Кіріспе

Американдық кантри музыканты (1936–1992)

Роджер Дин Миллер аға (2 қаңтар 1936 – 25 қазан 1992) – американдық әнші-әндер жазушы, ол хенки-тонк әсерімен жазылған жаңашылдық әндерімен және «King of the Road», «Dang Me» және «England Swings» хиттерімен кеңінен танымал болды. Оклахома штатында өсіп, АҚШ армиясында қызметтен кейін Миллер 1950-ші жылдардың соңында әндер жазушы ретінде музыкалық мансабын бастады. Ол Джим Ривз үшін «Billy Bayou» және «Home», ал Рэй Прайс үшін «Invitation to the Blues» сияқты хиттер жазды. Кейін ол ән жазу мансабын бастады және 1960-шы жылдардың ортасында мансабының шыңына жетті, 1990-шы жылдарға дейін әндерін жазып, гастрольдік сапарлармен айналысты. 1982 жылы Прайс пен Уилли Нельсонмен бірге «Old Friends» әнімен соңғы 20-лыққа енді. Сондай-ақ, ол 1973 жылғы Disney анимациялық фильмі «Робин Гуд» үшін бірнеше ән жазып орындады. Кейіннен ол 1985 жылы «Тони» сыйлығын жеңіп алған «Big River» Бродвей мюзиклінің музыкасын және сөздерін жазды, сонымен қатар онда өнер көрсетті. Миллер 1992 жылы өкпе рагынан қайтыс болды және үш жылдан кейін Кантри музыкасының Даңқ залына енгізілді. Оның әндерін басқа әншілер орындады, Алан Джексонның «Tall, Tall Trees» және Brooks & Dunn-нің «Husbands and Wives» әндері 1990-шы жылдары кантри чарттарында бірінші орынға шықты. Оның туған қаласы Эриктегі (Оклахома штаты) Роджер Миллер мұражайы (қазір жабық) – Миллерге арналған құрметтің белгісі болды.

