Кіріспе

Оринац Еркир (ՕԵԿ/ОЕК) – Арменияда қызмет ететін саяси партия. Партия 1998 жылы құрылған, және оның негізін қалаушы Артур Багдасарян партияны басқаруын жалғастыруда. Партия бұрын «Арменияның жаңаруы» деп аталған, 2017 жылғы парламент сайлауы алдында. Партия атауы ағылшын тіліне «Құқық елі» және «Құқықтың үстемдігі» сияқты түрлі жолдармен аударылады.

Партия тарихы

Партия 1999 жылғы Армения парламенті сайлауында алғаш рет қатысып, Ұлттық Ассамблеяда 6 орын жеңіп алды. 2003 жылғы сайлаудан кейін партия 19 орынға ие болды. 2003 жылы Халықтық-демократиялық партия төрағасы Гагик Асланян өз партиясын «Оринац Еркир» партиясымен біріктіруді шешті. 2007 жылғы Армения парламенті сайлауынан кейін партия Ұлттық Ассамблеяда 9 орын алды. 2008 жылғы ақпан айында өткен президент сайлауында Багдасарян партияның үміткері болды және ресми қорытынды нәтижелерге сәйкес, 17,7% дауыспен үшінші орынға ие болды. Партия 2009 жылы Ереван қалалық кеңесі сайлауына қатысып, 5,11% дауыс жинады, бірақ Ереван қалалық кеңесіне өкілдерді өткізе алмады. 2012 жылғы Армения парламенті сайлауынан кейін партия Ұлттық Ассамблеяда 6 орын жеңіп алды. Партия 2013 жылы Ереван қалалық кеңесі сайлауына қатысып, дауыстардың 3,73% ғана жинап, Ереван қалалық кеңесіне өкілдерді өткізе алмады. 2014 жылы сұхбат кезінде Демократиялық Отан партиясының жетекшісі Петро Макеян Армения Республикалық партиясының жетекшісі Серж Саргсянның «Оринац Еркир» партиясын жылдар бойы жасырын түрде бақылап келгенін мәлімдеді. 2017 жылы партия Рубен Авагян басқаратын Біріккен армяндар партиясымен саяси одақ құрғаннан кейін «Армения жаңаруы» деп аталды. 2017 жылғы Армения парламенті сайлауынан кейін одақ Ұлттық Ассамблеядағы барлық саяси өкілдігін жоғалтып, сайлаушылардың 3,72% ғана дауысын алды. Одақ таратылып, «Оринац Еркир» 2018 жылдың 13 ақпанында өткен отырыста өзінің бастапқы атауын қайтару туралы шешім қабылдады. Партия 2018 жылы Ереван қалалық кеңесі сайлауына қатысып, сайлаушылардың 1,09% ғана дауысын жинап, Ереван қалалық кеңесіне өкілдерді өткізе алмады. Партия бастапқыда 2018 жылғы Армения парламенті сайлауына қатысудан бас тартты, себебі Ұлттық Ассамблея сайлау заңнамасына түзетулер енгізе алмады, бірақ бірнеше күннен кейін сайлауға қатысу үшін елдің Орталық сайлау комиссиясында тіркелуге шешім қабылдады. Ол сайлаушылардың 0,99% ғана дауысын алды. Бұл көрсеткіш қажетті 5% шегінен төмен болғандықтан, партия Ұлттық Ассамблеяда өкілдік ала алмады. 2020-2021 жылдардағы Армениядағы наразылықтар кезінде «Оринац Еркир» «Отанды құтқару» қозғалысының саяси одағын қолдайтынын жариялады, бірақ одақ олардың толыққанды мүше болып қосылуына келіспеді. Партия 2021 жылғы Армения парламенті сайлауына қатыспады. Қазіргі уақытта партия парламенттік емес күш ретінде жұмыс істеп жатыр.

Идеология

2007 жылы сұхбат барысында партия басшысы Артур Багдасарян: "Арменияның Еуропалық Одаққа мүше болуы – еліміздің қазіргі және болашақ сыртқы саясатының маңызды басымдықтарының бірі болуы тиіс, себебі Еуропалық Одаққа кіру Армения үшін жаңа мүмкіндіктер ашады" деді. Багдасарян бұдан әрі, Еуропалық Одақпен қосылу келіссөздерін бастау үшін Армения демократияны күшейтіп, Еуропалық стандарттарға сәйкес келетін құқықтық, әлеуметтік, экономикалық және саяси реформаларды аяқтауы керектігін, Балтық елдері жасағандай, атап көрсетті.

Сайлау тарихы

Парламент сайлауыЖылПартия тізіміОкруг /жалпыЖалпы орын+/–Дауыс%Орын /жалпы 1999 56,807 5,3% 4 /56 2 /75 6 /131 2003 148,381 12,9% 12 /56 7 /75 19 /131 13 2007 95,324 7,1% 16 /90 0 /41 9 /131 10 2012 83,123 5,5% 5 /90 1 /41 5 /131 4 2017 58,265 3,7% 0 /105 — 0 /105 5 2018 12,389 0,99% 0 /132 — 0 /132