Кіріспе
Тлахуак метро станциясы – Мексика қаласының оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан аудан (demarcación territorial). Тлахуактың шекарасында әлі де ауылдық қауымдастықтар сақталып қалған, көбінесе оңтүстік және шығыс бөліктерінде, ал ауданның солтүстік-батыс бөлігінде урбанизацияға байланысты үлкен өзгерістер болды. 1960 жылдан бері Тлахуак Мексика қаласында ең қарқынды халық өсімін көрсетіп келеді. Аймақтың көп бөлігі бұрынғы көл төбесі болып табылады, мұнда Чалко және Ксочимилько көлдері бірігіп жатқан, ал Сан-Педро Тлахуак қаласы бастапқыда аралда орналасқан. Көлдердің қалдықтары, сондай-ақ төрт ірі канал мен батпақты жерлер әлі де сақталған және қорғау статусына ие. Қаланың дамуы көлік және қоғамдық көлік мәселелеріне, сонымен қатар 2012 жылы Мексика қаласы метросының 12-ші желісінің құрылысын аяқтауға әкелді, оның соңғы станциясы осы ауданда орналасқан.
Tláhuac is a borough (demarcación territorial) in the Mexico City, located in the southeastern edge of the entity. Though Tláhuac still contains rural communities within its borders, mostly in the southern and eastern portions, the borough has undergone a massive shift from urbanization, especially in its northwest. Tláhuac has experienced the fastest rate of population growth in Mexico City since the 1960s. Much of the area is former lakebed where Lake Chalco and Lake Xochimilco met, with the town of San Pedro Tláhuac originally on an island. There are still some lake areas along with four major canals and wetlands, also under conservation status. The urbanization has led to serious traffic and transportation problems as well as the completion of Line 12 of the Mexico City Metro in 2012, which a terminal in the borough.
География
Тлахуак ауданы Мехико қаласының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Мехико қаласының тарихи орталығынан шамамен 60 км қашықтықта орналасқан. Ол Изтапалапа, Милпа-Альта және Ксочимилко аудандарымен, сондай-ақ Мехико штатындағы Валье-де-Халько Солидардад муниципалитетімен шектеседі. Ауданның ішінде, әрқайсысының халқы 1000-нан аз болатын шамамен 50 ауылдық елді мекен бар. Төрт негізгі канал бар: Чалько, Гуадалупано, Атекуюак және Амекамека. Бірінші екеуі ауданның чинампалары үшін су көзі ретінде және туристік орын ретінде маңызды. Сондай-ақ, суаруға қолданылатын кішкентай каналдар да бар. Мексика штатымен шекарада Cieniega de Tláhuac деп аталатын маңызды экологиялық қорық көлі орналасқан. Боске-де-Тлахуакта жасанды көл де бар. Ауданның көп бөлігі, әсіресе Сьерра-де-Санта-Катарина айналасындағы жерлер, жер асты суларын толықтыру үшін маңызды аймақ болып табылады. Жаңбырлы маусымда, нашар дренаж жүйесі мен бұрынғы көл төбелеріндегі қалалық аймақтардың болуына байланысты су тасқыны жиі болады. Бұрынғы көл төбелерінің көп бөлігіне қарамастан, аудан жалпы алғанда жер сілкінісіне бейім емес, тек аудан бойынша шашыраңқы орналасқан бірнеше сезімтал аймақтар бар. Тлахуак даңғылының оңтүстігінде де геологиялық жарылым бар. Дегенмен, ауданның өсімдік жабынының көп бөлігі егіншілікке арналған, әсіресе шығыс және оңтүстікте жүгері, шпинат, басқа жапырақты көкөністер, люцерна, інжір, алмұрт және жаңғақ өсіріледі. Су өсімдіктері де көп, мысалы, лотостар, шихикастл және лилиялар. Адамның араласуына байланысты аймақтың көптеген жануарлары жойылды, бірақ Санта-Катарина тауларында әлі де баршалар, какомистлер және жартастар, сондай-ақ бүкіл ауданда кездесетін кеміргіштер мен құстардың әртүрлі түрлері бар. Ауданның жалпы аумағы 72 гектарды құрайды