Кіріспе
Пенис плетсимографиясы (ППГ) немесе фаллометрия – пениске қан ағынын өлшеу болып табылады, көбінесе жыныстық қозғыштылықты өлшеу үшін қолданылады. Пенис плетсимографиясын жүргізудің ең көп таралған әдістеріне пенистің көлденеңінің резеңке немесе электромеханикалық деформация өлшегішімен, немесе пенистің түбіндегі ауа өткізбейтін цилиндр және қабынуға қарсы манжеткамен өлшеу кіреді. Корпора кавернозалық нервтік пенис плетсимографиясы операция кезіндегі аралық электрлік стимуляцияға жауап ретіндегі өзгерістерді өлшейді. Көлемдік процедураны Курт Фрейнд ойлап тапқан, және ол төменгі қозғыштылық деңгейлерінде ерекше сезімтал деп есептеледі. Дегенмен, қолдануға оңай көлденең өлшемдері кеңінен қолданылады және эротикалық фильмдерді стимул ретінде пайдаланатын зерттеулерде көбірек кездеседі. Әйелдердегі сәйкес құрылғы – вагинальды фотоплетсизмограф. Жыныстық қылмыскерлер үшін, бұл әдетте субъект суреттер, фильмдер немесе аудио сияқты жыныстық сипаттағы контентке ұшырағанда, жыныстық қозғыштылық деңгейін анықтау үшін қолданылады, бірақ кейбір мамандар фаллометрияның жыныстық қалауларды немесе емдеу нәтижелерін бағалау үшін әрқашан қолайлы емес екенін айтады. 1998 жылғы ғылыми есептердің кең ауқымды мета-анализдік шолуы көрсеткендей, балаларды бейнелейтін стимулдарға фаллометриялық реакция, болашақтағы жыныстық қылмыстармен 0,32 корреляцияға ие болса да (дисперсияның шамамен 10% құрайды), жыныстық қылмыскерлердің қайсысы жаңа жыныстық қылмыстар жасауға бейім екенін анықтау әдістерінің арасында ең жоғары дәлдікке ие. (Әдістердің ешқайсысы да күшті болжамшы болған жоқ, көпшілігі дисперсияның 10% азын қамтиды). Простатектомияда нервтерді сақтап қалу операциясында хирург пенистің каверноздық нервтеріне жақын жұмсақ электрлік стимуляция қолданады, олардың орналасқан жерін растау және операциялық зақымды болдырмау үшін. Осы көру қиын нервтерге зақым келтіру эректильді дисфункцияға әкелуі мүмкін. Операция аяқталғаннан кейін, электрлік стимуляциялық пенис плетсимографиясының нәтижесі – эректильді функцияның нәтижелерін басқаруға көмектесетін болжам, қалпына келтіруге қажетті көп айлардан бұрын.
Penile plethysmography (PPG) or phallometry is a measurement of blood flow to the penis, typically used as a proxy for measurement of sexual arousal. The most commonly reported methods of conducting penile plethysmography involves the measurement of the circumference of the penis with a mercury in rubber or electromechanical strain gauge, or the volume of the penis with an airtight cylinder and inflatable cuff at the base of the penis. Corpora cavernosa nerve penile plethysmographs measure changes in response to inter operative electric stimulation during surgery. The volumetric procedure was invented by Kurt Freund and is considered to be particularly sensitive at low arousal levels. The easier to use circumferential measures are more widely used, however, and more common in studies using erotic film stimuli. A corresponding device in women is the vaginal photoplethysmograph. For sexual offenders it is typically used to determine the level of sexual arousal as the subject is exposed to sexually suggestive content, such as pictures, movies or audio, although some have argued that phallometry is not always appropriate for the evaluation of sexual preferences or treatment effects. A 1998 large scale meta analytic review of the scientific reports demonstrated that phallometric response to stimuli depicting children, though only having a .32 correlation with future sex offending (accounting for approximately 10% of the variance), had the highest accuracy among methods of identifying which sexual offenders will go on to commit new sexual crimes. (None of the methods were strong predictors with most accounting for far less than 10% of the variance). In prostatectomy nerve sparing surgery, the surgeon applies a mild electrical stimulation near the cavernous nerves of penis to verify their locations and avoid operative trauma. Damage to these difficult to see nerves can cause erectile dysfunction outcomes. At the surgery's conclusion, the electrical stimulation penile plethysmograph result is a prognosis which helps to manage the erectile function outcomes earlier than the many months required for recovery.
