Алтын тақталар және Мормони кітабының аудармасы

Кіріспе

Жозеф Смит Мормон кітабын аударған деп айтылатын металл тақташалар. Соңғы күннің қасиеттілері сенімінше, алтын тақташалар (немесе алтын тақташалар, ал кейбір 19 ғасырғы әдебиеттерде – алтын Киелі кітап) – Жозеф Смит Мормон кітабын, олардың сенімінің қасиетті мәтінін аударған көз. Тақташаларды қолданған адамдардың айтуынша, олардың салмағы шамамен 1500 кг-нан астам, алтын түсті, екі жағына иероглифтер ойылған жұқа металл беттерден тұрған және үш D пішіндес сақиналармен байланысқан. Смит 1823 жылдың 22 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Манчестер қаласының жанындағы төбеде, періште Морони оны жерленген тас сандыққа бағыттағаннан кейін тақташаларды тапқанын айтады. Ол періштенің тақташаларды бірден алуға тыйым салғанын және бір жылдан кейін сол жерге қайта оралуды бұйырғанын мәлімдеді. Ол әр жыл сайын сол жерге қайтып келді, бірақ тақташаларды төртінші рет әрекеттенген 1827 жылдың қыркүйегінде ғана қолға түсірді. Ол үйіне ауыр затты матаға орап әкеліп, қорапқа салды. Ол басқаларға қорапты көтеруге рұқсат берді, бірақ періште оған тақташаларды түпнұсқа "реформаланған египеттік" тілінен аударғанша ешкімге көрсетпеуді ескертті. Смит тақташалардың мәтінін диктанттады, ал жазушы осы сөздерді жазып алды, олар кейін Мормон кітабына айналды. Осы процеске куә болғандар Смит тақташаларды тікелей қарап емес, шапанының ішіндегі мөлдір көру тасы арқылы қарап аударғанын айтты. Смит 1830 жылдың наурыз айында аударманың алғашқы басылымын – Мормон кітабын жариялады, оның 5000 данасы 3000 долларға (немесе әр кітапқа 60 центтен) басылды. Смит ақырында Мормон кітабының куәгерлері деп танылған 11 адамнан куәлік алды, олар тақташаларды көргендерін мәлімдеді. Аударма аяқталғаннан кейін Смит тақташаларды періште Морониге қайтарғанын айтты, сондықтан оларды зерттеу мүмкін болмады. Соңғы күннің қасиеттілері алтын тақташалар туралы есепке сенім мәселесі ретінде сенеді, ал сыншылар Смит оларды өзі жасағанын жиі айтады.

Metallic plates from which Joseph Smith allegedly translated the Book of Mormon

According to Latter Day Saint belief, the golden plates (also called the gold plates or in some 19th century literature, the golden bible) are the source from which Joseph Smith translated the Book of Mormon, a sacred text of the faith. Some accounts from people who reported handling the plates describe the plates as weighing from , gold in color, and composed of thin metallic pages engraved with hieroglyphics on both sides and bound with three D shaped rings. Smith said that he found the plates on September 22, 1823, on a hill near his home in Manchester, New York, after the angel Moroni directed him to a buried stone box. He said that the angel prevented him from taking the plates but instructed him to return to the same location in a year. He returned to that site every year, but it was not until September 1827 that he recovered the plates on his fourth annual attempt to retrieve them. He returned home with a heavy object wrapped in a frock, which he then put in a box. He allowed others to heft the box but said that the angel had forbidden him to show the plates to anyone until they had been translated from their original "reformed Egyptian" language. Smith dictated the text of the plates while a scribe wrote down the words which would later become the Book of Mormon. Eyewitnesses to the process said Smith translated the plates, not by looking directly at them, but by looking through a transparent seer stone in the bottom of his hat. Smith published the first edition of the translation in March 1830 as the Book of Mormon, with a print run of 5,000 copies at a production cost of $3,000 (or 60 cents per book). Smith eventually obtained testimonies from 11 men who said that they had seen the plates, known as the Book of Mormon witnesses. After the translation was complete, Smith said that he returned the plates to the angel Moroni; thus, they could never be examined. Latter Day Saints believe the account of the golden plates as a matter of faith, while critics often assert that Smith manufactured them himself.

Шығуы мен тарихилығы

Мормон тарихшысы Ричард Бушманның сөздерімен айтқанда, "Қазіргі оқырмандардың көпшілігі үшін тақташалар сенуге келмейтін, қиял ғана, бірақ мормондық көздер оларды факт ретінде қабылдайды". Смит тақташаларды аударғаннан кейін оларды періште Морониге қайтарғанын, ал олардың нақтылығын физикалық тексеру арқылы анықтау мүмкін емес екенін айтты. Олар Смиттың бірнеше жақын серіктестеріне көрсетілген. Мормон ғалымдары Мормондық зерттеулер саласындағы алтын тақташалар және басқа да тақырыптарға қатысты сынға ұшыраған зерттеулерге жауап беру мақсатымен, ежелгі зерттеулер және Мормондық зерттеулер қоры сияқты бірлестіктер құрды. Бушманның сөзіне қарағанда, тақташалардың сенімділігі "қиын мәселе" болып табылады. Мормон кітабының өзі алтын тақташаларды 400 жыл шамасындағы Колумбқа дейінгі дәуірде өмір сүрген екі пайғамбар-тарихшы: Мормон және оның ұлы Морони жазған тарихи жазба ретінде көрсетеді. Кітапта айтылғандай, Мормон мен Морони басқа металл тақташалардан алынған бұрынғы тарихи жазбаларды қысқартып жазған. Олардың жазуы кітапта "реформаланған египет тілі" деп сипатталған, бұл тіл лингвистер мен египтологтарға белгісіз. Тілдер туралы ғылыми анықтамалық еңбектер Мормон сенімінде сипатталған "реформаланған египет" тілінің немесе "реформаланған египет" жазуының бар екенін мойындамайды, сондай-ақ ежелгі Америкада египет жазуының қолданылуына қатысты археологиялық, лингвистикалық немесе басқа да дәлелдер жоқ. Тарихи тұрғыдан алғанда, Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының діни ұйымдары Мормон кітабындағы тақташалардың шығу тегі туралы сипаттаманың дұрыс екенін және Мормон кітабы тақташалардың аудармасы екенін үйреткен. Алайда, Мәсіх қауымы Мормон кітабын Киелі кітап ретінде қабылдаса да, алтын тақташалардың тарихилығына қатысты ресми ұстанымды қабылдамайды. Кейбір жақтастары Мормон кітабын құдайдан шабыттанған кітап ретінде қабылдайды, бірақ оны нақты тарихи жазбаның тікелей аудармасы деп санамайды, тіпті теологиялық тұрғыдан консервативті Иса Мәсіхтің Соңғы күндердің қасиеттілері шіркеуінде (LDS Church) де осылай ойлайды. Мормондар емес және кейбір либералды мормондар тақташалар туралы табиғи түсіндірмелер ұсынды. Мысалы, тақташаларды Смит немесе оның серіктестерінің бірі жасаған, Смит иллюзия немесе гипноз арқылы басқаларды олардың бар екеніне көндіруге қабілетті болған, немесе куәгерлер экстаздық көріністер көрген деген теориялар айтылды.

