Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армениядағы саяси партия
Political party in Armenia
Арменияның Республикалық партиясы (АРП, ; , HHK) – Арменияның үшінші президенті Серж Саргсян басқаратын ұлттық консервативті саяси партия. Бұл тәуелсіз Арменияда құрылған (2 сәуір, 1990 ж.) және тіркелген (14 мамыр, 1991 ж.) алғашқы саяси партия. Армениядағы оңшыл бағыттың ең ірі партиясы болып табылады және өркендеген кезеңінде 140 000 мүшесі болғанын мәлімдейді. Саяси комментаторлар оны, негізінен, саяси идеологиясы жоқ партия деп сипаттайды.
The Republican Party of Armenia (RPA, ; , HHK) is a national conservative political party in Armenia led by the third president of Armenia, Serzh Sargsyan. It was the first political party in independent Armenia to be founded (April 2, 1990) and registered (May 14, 1991). It is the largest party of the right wing in Armenia, and claims to have had 140,000 members at its heyday. It has been described by political commentators as essentially lacking political ideology.
Идеология
Республикалық партияның ұлттық консервативті идеологиясы 20 ғасырдың басындағы армян ұлтшылдық идеологиясы – цегакронға негізделген (шамамен "ұлт-дін" деп аударылады). Оны Гарегин Нжде қалыптастырған, және армян ұлттық ерекшелігі мен мемлекетінің барлық этникалық армяндар үшін діни маңызға ие болуы керек деп есептейді. "Цегакрон" сөзбе-сөз "туқымның тасымалдаушысы" дегенді білдіреді, яғни "классикалық" армянның рухани және биологиялық мәнін ұстанатын және жеткізетін адамдарды көрсетеді. Дегенмен, бұл термин көбінесе қате түсініліп, "расалық дін" деп аударылады.
The Republican Party's national conservative ideology is based on tseghakron, an early 20th century Armenian nationalist ideology (roughly translated as "nation religion"). It was formulated by Garegin Nzhdeh and holds that the Armenian national identity and state should carry religious significance for all ethnic Armenians. "Tseghakron" literally means "carrier of race", referring to those who represent and carry what is the spiritual and biological essence of the "classical" Armenian. However, it is often erroneously interpreted to mean "race religion".
Құрылуы мен ерте тарихы
Армения Республикалық партиясы 1990 жылы Ашот Навасардян құрды. Навасардян және РАП-тың басқа да бірнеше негіздеуші мүшелері Арменияның Кеңес Одағынан тәуелсіздік алу мақсатындағы астыртын қызметпен айналысқан Ұлттық Біріккен партиясының және оның жалғасы – Ұлттық Өзін-өзі Анықтау Одағының қарттары болды. РАП 1988 жылы Арменияда болған ұлттық ояну, Арменияның тәуелсіздігі үшін күрес және Арцахты (Таулы Қарабақты) Армениямен біріктіру күресі аясында құрылды. 1989 жылдың соңында Ашот Навасардян мен оның серіктері құрған Тәуелсіздік Армиясы деп аталатын қарулы топ, РАП құрудың ұйымдық негізіне айналды. 1990 жылдың 2 сәуірінде Тәуелсіздік Армиясының жасақ командирлерінен құралған құрылтай кеңесі Ереванда Армения Республикалық партиясының құрылуын жариялады, ол Арменияда алғашқы ресми тіркелген әлеуметтік-саяси ұйым болды (1991 жылдың 14 мамырында тіркелген). Партияның негізін қалаушы Ашот Навасардян 1990 жылы Арменияның Жоғарғы Кеңесіне (парламент) сайланды. Бірінші Таулы Қарабақ соғысы кезінде, алдымен Тәуелсіздік Армиясы ретінде, кейіннен РАП мүшелерінен құралған жасақтар арқылы партия мүшелері Армения шекарасын қорғауға және Арцахтағы әскери қимылдарға белсенді қатысты. 1990 жылдың 27 мамырында осы жасақтар Нубарашенде кеңес әскерлеріне қарсы тұрған алғашқылардың бірі болды. Олар сондай-ақ Кеңес Армиясының қару-жарағын тартып алып, оны Арменияның шекаралық аймақтарына Совет және Әзірбайжан күштерімен күресіп жатқан жасақтарды қаруландыру үшін жеткізуге белсенді қатысты. РАП Армениядағы алғашқы әскери зират – Ераблұр пантеонын құрушылардың бірі болды. РАП тоғыз рет (1992, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2005, 2007, 2009) және үш рет кезектен тыс съездер өткізді (1996, 2002 және 2006). 