Әдістеме
Нақты процедуралар әр түрлі болуы мүмкін, бірақ бір зерттеуде он жеті жасар жыныстық қылмыскерге күн сайынғы сессияның басында жеке түрде оның жыныстық мүшесіне бекітілген және шалбар мен іш киімінің астында киілетін Паркс Медициналық Электрондық сынап кернеу өлшегіші орнатылған. Бұрын құрылғы оның еркек жынысының еркек жынысына қатысты өлшеулер арқылы өлшенді, ол еркек жынысына қатысты өлшеулер мен еркек жынысына қатысты өлшеулер арқылы өлшенді. Бұл құрылғы микропроцессормен, аккумулятормен және деформатормен қосылған, олардың барлығы жасырын түрде кішкентай қорапшада сақталған. Содан кейін оны күн сайын колледжге алып барып, әйелдер мен еркектерге деген жыныстық қызығушылығын бағалау үшін бірнеше сессия өткізді, олар одан 30-100 фут қашықтықта болды. Ол тұрып жатқан көлікте оған белгілі бір әйелге немесе ер адамға назар аударып, олармен жыныстық қатынаста болғанын елестетіп, егер оған ұнаса, өзін жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлеуді тапсырды. Содан соң құрылғы оның толық эрекция деңгейін өлшеді. Бұл 24 күн бойы қайталанды, нәтижелер әйелдерге тартымдылықтың айтарлықтай жоғары деңгейін көрсетті, әсіресе зерттеуші қызметкерлері жасырын түрде болмаған кезде.
Тарих
Бастапқы көлемдік өлшемені 1950 жылдары Курт Фрёнд Чехословакияда әзірледі. Фрёнд кейіннен былай деп жазды: "1950-жылдардың басында гомосексуалистік қарым-қатынас Чехословакияда қылмыс саналатын. Әрине, мен бұл шараға қарсы болдым, бірақ Прагадағы психиатриялық университет ауруханасындағы әріптестерім сияқты, гомосексуализмді тәжірибе арқылы пайда болған невроз деп ойладым". Ол психоанализдік әдістерді бағалау үшін фаллометрияны жасады, себебі "[П]сихоанализ жеке диагноз қою немесе зерттеу құралы ретінде дерлік қолдануға жарамсыз болып шықты". Фаллометрия эротикалық жыныстық және жас қалауларын анықтауда перспективалы көрінгенде, біз оны негізінен педофилияны анықтау үшін қолдана бастадық, яғни балаларды ересектерге қарағанда эротикалық тұрғыдан артық көретіндерді анықтауға. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Чехословакияда Фрёндқа коммунистік үкімет әскери шақырудан жалған түрде гей екенін айтқан әскерге шақырылатын адамдарды анықтау міндеті жүктелді. "Фрёнд (1957) Чехословакия армиясы үшін гетеросексуалдық және гомосексуалдық еркектерді ажырату үшін пенис көлемінің өзгеруін өлшейтін алғашқы құрылғыны жасады". Еуропадан Канадаға қашқаннан кейін Фрёнд фаллометрияны жыныстық қылмыскерлерді бағалау үшін зерттеулерін жалғастыра алды. Оған Альберт Эллис және Мастерс және Джонсон институтынан Уильям Мастерс көмектесті. Фаллометрия осы әдістердің сәтсіз екенін көрсеткендіктен, Фрёнд мұндай әрекеттердің этикалық емес екенін алғашқылардың бірі болып мәлімдеді. Фрёндтің зерттеулеріне негізделген 1961 жылы Чехословакияда гомосексуализм қылмыстан босатылды. (Чехиядағы ЛГБТ құқықтарын да қараңыз).
