Эtapль-сюр-Мер: Францияның солтүстігіндегі балықшылық порты, Канш өзенінде орналасқан. Тарихы орта ғасырлық сауда орталығынан басталады. Туризмге қолайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Étaples немесе Étaples sur Mer (etapl syʁ mɛʁ; немесе Étape su Mér; бұрын Stapele;) – Францияның солтүстігіндегі О-де-Франс аймағындағы Па-де-Кале департаментіндегі коммуна. Бұл Канш өзеніндегі балық аулау және демалыс порты.
Étaples or Étaples sur Mer (etapl syʁ mɛʁ; or Étape su Mér; formerly Stapele; ) is a commune in the department of Pas de Calais, Hauts de France, northern France. It is a fishing and leisure port on the Canche river.
Тарих
Этапль өзінің атауын ортағасырлық маңызды порт (ескі голланд тілінде "стапаль") болғандықтан алған, осы сөзден ескі француз тіліндегі "Этапль" сөзі шыққан. Порт ретінде ол Монтрейльді орталыққа біріктірген әкімшілік және экономикалық жүйенің бір бөлігі болды, себебі теңізден осы қалаға қатынас лайланудың нәтижесінде шектелген. Қазіргі Этапль Артуаның бор тақтасынан жағадан тыс пайда болған батпақтың бұрынғы теңізге қараған құм төбесінде орналасқан. Канштен солтүстікке қарай құмдар ішкі жерге қарай созылып, ескі бор жартасына дейін жетеді. Ол ортағасырлық Булонның оңтүстік жиегінен және осы атаумен белгіленген геологиялық аймақтың оңтүстігінен он сегіз шақырым қашықтықта жатыр. Дюналар төртінші дәуірде теңіз деңгейінің көтерілуімен қалыптасқан және палеолит кезеңінде адамдар қоныстанғандығының іздері бар. Осылайша, олар б.з.д. 2000 жылға қарай қазіргі пішініне жақын бір тұрақтылыққа қол жеткізді. Қаланың солтүстік-батысындағы құмдарда темір дәуіріне және галл мәдениетіне тән материалдар табылған.
Étaples takes its name from having been a medieval staple port (stapal in Old Dutch), from which word the Old French word Estaples derives. As a port it was part of the administrative and economic complex centred on Montreuil after access from the sea to that town was restricted by silting. The site of modern Étaples lies on the ridge of dunes which once lay to seaward of a marsh formed off shore from the chalk plateau of Artois. From the Canche northwards, the dunes tend to extend inland, all the way to the old chalk cliff. It lay just outside the southern edge of the mediaeval Boulonnais and some eighteen kilometres south of the geological region of that name. The dunes were established as the sea level rose during the Quaternary and show signs of habitation during the Palaeolithic. They had therefore stabilized at something like their present form by 2000 BC. The dunes to the north west of the town have revealed Iron Age, Gaulish material.
Ерте ортағасырлық қоныстар
Этапль бұрын Квентовикус деп аталатын бірнеше орындардың бірі болды, сол жерден, Болонь-сюр-Мер сияқты, рим кемелері Британияға сапар үшін дайындалды. Дегенмен, Манчестер университетінің докторы Дэвид Хилл басқарған 1984-1991 жылдар аралығындағы қазба жұмыстары Ла Калотери шағын ауылының жанындағы Висемарестте үлкен елді мекеннің қалдықтарын ашты. Бұл орын Этапльдің шығысында, Канш өзенінің аңғарында, Монтрейль-сюр-Мер қаласының жанында орналасқан. Қазір бұл орын Квентовик деп мойындалған, бірақ қазбалардан табылған заттар Этапльдегі Квентовик мұражайында сақталады (қазіргі уақытта мерзімі белгісіз жабық).
Étaples was one of a number of sites formerly identified as Quentovicus from which, as from Boulogne sur Mer, Roman ships prepared for the passage to Britannia. However, excavations coordinated by Dr David Hill of Manchester University between 1984 and 1991 uncovered the remains of a substantial settlement at Visemarest near the hamlet of La Calotterie. This site is located to the east of Étaples, further up the Canche valley, near the town of Montreuil sur Mer. This is now accepted as the site of Quentovic, although the finds from the excavations were located in the Musée de Quentovic in Étaples (at present indefinitely closed).
Орта ғасырлар
Тоғызыншы ғасырда жағалау норвегтердің шабуылдары мен қоныстануына ұшырады. Олардың пікірінше, лайлы жерлер мен батпақтармен қорғалған бұл жағалаудағы орналасқан жер, шабуылдар жүргізу, олжа жинау және оны елге қайтару үшін өте қолайлы база болатын. 1172 жылы Булонь графы Эльзасский Матфей ежелгі римдік орнында бекініс салды. 1193 жылы король Филипп II Август Булонь графлығының оңтүстік бөлігі (Булонь) патшалыққа қосылғаннан кейін, оны солтүстік флотының басты порты етіп белгіледі, бұл корольдік жерлерден осы жағалауға тікелей қол жеткізудің жалғыз жолын құрады. Этапль жүз жылдық соғыс кезінде, ағылшын әскерінің жақын жердегі қону орындарына жақын болғандықтан, ерекше зардап шекті. 1346 жылы Англияның Эдуард III Креси шайқасынан оралғанда портының өртеп жіберді. 1351 жылы оны Март графының 2-ші графы Роджер Мортимер тонады, ал 1359 жылы Эдуардтың ұлы Джон Гонт оны өртеп жіберді. 1378 және 1435 жылдары қамалға алынды, ал 1455 және 1546 жылдары тағы да өртенді. Барлық қиындықтарына қоса, 1596 жылы қалада қатты оба эпидемиясы болды.