1999 жылы партия төрағасы лауазымы жойылды, ал 2005 жылы қайта орнатылды. РАП үнемі партияаралық байланыстарға назар аударып, түрлі саяси одақтарды құруға белсенді қатысты. Партия Арцахтағы жағдай нашарлағаннан кейін 1992 жылы құрылған Ұлттық Альянстың негізін қалаушыларының бірі болды. 1993 жылы құрылған Азаматтық Келісім конституциялық кеңесінің жұмысына РАП белсенді қатысты. 1995 жылы РАП 1995 жылғы Армения парламенті сайлауына қатысу үшін биліктегі Пан-армян Ұлттық Қозғалысы партиясымен және тағы екі партиямен бірге Республикалық Блок сайлау коалициясына қосылды. Алайда, Таулы Қарабақ мәселесі бойынша келіспеушіліктерге байланысты, 1998 жылдың ақпан айында Республикалық Блоктан шығып кетті. Партияны құрылғаннан бастап 1997 жылдың қарашасында қайтыс болғанға дейін Ашот Навасардян басқарды. Оның қайтысынан кейін 2007 жылдың наурызына дейін Андраник Маргарян партияны басқарды.
The Republican Party of Armenia was established in 1990 by Ashot Navasardyan. Navasardyan and several other founding members of the RPA were veterans of the National United Party and its successor, the Union for National Self Determination, which engaged in underground activities aimed at achieving Armenia's independence from the Soviet Union. The RPA was founded in the context of the national awakening that occurred in Armenia in 1988, the fight for Armenian independence and the struggle for the unification of Artsakh (Nagorno Karabakh) with Armenia. The armed group known as the Army of Independence , which was founded by Ashot Navasardyan and his comrades in late 1989, became the organizational basis for the establishment of the RPA. On April 2, 1990, a founding council composed of the detachment commanders of the Army of Independence proclaimed the establishment of the Republican Party of Armenia in Yerevan, which became the first officially registered socio political organization in Armenia (registered on May 14, 1991). Party founder Ashot Navasardyan was elected to the Supreme Soviet (parliament) of Armenia in the 1990 Armenian Supreme Soviet elections. During the First Nagorno Karabakh War, first as the Army of Independence and later as detachments detachments composed of RPA members, members of the party actively participated in defense of the borders of Armenia and the hostilities in Artsakh. On May 27, 1990, these detachments were among the first to resist the Soviet troops in Nubarashen. They were also actively involved in seizing Soviet Army weaponry and transferring it to the border regions of Armenia to arm militias fighting Soviet and Azerbaijani forces. The RPA was among the founders of the first Armenian military cemetery – Yerablur pantheon. The RPA has convened nine ordinary (in 1992, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2005, 2007, 2009) and three extraordinary congresses (in 1996, 2002, and 2006). In 1999 the office of the party chairperson was abolished, and restored later in 2005. The RPA has constantly focused on inter party ties and has been actively involved in setting up different political alliances. The party was among the founders of the National Alliance formed in 1992 after the deterioration of the situation in Artsakh. The RPA actively participated in the work of the Civil Accord constitutional council formed in 1993. In 1995, the RPA joined the Republican Bloc electoral coalition with the ruling Pan Armenian National Movement party and two other parties to run in the 1995 Armenian parliamentary elections. However, due to the disagreements on the Nagorno Karabakh issue, the RPA left the Republican Bloc in February 1998. The party was led by Ashot Navasardyan from its foundation until his death in November 1997. After his death and until March 2007, Andranik Margaryan headed the party.