In the words of Mormon historian Richard Bushman, "For most modern readers, the plates are beyond belief, a phantasm, yet the Mormon sources accept them as fact." Smith said that he returned the plates to the angel Moroni after he finished translating them, and their authenticity cannot be determined by physical examination. They were reportedly shown to several close associates of Smith. Mormon scholars have formed collaborations such as Foundation for Ancient Research and Mormon Studies to provide apologetic answers to critical research about the golden plates and topics in the field of Mormon studies. The credibility of the plates has been a "troublesome item", according to Bushman. The Book of Mormon itself portrays the golden plates as a historical record, engraved by two pre Columbian prophet historians from around the year AD 400: Mormon and his son Moroni. Mormon and Moroni, the book says, had abridged earlier historical records from other sets of metal plates. Their script, according to the book, was described as "reformed Egyptian", a language unknown to linguists or Egyptologists. Scholarly reference works on languages do not acknowledge the existence of either a "reformed Egyptian" language or "reformed Egyptian" script as it has been described in Mormon belief, and there is no archaeological, linguistic, or other evidence of the use of Egyptian writing in ancient America. Historically, Latter Day Saint movement denominations have taught that the Book of Mormon's description of the plates' origin is accurate, and that the Book of Mormon is a translation of the plates. The Community of Christ, however, accepts the Book of Mormon as scripture but no longer takes an official position on the historicity of the golden plates. Some adherents accept the Book of Mormon as inspired scripture but do not believe that it is a literal translation of a physical historical record, even in the more theologically conservative Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). Non Mormons and some liberal Mormons have advanced naturalistic explanations for the story of the plates. For example, it has been theorized that the plates were fashioned by Smith or one of his associates, that Smith had the ability to convince others of their existence through illusions or hypnosis, or that witnesses were having ecstatic visions.

Әңгіме

Жозеф Смит пен оның замандастарының айтуынша, алтын тақташалар қалай табылған, Морони періштеден қалай алынған, қалай аударылған және «Мормон кітабы» жарияланбас бұрын періштеге қалай қайтарылған. Смит оқиғаның көп бөлігінің жалғыз көзі, себебі оның көп бөлігі ол жалғыз куәгер болған кезде болды. Дегенмен, Смит бұл оқиғаны отбасына, достарына және таныстарына айтқан, олардың көптегені екінші рет естіген оқиғаларды жеткізді. Оқиғаның басқа бөліктері Смитпен таныс болғандардың, соның ішінде алтын тақташаларды көргендердің куәліктеріне негізделген. Алтын тақташалар туралы оқиғаның ең белгілі бөліктері Смит 1838 жылы айтқан әңгімесінде кездеседі, ол кейбір «Соңғы күнгі қасиеттілер» қозғалысының ресми шіркеу тарихына енгізілген. «ЖЭС» шіркеуі 1838 жылғы осы әңгіменің бір бөлігін өзінің қасиетті кітабы «Бағалы інжу-маржанға» қосты.

Өмірбаян

Екінші Ұлы ояну кезінде Джозеф Смит Нью-Йорк штатының Пальмира қаласына жақын жердегі ата-анасының фермасында өмір сүрді. Сол кезде аймақтағы шіркеулер жан үшін осыншалықты күшпен таласқандықтан, Батыс Нью-Йорк кейіннен "жанып кеткен аймақ" деп аталды, себебі діни жаңарулар осы жерді осылай жиі "жандырып" жіберген. Батыс Нью-Йорк сонымен қатар "көмескі іздеу қызылына" қатысқанымен де белгілі болды. 1820-жылдардың басында, жас кезінде Смит шамамен айына 14 долларға, жоғалған заттар мен көмілген қазынаны табуға тырысқанда "көрнеуші тастар" деп аталатын арнайы тастарды пайдалану үшін мерзімік түрде жалданатын. Смиттің замандастары оның қазына іздеу әдісін былай сипаттаған: тасты ақ түсті цилиндрлі шляпаға салып, жарықты тосып қалу үшін шляпаның үстіне бетін қойып, содан кейін тастың көрінісіндегі ақпаратты "көру". Ричард Бушманның сөзіне сәйкес, Смит өзін "көруші" немесе "шыны қараушы" деп санамады, тіпті ол көзге көрінетін тастарды қолданғанына қарамастан, бұл амалды "мағынасыздық" деп атады. Керісінше, Смит және оның отбасы халықтық сиқыршылық амалдарын рухани сыйлар ретінде қарастырды. Смит кейінірек жастық шағындағы қазына іздеу іс-әрекетін бекершілік және маңызсыз деп есептегенімен, тастардың өзінен ешқашан бас тартқан жоқ, олардың қазына табуға деген күштерін жоққа шығарған жоқ және өскен сиқырлы ортасынан да бас тартпады. Ол тас арқылы көруді діни тұрғыдан "көргіштің" жұмысы деп қарастыра бастады. Смиттің алғашқы тасы, көне тақталарды аудару үшін кем дегенде бір бөлігін пайдаланған тасы, шоколад түсті және тауық жұмыртқасының шамасында болды. Оны ол көршілерінің біріне қазуға көмектескен терең құдықтан тапқан. ЛДС шіркеуі 2015 жылдың 4 тамызында осы тастың суреттерін жариялады.

Тақташаларды табу

Смиттің айтуынша, ол тақташаларды көктегі елші арқылы тапқан, кейін ол оны Морони періштесі деп атаған. Әңгіме бойынша, періште алғаш рет Смиттің бөлмесіне түнгі уақытта, 1822 немесе 1823 жылдың 22 қыркүйегінде келді. Морони Смитқа тақташалар оның үйіне жақын орналасқан биік төбеде, кейіннен Моромон кітабында аталған Кумора деген жерде жатыр екенін айтты. Таң атқанға дейін Морони тағы екі рет пайда болып, осы ақпаратты қайталады. Бірақ періште Смит белгілі бір "бұйрықтарды" орындамайынша тақташаларды алуға рұқсат бермеді. Смит осы бұйрықтардың бір бөлігін жазып алды, бірақ Морони хабарының негізгі мәні – Құдайдың бұйрықтарын жалпы түрде сақтауы керектігін нақтылады. Кейіннен ол оқиғаны айтқан замандастары басқа да мәліметтер болғанын айтты, олардың кейбіреулері ертедегі мормонизм оқиғаларының қазіргі халық сиқырымен байланысы бар ма, жоқ па деген қазіргі пікірталасқа қатысты. Смит жазғандай, періште кем дегенде келесі талаптарды қойды: (1) ол тақташаларды ақша табу үшін пайдалану туралы ойламасын, (2) көрісі туралы әкесіне айтсын және (3) тақташаларды рұқсатсыз ешкімге көрсетпесін. Смиттің осы оқиғаны естіген замандастары, қолдау білдіргендер де, қарсы болғандар да, Смит келесі қосымша бұйрықтарды айтқанына келісті: (4) Смит тақташаларды алып, жерленген жерін артына қарамай тастап кетуі керек, (5) тақташалар үйде құлыпталған сандықта қауіпсіз болғанға дейін ешқашан жерге тимеуі керек. Кейбір тыңдаушылар бұл оқиғаны Смиттен немесе оның әкесінен естігендерін айтады, олар Смит періштеден: (6) тақташалар жерленген жерге барар алдында "қара киім киюді", (7) "құйрықты қара жылқыға мінуді", (8) тақташаларды белгілі бір атпен шақыруды және (9) "Құдайға шүкірлік етуді" талап еткенін айтады. Таңертең Смит әдеттегідей жұмысына барып, көрген көрісі туралы әкесіне айтпады, себебі ол әкесінің оған сенбесін деп ойлады. Смит түні бойы оянбағандықтан, әлсіздіктен есінен танығанын айтады, ал есінен танығанда періште төртінші рет пайда болып, көрісін әкесіне айтпағаны үшін жазалады. Смит әкесіне барлығын айтқанда, әкесі оған сеніп, періштенің бұйрығын орындауға кеңес берді. Смит содан кейін тауға барып, өзінің көруші тасын қолданып, тақташалар жерленген жерді анықтағанын, бірақ "оған жеткенде сол жерді білгенін" айтты. Смит таспен (немесе мүмкін темірден) жасалған қорапты жауып тұрған үлкен тасты көрді. Смит тақтаны алып тастап, оны бұрып, сандықтың ішіндегі тақташаларды және басқа да заттарды көрді.