During the ninth century the coast was subject to raids and settlement by Norsemen. From their point of view, this off shore site, protected by mud flats and marsh, was ideal as a base from which to conduct raids elsewhere, assemble the booty and ship it home. In 1172, Matthew of Alsace, Count of Boulogne, built a fortress on the old Roman site. In 1193, King Philip Augustus made it the main port of his northern fleet after the southern end of the County of Boulogne (The Boulonnais) was added to the royal domain, forming the only direct access to this coast from royal lands in the hinterland. Étaples was to suffer particularly during the Hundred Years War, owing to its proximity to the English landing places a little further north. Edward III of England burnt the port in 1346 as he was returning from the Battle of Crécy. In 1351 it was sacked by Roger Mortimer, 2nd Earl of March and burned in 1359 by Edward's son, John of Gaunt. There were sieges in 1378 and 1435 and it was burnt again in 1455 and 1546. To complete its disasters, the town had a severe outbreak of the plague in 1596.
Қайта өрлеу дәуірі
1492 жылы 3 қарашада қамал Франция королі Карл VIII мен Англия королі Генрих VII арасында Этапль шарты жасалды. Алтын мата алаңы кезінде Франция королі Франциск I мен Англия королі Генрих VIII арасындағы Кале маңындағы дипломатиялық кездесуде Франциск Этапль қамалында болды. Кездесу 1520 жылдың 7-24 маусымы аралығында Балингхемде өтті, ал Франциск 27-сі күні қамалда түндетті. 1637 жылы 26 мамырда Луи XIV қабылданып, шамамен 1641 жылы қамал бұзылды.
On 3 November 1492, the castle was the scene of the signing of the Treaty of Étaples between Charles VIII of France and Henry VII of England. At the time of the Field of the Cloth of Gold, the diplomatic meeting near Calais between Francis I of France and Henry VIII of England, Francis stayed in the castle of Étaples. The meeting took place at Balinghem from 7 to 24 June 1520 and Francis slept at the castle on the 27th. Louis XIV was received there on 26 May 1637 and it was dismantled around 1641.
Наполеон дәуірі
1803 және 1805 жылдар аралығында Наполеон Англияға шабуыл жасау ниетімен осы жағалау бойында, әсіресе Булоньде үлкен әскер жинады. Осыған байланысты маршал Нейдің алтыншы армия корпусы екі жыл бойы Этапльде және оның айналасында орналасқан. Император қалаға бірнеше рет келіп, әскерін қарап тексерді. Амиен мен Булонь арасындағы теміржол жақында жағалау бойымен солтүстікке қарай салынды және 1848 жылы Этапль-Ле-Туке станциясы ашылды. 1851 жылы жергілікті теміржол компаниясы Chemins de fer du Nord компаниясымен біріктірілгеннен кейін, ал 1867 жылы Булонь мен Кале арасындағы байланыс толыққаннан кейін, жол қозғалысы күшейді, бұл жағдай бұрынғы құлдырауды тегіс азайтуға көмектесті. Бұл теміржол балықты Парижге дейін жылдам тасымалдауға мүмкіндік берді, бұрынғы «шасс-маре» жүйесін ығыстырып, теміржол кестелеріне сәйкес жұмыс процесін өзгертуді қажет етті. Қала экономикасы демалысқа келгендердің көптігінен пайда тапты, себебі қазір Côte d'Opale деп аталатын аймақ дамыды. Дегенмен, Этапль балық аулау және қайық жасау, арқан өндіру сияқты салаларымен жұмыс істейтін порты ретінде сақталды. Басты демалыс орны өзеннің оңтүстігінде, сол кездегі Париж Плаж деп аталған жерде қалыптасты. 1860 жылы Канш өзенінің екі жағалауы көпірмен біріктірілді, ал 1900 жылы қала станциясынан курортқа дейін Этапль трамвайы салынды. Осы жерге көп ақша ағылып, қаладағы төмен бағалар 1880-1914 жылдар аралығында суретшілердің халықаралық орталығын тартты.
Between 1803 and 1805, Napoleon gathered a large army in places along this coast, principally at Boulogne, so as to threaten an invasion of England. As part of this, for two years the Sixth Army Corps of Marshal Ney was stationed in and near to Étaples. The Emperor came several times to the town to review his troops. The railway between Amiens and Boulogne had recently been built northwards along the coast and the Étaples Le Touquet station was opened in 1848. Traffic was increased when the local railway company was amalgamated with the Chemins de fer du Nord in 1851 and the connection between Boulogne and Calais was completed in 1867, slowly reversing the decay. The line enabled the swift transport of fish inland as far as Paris, displacing the old chasse marée system and requiring changes to working practices in order to accommodate the rail timetables. The town's economy also benefited from the influx of holiday visitors as what is now called the Côte d'Opale was developed. However, Étaples remained a working port with its fishing and associated trades such as boat building and rope making. The main holiday resort was developed away, south of the river, at what was then called Paris Plage. The two banks of the Canche were linked by a road bridge in 1860 and the Étaples tramway was built from the town station to the resort in 1900. The big money flowed there and cheaper prices in the town attracted an international colony of artists between 1880 and 1914.