және жасанды көл, оқу шаруашылығы/жылыжай, кактус бақшасы, волейбол және баскетбол алаңдары, футбол алаңдары, жүгіру жолы, велосипед жолдары және мәдени шаралар өткізуге арналған аймақтарды қамтиды. Басқа жасыл кеңістіктерге Санта-Катарина, Колония-дель-Мар, Мигель-Идальго, Запотитлан, Сан-Франциско-Таллтенко, Сан-Педро-Тлахуак, Сан-Хуан Икстайопан, Сан-Николас Тетелко және Сан-Андрес Микккик қалаларындағы спорттық және демалыс орталықтары жатады. Сан-Педро шіркеуі үш кемелі, ішінде Әулие Петр, Әулие Иоаким және Киелі Үштік бейнеленген. Мұнарада 1924 жылға дейін салынған және Тлахуак эхидосы сыйлаған сағат орналасқан. Алғашқы ғимарат жер сілкінісі кезінде қирап, 1600 жылы қайта салынған. Бірінші шіркеуден қалған жалғыз нәрсе – шіркеу ғимаратынан бөлек орналасқан қоңырау мұнарасы. Әр қаланың атаулы аудандарында 3 мамырда тойланатын мерекелердің ортасы болып табылатын тастан жасалған айқыш орналасқан. Қамқоршы қасиеттіге 30 қарашада процессиялармен құрмет көрсетіледі. Сан-Андрес-Миккис Өлгендер күні мерекесімен танымал, ол жыл сайын көптеген келушілерді тартады. Сантьяго-Запотитлан 1435 жылы құрылған. Ацтектер бұл аймақты жаулап алғаннан кейін, олар қаланың жоспарын қайта ұйымдастырды. Испандықтар жаулап алғаннан кейін 1541 жылы "Иммакулада Консепсьон" шіркеуі салынды және 1939 жылы қайта құрылды. Оның құрылуы жыл сайын 8 желтоқсанда тойланады. Сантьяго-Запотитлан діни және мәдени дәстүрлерімен танымал, олардың тамырлары испандық және испаниялық емес мәдениеттерге дейінгі кезеңге дейін жетеді. Оның маңызды мерекелерінің бірі – Жаңа от рәсіміне негізделген Жарық пен музыка фестивалі (La Fiesta de Luces y Música). Бүгінде бұл мереке дәстүрлі билермен, фейерверктермен және жергілікті және еуропалық аспаптарда ойналатын музыкамен тойланады. Сан-Хуан Икстайопан ауданның оңтүстігінде орналасқан және Сан-Агустин, Ла-Консепсьон, Ла-Соледад, Ла-Асунсьон және Ла-Лупита деп аталатын бес ауданнан тұрады. Сыртта тағы алты аудан бар: Франсиско Вилья, Эль-Росарио, Тьерра-Бланка, Пенья-Альта және Хардинес-дель-Льяно. Оның басты шіркеуі – 19 ғасырда салынған Ла-Соледад. Қала кеңейгеніне қарамастан, оны қоршаған жерде әлі де чинампа шаруашылығы бар. Сан-Николас Тетельконың орталығы – 17 ғасырда салынған Николай Толентиноға арналған шіркеу. Пресвитерияда колониялық дәуірде жүгері сабағынан жасалған үлкен айқыш және 16 ғасырға жататын киелі су шүберегі бар. Басқа да көрнекті орындарға Плаза Эмилиано Запата (ескі құрылыстармен қоршалған), Мәсіх Патшаға арналған ескерткіш, Ахуапа спорттық кешені, Аякуемтел экологиялық аймағы және чинампа аймақтары жатады. Сондай-ақ, 17 ғасырда құрылған және Мексика революциясына дейін жұмыс істеген бұрынғы Санта-Фе ранчосы орналасқан. Оның шапельінің, бас үйінің және жұмысшылардың тұрғын үйлерінің қалдықтары әлі де сақталған. Қаланың атолгесімен танымал, ол дәстүрлі түрде ағаш отында пісіріледі. Қала 1924 жылы эхидо мүшелері жерлерін қайта бөліскен кезде атауын өзгертті. Басқа да маңызды орындарға La Troje (Мексика революциясы кезіндегі оқиғалар болған жер), шарерия алаңы, бұрынғы Xico ранчосы және екі экологиялық білім беру орталығы жатады. Аудан Мария Изабель, Сантьяго, Дель Кармен, Сан-Хуан Тлалписауак, Амплиасьон Сан-Хуан Тлалписауак, Сан-Франциско Аполокалько, Ла-Канада, Кампэстре Потреро, Сан-Франциско-Таллтенко, Селене және Амплиасьон Селене сияқты бірнеше аудандарға бөлінген. Тлахуак қаласы әртүрлі бөгеттер мен каналдардың бойында салынған, олардың орталығында бүгінгі Сан-Педро шіркеуі орналасқан церемониялық орталық болған.