Билік басындағы партия
1998 жылдың шілдесінде РПА күшті Еркрапа еріктілер одағымен және оның парламенттегі фракциясымен бірлесіп мәлімдеме жасады, бұл РПА ішіндегі саяси бірігу процесін бастады. Еркрапа еріктілер одағының саяси белсенді қанаты Республикалық партиямен бірікті. Арменияның ықпалды қорғаныс министрі және Еркрапа еріктілер одағының төрағасы Вазген Саркисян партияның басшысы болды. 1999 жылы Республикалық партия Карен Демирчянның Армения Халық партиясымен Біртұтас сайлау альянсын құрды. Бірлік блогы 1999 жылғы парламенттік сайлауда көпшілік орынға ие болды. 1999 жылғы парламент сайлауынан кейін Арменияның саяси өміріндегі РПА рөлі айтарлықтай артты. 1990 жылы құрылған Жоғарғы Кеңесте (парламентте) РПА-ны бір ғана мүше (Ашот Навасардян) білдіріп, 1995 жылғы сайлауда Ұлттық Ассамблеяда бес орынға ие болды. 1999 жылғы сайлаудан кейін РПА 30 депутаты бар парламенттегі ең үлкен партия болды. Билік басындағы Біртұтас блоктың құрамында жұмыс істейтін РПА 1999 жылы алғаш рет Армения үкіметін құруға қатысуға мүмкіндік алды. Вазген Саркисян премьер-министр болып тағайындалды, оның кабинетінде бірнеше РПА мүшелері министрлік лауазымдарға тағайындалды. 1999 жылы Армения парламентіне атыс кезінде Вазген Саргсянның қаза болуынан кейін РПА өкілі Арам Саргсян (Вазген Саргсянның ағасы) премьер-министр болып тағайындалды. Кейін 2000 жылдың мамыр айында РПА кеңесінің төрағасы және парламенттегі Бірлік блогының жетекшісі Андраник Маргарян премьер-министр болып тағайындалды. 2001 жылы Арам Саргсян және басқа да бірнеше бұрынғы РПА мүшелері «Ханрапетутюн» («Республика») партиясын құрды. Республикалық партия «Ханрапетакан» («Республикан») атты ресми газет шығарды. Арменияның әскери жетекшісі және ойшылы Гарегин Нждехтің ұлтшыл идеологиясына адалдық таныта отырып, РПА Нждехтің өмірі, еңбегі және оған байланысты идеологиялар, Цегакронизм және Таронизм туралы түрлі басылымдар шығарды, соның ішінде «Ұлтшыл» атты кітап сериясы. 2001 жылы премьер-министр Андраник Маргарянның бастамасымен Гарегин Нждехтің 115 жылдығы мемлекеттік деңгейде атап өтілді. 2003 жылғы парламент сайлауында РПА парламенттегі орын санын 40-қа дейін көбейтіп, парламенттегі ең үлкен фракция болды. 2003 жылы келіссөздер нәтижесінде Армения президентін қолдаған үш саяси күш – Арменияның Республикалық партиясы, Арменияның Революциялық федерациясы және «Заң үстемдігі» партиясы (Оринатс Еркир) парламенттік коалиция құрды. Андраник Маргарян Армения үкіметін басқарды, оның ішінде жеті министрді РПА ұсынды. Парламент спикерінің орынбасары және парламенттік тұрақты комитеттердің алты төрағасының үшеуі де Республикалық партиядан сайланды. 2006 жылдың мамыр айында «Заң үстемдігі» партиясы парламенттік көпшіліктен шығып, Ұлттық Ассамблея саяси күштердің қайта ұйымдастырылуына ұшырады, нәтижесінде РПА төрағасы Тигран Торосян Парламент спикері болды. 2006 жылдың шілдесінде өткен РПА-ның 10-шы кезектен тыс съезі Армения Республикалық партиясын ұлттық консервативті партия деп жариялады. Съезде 2005 жылы жойылған партия кеңесінің төрағасы лауазымын қалпына келтіру туралы шешім қабылданды. Серж Саргсян РПА Кеңесінің төрағасы болып сайланды. 2007 жылдың 25 наурызында РПА төрағасы Андраник Маргарян қайтыс болды, ал кеңес төрағасы Серж Саргсян РПА төрағасының міндеттерін атқарды. 2007 жылдың 4 сәуірінде Серж Саргсян премьер-министр болып тағайындалды. 2007 жылғы Армения парламенті сайлауында РПА 33,9% дауыс жинады. Парламент фракциясы 64 депутаттан құралды. Парламент Төрағасының орынбасары Тигран Торосян Парламент Төрағасы болып сайланды. Республикалық партия «Глория Армения» партиясымен коалициялық меморандумға және Армения Революциялық Федерациясымен ынтымақтастық меморандумына қол қойды. 2007 жылдың 10 қарашасында РПА-ның 11-ші кезекті съезі өтті, ал Жарғыға кейбір өзгерістер енгізілді. Партиялық кеңес төрағасы лауазымы жойылды, ал РПА атқарушы органы тұрақты жұмыс істейтін басқару органы ретінде сайланды, ал РПА кеңесі партияның өкілді органы ретінде сайланды. Серж Саргсян РПА төрағасы болып сайланды. Серж Саргсян 2008 жылы Арменияда өткен президенттік сайлауда Армения президенті болып сайланды. Арменияның Республикалық партиясы, «Глория Армения» партиясы, Арменияның Революциялық Федерациясы және «Заң үстемдігі» партиясы коалициялық келісімге қол қойды және Тигран Саркисян премьер-министр ретінде үкімет құрылды. 2009 жылдың қараша айында өткен РПА-ның 12-ші съезінде Армения Президенті Серж Саргсян партия төрағасы болып қайта сайланды. Партия 2012 жылғы парламент сайлауында жақсы нәтиже көрсетіп, 69 орын жеңіп, абсолютті көпшілігін сақтап қалды.
