Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сергей Довлатов (Сергей Донатович Довлатов; 3 қыркүйек 1941 – 24 тамыз 1990) – совет журналисі және жазушысы. Әлемдік деңгейде ол 20 ғасырдың соңындағы ең танымал орыс жазушыларының бірі болып саналады.
Soviet journalist and writer (1941–1990)
Sergei Donatovich Dovlatov (Сергей Донатович Довлатов; 3 September 194124 August 1990) was a Soviet journalist and writer. Internationally, he is one of the most popular Russian writers of the late 20th century.
Өмірбаян
Довлатов 1941 жылғы 3 қыркүйекте Совет Одағындағы Башқорт АССР-інің астанасы Уфа қаласында дүниеге келді. Оның отбасы Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Ленинградтан (қазіргі Санкт-Петербург) эвакуацияланып, үш жыл бойы Ішкі істер халық комиссариатының (НКВД) қызметкерімен бірге тұрды. Оның анасы Нора Довлатова армян және корректор болып жұмыс істесе, әкесі Мечик Донат Исаакович еврей және театр режиссері болды. 1944 жылдан кейін ол анасымен Ленинградта тұрды. Довлатов Ленинград мемлекеттік университетінің фин тілі кафедрасында оқыды, бірақ екі жарым жылдан соң оқудан шығарылды. Сол жерде ол Ленинград ақындары Евгений Рейн, Анатолий Найман, Иосиф Бродский, жазушы Сергей Вольф және суретші Александр Неймен танысты. Ол Совет Ішкі әскеріне шақырылып, жоғары қауіпсіздік лагерьлерінде түрме сақшысы болып қызмет етті. Кейін Ленинградтағы түрлі газеттер мен журналдарда журналист болып жұмыс істеді, содан кейін Таллин қаласының «Советская Эстония» газетінде тілші болып жұмыс істеді. Ол табысын Псков облысындағы Александр Пушкинге арналған Михайловское музей-қорығында жазғы экскурсия жетекшісі болып толықтырды. Довлатов көркем проза жазды, бірақ Совет Одағында жариялануға жасаған көптеген әрекеттері сәтсіз аяқталды. Совет Одағында жариялай алмаған Довлатов өзінің туындыларын самиздат арқылы таратты және оларды Батыс Еуропаға контрабандалық жолмен жіберіп, шетелдік журналдарда жариялады, бұл оның 1976 жылы Совет журналистері одағынан шығарылуына себеп болды. Оның еңбектерін жариялаған батыс орыс тіліндегі журналдардың қатарында «Континент» және «Уақыт және біз» бар. Оның алғашқы кітабының басу формалары КГБ бұйрығымен жойылды. 1979 жылы Довлатов анасы Норамен бірге Совет Одағынан эмиграция жасап, әйелі мен қызымен бірге Нью-Йорк қаласына көшіп келді, онда ол кейін либералды орыс тіліндегі эмигрант газеті «The New American» редакторының бірі болды. 1980-ші жылдардың басында Довлатов, ақыры, жазушы ретінде танылды және беделді «The New Yorker» журналында жарияланды. Довлатов 1990 жылғы 24 тамызда Нью-Йорк қаласында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды және Маунт-Хеброн зиратында жерленді.
Dovlatov was born on 3 September 1941 in Ufa, the capital of Bashkir ASSR in the Soviet Union, where his family had been evacuated in the beginning of World War II from Leningrad (now Saint Petersburg) and lived with a collaborator of The People's Commissariat of Internal Affairs (NKVD) for three years. His mother, Nora Dovlatova, was Armenian and worked as a proofreader, and his father, Мечик, Донат Исаакович, was Jewish and a theater director. After 1944, he lived with his mother in Leningrad. Dovlatov studied at the Finnish Department of Leningrad State University, but flunked after two and a half years. There, he became acquainted with the Leningrad poets Yevgeny Rein, Anatoly Naiman, Joseph Brodsky, the writer Sergey Wolf, and the artist Alexander Ney. He was drafted into the Soviet Internal Troops and served as a prison guard in high security camps. Later, he earned his living as a journalist in various newspapers and magazines in Leningrad and then as a correspondent of the Tallinn newspaper "Sovetskaya Estonia" (Советская Эстония/Soviet Estonia). He supplemented his income by being a summer tour guide in Mikhaylovskoye Museum Reserve, a museum near Pskov dedicated to Alexander Pushkin. Dovlatov wrote prose fiction, but his numerous attempts to get published in the Soviet Union were in vain. Unable to publish in the Soviet Union, Dovlatov circulated his writings through samizdat and by having them smuggled into Western Europe for publication in foreign journals; an activity that caused his expulsion from the Union of Soviet Journalists in 1976. The Western Russian Language magazines which published his work include "Continent" and "Time and Us." The typeset 'formes' of his first book were destroyed under the order of the KGB. In 1979, Dovlatov emigrated from the Soviet Union with his mother, Nora, and came to live with his wife and daughter in New York City, where he later co edited The New American, a liberal, Russian language émigré newspaper. In the early 1980s, Dovlatov finally achieved recognition as a writer, being printed in the prestigious magazine The New Yorker. Dovlatov died of heart failure on 24 August 1990 in New York City and was buried at the Mount Hebron Cemetery.