Ерте өмір

Роджер Миллер Техас штатының Форт-Уорт қаласында Жан мен Лауден (Холт) Миллердің үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Жан Миллер омыртқа қабынуынан қайтыс болды. Ұлы депрессия кезінде отбасын күтіп асырай алмаған Лауден үш ұлын Жанның үш інісіне тәрбиелеуге жіберді. Сөйтіп, Миллер Оклахома штатының Эрик қаласының шетіндегі шаруа қожалығында Элмер мен Армелия Миллермен бірге өсті. Бала кезінде Миллер мақта теру, егіс жырту сияқты шаруа жұмыстарын атқарды. Кейін ол өзінің "нағыз кедей" болғанын және 1951 жылға дейін отбасының телефоны болмағанын айтты. Ол бастауыш білімін бір бөлмелі мектепте алды. Миллер бала кезінен интроверт болған, көбінесе армандап, әндер шығарған. Оның ең алғашқы шығармаларының бірі: «Қабырғада сурет ілулі. Ол – ең жақын жаратылым, анам». Содан кейін ол Джордж Джонспен танысып, оны Starday Records лейблінің музыкалық продюсерлерімен таныстырды, олар оған кастингке шақырды. Продюсерлер әсерленіп, Джонспен бірге Хьюстон қаласында жазу студиясына баруға келісті. Джонс пен Миллер «Биік, биік ағаштар» және «Қуанышты бала» әндерін бірлесіп жазды. Үйленіп, баласы болған соң, Миллер музыкалық мансабын тоқтатты және Техас штатының Амарилло қаласында өрт сөндіруші болып жұмыс істеді. Кейін Миллер Tree Publishing компаниясымен аптасына 50 доллар жалақымен келісімшарт жасады. Ол Эрнест Табб үшін «Жартылай ой», Фарон Янг үшін «Осылай сезінемін» және өзінің бірінші хиті «Билли Байо» әндерін жазды, ал «Үй» әнін Джим Ривз орындады. Миллер 1950-ші жылдардың ең танымал ән жазушыларының біріне айналды. Билл Андерсон кейін «Роджер сіздің қиялыңызға келмейтін ең талантты және ең тәртіпсіз адам еді» деді, Миллердің Tree Publishing компаниясының басшысы Бадди Киллен оны бір әнді аяқтауға мәжбүрлеуге тырысқанын еске түсірді. Ол өзінің сөздерін тегіс таратып, көптеген Нэшвилл әншілері оны іздеп жүрді, өйткені Килленнің айтуынша, «оның айтқан әр сөзі ән болуы мүмкін еді». Бірақ Миллер ән жазудан тез жалықты, әйелінен ажырасып, «жабайы бала» деген лақап атпен танымал болған босқындық өмір салтын бастады. Ол лейблінен шығарылып, басқа қызығушылықтарға бет бұрды. 1966 жылдың қыркүйегінде Миллер NBC телеарнасында жеке телешоуын өткізді. Шоу 13 аптаға созылды және 1967 жылдың қаңтар айында аяқталды. Осы кезеңде Миллер басқа авторлардың әндерін орындады. Оның соңғы хиті – «Күн сәулесінде серуендеу», ол 1967 жылы ел және ересектер тізімінде 7- және 6-орындарға көтерілді. Брайан Карпентер Southern Cultures журналында жазғандай, «Миллердің Король жолындағы қонақ үйі, шатырлы лаунжы мен пентхаус люксімен (қос төсегімен бірге), бір кезде Нэшвиллдің гүлденген музыкалық өмірінің ресми емес орталығы болды». Қазір ол «Кларион» қонақ үйі «Нэшвилл» стадионы деп аталады. Миллер әртүрлі лейблдерге жаздырып, бірнеше әнді тізімге енгізді, бірақ 1978 жылы өзінің «көркем» туындылары бағаланбайтынын сезініп, ән жазуды тоқтатты. Оның алғашқы әнін жазуға бір жарым жыл кетті, бірақ ол ақырында оны аяқтады. «Биг Ривер» атты туынды 1985 жылдың 25 сәуірінде Нью-Йорктегі Юджин О’Нилл театрында көрсетілді. Мюзикл мақтауға ие болып, жеті Тони сыйлығын алды, соның ішінде Миллер үшін «Үздік музыка» сыйлығын. Актер Джон Гудман Голливудқа кеткеннен кейін ол Гек Финннің әкесі Паптың рөлін үш ай бойы ойнады. 1983 жылы Миллер «Куинси, М. Е.» эпизодында драмалық рөл ойнады. Ол кокаинды еркін қолданған кезде қатты күйіп кеткен кантри және батыс әншісінің рөлін орындады. Ән 1991 жылы сингл ретінде шығарылып, ел тізімінде 7-орынға көтерілді. 1990 жылы Миллер жеке гитаралық турне бастады.

Стиль

Ол әдетте кантри әншілерімен топтаса да, Миллердің ерекше стилі оңай жіктеуге келмейді. Оның көптеген жазбалары күлкілі, жаңалықты әндер болатын, олар көңілді сөздермен, ақылсыз буынды сөздермен толтырылған скет әндері немесе дауысты импровизациялармен үйлесетін. Басқалары, "King of the Road" сияқты, көпшіліктің көңілінен шыққан шынайы балладалар еді. Миллердің көңілді сөздері мен ақылға сыймас стилі оны балалар фильмдеріне, мысалы, Диснейдің "Робин Гуд" анимациялық фильміне арналған "Oo de Lally" әнін жазуға және орындауға итермеледі. Әнші және ән жазушы ретіндегі ең табысты жылдары Миллердің музыкасы кантри жанрына жатқызылды, себебі оның дауысы кантри немесе фольклорлық дыбысқа ұқсас болды және акустикалық гитара қолданды. AllMusic жазғандай, кантриді джаз, блюз және поппен үйлестіре отырып, Миллер "өзінің күрделі ән жазу өнерінде ерекше гармониялық және ритмдік тәсілдерді қолданды" және прогрессивті кантриге маңызды ықпал етті. Өзінің стилі туралы Миллер басқа суретшілер сияқты нәрсе жасауға "тырысқанын", бірақ "әдетте басқаша шығатынын" айтты, сондықтан ол "мен не ойлап отырғанымды білетін жалғыз адаммын" дегенге келгенше "көңілі тоймады". Ол өзінің сүйікті әнінің "Бюфал үйірінде роликтермен сырғанауға болмайды" екенін мәлімдеді. Джонни Кэш 1997 жылғы автобиографиясында Миллердің бас дыбыс диапазоны туралы айтты. Ол оның өзіне ең жақын естігенін айтты.