According to Smith, he found the plates after he was directed to them by a heavenly messenger whom he later identified as the angel Moroni. According to the story, the angel first visited Smith's bedroom late at night, on September 22 in 1822 or 1823. Moroni told Smith that the plates could be found buried in a prominent hill near his home, later called Cumorah, a name found in the Book of Mormon. Before dawn, Moroni reappeared two more times and repeated the information. However, the angel would not allow Smith to take the plates until he obeyed certain "commandments". Smith recorded some of these commandments but made it clear the main thrust of Moroni's message was that he had to keep God's commandments in general. Some contemporaries who later claimed he told them the story said there were others, some of which are relevant to the modern debate about whether or how closely events of early Mormonism were related to the practice of contemporary folk magic. Smith's writings say that the angel required at least the following: (1) that he have no thought of using the plates for monetary gain, (2) that he tell his father about the vision, and (3) that he never show the plates to any unauthorized person. Smith's contemporaries who claimed to have heard the story, both sympathetic and unsympathetic, generally agreed that Smith mentioned the following additional commandments: (4) that Smith take the plates and leave the site in which they had been buried without looking back, and (5) that the plates never directly touch the ground until they were safe at home in a locked chest. Some unsympathetic listeners who allegedly heard the story from Smith or his father recalled that Smith had said the angel required him (6) to wear "black clothes" to the place where the plates were buried, (7) to ride a "black horse with a switchtail", (8) to call for the plates by a certain name, and (9) to "give thanks to God." In the morning, Smith began work as usual and did not mention the visions to his father because, he said, he did not think his father would believe him. Smith said he then fainted because he had been awake all night, and while unconscious, the angel appeared a fourth time and chastised him for failing to tell the visions to his father. When Smith then told all to his father, he believed his son and encouraged him to obey the angel's commands. Smith then set off to visit the hill, later stating that he used his seer stone to locate the place that the plates were buried but that he "knew the place the instant that [he] arrived there." Smith said he saw a large stone covering a box made of stone (or possibly iron). Using a stick to remove dirt from the edges of the stone cover and prying it up with a lever, Smith saw the plates inside the box, together with other artifacts.

Жетілмеген іздеу әрекеттері

Смиттің ізбасарлары айтқандай, Смит қораптан тақташаларды алып, жерге қойып, қорапты таспен жапқан, ішіндегі басқа да қазыналарды сақтау үшін. Бірақ, есептерде айтылғандай, Смит қорапты жапқан соң жерге қарағанда, тақташалар қайтадан оның ішіне сіңіп кеткен. Смит тасты тағы көтеріп, тақташаларды алуға тырысқанда, оны үш рет жерге лақтырып жіберген табиғаттан тыс күштің соққысына ұшырағанын айтады. Тақташаларды ала алмағанына қынжылған Смит, оның басынан өткеннің "көру арманы" [sic] болды ма деп ойланғанын мойындайды. Олай емес деп шешіп, неге тақташаларды алуға рұқсат берілмегенін білу үшін дұға еткенін айтады. Сұрағына жауап ретінде періште пайда болып, оған тақташаларды ала алмайтынын, себебі ол "жаман кеңеске бойын беріп, байлық үшін тақташаларды іздеген және Құдайдың даңқына ғана назар аударуым керек деген өсиетті сақтамаған" [sic] деді. Смиттің ізбасарлары айтқандай, Смит періште берген "тақташаларды жерге қоймау немесе бір сәтте де қолынан шығармау" деген бұйрықты бұзған. Смитқа сенбейтін адамның айтуынша, Смит періште талап еткендей, "Құдайға шүкірлік айтуды ұмытып кеткен". Періште оған келесі жылы, 1824 жылдың 22 қыркүйегінде үлкен інісі Альвинмен бірге қайтуға бұйрық берді. Альвин 1823 жылдың қараша айында қайтыс болғандықтан, Смит 1824 жылы төбеге қайтып, не істеу керектігін сұрады. Оған келесі жылы (1825) "дұрыс адаммен" қайту керектігі айтылды, бірақ періште Смитке ол кім екенін айтпады. Алайда, Смит өзінің көру тасын қарап, "дұрыс адамның" оның болашақ әйелі Эмма Хейл екенін анықтады. 1825 жылдың 22 қыркүйегіне сапар жасағанда, Смит қазына іздеуші әріптесі Сэмюэл Т. Лоуренсті алып жүруге тырысқан болуы мүмкін. Смит алғашқы сапарынан кейін төрт жыл бойы "әр жылдың соңында" төбеге барғанын айтты, бірақ 1826 жылдың қаңтар айы мен 1827 жылдың қаңтар айы аралығында, ол Пенсильваниядан жаңа әйелімен Нью-Йоркке оралғанда, Пальмира маңында болғаны туралы ешқандай жазба жоқ. 1827 жылдың қаңтар айында Смит төбеге барып, кейін ата-анасына періште оны "Иеміздің ісіне жеткілікті белсенділік танытпағаны үшін" қатты жазалағанын айтты, бұл оның 1826 жылы төбеге жыл сайынғы сапарын өткізбегенін білдірген болуы мүмкін.

According to Smith's followers, Smith said he took the plates from the box, put them on the ground, and covered the box with the stone to protect the other treasures that it contained. Nevertheless, the accounts say that when Smith looked back at the ground after closing the box, the plates had once again disappeared into it. When Smith once again raised the stone and attempted to retrieve the plates, he said that he was stricken by a supernatural force that hurled him to the ground as many as three times. Disconcerted by his inability to obtain the plates, Smith said he briefly wondered whether his experience had been a "dreem of Vision" [sic]. Concluding that it was not, he said he prayed to ask why he had been barred from taking the plates. In response to his question, Smith said the angel appeared and told him he could not receive the plates because he "had been tempted of the advisary and saught the Plates to obtain riches and kept not the commandments that I should have an eye single to the Glory of God" [sic]. According to Smith's followers, Smith had also broken the angel's commandment "not to lay the plates down, or put them for a moment out of his hands," and according to a nonbeliever, Smith said, "I had forgotten to give thanks to God," as required by the angel. Smith said the angel instructed him to return the next year, on September 22, 1824, with the "right person": his older brother Alvin. Alvin had died in November 1823, and Smith returned to the hill in 1824 to ask what he should do. Smith said he was told to return the following year (1825) with the "right person" but the angel did not tell Smith who that person might be. However, Smith determined after looking into his seer stone that the "right person" was Emma Hale, his future wife. For the visit on September 22, 1825, Smith may have attempted to bring his treasure hunting associate Samuel T. Lawrence. Smith said that he visited the hill "at the end of each year" for four years after the first visit in 1823, but there is no record of him being in the vicinity of Palmyra between January 1826 and January 1827, when he returned to New York from Pennsylvania with his new wife. In January 1827, Smith visited the hill and then told his parents that the angel had severely chastised him for not being "engaged enough in the work of the Lord," which may have meant that he had missed his annual visit to the hill in 1826.

