out of ammunition. More often, however, the entire magazine was loaded four to one, on both fixed offensive and flexible defensive guns, to help mitigate the difficulties of aerial gunnery. Tracers were very common on most WWII aircraft, with the exception of night fighters, which needed to be able to attack and shoot down the enemy before they realized they were under attack, and without betraying their own location to the enemy defensive gunners. The United States relied heavily on tracer ammunition for the defensive Browning M2 .50 caliber machine guns on its heavy bombers such as the B 24 Liberator.

Тарих

14 ғасырдағы оттықтар туралы нұсқаулықтарда "жалындаған оқтарды" жасау тәсілі көрсетілген: шайыр, оқ-дәрі, матамен/арқанмен қаптау, сосын май мен сұлулықпен майлау. Бірақ, бұл тәсілдер шағын қарулар үшін қолданылған жоқ. Трассирлер ойлап табылғанға дейін артиллерияшылар нысананы дұрыстау үшін оқтардың түсуін көруге мәжбүр болды. Бірақ, бұл әрқашан мүмкін болмады, әсіресе 19 ғасырдың соңында оқтардың тиімді қашықтығы күрт артқандықтан, оқтар бір шақырымнан астам қашықтықта түсуі мүмкін еді. 20 ғасырдың басында оқ-дәрі жасаушылар "жарық шашыратушы" оқтарды жасады, олар түскен жерде жарқын жарық немесе түтін шығарып, көрінуді арттыратын еді. Бірақ, бұл оқтар Гаага конвенциясының "жарылатын оқтарға" тыйым салуын бұзады деп саналды. Бұл стратегия ұшақтарға атқанда тиімсіз болды, себебі нысананы өткізіп алған жағдайда оқтар ештеңеге тимейтін еді. Сондай-ақ, жасаушылар ақ түтін шығаратын оқтарды да жасады. Бірақ, қанағаттанарлық із қалдыру үшін олардың көп салмағын жоғалту қажет болды. Мақсатқа жеткенше салмақ жоғалту оқтың баллистикалық қасиеттеріне зиян келтірді. Ұлыбритания 1915 жылы .303 патронының түрі болған трассирлік оқты алғаш рет жасап, пайдаланды. АҚШ 1917 жылы .30-06 трассирлік оқты енгізді. Трассирлер үшін қызыл түсті (басқа да түрлі түстердің арасында) оқ ұштары қолданылғанға дейін американдық трассирлер қара картридждер арқылы танылатын. Трассирлер Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия қолданған цеппелиндерге қарсы тиімді қару болды. Бұл әуе кемелері барлау, бақылау және бомбалау операцияларында қолданылды. Кәдімгі оқтар газды баяу шығарып жіберсе, трассирлер сутекті газды тұтандырып, дирижабльді жылдам құлатып жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ-тың теңіз және жаяу әскерінің ұшқыштарына шұғыл сигнал беру және қорғану үшін қосалқы қаруларымен трассирлік оқтар берілді.

There are fireworks manuals from the 14th century specifying a way to make "flaming cannonballs," with pitch, gunpowder, a cloth/cordage cover, and finally smearing them with lard and tallow. These were however not available for small arms, and before the development of tracers, gunners still relied on seeing their bullets impact to adjust their aim. However, these were not always visible, especially as the effective range of ammunition increased dramatically during the later half of the 19th century, meaning the bullets could impact a mile or more away in long range area fire. In the early 20th century, ammunition designers developed "spotlight" bullets, which would create a flash or smoke puff on impact to increase their visibility. However, these projectiles were deemed in violation of the Hague Conventions prohibition of "exploding bullets." This strategy was also useless when firing at aircraft, as there was nothing for the projectiles to hit if they missed the target. Designers also developed bullets that would trail white smoke. However, these designs required an excessive amount of mass loss to generate a satisfactory trail. The loss of mass en route to the target severely affected the bullet's ballistics. The United Kingdom was the first to develop and introduce a tracer round, a version of the .303 cartridge in 1915. The United States introduced a .30 06 tracer in 1917. Prior to adopting red (among a variety of other colors) bullet tips for tracers, American tracers were identified by blackened cartridge cases. Tracers proved useful as a countermeasure against Zeppelins used by Germany during World War I. The airships were used for reconnaissance, surveillance and bombing operations. Normal bullets merely had the effect of causing a slow leak, but tracers could ignite the hydrogen gasbags, and bring down the airship quickly. In World War II US naval and marine aircrew were issued tracer rounds with their side arms for emergency signaling use as well as defense.