Сенімділік және жарамдылық
1994 жылы Америкалық Психиатриялық Ассоциациясының Психикалық Бұзылулардың Диагностикалық және Статистикалық Жұмылған нұсқаулығының (Төртінші басылымы) балаларды бейнелейтін визуалды және естімелік стимулдарға жауап ретінде адамның жыныстық қозғышуын өлшеу арқылы әртүрлі парафилияларды бағалау үшін зерттеу орталарында пенильді плетизмография қолданылғанын мәлімдеді. Бұл процедураның клиникалық бағалаудағы сенімділігі мен жарамдылығы толыққанды дәлелденбеген, ал клиникалық тәжірибе көрсеткендей, пациенттер ойдағы бейнелерді манипуляциялау арқылы жауапты имитациялай алады. Ал 2017 жылғы мета-талдау 37 сынамадағы 6785 адамның жыныстық қызығушылықтарын өлшеуде фаллометриялық тестілеудің жарамдылығын қолдайды. 1998 жылы Хансон мен Буссиер 40 000-нан астам жеке жағдайды қамтитын жыныстық қылмыстарды болжау туралы 61 ғылыми есептің толыққанды мета-талдауын жариялады. Олар барлық қолданылған және есептелген әдістердің ішінде, балаларды бейнелейтін суреттерге пенильді плетизмографиялық реакциялардың 7 зерттеудегі фаллометриялық тестілеу деректеріне сүйенгенде жыныстық қылмыстың қайталануын болжауда ең дәл екенін анықтады. 2017 жылғы 16 сынаманы және 2709 жыныстық қылмыскерді қамтыған мета-талдау, балаларға фаллометриялық реакцияның жыныстық қылмыстың қайталануын болжаушысы екенін көрсететін бұрынғы нәтижелерді растады және кеңейтті.
Эректильді дисфункция
Пенильді плетсисмограф урологиялық полисомнография орталықтарында органикалық және психогендік эректильді дисфункцияны анықтауға пайдалы. REM ұйқысы кезінде жыныстық жауаптың болмауы урологтың қосымша қарауы қажеттігін көрсетеді. Жүйке сақтау хирургиясы кезінде қолданылғанда, электрлік стимуляциялы пенильді плетсисмография эректильді дисфункцияның болжамын айқындайды. Пациентке оның жеке нәтижесі туралы объективті ақпарат беріледі, бұл эректильді функцияны жақсарту үшін қосымша емдеуді жоспарлауға көмектеседі.
Педофилия, гебефилия, педогебефилия және эфефофилия
Пенильді плетсисмографты педофильдік ерекшелігі бар ерлерді педофильдік ерекшелігі жоқ ерлерден, соның ішінде гебефильдерден ажырату тиімділігін зерттеген зерттеулер, көптеген жағдайларда оларды дұрыс санатқа жіктеуге болатынын көрсетеді. Фаллометриялық тесттің сезімталдығы – педофильдік (немесе гебефильдік) ерекшелігі бар адамдарды осындай сексуалдық қызығушылықтары бар деп анықтау үшін тесттің дәлдігі. Бұл тесттердің ерекшелігі – педофильдік ерекшелігі жоқ (немесе гебефильдік ерекшелігі жоқ) адамдарды анықтау үшін тесттің дәлдігі ретінде анықталады. Мета-аналитикалық зерттеулер көрсеткендей, балаларға қатысты сексуалдық қылмыскерлер педофилия және гебефилияға арналған фаллометриялық тесттерге бақылау тобынан қарағанда күштірек реакция жасайды. Осы зерттеуде тесттің ерекшелігі қауымдастықтағы ерлер арасында 81%-ға, ал ересектерге қатысты сексуалдық қылмыскерлерде 97%-ға бағаланды. Ұқсас зерттеуде, педофилияға арналған көлемдік тесттің сезімталдығы бір әйел құрбаны бар балаларға қатысты сексуалдық қылмыскерлер үшін 62%, екі немесе одан көп әйел құрбаны барлар үшін 90%, бір ер адам құрбаны бар қылмыскерлер үшін 76%, екі немесе одан көп ер адам құрбаны барлар үшін 95% болды. Жеке зерттеуде, педогебефилияны педогебефилия емес ерлерден ажырату әдісінің сезімталдығы топқа байланысты 29%-дан 61%-ға дейін бағаланды. Жақындағы зерттеулер көлемдік фаллометрияның педофилияға 72%, гебефилияға 70%, ал педогебефилияға 75% сезімталдығын, сондай-ақ осы парафилиялар үшін тиісінше 95%, 91% және 91% ерекшелігін көрсетті.