Мәдениет
Бұл аймақ өзін көптеген отарлық және Мезоамерика дәуірінің дәстүрлерін сақтап қалған дәстүрлі деп есептейді. Сан-Педро-Тлахуак Тлахуак аймақтық жәрмеңкесінің орны болып табылады. Алғаш рет 1956 жылы ұйымдастырылған бұл жәрмеңкенің мақсаты туризмді тарту және жастарды дәстүрлерді сақтауға ынталандыру болды. Ол Лаго-де-лос-Реес-Ацтектер көлінің чинампа аймақтарында безендірілген трахинера қайықтарымен әулие Петірдің бейнесін шерумен басталады. Басқа іс-шаралардың ішінде жәрмеңке патшайымын сайлау, конференциялар, мәдени шаралар, концерттер, билер, оттықтар және тағы да басқалары бар, ал түскен қаражат Сан-Педро Апостолдық шіркеуін қалпына келтіруге жұмсалады. Baile del Guajolote (Түркия биі) – Сантьяго-Запотитлан және Сан-Педро-Тлахуак қалаларында тойларда, крещениеде, алғашқы қасиетке ие болуда және квинсеанераларда орындалатын дәстүрлі би. Ол бір отбасыдан екіншісіне тірі түйеқұс пен үлкен азық себетін сыйлауды қамтиды. Сантьяго-Запотитлан қаласында ерекше маңызға ие тағы бір дәстүрлі би – моорлар мен христиандардың биі, сондай-ақ Danza de los Santiagueros (Сантьягоның биі) деп те аталады. Бұл биде моорлар мен христиандар арасындағы шайқастар бейнеленеді, онда әулие Жақыптың рөлі орталық. Миккик аймақтық мұражайы шіркеудің жанында орналасқан. Онда негізінен 1200 және 1500 жылдар аралығындағы, сондай-ақ толтек және Теотиуакан дәуірлерінен шыққан жергілікті археологиялық заттар қойылған. Шіркеу мен бұрынғы монастырь да археологиялық ескерткіш ретінде қарастырылады. Томас Медина Вильярруэль мұражайы Сан-Хуан Икстайопанның тумасы, аймақтың археологиялық мұрасын сақтаудағы маңызды тұлғаның құрметіне аталған. 1984 жылы ол отбасымен бірге 850 данадан тұратын коллекцияны аудан әкімшілігіне сыйға тартқан. Мұражай 1998 жылы қоғамдық мұражай ретінде салынды және одан бері жаңа сыйлықтар есебінен коллекциясы кеңейді. Fábrica de Artes y Oficios FARO Tláhuac 2006 жылы қалалық мәдениет хатшылығы демеушілік еткен FARO желісінің бір бөлігі ретінде құрылды. Оның мақсаты – қоғамның өнер мен түрлі кәсіптерге қатысуын ынталандыру. Мұнда тұрғындарға шығармашылық және практикалық дағдыларды үйренуге мүмкіндік беретін түрлі шеберханалар, сондай-ақ конференциялар, кино, театр, өнер көрмелері, концерттер және басқа да шаралар өткізіледі. Ауданның басқа да мәдени мекемелеріне Centro Cultural Zapotitlán, Centro Cultural Santa Catarina, Centro Cultural Nopalera, Casa de Cultura Diego Rivera, Casa de Cultura Frida Kahlo, Casa de Cultura Ampliación Los Olivos және Casa de Cultura Rosario Castellanos кіреді.
Әлеуметтік-экономикалық
ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап халық саны мен тұрғын үйлер саны қарқынды түрде өсті. Кейбір ретсіз қоныстар ескерткіштерді сақтау аймақтарында орналасса, көпшілігі топографиялық ерекшеліктеріне байланысты су сияқты қалалық инфрақұрылымды жеткізуге мүмкіндік бермейтін жерлерде. Негізгі қызметтер халықтың 80-90 пайызына қолжетімді болғанымен, шеткері аймақтардағы және жаңадан құрылған, әлі толыққанды қалыптаспаған елді мекендер көлік және жолдармен қатар, негізгі инфрақұрылымның жетіспеушілігінен зардап шегеді.
Білім
Ауданның 67 балабақшасы, 79 бастауыш мектебі, 23 негізгі мектебі және 4 жоғары мектебі бар. Бастауыш және негізгі мектептер жеткілікті, бірақ осы деңгейден жоғары білім беру қызметтері жетіспейді. Сантьяго-Запотитлан, Сан-Педро-Тлахуак, Колониал-дель-Мар, Мигель-Идальго және Тетелко қалаларында қоғамдық кітапханалар бар. Тлахуак дайындық мектебі "Хосе Ма. Морелос и Павон" аталды.