Құрылыс

Трейсерлік снаряд піротехникалық жалын материалдарымен толтырылған қуыс негізге, өте ұсақ ұңғылған металл отыны, тотықтырғыш және аздаған органикалық отын қоспасынан жасалған. Металл отындарына магний, алюминий және кейде цирконий жатады. Тотықтырғыш – бұл қажетті түс шығару үшін жауапты белгілі бір атоммен біріктірілген оттегі бар тұз молекуласы. Қоздырылған кезде қыздырылған тұз өтегін бөліп шығарып, қоспадағы отынның жануын қамтамасыз етеді. Тұздағы түс шығаратын атом да босап, артық оттекпен химиялық реакцияға түседі, түсті жалынның көзіне айналады. НАТО стандартындағы оқ-дәрілерде (АҚШ-ты қоса алғанда) тотықтырғыш тұз әдетте стронций қосылыстарының (нитрат, пероксид т.б.) қоспасы болып табылады, ал металл отыны – магний. Стронцийді жағу жарқын қызыл жарық береді. Ресейлік және қытайлық трейсерлік оқ-дәрілер барий тұздарын пайдаланып жасыл жарық шығарады. Дегенмен, тотықтырғыш пен металл отыны ғана түсті жарық шығару үшін пиротехника жасамайды. Реакция тым жоғары энергетикалық, барлық материалдарды бірден жарқыратып, ақ жарық шығарады – мысалы, магний оксидінің (MgO) жарығы осы сипаттамаға ие. Сондықтан, стронций нитраты мен магнийді пайдаланғанда, қызыл түсті жалынды жасау үшін, ол жанған отыннан шығатын ақ жарықпен басылмауы үшін, пиротехникалық қоспаға хлор доноры қосылады, соның арқасында отта стронций хлориді де түзіледі, ол жалынды салқындатып, MgO-ның ақ жарығын едәуір азайтады. Жалынды осылай салқындату реакция жылдамдығын ұзартады, нәтижесінде қоспаның жану уақыты жеткілікті болады. Поливинилхлорид (ПВХ) – осы мақсатта түсті жарықта қолданылатын әдеттегі органикалық отын. Кейбір заманауи конструкциялар көрінетін жарықты аз немесе мүлдем шығармайтын, инфрақызыл сәулеленуді басымдықпен шығаратын құралымдарды қолданады, олар тек түнгі көру құралдарында ғана көрінеді.