Пенистің айналасындағы плетсисмография
Басқа зерттеулер балалардағы әртүрлі жыныстық қызығушылықтарды анықтау үшін айналалық фалометрияның сезімталдығы мен ерекшелігін қарастырды. Балаларға қатысты жыныстық қылмыскерлерде педофилияны анықтау үшін айналалық фалометриялық тесттің сезімталдығы 63%, отбасынан тыс қылмыскерлерде 65% және инцест қылмыскерлерінде 68,4% деп бағаланған. Қосымша зерттеулер балаларға қатысты жыныстық қылмыскерлерде айналалық фалометриялық тесттердің сезімталдығы 93%, 96%, 35%, 78% және 50% құрайтынын көрсетті. Инцест қылмыскерлерінде айналалық фалометриялық тесттердің сезімталдығы 19% деп, ал отбасынан тыс қылмыскерлерде 60% деп бағаланған. Осы тесттердің педофилияға қатысты ерекшелігі зерттеулерде 92%, 64%, 64% және 44% деп бағаланған. Сонымен қатар, Абель және әріптестері эфебофильдік стимулдардың сезімталдығы 50% құрайтынын анықтады.
Биастофилия
Фаллометрия зорлауға құмарлық (парафилия) бар еркектер тобын, ондай құмарлығы жоқ еркектер тобынан ажырата алатынына қатысты белгілі бір дәлелдер бар.
Құқықтық қабылдауға қабiлеттiлiк
Жалпы, фаллометриялық тест нәтижелері сот-медициналық жүйелерде үкім шығару және оңалту процесінде пайдаланылады, бірақ олар нақты күдіктінің нақты адамға қарсы жасалған қылмыста кінәлі екенін анықтау үшін қолданылмайды.
Сотталғаннан кейінгі пайдалану
Фаллометрия сотталған жыныстық қылмыскерлерді емдеу және қадағалау үшін тиімді деп есептеледі: "Соттар жыныстық ауытқушылықты емдеудің бір бөлігі ретінде сотталған жыныстық қылмыскерлердің қоғамдық бақылау шарттарын орындауын қадағалау үшін плетсисмографиялық тестілеуге рұқсат берген". Жыныстық зорлыққа ұшырағандарды емдеу қауымдастығы оны жыныстық қылмыскерлерді емдеу және басқару үшін қолдануды ұсынады. Беккер бұл құралды "ешқашан сот-медициналық шешімдерді қабылдауда жалғыз қолданылмауы керек" деп ескерткен. 2004 жылы іс тоқтатылғанша, Колорадодағы баскетболшы Коби Брайантқа қатысты жыныстық зорлыққа қатысты сот процесі бұл құрылғыны және оның қолданылуын көпшілік назарына жеткізді, себебі Колорадо заңнамасы бойынша сотталғаннан кейін осы құрылғымен бағалау талап етілетін. АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округі федералдық бақылау бағдарламасына пенильді плетсисмографты қосу үшін қажетті процедураларды қарастырды. Бұл құрылғы әдетте азаматтық медициналық мекемелерде қолданылады, бірақ "кейбір дәрігерлер мен қылмыскерлер, әсіресе зертхана жағдайында, плетсисмографиялық тесттегі қоздырылуды жасыру арқылы алдауға болатынын айтады". Мұндай жағдайлардың 16%-ында осыған ұқсас жағдайлар тіркелген.
Канада
Канададағы соттар АҚШ-тағы соттарға ұқсас қорытындыға келді. Канаданың Жоғарғы соты R. v J. L. J. [2000] 2 S. C. R. 600 ісінде, айыпталушыға бірнеше тесттер жүргізген психиатрдың куәлігін қабылдамау туралы төменгі соттың шешімін қолдады, оның ішінде пенильді плетсисмограф та болды:
Емдеуде пайдалы болатын және емдеу барысы туралы ақпарат беретін сенімділік деңгейі, сотта айыпталушыны қылмыс жасаушы ретінде анықтау немесе оны күдіксіз тастау үшін жеткілікті сенімді болуы міндетті емес. Шындығында, пенильді плетсисмография Квебек соттарында әртүрлі қабылдауға ие болды: Protection de la jeunesse – 539, [1992] R. J. Q. 1144; R. c. Blondin, [1996] Q. J. No. 3605 (QL) (S. C.); L. Morin және C. Boisclair «Жыныстық зұлымдыққа қатысты дәлелдер: айыптаулар, мәлімдемелер және сарапшы бағалауы» (1992), 23 R. D. U. S. 27. АҚШ-та пенильді плетсисмографияны жыныстық қылықтың болуын дәлелдеу ретінде пайдалану әрекеттері көбінесе қабылданбады: People v. John W., 185 Cal. App.3d 801 (1986); Gentry v. State, 443 S. E.2d 667 (Ga. Ct. App. 1994); United States v. Powers, 59 F.3d 1460 (4th Cir. 1995); State v. Spencer, 459 S. E.2d 812 (N. C. App. 1995); J. E. B. Myers et al., «Балаларға қатысты жыныстық зұлымдық ісіндегі сарапшы куәлігі» (1989), 68 Neb. L. Rev. 1, 134-135 беттер; J. G. Barker және R. J. Howell, «Плетизмограф: соңғы әдебиеттерге шолу» (1992), 20 Bull. Am. Acad. of Psychiatry & L. 13.