In July 1998 the RPA issued a joint statement with the powerful Yerkrapah Volunteers' Union and the latter's faction in parliamentary, which commenced the process of political consolidation within the RPA. The politically active wing of the Yerkrapah Volunteers’ Union united with the Republican Party. Vazgen Sargsyan, Armenia's influential defense minister and chairman of the Yerkrapah Volunteer's Union, became the party leader. In 1999 the Republican Party set up the Unity electoral alliance with Karen Demirchyan's People's Party of Armenia. The Unity Bloc won a majority of seats in the 1999 parliamentary elections. Following the parliamentary elections in 1999 the role of the RPA in the Armenian political life increased greatly. While the RPA was represented by only one member (Ashot Navasardyan) in the Supreme Soviet (parliament) formed in 1990 and won five seats in the National Assembly in the 1995 elections, after the 1999 elections the RPA was the largest party in parliament with 30 MPs. Functioning within the ruling Unity Bloc, the RPA was enabled to participate in forming the government of Armenia for the first time in 1999. Vazgen Sargsyan was appointed prime minister, with several RPA members appointed to ministerial positions in his cabinet. Following the assassination of Vazgen Sargsyan in the 1999 Armenian parliament shooting, RPA representative Aram Sargsyan (brother of Vazgen Sargsyan) was appointed prime minister. Later, in May 2000, Andranik Margaryan, chairman of the RPA council and the leader of the Unity Bloc in parliament, was appointed prime minister. In 2001, Aram Sargsyan and several other former members of the RPA founded the Hanrapetutyun (Republic) Party. The RPA published an official newspaper, Hanrapetakan ("The Republican"). Claiming allegiance to the nationalist ideology of Armenian military leader and thinker Garegin Nzhdeh, the RPA's has made various publications Nzhdeh's life, work and the ideologies related to him, Tseghakronism and Taronism, including the book series The Nationalist. In 2001, on the initiative of Prime Minister Andranik Margaryan, Garegin Nzhdeh's 115th anniversary was celebrated at the state level. The RPA increased its number of seats in parliament to 40 in the 2003 parliamentary elections, again becoming the largest faction in parliament. In 2003, as a result of negotiations, the three political forces supporting President of Armenia Robert Kocharyan—the Republican Party of Armenia, the Armenian Revolutionary Federation and the Rule of Law Party (Orinats Yerkir)—formed a parliamentary coalition. Andranik Margaryan continued to head the Armenian government, with seven ministers nominated by the RPA. The deputy speaker of parliament and three out of the six chairpersons of parliamentary standing committees were also elected from the Republican Party. In May 2006 the Rule of Law Party left the parliamentary majority, and the National Assembly was subject to rearrangements of political forces, which resulted in RPA Chairman Tigran Torosyan becoming the Speaker of the Parliament. The RPA 10th extraordinary congress of July 2006 proclaimed the Republican Party of Armenia a national conservative party. The congress decided to restore the office of the party council chairperson, which had been abolished in 2005. Serzh Sargsyan was elected the chairperson of the RPA Council. On March 25, 2007, the RPA chairman Andranik Margaryan died, and the council chairman Serzh Sargsyan assumed the duties of the RPA chairman. On April 4, 2007, Serzh Sargsyan was appointed prime minister. The RPA won 33.9% of the vote in the 2007 Armenian parliamentary elections. The RPA parliamentary faction was formed with 64 MPs. RPA Vice Chairman Tigran Torosyan was elected Speaker of the Parliament. The Republican Party signed a coalition memorandum with the Prosperous Armenia Party, and a memorandum of cooperation with the Armenian Revolutionary Federation. On 10 November 2007 the 11th ordinary congress of the RPA was held, and some amendments to the Charter were made. The office of the party