Түрлері

Трейсерлердің үш түрі бар: жарқын трасер, шала жарқын трасер және әлсіз трасер. Жарқын трасерлер – стандартты тип, олар дулыстан шыққаннан кейін дереу жануды бастайды. Жарқын трасерлердің кемшілігі – олар атушының орнын жауға білдіреді; әскери нақыл сөздей келіп, "трасерлер екі жаққа да жұмыс істейді". Жарқын трасерлер түнгі көру құралдарын да жойып, оларды қолданусыз қалдырады. Шала жарқын трасерлер 100 метрден асып кеткен соң толық жарықпен жанады, атушының орнын жауға білдірмеу үшін. Әлсіз трасерлер өте әлсіз жанып, бірақ түнгі көру құралдары арқылы анық көрінеді. M196 трасерлік патрон (54 граммдық оқ) 5.56×45 мм НАТО форматындағы алғашқы M16 мылтығы үшін жасалған және 1:12 бұрылысқа ие M16A1 ұңғысымен де үйлесімді. Оның ұшы қызыл түсті және 500 метрге дейін із жасайды, ал траекториясы ұшы түссіз M193 (56 граммдық) доп патронымен сәйкес келеді. Траекториялық сәйкестік немесе баллистикалық сәйкестік екі оқтың салмағы мен аэродинамикалық сипаттамаларындағы шамалы айырмашылықтарды ұшқыштың салмағын, ұшқыштың түрін және ұшқыштың жылдамдығын реттеу арқылы, қауіпсіз қысым шектерінде сақтап, әрбір оқтың нысанаға траекториясын барлық атмосфералық жағдайларда және нысанаға шабуылдау қашықтығында дерлік бірдей ету арқылы қол жеткізіледі, сонымен қатар бірдей нысананы қолдану арқылы. Траекторияның толық сәйкестігі мүмкін емес, екі оқтың ең жақын ұқсастығындағы инженерлік қиындық, трасер ұшатын кезде массасын жоғалтып, соғу қасиеттерін өзгертетін жағдайда бұл мәселе одан да күрделенеді. Мақсаты – трасердің автоматты түрде ату кезінде доп патронымен жеткілікті деңгейде сәйкес келуі. M856 трасерлік патрон (63,7 граммдық оқ) M16A2/3/4, M4 сериясы және M249 қаруларында (басқа 5,56 мм НАТО қаруларында) қолданылады. Бұл патрон 875 метрге дейін із жасайды және апельсин түсті ұшы бар, ал траекториясы M855 (62 граммдық, жасыл ұшты) доп патронымен сәйкес келеді. M856 трасерін M16A1-де тек төтенше жағдайларда және салыстырмалы түрде жылы ауа райында ғана қолдану керек, өйткені M16A1-дің 1:12 бұрылыс жылдамдығы бұл снарядты салқын жауынгерлік температурада (мұзды –40 градусқа дейін) дұрыс тұрақтандыруға жеткіліксіз, себебі ауа тығыздығы жоғары болып, оқтың гироскопиялық тұрақтылығын бұзады. M16A2 және одан кейінгі модельдерде M856 трасерлік патронын барлық температуралық жағдайларда тұрақтандыру үшін қажетті 1:7 бұрылыс жылдамдығы бар. (Дегенмен, M196 барлық 1:7 бұрылысқа ие ұңғыларда, сондай-ақ 1:12 бұрылысқа ие ұңғыларда да қауіпсіз жұмыс істейді.) M25 – .30 06 Springfield форматындағы апельсин түсті ұшы бар трасерлік патрон, ол 145 граммдық оқтан және 50 грамм IMR 4895 ұнтағынан тұрады. Трасерлік қосылыста 16% поливинилхлорид, 26% магний ұнтағы және 52% стронций нитраты бар R 321 құрамы бар. M62 – 7,62×51 мм НАТО форматындағы апельсин түсті ұшы бар трасер, ол 142 граммдық оқтан және 46 грамм WC 846 ұнтағынан тұрады. Трасерлік қосылыста 17% поливинилхлорид, 28% магний ұнтағы және 55% стронций нитраты бар R 284 құрамы бар. (Бұл M196-да қолданылған сол құрам.) M276 – 7,62×51 мм НАТО форматындағы күлгін түсті ұшы бар әлсіз трасер, ол барий пероксиді, стронций пероксиді, кальций смоласы (мысалы, кальций абиетаты) және магний карбонаты бар R 440 құрамын қолданады. Трасерлік қосылыстар түнгі көру құралдарымен пайдалану үшін негізінен инфрақызыл сәулелерді де шығара алады. Мысалы, құрамында бор, калий перхлораты, натрий салицилаты, темір карбонаты немесе магний карбонаты (жалынды баяулату үшін) және байланыстырғыш заттар бар. Көптеген түрлері бар.

