Кіріспе

Сол жасыл қозғалысы, ресми түрде Сол қозғалыс – Жасыл кандидаттар және Vinstri græn (VG) деген қысқаша атауымен де белгілі, Исландиядағы экосоциалистік саяси партия.

Тарих

Партия 1999 жылы Исландияның солшыл саяси партияларының бірігуіне қарсы болған Альтинг мүшелерімен құрылды, нәтижесінде Әлеуметтік-демократиялық Альянс құрылды. 1999 жылғы Исландия парламент сайлауында «Сол жасылдар» қозғалысы 9,1% дауыс жинады және Альтингте алты орын алды. 2003 жылғы Исландия парламент сайлауынан кейін партияның 63 орындық исланд парламентіне бес мүшесі сайланды, ол сайлауда 8,8% дауыс алды. 2007 жылғы Исландия парламент сайлауынан кейін партия парламентте 9 орынға ие болды, дауыс берудің 14,3% -ын алды. 2009 жылғы Исландия парламент сайлауынан кейін «Сол жасылдар» қозғалысы Йоханна Сигурддоттирдің бірінші кабинетіне Әлеуметтік-демократиялық Альянстың кіші серіктесі ретінде қосылды, бұрынғы Альянс пен оңшыл Тәуелсіздік партиясы арасындағы коалициялық үкімет тарағаннан кейін. 2009 жылғы Исландия парламент сайлауында партия 9 орыннан 14-ке дейін көтеріліп, Исландияның үшінші ірі партиясы (Тәуелсіздік партиясынан кейін) 21,7% дауыспен, 1978 жылы коммунистік Халық Альянсынан кейін Исландиядағы солшыл партияның екінші үлкен жетістігіне қол жеткізді, ол кезде 22,9% дауыс жиналған еді. Партияға партиялық емес бір парламентарий қосылғаннан кейін бір орынға ие болды. Кейіннен парламенттік топтың үш мүшесі партиядан шығып кетті. Олардың бірі скандинавиялық аграрлық Прогрессивті партияға қосылды, ал қалған екеуі партиясыз қалды. 2013 жылғы Исландия парламент сайлауынан кейін партия оппозицияда болды және парламентте 7 орынға ие болды. 2016 жылғы Исландия парламент сайлауында партия 15,9% дауыс жинады және Альтингте 10 орын алды, бұл Тәуелсіздік партиясынан кейін «Пираттармен» тең екінші ірі партияға айналды. Алайда, коалициялық үкіметтің құлауынан және 2017 жылы мерзімінен бұрынғы парламент сайлауынан кейін партия парламенттегі орынды 11-ге дейін көбейтіп, екінші ірі партияға айналды, Тәуелсіздік партиясы мен Прогрессивті партиясымен үш партиялық коалиция құрды, ал партия төрағасы Катрин Якобсдоттир премьер-министр болды. Партия 2021 жылғы парламент сайлауында үш орыннан айырылды, бірақ үкіметте қалды. 2021 жылғы парламент сайлауынан кейін жаңа үкімет, бұрынғы үкімет сияқты, Премьер-министр Катрин Якобсдоттир басқаратын Тәуелсіздік партиясы, Прогрессивті партия және «Сол жасылдар» қозғалысының үш партиялық коалициясы болды.

Идеология

Сол жасыл қозғалысы демократиялық социалистік құндылықтарға, феминизмге және экологияға, сондай-ақ демократияны арттыруға және елді басқаруға халықтың тікелей қатысуына баса назар аударады. Партия Исландияның НАТО-да болуына, сондай-ақ Американың Ирак пен Ауғанстанды басып кіруі мен оккупациялауына қарсы тұрады. Партия Еуропалық Одаққа кіруге қарсы және Таяу Шығыстағы Палестина халқының күресін қолдайды. Исландиялық қоғамға иммигранттардың өзара бейімделуі мен интеграциялануын қажетті деп есептейді.

Сайлау нәтижесі

СайлауДауыс саны%Орындықтар+/–ОрынҮкімет199915,1159.1 6 4-ші200316,1298.8 1 4-ші200726,13614.3 4 3-ші200940,58121.6 5 3-ші201320,54610.8 7 4-ші201630,16615.9 3 2-ші201733,15516.9 1 2-ші202125,11412.6 3 3-ші

Көшбасшылық

№ТөрағаҚызметке кірген жылҚызметтен кеткен жыл1Steingrímur J. Sigfússon (1955 ж.т.)199920132Katrín Jakobsdóttir (1976 ж.т.)201320243Guðmundur Ingi Guðbrandsson (1977 ж.т.)2024Қазіргі кезде

Парламент мүшелері

2017 жылғы сайлаудан бері "Сол жасылдар қозғалысының" парламентте он бір мүшесі бар. Парламент мүшесіАты-жөніТуған жылыОкругСтенгримур Ж. Сигфуссон1983Солтүстік-шығысКатрин Якобсдотир2007Рейкьявик солтүстікСвандисс Сваварсдотир2009Рейкьявик оңтүстікЛилья Рафни Магнусдотир2009Солтүстік-батысБярки Гуннарсдотир2013Солтүстік-шығысСтейнунн Тхорра Арнадотир2014Парламент мүшесі болған жыл, Árni Þór Sigurðsson қызметтен кеткен кездеРейкьявик солтүстікАры Траусти Гудмундссон2016ОңтүстікКолбейн Оттарссон Проппе2016Рейкьявик оңтүстікОлафур Тхор Гуннарссон2017Оңтүстік-батыс