council chairperson was abolished, and the RPA Executive body was elected as the permanently functioning governing body, while the RPA Council was elected as the party's representative body. Serzh Sargsyan was elected RPA chairman. Serzh Sargsyan was elected President of Armenia in the controversial 2008 Armenian presidential elections. The Republican Party of Armenia, the Prosperous Armenia Party, the Armenian Revolutionary Federation and the Rule of Law Party signed a coalition agreement, and a government was formed with Tigran Sargsyan as prime minister. At the 12th congress of the RPA held in November 2009 RA President Serzh Sargsyan was re elected as party chairman. The party scored well in the 2012 parliamentary election, winning 69 seats and retaining its absolute majority.
ЕО-мен Ассоциация туралы келісімнің күшін жою
Республикалық партия басқаратын үкімет 2013 жылдың шілдесінде Еуропалық Одақпен терең және толыққанды еркін сауда аймағын қамтитын қауымдастық туралы келісімді келіссөздерді аяқтады. Бірақ, 2013 жылдың қыркүйегінде Серж Саргсян басқаратын партия келісімге қол қоймауға шешім қабылдады және Арменияның орнына Ресей жетекшілігіндегі Еуразиялық одаққа қосылатынын жариялады. ЕО-мен қауымдастық туралы келісімге қол қоймағанына қарамастан, партия ЕО-мен жақынырақ саяси және экономикалық қарым-қатынастарды дамытуды, сондай-ақ Ресеймен де, АҚШ-пен де берік қарым-қатынасты сақтауды қолдайтынын мәлімдейді. Басқа саяси партиялар үкіметтің ЕО-мен қауымдастық туралы келісімді соңғы сәтте тоқтату шешімін сынады және Арменияның Еуразиялық одаққа кіруіне қарсылық білдірді. Көптеген адамдар Ресейді Саргсянды ЕО-мен жасалған келісімнен бас тартуға мәжбүрлегені үшін айыптады.
The government led by the Republican Party, concluded negotiations for an Association Agreement which included a Deep and Comprehensive Free Trade Area with the European Union in July 2013. However, in September 2013, the party led by Serzh Sargsyan suddenly decided not to sign the agreement and declared that Armenia would instead join the Russian led Eurasian Union. Despite not signing an Association Agreement with the EU, the party insists that it does support developing closer political and economic relations with the EU, as well as maintaining strong relations with both Russia and the United States. Other political parties criticized the government's last minute decision to cancel the Association Agreement with the EU and vocally opposed Armenia's membership in the Eurasian Union. Many criticized Russia for pressuring Sargsyan to abandon the deal with the EU.
Бархаттық революция және билікті жоғалту
2017 жылғы парламенттік сайлауда Республикалық партия 105 орынның 58-ін жеңіп, тағы бір жеңіске жетті. Сайлаудан кейін көп ұзамай Армения революциялық федерациясымен бірлесіп коалициялық үкімет құрылды. 2018 жылдың сәуірінде премьер-министр Карен Карапетян отставкаға кетті, ал бұрынғы президент Серж Саргсянды РПА премьер-министр ретінде ұсынды, Саргсянның президенттік өкілеттігі аяқталғаннан кейін Арменияның жаңа басшысы болмауға уәде бергеніне қарамастан. Бұл қадам елде жаппай наразылық акцияларын тудырып, «Барқыт революциясы» деп аталатын оқиғаларға әкелді. Ұлттық жиналыс 2018 жылдың 16 сәуірінде Саргсянды жаңа премьер-министр ретінде бекітті, бұл Ереван көшелерінде ашулы наразылықтарға себеп болды. 23 сәуірде Саргсян лауазымынан кетті, ал 25 сәуірде Армения революциялық федерациясы үкіметтік коалициядан шығып, оппозицияға өтті. Карен Карапетян премьер-министр міндетін атқарушы болып тағайындалды. 2018 жылдың 8 мамырында оппозиция жетекшісі Никол Пашинян Ұлттық жиналыспен премьер-министр болып сайланды және Арменияның Республикалық партиясынан басқа барлық саяси күштерді (Царукян альянсы, «Шығу жолы» альянсы және Армения революциялық федерациясы) қамтитын коалициялық үкімет құрды, осылайша Республикалық партия оппозицияға кетті. 2018 жылғы кезектен тыс сайлауда Арменияның тәуелсіздігінен бері алғаш рет Ұлттық жиналыстағы барлық саяси өкілдігінен айырылған Арменияның Республикалық партиясының құлдырауы орын алды, партия дауыстардың 4,7% ғана жинады.