There are three types of tracers: bright tracer, subdued tracer and dim tracer. Bright tracers are the standard type, which start burning very shortly after exiting the muzzle. A disadvantage of bright tracers is that they give away the shooter's location to the enemy; as a military adage puts it, "tracers work both ways". Bright tracers can also overwhelm night vision devices, rendering them useless. Subdued tracers burn at full brightness after a hundred or more yards to avoid giving away the gunner's position. Dim tracers burn very dimly but are clearly visible through night vision equipment. The M196 tracer cartridge (54 grain bullet) 5.56×45mm NATO was developed for the original M16 rifle and is compatible with the M16A1 barrel also using 1:12 rifling twist. It has a red tip and is designed to trace out to 500 yards, and trajectory match the M193 (56 grain) ball cartridge, which has no tip color. Trajectory match, or ballistic match, is achieved between two bullets of slightly different weight and aerodynamic characteristics by adjusting the cartridge propellant weight, propellant type, and muzzle velocity, to remain within safe pressure limits, yet provide each bullet with a trajectory to the target that is nearly identical over all atmospheric conditions and target engagement ranges, while using the same gunsight aimpoint. Trajectory match is not intended to be perfect, an engineering impossibility under the closest of similarities between the two bullets, that is further complicated in the case of the tracer losing mass and changing its drag properties as it flies. The intent is that the tracer matches the ball round well enough for the purposes of machinegun fire. The M856 tracer cartridge (63.7 grain bullet) is used in the M16A2/3/4, M4 series, and M249 weapons (among other 5.56mm NATO weapons). This round is designed to trace out to 875 yards and has an orange tip color, and is trajectory matched to the M855 (62 grain, green tip) ball cartridge. The M856 tracer should not be used in the M16A1 except under emergency conditions and only in relatively warm weather, because the M16A1's slower 1:12 rifling twist is not sufficient to properly stabilize this projectile at colder combat service temperatures (freezing down to –40 degrees), when the air density is much greater, disrupting the gyroscopic stability of the bullet. The M16A2 and newer models have a rifling twist of 1 in 7" necessary to stabilize the M856 tracer round under all temperature conditions. (The M196, however, does function safely in all 1:7 twist barrels, as well as those with 1:12 twist.) The M25 is an orange tipped .30 06 Springfield tracer cartridge consisting of a 145 gr bullet with 50 grains of IMR 4895 powder. The tracer compound contains composition R 321 which is 16% polyvinyl chloride, 26% magnesium powder, 52% strontium nitrate. The M62 is an orange tipped 7.62×51mm NATO tracer consisting of a 142 gr bullet with 46 grains of WC 846 powder. The tracer compound contains composition R 284 which is 17% polyvinyl chloride, 28% magnesium powder, and 55% strontium nitrate. (This is the same composition used on the M196.) The M276 is a violet tipped 7.62×51mm NATO dim tracer that uses composition R 440, which is barium peroxide, strontium peroxide, calcium resinate for example calcium abietate, and magnesium carbonate. Tracer compositions can also emit primarily in infrared, for use with night vision devices. An example composition is boron, potassium perchlorate, sodium salicylate, iron carbonate or magnesium carbonate (as combustion retardant), and binder. Many variants exist.