2010 жылға дейін, Британдық Колумбияның Жастар сот-психиатриялық қызметі жүргізетін жыныстық қылмыскерлерді емдеу бағдарламаларындағы барлық жастарға, олардың ауытқулы қылықтарын бақылай алатынын болжау үшін ерікті пенильді плетсисмографиялық тест ұсынылды, немесе оларға дәрі-дәрмек немесе басқа емдеу түрлері қажет пе. Бірақ, күмәнданғандардың пікірінше, бұл тест қайталанатын құқық бұзушылықтарды сенімді түрде болжамайды.
Пайдалану этикасы мен заңдылығы
Роберт Тодд Кэрролл былай деп жазады: "Дегенмен, құрылғының ғылыми жарамдылығына күмән тудырудан гөрі, оның қолданылуы қозғайтын моральдық және құқықтық мәселелер маңыздырақ". Кэрролл және басқалар кәмелетке толмағандарды бейнелеудің заңдылығын, сондай-ақ жұмысқа орналасуға немесе әскери қызметке қабылдау үшін, не күзетке алу кезінде ППГ-ны міндетті етудің конституциялықлығын атап көрсетеді. "Харрингтон Алмиге қарсы" ісінде АҚШ-тың Бірінші апелляциялық округінің соты Уильям О'Донахьюға жұмысқа орналасу шарты ретінде ППГ-ні жүргізуді бұйырғандығы АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуіне сәйкес талапкердің құқықтарын бұзу болып табылғанын анықтады. 2009 жылы Роберт Клифт басшылық еткен, құрылғыны жасөспірімдерге қатысты қылмыскерлерге қолдану туралы есепте авторлар қорытындысында ППГ тесттерінің "этикалық тұрғыдан күмәнді екенін және терапевтер оның пайдасын мен зиянын мұқият бағалағаннан кейін ғана қолданылуы керек" екенін мойындады. Балалар және отбасылық даму министрі 2010 жылы азаматтық құқықтар ұйымдарының шағымдарынан кейін Клифт есімімен шыққан бағдарламаны жапты. Құрылғының негізгі өндірушісі оны 1990 жылдары шығаруды тоқтатты. Еуропалық Одақтың жетекші құқық қорғау мекемесі – Fundamental Rights Agency, Чехияның өзін гомосексуал ретінде көрсеткен пана іздеушілердің шын мәнінде гомосексуал екенін анықтау үшін фаллометриялық тесттерді қолдануын сынады. Агенттіктің мәліметінше, 2010 жылы Чехия ЕО-да жыныстық қызығушылықты тексеруді қолданған жалғыз ел болды, бұл Агенттіктің пікірінше, Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияны бұзуы мүмкін. 2011 жылы ЕО комиссиясы Чехияның тәжірибесін заңсыз деп бағалап, "Фаллометриялық тесттерді жүргізу адамның жеке өміріне және қадір-қасиетіне елеулі араласу болып табылады. Мұндай қадір-қасиетті төмендетуші әрекет Еуропалық Одақта да, басқа да жерлерде де қабылдануға тиіс емес" деді. Чехияның Ішкі істер министрлігі бұл тексерулер тек жазбаша келісім алғаннан кейін және басқа тексеру әдісін қолдану мүмкін болмаған жағдайда ғана жүргізілетінін мәлімдеді. Министрліктің сөзіне сүйенсек, барлық сынақтан өткендерге пана берілді.