Тақталарды қабылдау

Смит 1827 жылғы 22 қыркүйектегі келесі жылдық сапарды серіктестеріне тақталарды алудың соңғы мүмкіндігі деп айтты. Бригам Янгтың айтуынша, тақташаларды алудың соңғы күні жақындаған кезде, Пальмира тұрғындарының бірнешесі "қазынаны жоғалтып алуы мүмкін" деп уайымдап, 96 шақырым қашықтықтағы шебер некромантты шақырып, оны тақташаларды табу үшін Пальмираға үш рет барып-қайтуға шақырды. Бір кезде ол некромант тақталардың орнын тауып алады, бірақ олардың құндылығын анықтай алмайды. 1827 жылғы 22 қыркүйектегі тауға барудан бірнеше күн бұрын Смиттің адал қазына іздеуші достары Джозиа Стоуэлл мен Джозеф Найт аға Пальмираға Смиттің тауға бару кезінде болу үшін барды. Смитпен бірге қазына іздеп жүрген Самуэль Т. Лоуренс та тақталарды алу күні жақындап қалғанын білген, сондықтан Смит қиындық тудыруы мүмкін деп уайымдаған. Сондықтан 1827 жылғы 22 қыркүйектің қарсаңында, яғни тақталарды алудың белгіленген күні Смит әкесіне Лоренстің үйін қараңғыға дейін бақылап отыруды тапсырды. Егер Лоренс қашуға тырысса, ағасы Смит оған егер ол оны тау үстінде тапса, ұлының "онымен бірге күресіп қалады" екенін айту керек еді. Эмма тізе бүгіп дұға етіп тұрғанда, Смит көмілген тақташалар орналасқан жерге қарай жүрді. Ол таңертеңгісін тақташаларды алып, Құморадағы немесе оның маңындағы бір қуысқа жасырып қойғанын айтады. Сол уақытта Смит өзінің қолына үлкен көздік алып, оны "Урим және Туммим" немесе "Толғаушылар" деп атады. Кейінгі бірнеше күн ішінде Смит Македонияда құдық қазуға кірісіп, қақпақпен жабылатын сандық сатып алып, тақталарды сонда қоятын болды. Алайда, сол кезде Смит қазына іздеу компаниясының кейбір мүшелері оның тақталарды табысты тапқанын айтқандығын естіді және олар қазына іздеудегі бірлескен кәсіпорынның бөлігі ретінде қараған табыстан өз үлестерін алғысы келді. Смит ағасы Самуэль Лоуренстің үйін тағы да бақылап, олардың оннан он екіге дейінгі тобы, соның ішінде Лоуренс пен Уиллард Чейз, тақталардың жасырын жерін табу үшін 96 шақырым қашықтықтағы атақты және талантты деп саналатын күрәбашының талантын пайдаланғанын анықтады. Бұл туралы естіген Емма адасқан ат үстінде Македонияға барып, Смитке хабарлаған. Ол, дегенмен, асығып үйге Еммамен бірге келді. Манчестердегі үйіне келгеннен кейін, ол Құмораға барып, жасырынған жерінен тақталарды алып тастады және орман арқылы үйге барып, жолдан алыстап, тақталарды қол астындағы зығыр көйлекке орады. Жолда ол бір адамның бүркеме артынан шығып, оған "мылтықпен ауыр соққы беріп, оны бір соққымен жерге жықтырып жібергенін, Жүсіптің екінші адам тақталарды алуға тырысқан кезде оған шабуыл жасамас бұрын жарты мильдей жылдам жүгіргенін айтты. Жүсіп те сол кісіге қарсы әрекет етіп, қашуды жалғастырды, бірақ үйге жетпей тұрып, үшінші адам оған мылтығын атып жіберді. Жүсіп: "Соңғысын ұрып, оның бас бармағын жарақаттады", - деді. Ол үйіне бас бармағы шығып, басқа да жеңіл жарақаттар алған. Смит әкесі Джозеф Найтты және Джозиа Стоуэллді іздеуге жіберді, бірақ олар ешкімді таппады. Смит тақталарды құлыпталған сандыққа салып, ата-анасының Манчестердегі үйіне жасырып қойған. Ол ешкімге, оның ішінде отбасына да, өзімен бірге болған тақташаларды немесе басқа да бұйымдарды көруге рұқсат бермеді, бірақ кейбір адамдарға оларды көтеруге немесе мата арқылы бұйымдар деп айтылған нәрсені сезінуге рұқсат етілді. Тақталарды алғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Смит үйіне ежелгі қалқан әкелді, ол Плиталармен бірге Құморадағы қорапқа жасырылған деп айтты. Анасы нәзік мата арқылы "көкше қалқаны" деп білген нәрсені сезінген соң, ол оны құлыпталған сандыққа орналастырды. Смиттің айтуынша, табақтар сақталған сандықты табуға үміттенген ауыл тұрғындары Смиттің үйіне "егер кешке" жақындады. Бір топтың үйге күшпен кіруге тырысатынын естіген Смит сандықты шатырдың астына көміп қойды, ал отбасы қарақшыларды қорқытып жіберді. Смит сандық әлі де табылмауы мүмкін деп қорқып, оны ата-анасының ескі ағаш үйінің еден астына жасырып қойды. Ол жасырынған жерді табу үшін, олардың бір әпкесіне көз тасына қарап шығуды тапсырды.

The next annual visit on September 22, 1827, would be, Smith told associates, his last chance to receive the plates. According to Brigham Young, as the scheduled final date to obtain the plates approached, several Palmyra residents expressed concern "that they were going to lose that treasure" and sent for a skilled necromancer from 60 miles (96 km) away, encouraging him to make three separate trips to Palmyra to find the plates. During one of the trips, the unnamed necromancer is said to have discovered the location but was unable to determine the value of the plates. A few days prior to the September 22, 1827, visit to the hill, Smith's loyal treasure hunting friends Josiah Stowell and Joseph Knight Sr. traveled to Palmyra, in part, to be there during Smith's scheduled visit to the hill. Another of Smith's former treasure hunting associates, Samuel T. Lawrence, was also apparently aware of the approaching date to obtain the plates, and Smith was concerned that he might cause trouble. Therefore, on the eve of September 22, 1827, the scheduled date for retrieving the plates, Smith dispatched his father to spy on Lawrence's house until dark. If Lawrence attempted to leave, the elder Smith was to tell him that his son would "thrash the stumps with him" if he found him at the hill. While Emma stayed behind kneeling in prayer, Smith walked to the site of the buried plates. Sometime in the early morning hours, he said that he retrieved the plates and hid them in a hollow log on or near Cumorah. At the same time, Smith said he received a pair of large spectacles he called the Urim and Thummim or "Interpreters," with lenses consisting of two seer stones, which he showed his mother when he returned in the morning. Over the next few days, Smith took a well digging job in nearby Macedon to earn enough money to buy a solid lockable chest in which to put the plates. By then, however, some of Smith's treasure seeking company had heard that Smith had said that he had been successful in obtaining the plates, and they wanted what they believed was their share of the profits from what they viewed as part of a joint venture in treasure hunting. Spying once again on the house of Samuel Lawrence, Smith Sr., determined that a group of ten to twelve of these men, including Lawrence and Willard Chase, had enlisted the talents of a renowned and supposedly talented seer from 60 miles (96 km) away, in an effort to locate where the plates were hidden by means of divination. When Emma heard of that, she rode a stray horse to Macedon and informed Smith, who reportedly determined through his Urim and Thummim that the plates were safe. He nevertheless hurriedly rode home with Emma. Once home in Manchester, he said he walked to Cumorah, removed the plates from their hiding place, and walked home through the woods and away from the road with the plates wrapped in a linen frock under his arm. On the way, he said a man had sprung up from behind a log and struck him a "heavy blow with a gun Knocking the man down with a single punch, Joseph ran as fast as he could for about a half mile before he was attacked by a second man trying to get the plates. After similarly overpowering the man, Joseph continued to run, but before he reached the house, a third man hit him with a gun. In striking the last man, Joseph said, he injured his thumb." He returned home with a dislocated thumb and other minor injuries. Smith sent his father, Joseph Knight, and Josiah Stowell to search for the pursuers, but they found no one. Smith is said to have put the plates in a locked chest and hid them in his parents' home in Manchester. He refused to allow anyone, including his family, to view the plates or the other artifacts that he said he had in his possession, but some people were allowed to heft them or feel what were said to be the artifacts through a cloth. A few days after retrieving the plates, Smith brought home what he said was an ancient breastplate, which he said had been hidden in the box at Cumorah with the plates. After letting his mother feel through a thin cloth what she said was the breastplate, he placed it in the locked chest. The Smith home was approached "nearly every night" by villagers hoping to find the chest, where Smith said the plates were kept. After hearing that a group of them would attempt to enter the house by force, Smith buried the chest under the hearth, and the family was able to scare away the intended intruders. Fearing the chest might still be discovered, Smith hid it under the floor boards of his parents' old log home nearby that was then being used as a cooper shop. who had enlisted one of the men's sisters to find the hiding place by looking in her seer stone.

