Кіріспе

Нефелин, нефелит деп те аталады, фелдспатоидтар тобына жататын тау құраушы минерал. Бұл кремнийге қанықпаған алюминосиликат, Na3KAl4Si4O16 формулалы, төмен кремнийлі интрузиялық және вулканиялық тау жыныстарында, сондай-ақ олармен байланысты пегматиттерде кездеседі. Ол шыны және керамика өндірісінде, сонымен қатар басқа да салаларда қолданылады және алюминий кені ретінде зерттелген.

Сипаттамасы мен қасиеттері

Нефелин кристалдары сирек кездеседі және гексагондық жүйеге жатады, көбінесе базальдық жазықтықта аяқталатын қысқа, алты жақты призма пішіндес болады. Кристаллдар нақтыдағыдан көбірек симметрияға ие көрінеді, бірақ призма беттерінде жасанды түрде жасалған симметриясыз кесілген бедерлер кристалдардың гемиморфты және тетраэдрлі екенін көрсетеді, симметрияның жалғыз элементе полярлы гексадалық ось болып табылады. Нефелин тығыз, дәнды жиынтықтарда кездеседі және ақ, сары, сұр, жасыл немесе қызыл түсті болуы мүмкін. Мосс шкаласы бойынша оның қаттылығы 5,5-тен 6-ға дейін, ал нақты тығыздығы 2,60–2,65. Ол көбінесе майлы жылтырмен жартылай мөлдір болады. Сондықтан, таза нефелин кристаллы қышқылға батырылғанда бұлттанады.

Қолданылуы

Жоғары алюминий құрамының арқасында, темірсіз нефелин фелдспаттың орнына шыны өндірісінде бағалы материал ретінде қолданылады. Осы мақсатқа қолданылатын нефелиннің көп бөлігі Онтариодан келеді. Кола түбегіндегі апатит кенін өндірудің қосалқы өнімі ретінде алынған нефелин керамика, былғары, резеңке, мата, ағаш және мұнай өнеркәсібінде қолданылады. Оны бояулардың, пластиктердің, көбікті резеңкенің және сорбентердің құрамына толтырғыш ретінде қосуға болады. Кия Шалтыр кен орнының (Кемерово облысы, Ресей) нефелині алюминий өндірі үшін шикізат ретінде де пайдаланылады.