Басқа қолданбалар

Трассеры басқа жауынгерлерге көрінетін болғандықтан, белгілі бір нысанаға тікелей атыс жүргізуге де мүмкіндік береді. Оның кемшілігі – олар мергеннің орнын ашады; трассердің іздері оның орнына жетеледі. Жаудың мұны істеуін қиындату үшін, қазіргі заманғы трассерлердің көпшілігі кешіктіру механизмімен жабдықталған, нәтижесінде трассер тұмсықтан біршама қашықтықта ғана көрінеді. Нысанаға байланысты, трассерлі оқ-дәрінің зияндылығы стандартты оқ-дәріге ұқсас болуы мүмкін. Трассерлі оқтардың алдыңғы бөлігінде үлкен мөлшерде қорғасын толтырғыш болады, оның траекториясы сәйкес келетін, трассерсіз оқтың траекториясына шамалас. М196/М193 оқтарының жиынтығында осы себепті зияндылық айырмашылығы жоқ деуге болады. Алайда, M856/M855 оқтарының жиынтығында M855 оғында M856 трассерлі оғында жоқ болаттан жасалған тесіп өтуге арналған ұшы бар. Сондықтан, әртүрлі нысаналарға қатысты әртүрлі зиянды әсерлер күтілуі мүмкін. Дегенмен, кейбір жағдайларда, зияндылықтың аздап төмендеуі, оқтарды қабылдаған жауға тигізетін психологиялық және басушылық әсерімен толықтырылуы мүмкін. Атысшының атыс бағытын көрсетуден басқа, трассерлі оқтар журналдың соңына салынып, атушыны журналдың таусылуына ескерту үшін де қолданылуы мүмкін. Бұл, әсіресе, бос болғанда құлпын жаппайтын қаруларда (мысалы, AK-47) тиімді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Әуе күштері де ұшақтардың пулеметтері үшін осы тәсілді қолданды. Бұл тәсілдің бір кемшілігі – жау ұшқыш немесе атысшының оқ-дәрісінің азайғанын және осал екенін біліп алады. Жердегі күштер үшін бұл, әдетте, жауға ешқандай тактикалық артықшылық бермейді, өйткені оқ-дәрісі біткен машиналық құралды басқаратын сарбаз өз командасына "құрғақ" екенін ескертуі керек және қайта толтырғанда олардың қорғаныс отына сүйенуі керек. Осылайша, жау қайтадан жүк тиеуші сарбазға шабуыл жасау үшін өзін ашық көрсетуі керек. Қазіргі заманғы реактивтік ұшақтар әуеден әуеге соғыс үшін қосымша қару болатын ұшақтың пулеметтерінен гөрі, жау ұшақтарын іздеу және жою үшін радар мен инфрақызыл іздеуші зымырандарды және жердегі нысаналарға шабуыл жасау үшін лазерлік басқарылатын зымырандарға негізінен сенеді. Алайда, қазіргі заманғы ұшақтарда гироскоптар мен инерциялық сенсорлар, радар және оптикалық есептеулі мерзіктермен біріктіріліп, пулемет оқ-дәрілерінде трассерлерді қажетсіз етеді. Егер ұшқыш HUD (көрсеткіш құрылғысы) экранындағы "нүкте" (мақсатты нүкте) нысанаға қоя алса, оқтардың нысанаға тиетініне сенімді болуы мүмкін, өйткені компьютерлер автоматты түрде қашықтықты, жақындау жылдамдығын, бұрылуды, бүйірлік үдеуді және тіпті ауа райын есептеп, нысананың алдын ала есептеуін және мақсатты нүктені анықтайды. Осылайша, ұшақтарда трассерлерді қолданудың негізгі себептерінің бірі – оқтардың нысанаға қатысты қайда түсетініне қатысты белгісіздік жойылады. Трассердің тағы бір қолданылуы – көбінесе ескірген танктердегі танк корпусындағы пулеметтерде, онда пулеметші түтік бойымен тікелей көре алмайды, сондықтан нысананы бағыттау үшін трассерлі оқтарға сүйенуі керек. Бірақ, қазіргі заманғы негізгі жауынгерлік танктер мен броньды жауынгерлік машиналарынде негізгі қарумен бірге екіншілік қаруларды да дәл бағыттауға мүмкіндік беретін оқ басқарудың озық жүйелері бар. Дегенмен, трассерлерді жалғастырып қолдану пулеметшілерге атыс бағытының дұрыстығына сенімділік береді. Әуеге қарсы автоматтық зеңбіректердегі трассерлі оқ-дәрілерде трассер материалы снарядтың өзін-өзі жою механизмінің бөлігі болуы мүмкін, бұл сәтсіз оқтардың достық нысаналарға түсуіне жол бермейді. Трассер материалының жануы өзін-өзі жоюды қозғалтады.