Тақташаларды аудару

Смит тақташалар белгісіз тілмен жазылған екенін айтты және ол әріптестеріне оларды оқып, аударуға қабілетті екенін жеткізді. Аударма негізінен Эмманың туған қаласы Пенсильваниядағы Гармонияда (қазіргі Окленд қалашығы) жүргізілді, онда Смит әйелімен 1827 жылдың қазан айында Пальмираның көрнекті, бірақ ырымшыл жер иесі Мартин Харристің қаржылық көмегімен көшіп келген. Аударма екі кезеңде өтті: біріншісі 1827 жылдың желтоқсанынан 1828 жылдың маусымына дейін, Смит кейбір таңбаларды көшіріп, содан кейін Харриске 116 қолжазба бетін диктант етті, олар жоғалып кетті. Екінші кезең 1829 жылдың басында біртіндеп басталды, ал 1829 жылдың сәуірінде Смиттың толық уақытты хатшысы ретінде қызмет етуге ерікті болған мектеп мұғалімі Оливер Каудери келгеннен кейін қарқын алды. 1829 жылдың маусым айында Смит пен Каудери Файеттеге (Нью-Йорк) көшіп, келесі айдың басында аударманы аяқтады. Смит аударма деп айтқан сөздерді жазу үшін хатшыларды пайдаланды, ол сөздерді диктанттағанда, көруші тастарға қарап, олардың көмегімен аударманы көре алатынын айтты. Смиттің аударма процесі бұрын қазына іздеу кезінде көруші тастарды қолдану тәжірибесінен туындады. Аударманың алғашқы кезеңінде Смит өзінің "Үрім мен Тұммим" деп атаған екі тасты үлкен көздік сияқты бірге орнатылған шеңберде қолданғанын айтты. Көзі куә болғандардың айтуынша, Смит аударма кезінде Үрім мен Тұммимді шапанына салып қойған. Алғашқы 116 қолжазба беттері жоғалғаннан кейін Смит бір көруші таспен аударды, кейбір дереккөздер бұл тасты ол бұрын қазына іздеу үшін қолданғанын айтады. Смит тасты шапкаға салып, сыртқы жарықтың түсуіне жол бермес үшін бетін оған тығып, аударманың сөздерін көру үшін тасқа үңіліп қарады. Аударма кезінде бірнеше рет Смит пен оның хатшысы арасында немесе Смит пен оның хатшысы жұмыс істейтін бөлме мен тұрғын бөлме арасында перде немесе жамылғы көтерілді. Кейде Смит Харриске жоғарғы қабаттан немесе басқа бөлмеден диктант жаздыратын. Смиттің аудармасында тақташалардың өзі қолданылмады. Смит өзі аударма процесі туралы көп айтпағанмен, оның достары мен туыстары тасқа қарағанда, оған ежелгі жазудың ағылшын тіліндегі аудармасы көрінетінін айтты. Смиттің аудармасын қалай жасағанына қатысты бірнеше түсіндірмелер бар. 19 ғасырда анти-мормондар арасында ең көп таралған түсінік - ол бұл жұмысты Соломон Сполдингтің қолжазбасынан көшірген. Алайда, Смиттың қазіргі заманғы көрнекті өмірбаян жазушылары бұл теорияны жоққа шығарды. Көптеген бұрынғы мормондар арасындағы ең танымал қазіргі теория - Смит аударманы сол кездегі провинциялық пікірлерге жауап ретінде жасады, мүмкін, сиқырлы транста болған кезде. Діни сенім тұрғысынан қарағанда, соңғы күндердің қасиеттілері аударма процесін тасқа жазылған мәтінді автоматты түрде көшіру немесе Смиттың тас арқылы Құдаймен мистикалық байланысқа ие болуының нәтижесіндегі интуитивті аударма деп қарастырады. Кейбір соңғы күндердің қасиеттілерінің жақтастары Мормон кітабының ұзындығы (шамамен 270 000 сөз) және кітаптың диктант жазылған уақыт аралығын ескере отырып, оның оны жазғанына немесе сөздерді басқа жерден жаттап алғанына сену қиын деп санайды. Сондай-ақ, Смит мәтінді білмегендігін, жиі адамдар мен орындардың атауларын айтуға тырысқанда үзіліс жасағанын, сондықтан ол мәтінді бұрын оқымаған немесе жазбаған болуы мүмкін екенін айтады. Смиттің диктанттарын Эмма Смит, Мартин Харрис және Оливер Каудери сияқты бірнеше көмекшілер жазды. 1829 жылдың мамыр айында Смит Харриске 116 көшірмеленбеген қолжазба беттерін бергеннен кейін, Харрис оларды жоғалтып алғаннан кейін, Смит жоғалған беттерді қайтадан аудара алмайтынын түсіндіретін аянды диктант етті, себебі оның қарсыластары оның "сол сөздерді қайтадан шығара алатынын" көруге тырысады. Грант Палмердің сөзіне сүйенсек, Смит "екінші көшірме біріншісімен бірдей болады деп сенді. Бұл ағылшын мәтіні қандай да бір өзгермейтін рухани нысанда болғанын растайды, ал ол үшін біреудің қиын түсініктер мен идиомаларды ойлап табуы керек еді, бұл әрқашан кез келген аудармада әртүрлі нұсқаларға әкеліп соқтырады".

Smith said that the plates were engraved in an unknown language, and he told associates that he was capable of reading and translating them. The translation took place mainly in Harmony, Pennsylvania (now Oakland Township), Emma's hometown, where Smith and his wife had moved in October 1827 with financial assistance from a prominent, though superstitious, Palmyra landowner Martin Harris. The translation occurred in two phases: the first, from December 1827 to June 1828, during which Smith transcribed some of the characters and then dictated 116 manuscript pages to Harris, which were lost. The second phase began sporadically in early 1829 and then in earnest in April 1829 with the arrival of Oliver Cowdery, a schoolteacher who volunteered to serve as Smith's full time scribe. In June 1829, Smith and Cowdery moved to Fayette, New York, completing the translation early the following month. Smith used scribes to write the words he said were a translation of the golden plates, dictating the words while peering into seer stones, which he said allowed him to see the translation. Smith's translation process evolved from his previous use of seer stones in treasure seeking. During the earliest phase of translation, Smith said he used what he called Urim and Thummim, two stones set in a frame like a set of large spectacles. Witnesses said Smith placed the Urim and Thummim in his hat while he was translating. After the loss of the first 116 manuscript pages, Smith translated with a single seer stone, which some sources say he had previously used in treasure seeking. Smith placed the stone in a hat, buried his face in it to eliminate all outside light, and peered into the stone to see the words of the translation. A few times during the translation, a curtain or blanket was raised between Smith and his scribe or between the living area and the area where Smith and his scribe worked. Sometimes, Smith dictated to Harris from upstairs or from a different room. Smith's translation did not require the use of the plates themselves. Though Smith himself said very little about the translation process, his friends and family said that as he looked into the stone, the written translation of the ancient script appeared to him in English. There are several proposed explanations for how Smith composed his translation. In the 19th century, the most common explanation among anti Mormons was that he copied the work from a manuscript written by Solomon Spaulding. That theory is repudiated by Smith's preeminent modern biographers. The most prominent modern theory among many ex Mormons is that Smith composed the translation in response to the provincial opinions of his time, perhaps while in a magical trance like state. As a matter of faith, Latter Day Saints generally view the translation process as either an automatic process of transcribing text written within the stone or an intuitive translation by Smith, assisted by a mystical connection with God, through the stone. Some Latter Day Saint apologists argue that because of the length of the Book of Mormon (roughly 270,000 words) and the timeframe in which the Book was dictated, it is unlikely that he wrote it or memorized the words from elsewhere. It is also argued that Smith was unfamiliar with the text, often pausing to attempt to pronounce names of people and places that were unfamiliar to him, and therefore it is unlikely that he had read the text before or written it previously. Smith's dictations were written down by a number of assistants, including Emma Smith, Martin Harris, and Oliver Cowdery. In May 1829, after Smith had lent 116 unduplicated manuscript pages to Harris, and Harris had lost them, Smith dictated a revelation explaining that Smith could not simply retranslate the lost pages because his opponents would attempt to see if he could "bring forth the same words again." According to Grant Palmer, Smith believed "a second transcription would be identical to the first. This confirms the view that the English text existed in some kind of unalterable, spiritual form rather than that someone had to think through difficult conceptual issues and idioms, always resulting in variants in any translation."