The 2017 parliamentary election saw another victory for the Republican Party, winning 58 seats of 105. Soon after the election, a coalition government was formed together with the Armenian Revolutionary Federation. In April 2018, Prime Minister Karen Karapetyan resigned and former president Serzh Sargsyan was proposed by the RPA as prime minister, despite Sargsyan's promises not to become Armenia's new leader following the end of his presidency. The move sparked mass protests in the country, starting the so called Velvet Revolution. The National Assembly approved Sargsyan as the new prime minister on 16 April 2018, causing furious protests in the streets of Yerevan. On 23 April, Sargsyan resigned from his post, while on 25 April the Armenian Revolutionary Federation withdrew from the government coalition and went into opposition. Karen Karapetyan was appointed as acting prime minister. On 8 May 2018, opposition leader Nikol Pashinyan was elected prime minister by the National Assembly and formed a coalition government comprising all political forces (Tsarukyan Alliance, Way Out Alliance and the Armenian Revolutionary Federation) except the Republican Party of Armenia, which thus went into opposition. The 2018 snap election saw the collapse of the Republican Party of Armenia, which only scored 4.7% of the votes and lost all political representation in the National Assembly for the first time since Armenia's independence.
2020-2021 армян наразылықтары
2020 жылдың 9 қарашасында партия Отанды құтқару қозғалысының басқа мүше партияларымен бірлескен мәлімдемеге қол қойды, онда премьер-министр Никол Пашинян 2020-2021 жылдардағы армян наразылықтары барысында отставкаға кетуге шақырылды. 2021 жылдың мамыр айында Арменияның Республикалық партиясы және Отан партиясы 2021 жылғы мерзімінен бұрын өткен парламент сайлауына қатысу үшін "Менің ар-намысым бар" атты өздерінің саяси альянсын құратынын жариялады. Сайлау қорытындысы бойынша альянс сайлаушылардың 5,22% дауысын алып, Ұлттық жиналыста 6 мандатқа ие болды.
On 9 November 2020, the party signed a joint declaration with the other member parties of the Homeland Salvation Movement calling on Prime Minister Nikol Pashinyan to resign during the 2020–2021 Armenian protests. In May 2021, the Republican Party of Armenia and the Homeland Party announced that they would form their own political alliance, known as the I Have Honor Alliance, to run in the 2021 snap parliamentary elections. Following the election, the alliance received 5.22% of the popular vote, gaining 6 seats in the National Assembly.