Tracers can also serve to direct fire at a given target, because they are visible to other combatants. The disadvantage is that they betray the gunner's position; the tracer path leads back to its source. To make it more difficult for an enemy to do this, most modern tracers have a delay element, which results in the trace becoming visible some distance from the muzzle. Depending on the target, tracer bullet lethality may be similar to standard ball ammunition. The forward portion of a tracer bullet contains a substantial slug of lead filler, nearly as much as the non tracer ball round that it trajectory matches. In the case of the M196/M193 bullet set, the lethality differences are probably negligible for this reason. However, with the M856/M855 bullet set, the M855 ball round contains a steel penetrator tip that is not present in the M856 tracer bullet. As a result, different lethality effects can be expected against various targets. Nevertheless, under some circumstances, a slight degradation in lethality can often be made up for by the psychological and suppressive fire effects tracer bullets can have on an enemy who is receiving them. Besides guiding the shooter's direction of fire, tracer rounds can also be loaded at the end of a magazine to alert the shooter that the magazine is almost empty. This is particularly useful in weapons that do not lock the bolt back when empty (such as the AK 47). During World War II, the Soviet Air Force also used this practice for aircraft machine guns. One disadvantage in this practice is that the enemy is alerted that the pilot or shooter is low on ammunition and possibly vulnerable. For ground forces, this generally offers no tactical advantage to the enemy, since a soldier with a crew served weapon such as a machine gun who is out of ammunition is supposed to alert his team that he is "dry" and rely on their cover fire while he reloads the machine gun. Thus, an enemy must risk exposing himself in order to attack the reloading soldier. Modern jet fighters primarily rely on radar and infrared seeker missiles to track and destroy enemy planes and laser guided missiles to attack surface targets, rather than the plane's cannon, which may be just an ancillary weapon for air to air combat; although in the ground attack role, cannon fire may be emphasized. However, modern fighter aircraft use gyroscopes and inertial sensors coupled with radar and optical computing gunsights that make the use of tracers in cannon ammunition unnecessary. As long as the pilot can put the "pipper" (aiming point) in the head up display (HUD) onto the target, he can be assured that the burst will be on target, since the computers automatically compute range, closing rate, deflection, lateral accelerations, and even weather conditions to calculate target lead and aimpoint. Thus one of the primary reasons for using tracers on aircraft in the first place, uncertainty over where the bullets will end up in relation to the target, is removed. Another use for the tracer is in tank hull machineguns, of mostly out dated tanks, where the machinegun operator cannot sight directly along the barrel, thus he has to rely on tracer bullets to guide his aim. Modern main battle tanks and armored fighting vehicles, however, employ advanced fire control systems that can accurately aim secondary weapons along with the main armament; although the continued use of tracers provides reassurance to gunners on the direction of machinegun fire. In anti aircraft autocannon tracer ammunition the tracer material can be part of a shell self destruct mechanism to prevent missed shots from falling back down on friendly targets. As the tracer material burns to the end it triggers the self destruct.

Қауіпсіздік шектеулері

Трейсерді жазғы уақытта құрғақ өсімдіктерде қолданған кезде шөп өрттерімен байланысты. Ұлыбританияда Ұлттық атыс қарулары қауымдастығы басқаратын полигондарда өрт қаупінің жоғары болуына байланысты трейсерді қолдануға тыйым салынған. Трейсерлерді қолдану әдетте тек әскери оқу кезінде ғана рұқсат етіледі. Ауа райы ыстық болған кезде Қорғаныс министрлігі Салисбери жазығы сияқты жерлердегі орман өрттерінің қаупін азайту үшін маңызды емес жаттығуларда трейсерді қолдануды тоқтатады. 2009 жылдың шілдесінде Франциядағы Марсель маңында трейсерлік оқ-дәрілерден үлкен өрт шықты, бұл аймақта бұталар жазда өте құрғақ және тез тұтанатын болады, және бұл аймақта мұндай оқ-дәрілерді қолдану әдетте қабылданбаған. 2013 жылдың 24 ақпанында Техас штатының Даллас қаласындағы DFW Gun клубында ғимарат ішінде трейсерлік патрон қолдану нәтижесінде өрт шықты. 2018 жылдың 3 шілдесінде Колорадо штатының Базальт қаласының жанындағы Кристин көлі маңындағы өрт атыс полигонында атылған трейсерлік патрондардан басталды. Өртке кінәлі деп танылған екі адам атыс полигонында белгіленген нысана аймағынан тыс жерде оқ атқан.