Ауыстыру кезінде тақталардың орналасуы

Смит пен Эмма 1827 жылдың қазан айында Пенсильванияға көшіп келгенде, бір ағаш қорапты алып келді, ішінде табақтар бар екенін Смит айтты, оларды бұршақ бөшкесіне жасырған. Біраз уақыт бойы олар Эмманың әкесі Исаак Хейлдің үйінде тұрды, бірақ Смит Хейлге табақтарды көрсетуден бас тартқан соң, Хейл жасырылған заттарды үйінен қуды. Кейін Смит бірнеше серіктесіне табақтардың жақын жердегі орманға жасырылғанын айтты. Эмма табақтарды үйдегі үстелде, ақ матаға оралған күйде есіне алды, оны жинағанда жиі жылжытатын. Смит анасының айтуынша, табақтар Эмманың жатағындағы сандықта сақталған. Дегенмен, Смит оларды аудару үшін физикалық түрде қажет етпеді. 1828 жылдың сәуірінде Мартин Харристің әйелі Люси күйеуімен бірге Хармониге келіп, табақтарды көруді талап етті. Смит оларды көрсетуден бас тартқан соң, ол үйді, ауланы және орманды тінті. Смит анасының айтуынша, тінтіп қарау кезінде Люси үлкен қара жыланнан қорқып, табақтарды қазып шығарудан бас тартыпты. Мартин Харристің қолжазбаның 116 бетін жоғалтқаннан кейін, Смит 1828 жылдың шілдесі мен қыркүйегі арасында періште Морони табақтарды және Урим мен Туммимді «қолжазбаны зұлым адамның қолына» бергені үшін жаза ретінде алып кеткенін айтты. Смит анасының айтуынша, періште Смитке бұйымдарды алғаш алған күнінің мерейтойында, яғни 1828 жылдың 22 қыркүйегінде қайтарған. 1829 жылдың наурыз айында Мартин Харрис Хармонияға келіп, табақтарды көруді сұрады. Смит оған «Табақтар кітабы бар орманға баратынын, содан кейін ол қайтып келгеннен соң Харрис қардағы іздерін іздеп, кітапты тауып, өзі зерттеуі керек» деді. Харрис нұсқауларды орындады, бірақ табақтарды таба алмады. 1829 жылдың маусым айының басында Хармония маңындағы жергілікті тұрғындардың күлді көңілі Смитті Дэвид Уитмер мен оның ата-анасының Файетте, Нью-Йорк штатындағы үйіне көшуге мәжбүр етті. Смиттың айтуынша, көшу кезінде табақтарды періште Морони алып, оларды Уитмер үйінің бағына қойды, онда Смит оларды қайта алып қойды. Аударма Уитмер үйінде аяқталды.

When Smith and Emma moved to Pennsylvania in October 1827, they transported a wooden box, which Smith said contained the plates, hidden in a barrel of beans. For a time, the couple stayed in the home of Emma's father, Isaac Hale, but when Smith refused to show Hale the plates, Hale banished the concealed objects from his house. Afterward, Smith told several of his associates that the plates were hidden in the nearby woods. Emma said that she remembered the plates being on a table in the house, wrapped in a linen tablecloth, which she moved from time to time when it got in the way of her chores. According to Smith's mother, the plates were also stored in a trunk on Emma's bureau. However, Smith did not require the physical presence of the plates to translate them. In April 1828, Martin Harris's wife, Lucy, visited Harmony with her husband and demanded to see the plates. When Smith refused to show them to her, she searched the house, grounds, and woods. According to Smith's mother, during the search Lucy was frightened by a large, black snake and so was prevented from digging up the plates. As a result of Martin Harris's loss of the 116 pages of manuscript, Smith said that between July and September 1828, the angel Moroni took back both the plates and the Urim and Thummim as a penalty for his having delivered "the manuscript into the hands of a wicked man." According to Smith's mother, the angel returned the objects to Smith on September 22, 1828, the anniversary of the day that he first received them. In March 1829, Martin Harris visited Harmony and asked to see the plates. Smith told him that he "would go into the woods where the Book of Plates was, and that after he came back, Harris should follow his tracks in the snow, and find the Book, and examine it for himself." Harris followed the directions but could not find the plates. In early June 1829, the unwanted attentions of locals around Harmony necessitated Smith's move to the home of David Whitmer and his parents in Fayette, New York. Smith said that during this move the plates were transported by the angel Moroni, who put them in the garden of the Whitmer house, where Smith could recover them. The translation was completed at the Whitmer home.

Тақталарды қайтару

Аударма аяқталғаннан кейін Смит тақташаларды періштеге қайтарып бергенін айтты, бірақ ол осы тәжірибе туралы егжей-тегжейлі айтпады. Бірнеше ерте мормондардың айтуынша, Оливер Каудери, Дэвид Уитмер және басқалары да бар мормон көшбасшыларының тобы Смитпен бірге болып, тақташаларды Кумора төбесіндегі үңгірге қайтарды. Сол жерде Смит тақташаларды көптеген көне жазбалардың "көп арбаға тиетін" мөлшерімен және үңгір қабырғасына ілінген Лабанның қылышына жақын үстелге қойды. Смит алтын тақташалардың бір бөлігі "мөрленген" екенін үйретті. "Мөрленген" бөлімде "әлемнің бастапқынан соңына дейін Құдайдан келген аян" бар дегенді айтады. Көптеген соңғы күндердің қасиеттілері тақташалар болашақта, мөрленген бөлігі аударылғанда және ерте мормон көшбасшыларының бірінің сөзіне сәйкес, төбеден мормон ғибадатханаларының біріне көшірілгенге дейін жасырылып қалады деп сенеді. Дэвид Уитмердің айтуынша, ол үстелде қылышпен (сондай-ақ, кеуде қалқанымен) аудармаған бөлігін ғана көрген. Витмер Куморада "ғылым және минералды таяқшалар" арқылы тақташалардың мөрленген бөлігін табуға жасалған экспедициялар туралы білген.

Тақталардың сипаттамасы

Смит Морони періштесінің тақталарды рұқсатсыз адамдарға көрсетпеуді бұйырғанын айтты. Кейбір деректерге сәйкес, Смит бастапқыда бірінші ресми куәсінің өзінің тұңғыш ұлы болуын қалаған; бірақ бұл бала 1828 жылы дүниеге келмей қайтыс болды. 1829 жылдың наурыз айында Мартин Харрис тақталарды көру үшін Хармонияға келді, бірақ оларды Смит көрсеткен орманда таба алмады. Келесі күні Смит Харриске, ол ақырында үш куәгердің бірі болуға лайық болатынын, оларға тақталарды "нақты қалпында көруге" құқық берілетінін айтты. 1829 жылдың маусым айына қарай Смит тағы сегіз куәгер болатынын анықтады, барлығы он екі, оның ішінде Смит өзі. 1829 жылдың маусым айының екінші жартысында Смит Харрис, Оливер Каудери және Дэвид Уитмерді (жинап алғанда, Үш куәгер) Файетте, Нью-Йорк штатындағы ормандағы жерге алып барды. Олардың айтуынша, олар алтын тақталарды ұстап тұрған періште мен беттерін жапырақтың арасынан кернегенін көрді. Сондай-ақ, олар тақталардың аудармасы дұрыс екенін айтқан және олар көргендері мен естігендері туралы куәлік беруге бұйырған "Құдайдың даусын" естіді. Бірнеше күннен кейін Смит басқа топты, Сегіз куәгерді Смит ата-анасының Пальмирадағы үйіне жақын жерге алып барды, онда олар Смит оларға алтын тақталарды көрсеткенін айтты. Бұл адамдардың есімдерімен жазылған Смиттің мәлімдемелері 1830 жылы Мормон кітабына қосымша ретінде жарияланды. Кейінірек Мартин Харриске жатқызылған мәлімдемелерге сәйкес, ол тақталарды "көздерімен" емес, көру арқылы көрген. Смит пен куәгерлік еткен тағы он бір адамнан басқа, ертедегі бірнеше мормондар да тақталарды көргендерін айтты. Мысалы, Смиттің анасы Люси Мак Смит тақталарды "көріп, қолмен ұстағанын" айтты. Смиттің әйелі Эмма, кіші інісі Уильям және кіші қарындасы Кэтрин де тақталарды матаға оралған күйде қарап, көтергендерін айтты. Басқалары тақталарды көру арқылы көргендерін немесе оларды періште көрсеткенін айтты, кейбір жағдайларда Смит тақталарды қайтарғаннан кейін жылдар өткен соң.