Саяси сыбайлас жемқорлық туралы айыптар
Арменияның «олигархтары» деп аталатын (әлеуметтік-экономикалық қызмет түрлеріне монополияны иеленетін үкіметпен байланысты кәсіпкерлер) көбісі РПА-ға мүше. 2007 жылдың қараша айында Ереванда өткен РПА конгресінде сол кездегі премьер-министр және президенттікке кандидат Серж Саргсян Арменияда пара алу, туысқандық қарым-қатынас және басқа да жемқорлық кең таралған екенін мойындады. «Салық алудан жалтару мен сыбайлас жемқорлықты ұятты және айыпталарлық құбылыс ретінде қарастыру керек», – деді Саргсян. «Біз отбасылық және достастық байланыстарды ескермеуіміз керек, сондай-ақ салық төлеуден жалтарып, осы жаман құбылысқа төзімділік танытатын адамдарды дос және қолдаушы деп санамауымыз керек». Алайда, оның қарсыластары оны экономикалық пайда көретін олигархтарды демеушілік етуде ұзақ уақыттан бері айыптап келеді. Алексанян өзінің нақты кірісін жасырып отыр деген айып тағылды, ол 2015 жылы өзінің кірісі 10 миллион драмын құрағанын, оған қоса депутат ретінде алған 6,2 миллион драмы жалақысын есептеген. Оның әйелі Шогерина Мкртчян 2016 жылы ақшалай активтерін 3,7 миллиард драмы және 8,8 миллион АҚШ доллары деп мәлімдеді, сондай-ақ 4 миллион АҚШ долларынан астам мүлік сатып алды. Александян отбасы сонымен қатар «Ереван қаласы» супермаркеттері желісіне ие. Александр Саргсян (Сашик), президент Серж Саргсянның інісі және бұрынғы парламент мүшесі, ол үй шаруашылықтарына, автомобильдерге және автобустарға сұйытылған газды жеткізуші Арменияның жетекші компаниясы «Multi Lion»-ның елу пайызына ие (қалған елу пайызы Гагик Царукянның «Multi Group» компаниясына тиесілі). Рубен Хайрапетян (Немец Рубо), бұрынғы президент Роберт Кочарянмен және бұрынғы президент Серж Саргсянмен тығыз байланыста болған бұрынғы парламент мүшесі. Рубен Хайрапетян 2012 жылдың маусым айында өзіне тиесілі мейрамханада әскери дәрігер Вахе Аветянның қайғылы қазасына байланысты парламенттен кетті. Хайрапетян 2002 жылдан 2018 жылға дейін Армения футбол федерациясының президенті болды. Мхер Седракян (Тохмахи Мхер), бұрынғы парламент мүшесі.
Most of Armenia's so called "oligarchs" (government connected entrepreneurs who enjoy de facto monopoly on lucrative forms of economic activity) are affiliated with the RPA. In an RPA congress held in Yerevan in November 2007, then Prime Minister and presidential candidate Serge Sargsyan acknowledged that bribery, nepotism, and other corrupt practices are widespread in Armenia. "Tax evasion and corruption must be regarded as a disgraceful and condemnable phenomenon," said Sargsyan. "We must not take into account family ties and friendship and must not regard as friends and supporters those people who will avoid paying taxes and tolerate this vicious phenomenon." However, his opponents have long accused him of sponsoring the oligarchs enjoying the economic kickbacks. Aleksanyan has been accused of hiding his true income, declaring his income for 2015 was 10 million AMD in addition to his 6.2 million AMD salary as an MP. His wife Shogherina Mkrtchyan declared her cash assets for 2016 as 3.7 billion AMD and 8.8 million US dollars, and had purchased property at over 4 million US dollars. The Aleksanyan family also owns the Yerevan City supermarket chain. Aleksandr Sargsyan (Sashik), brother of President Serzh Sargsyan and former member of parliament who has a fifty percent stake in Multi Lion, Armenia's leading supplier of liquefied gas to households, cars and buses (the other fifty percent is owned by Gagik Tsarukyan's Multi Group). Ruben Hayrapetyan (Nemets Rubo), a former parliament member with close ties to former President Robert Kocharyan and former President Serzh Sargsyan. Ruben Hayrapetyan resigned from parliament in June 2012 following the controversial death of an army doctor, Vahe Avetyan, at a restaurant owned by him. Hayrapetyan served as the President of the Football Federation of Armenia from 2002 to 2018. Mher Sedrakyan (Tokhmakhi Mher), a former member of parliament.
Қырғызстанның билігі сыбайлас жемқорлықпен айыпталды
2008 жылдың қыркүйегінде Арменияның Аудит палатасы оңтүстік-шығыс Сюник облысының әкімі Сурен Хачатрян мен оған бағынышты мемлекеттік қызметкерлерді 575 миллион драма (1,9 миллион АҚШ доллары) көлемінде мемлекеттік қаржыны және мүлікті жымқыруда айыптады. Хачатрян өзін кінәсіз деп санайды.
In September 2008, the Audit Chamber of Armenia accused Suren Khachatryan, governor of the southeastern Syunik Province, and government officials subordinated to him of embezzling 575 million drams (US$1.9 million) worth of public funds and property. Khachatryan claims he is innocent.