Сыншылдық қабылдау
Джозеф Бродский Довлатов туралы: «Ол – шығармалары бастап соңына дейін оқылатын жалғыз орыс жазушысы» дейді және: «Ең бастысы – оның демократиялық қоғамның кез келген мүшесі танитын әдемі үні, өзін құрбандық рөліне жібермейтін, өзгешелігіне елікпейтін адам».
Joseph Brodsky said of Dovlatov, "He is the only Russian writer whose works will be read all the way through" and that: "The decisive thing is his tone, which every member of a democratic society can recognize: the individual who won't let himself be cast in the role of a victim, who is not obsessed with what makes him different."
Әдеби стилі
Довлатовтың айтуынша, "өлеңге ұйқас шек қойғандай, қарапайым тілді де шектеген" ережесі – сөйлемдерді бір әріппен басталатын екі сөзден құрастырмау еді. Сондықтан оның сөйлемдері көбінесе қысқа және қарапайым, сирек кездесетін бағынышты сөйлемдерден тұрады. Ол "Крафт: екі бөлімді повесть" (1985) кітабында, әдебиеттегі жас кезінде Эрнест Хемингуэйді өрнек еткенін, ал оның туындылары көбінесе Хемингуэй стиліндегі автобиографиялық жұмыстар болғанын айтқан. Кейіннен ол жеке танысқан Джозеф Бродскийге қатты әуестеніп, оның ықпалында болды.
Dovlatov's rule that, as he said, "limited the prosaic just like rhyme limits the poet", was to build the sentences so that there were no two words that started with the same letter. Thus his sentences are mostly short and simple, rarely containing clauses. As he expressed in Craft: A Story in Two Parts (1985), his idol was Ernest Hemingway, at least in earlier literary life, and his works were largely autobiographic, reminiscent of Hemingway's style. Later, he became much fascinated and influenced by Joseph Brodsky, whom he knew well personally.
Мұра
2014 жылдың 26 маусымында Нью-Йорк қалалық кеңесі 63-ші драйв пен 108-ші көше қиылысын "Сергей Довлатов көшесі" деп атады. Осы құрметті сұрауға 18 000 адам қол қойды; сол жылы оның қызы Кэтрин Довлатов аударған автордың "Пушкин төбелері" кітабының жаңа басылымы жарық көрді. Бұл туынды "Ең үздік аударма кітап" сыйлығына ұсынылды. Ашылу салтанаты 2014 жылдың 7 қыркүйегінде 108-ші көше мен 63-ші драйв қиылысында өтті; үш ресейлік телеарна оқиғаны түсірді, ал тойлау шаралары жақын жердегі қайтыс болған автордың үйінде жалғасты. Сергей Довлатов туралы деректі фильм 2018 жылы шықты. Бұл фильм 2018 жылғы Берлиналеде бақталасты.
On 26 June 2014, the New York City Council named the intersection of 63rd Drive and 108th Street "Sergei Dovlatov Way". The petition to request this honor was signed by 18,000 people; in the same year a new edition, translated by his daughter Katherine Dovlatov, of the author's 'Pushkin Hills' was published. The work was nominated for Best Translated Book Award. The opening ceremony was held at the corner of 108th Street and 63rd Drive on 7 September 2014; three Russian television news stations recorded the event and the celebration continued at the late author's home nearby. A biographical film about Sergei Dovlatov was released in 2018. This film was in competition in the Berlinale 2018.