Smith said the angel Moroni had commanded him not to show the plates to any unauthorized person. According to some sources, Smith initially intended that the first authorized witness be his firstborn son; but this child was stillborn in 1828. In March 1829, Martin Harris came to Harmony to see the plates, but was unable to find them in the woods where Smith said they could be found. The next day, Smith dictated a revelation stating that Harris could eventually qualify himself to be one of three witnesses with the exclusive right to "view [the plates] as they are". By June 1829, Smith determined that there would be eight additional witnesses, a total of twelve including Smith. During the second half of June 1829, Smith took Harris, Oliver Cowdery and David Whitmer (known collectively as the Three Witnesses) into woods in Fayette, New York, where they said they saw an angel holding the golden plates and turning the leaves. The four also said they heard "the voice of the Lord" telling them that the translation of the plates was correct, and commanding them to testify of what they saw and heard. A few days later, Smith took a different group of Eight Witnesses to a location near Smith's parents' home in Palmyra where they said Smith showed them the golden plates. Statements over the names of these men, apparently drafted by Smith, were published in 1830 as an appendix to the Book of Mormon. According to later statements ascribed to Martin Harris, he viewed the plates in a vision and not with his "natural eyes." In addition to Smith and the other eleven who claimed to be witnesses, a few other early Mormons said they saw the plates. For instance, Smith's mother Lucy Mack Smith said she had "seen and handled" the plates. Smith's wife Emma and his younger brother William and younger sister Katharine also said they had examined and lifted the plates while they were wrapped in fabric. Others said they had visions of the plates or had been shown the plates by an angel, in some cases years after Smith said he had returned the plates.

Көрсетілген пішім, байлау және өлшемдер

Алғашқы жазбаларда бұл жалақтардың бір жиегінен сақиналармен байланысқандығы айтылған. 1828 жылы Мартин Харрис жалақтардың "сымдармен кітаптай біріктірілгенін" мәлімдеген. 1859 жылы Харрис жалақтардың "ені 18 см, ұзындығы 20 см, қалыңдығы қалайы жалақтардай болған, бірін-бірінің үстіне қойғанда барлығы 10 см-дей қалыңдыққа ие болған. Арты үш күміс сақинамен байланысқан, кітап сияқты ашылатын еді" деген. Үш куәгердің бірі – Дэвид Уитмер 1831 жылы Пальмира газетінде жарияланған мәлімдемесінде жалақтардың "қалайы жалақтың қалыңдығындай болғанын, арты үш кішкентай сақинамен әрбір беттен тізбектеліп бекітілгенін" айтқан. Смиттың әкесі жалақтардың қалыңдығы 1,27 сантиметр ғана болғанын айтқан. Смиттың анасы, жалақтарды "көріп, қолмен ұстағанын" айтып, олардың "ұзындығы 20 см, ені 15 см, әр жалақтың ұшындағы тесіктен өтетін сақинамен байланысқан" екенін мәлімдеген. Смиттың әйелі Эмма мен оның інісі Уильям жалақтарды матаға оралған күйінде қарағандарын айтқан. Эмма "жалақтарды үстелде жатып, пішінін және контурын сезінді. Олар қалың қағаз сияқты иілгіш болды, ал бас бармақпен жиектерін жылдырғанда металл дыбысымен сыбырлады, кітаптың жиегін бас бармақпен жылдырғандай" деді. Уильям жалақтарды кітаптың беттері сияқты бас бармақпен сыпырып алуға болатынымен келісті. Смит 1842 жылға дейін жалақтардың жеке сипаттамасын жариялаған жоқ. Ол бір хатта "әр жалақтың ені 15 см, ұзындығы 20 см, қарапайым қалайыдан сәл қалың болмаған. Олар кітаптың жапырақтары сияқты үш сақинамен бірге томға жиналған. Томның қалыңдығы шамамен 15 см болатын" деп жазған.

Сипатталған құрамы мен салмағы

Алғаш рет тақташалар "алтын" деп сипатталды, ал 1827 жылдан бастап тақташалар "алтын кітап" деп аталды. 1830 жылы Мормон кітабы жарық көрген кезде, Сегіз куәгер тақташалардың "алтынға ұқсайтынын" айтты. Мормон кітабында тақташалар "кенттен" жасалғаны туралы айтылған. 1830 жылдың маусымында сот отырысында Джозиа Стоуэлл тақташалардың бір бұрышын көзімен шарпып көргенін куәлік етті (оны "тақташаларды 'көз жартылай ашық' күйінде көрген жалғыз куәгер" деп атады) және ол оның "жасыл түсті тасқа ұқсайтынын" айтты. 1831 жылы Пальмира газеті Үш куәгердің бірі Дэвид Уитмердің сөзін келтірді, ол тақташалардың "ақшыл сары түсті" екенін және "сол металдан жасалған үш кішкентай сақинасы" бар екенін айтқан. Өмірінің соңында Мартин Харрис тақташаларды біріктіретін сақиналардың күмістен жасалғанын, "қола немесе алтын" болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 1827 жылы жастықтың ішінде тақташаларды сезінгенін айтқан Джозефтің інісі Уильям 1884 жылы тақташалардың "тастан әлдеқайда ауыр, ағаштан әлдеқайда ауыр, алтын мен мыс қоспасы" екенін түсінгенін айтты. Әр адам тақташалардың салмағын әртүрлі бағалады. Смиттың бұрынғы досы Уиллард Чейстің айтуынша, Смит оған 1827 жылы тақташалардың салмағы 40 мен 60 фунт (18–27 кг) аралығында екенін айтқан, көбінесе соңғысы дұрыс болған. Смиттың әкесі Жозеф Смит аға, Сегіз куәгердің бірі, оларды өлшеген және 1830 жылы олардың "салмағы отыз фунт" (14 кг) екенін айтқан. Смиттың інісі Уильям, тақташаларды көтерген, олардың "шамамен алты он фунт (27 кг)" салмақта болғанын ойлаған. Тақташаларды матаға оралған немесе қорапқа салынған күйінде көтергендер олардың шамамен 60 фунт (27 кг) салмақта екенін есептеді. Мартин Харрис "тақташаларды көп рет көтеріп көргенімде, олардың салмағы 40 немесе 50 фунт (18–23 кг) шамасында болды деп ойлаймын" деді. Смиттың әйелі Эмма тақташалардың салмағын бағаламады, бірақ олар "мен жұмыс істеген кезде қажет болғандықтан, оларды үстел үстінде бір жерден екінші жерге жылжытуға" жеңіл болды деді. Тақташалардың жеңіл салмағы және Стоуэллдің бұрыштарының "жасыл түсіне" сүйене отырып, бір ғалым Смит тақташаларды мыстан жасады деп болжады, ол алтыннан жеңіл және жасылға тотығады. ЛДС жазушылары, егер тақташалар Мезоамерикалық тумбага сияқты мыс-алтын қорытпасынан жасалса, олар да сондай қасиеттерді көрсете алады деп болжайды.

The plates were first described as "gold", and beginning about 1827, the plates were widely called the "gold bible". When the Book of Mormon was published in 1830, the Eight Witnesses described the plates as having "the appearance of gold". The Book of Mormon describes the plates as being made of "ore". In a June 1830 court hearing, Josiah Stowell testified that he inadvertently caught a glimpse of a corner of the plates (making him "the only witness to see the plates 'by accident,'") and said it "resembled a stone of a greenish caste." In 1831, a Palmyra newspaper quoted David Whitmer, one of the Three Witnesses, as having said that the plates were a "whitish yellow color", with "three small rings of the same metal". Late in life, Martin Harris stated that the rings holding the plates together were made of silver, "were lead or gold". Joseph's brother William, who said he felt the plates inside a pillow case in 1827, said in 1884 that he understood the plates to be "a mixture of gold and copper much heavier than stone, and very much heavier than wood". Different people estimated the weight of the plates differently. According to Smith's one time friend Willard Chase, Smith told him in 1827 that the plates weighed between 40 and 60 pounds (18–27 kg), most likely the latter. Smith's father Joseph Smith Sr., who was one of the Eight Witnesses, reportedly weighed them and said in 1830 that they "weighed thirty pounds" (14 kg). Smith's brother William, who had lifted the plates, thought they "weighed about sixty pounds [27 kg] according to the best of my judgment". Others who lifted the plates while they were wrapped in cloth or enclosed in a box thought that they weighed about 60 pounds [27 kg]. Martin Harris said that he had "hefted the plates many times, and should think they weighed forty or fifty pounds [18–23 kg]". Smith's wife Emma never estimated the weight of the plates but said they were light enough for her to "move them from place to place on the table, as it was necessary in doing my work". Based on the plates' lighter weight and Stowell's description of its corner's "greenish cast", one scholar has hypothesized Smith made the plates from copper, which weighs less than gold and rusts green. LDS writers have speculated the plates could also exhibit those qualities if it were made of a copper gold alloy like Mesoamerican tumbaga.

"Мөрленген" бөлік

Смит пен басқалардың айтуынша, алтын тақташаларда "мөрленген" бөлік болған. Смит мөрдің мәнін ешқашан түсіндірмеген, ал Мормон кітабының тілі рухани, метафоралық, физикалық немесе осы элементтердің біріктірілген түріндегі мөрді сипаттауға мүмкіндік береді. Мормон кітабында басқа да құжаттар мен тақташалар болашақта ашылуы үшін "мөрленген" деп айтылады. Мысалы, Мормон кітабында барлық тақташалар "Иеге жасырынды" және апостол Жоханның жеке жазбалары "соңғы күндерде таза күйінде шығуы үшін" "мөрленген" деп көрсетілген. Мормон кітабындағы бір тақташалар "мөрленген" дегені, олар оқылмайтын тілде жазылған дегенді білдіреді. Смит мөрді "Құдайдың күшімен" жасалған табиғаттан тыс немесе рухани мөр деп түсінген болуы мүмкін (2 Нефи 27:10), бұл идея Мормон кітабындағы Смитпен бірге жерленген немесе "мөрленген" "тәржімашылар" туралы айтылған мәліметтермен қолдалады. Оливер Каудери сондай-ақ Смит төбеге барғанда, тақташалар "иманды дұғамен мөрленгендіктен" оны табиғаттан тыс күш соққандығын айтқан. Көптеген куәгерлер Мормон немесе Морони тақташалардың бір бөлігіне физикалық мөр қойғандығын баяндаған. Дэвид Уитмер 1829 жылы періште оған тақташаларды көрсеткенде, "жапырақтардың көп бөлігі соншалықты тығыз байланысқан болатын, оларды бөліп алу мүмкін емес еді", ал тақташалардың "мөрленген" бөлігі "қозғалмайтын, тұрақты" және "мен үшін ағаштай қатты" бір дене ретінде біріктірілгенін, сондай-ақ "тақташалар мөрленгендей көрінетін" іздер болғанын, жапырақтар "бір-бірімен тығыз байланысқандықтан, оларды бөліп алу мүмкін емес еді" деп айтқан. 1842 жылы Люси Мак Смит кейбір тақташалардың "бір-бірімен тығыз байланысқан", ал қалғандары "еркін" болғанын мәлімдеген. 1881 жылы ол "шамамен үштен бірі" ашылғанын, ал "шамамен екі бөлігі" "мөрленген" екенін айтқан.

Соңғы күндердің қасиеттілері дәстүріндегі маңызы

Алтын тақташалар соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысы үшін маңызды, себебі олар Мормон кітабының көзі саналады, оны Смит "жер бетіндегі ең дұрыс кітап және дініміздің кілті" деп атаған. Дегенмен, алтын тақташалар – соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысында маңызды саналатын көптеген белгілі және беделді металл тақташалардың бірі ғана. Мормон кітабының өзі тақташаларға тарихи жазбаларды жазудың ұзақ дәстүрін көрсетеді, ал алтын тақташалар осы дәстүрдің шыңы болып табылады (қараңыз: Тақташалар тізімі (соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысы)). Соңғы күндердің қасиеттілерінің кейбіреулері, әсіресе Мәсіх қауымындағылар, алтын тақташалардың тарихилығына күмән келтіріп, олардың маңыздылығын азайтады. Бірақ, соңғы күндердің қасиеттілері сенімінің көпшілігі үшін алтын тақташалардың физикалық жа existence және түпнұсқалығы олардың сенімінің қажетті элементтері болып табылады. Олар үшін Мормон кітабының хабары оның пайда болу тарихынан бөліне алмайды. Шіркеу мүшелері арасында танымал соңғы күндердің қасиеттісі ғалымы Хью Нибли 1957 жылы алтын тақташалардың нақты бар екендігінің дәлелі табылып жатса да, Мормон кітабы және оның пайда болу тарихына қатысты дауларды шешпеуі мүмкін екенін айтты.

Басқа пластиналар

Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының әртүрлі тармақтарында бірнеше басқа да тақталар жиынтықтары маңыздылыққа ие болды.

Киндерхук тақталарының аңызы

1843 жылы Орсон Пратт жазған миссионерлік трактатты оқығаннан кейін, Иллинойс штатының Пайк округіне қарасты Киндерхук қаласындағы үш адам – Роберт Уайли, Уилберн Фугейт және Бридж Уиттон – металл тақтайшаларды жалғандауға және Фугейттің ұлының айтуынша, "жергілікті халықты таң қалдыруға" шешім қабылдады. Үшеуі мыстан тақталар жасап, оларды қышқылмен өрнектеп, үйіндіге көміп, 1843 жылдың 23 сәуірінде қазып шығып, оларды жаңадан табылғандай көрсетті. Смиттің жеке хатшысы Уильям Клейтон тақталарды алғаннан кейін Смит өзінің "Еврей Библиясы мен сөздігін" сұратқанын жазды, бұл Смиттің тақталарды тікелей уахи арқылы аударудың орнына, дәстүрлі жолдармен аударуға тырысқанын көрсетеді. Сол күні Клейтон күнделігіне былай деп жазды:

«Мен 6 қола тақтайшаны көрдім, олардың әр жағында 30-дан 40-қа дейін ежелгі тілдің әріптері бар. Президент Дж. [Жозеф Смит] олардың бір бөлігін аударды және оларда олармен бірге табылған адамның тарихы жазылған дейді, ол Мысыр патшасы Фараонның ұрпағы және оған патшалықты жер мен аспанның иесі берген. Киндерхук тақтайшаларын кейін зерттеген ғалымдар бір әріптің Смиттің Египет әліпбиі кітабындағы әріпке ұқсайтынын анықтады, оның айтылатын мағынасы Смиттің Киндерхук тақтайшаларын аударуға тырысқан әрекетімен сәйкес келеді, бұл Смит тақталарды әуесқой тіл білгіш ретінде аударуға тырысқанын көрсетеді. Дегенмен, тақталар аударылмаған күйінде Уайли мен Фугейтке Киндерхукке қайтарылды. Смит өзінің серіктеріне тақталар туралы ешқандай күмәнділігін білдірмеді, бірақ ол Киндерхук тақтайшаларын алаяқтық деп таныды ма, жоқ па, ол бұрынғы египеттік жазбалармен кездескендей, толық аудармаға кіріспеді».