Кіріспе
Балау класты АҚШ әскери-теңіз флотының су асты кемесі, 1944 және 1970 жылдар аралығында үзіліспен қызмет етті. Оның түбі 1943 жылдың 25 ақпанында Коннектикут штатының Гротон қаласындағы «Электрик Бот» компаниясы салды. Ол 1943 жылдың 31 қазанында миссис Эмори С. Лэндтің қолдауымен суға түсірілді және 1944 жылдың 8 наурызында қолданысқа берілді.
{|
Her keel was laid down on 25 February 1943 by the Electric Boat Company of Groton, Connecticut. She was launched on 31 October 1943 sponsored by Mrs. Emory S. Land, and commissioned on 8 March 1944.
Екінші дүниежүзілік соғыс
"Сейлион" 222-ші су асты кемелер дивизиясына (SubDiv 222) бекітіліп, Тынық мұхитына қарай жүзіп, 1944 жылдың 17 мамырында Перл-Харборға жетті. Келесі үш аптада қосымша оқулар өтті, ал 8 маусымда ол алғашқы соғыс патруліне батысқа қарай аттанды. "Тангпен" бірге жүзіп, 12 маусымда Мидуэй атолдарында тоқтады, 15 маусымда китке кездесті, 22 маусымда Шығыс Қытай теңізіне өту үшін Токара бұғазынан өтті. 23 маусымда ол және "Танг" Кюсю аралының оңтүстігіндегі Осуми аралдарында орналасты. Сол күні "Сейлион" алғашқы шабуылын жасады, бірақ сәтті болмады, содан кейін алғашқы тереңдік шабуылына ұшырады. 24 маусымда "Тиноса" екі су асты кемеге қосылды, ал топ Сасебоға қарай бағытталған жолдарды патрульдеді. Жақын жолақтарда патрульдеу кезінде су асты кемелер 25 маусымда конвойды анықтады, бірақ "Сейлион" шабуыл позициясына жеткенде тереңдікті бақылауын жойды және ату мүмкін болмады. Сасебо аймағынан су асты кемелер Корея түбегіне қарай жылжыды. 28 маусымда "Сейлион" Цусима аралдары маңында "Сансей Мару" атты жапондық әскери көлігін ұстап алып, батырды. 30 маусымда ол палубалық қаруларын қолданып сампанды батырды, ал шілде айының басында ол Шанхайға жақындау үшін Қытай жағалауына жақындады. 6 шілде күні таңертең "Сейлион" "Төрт әпке" аралдарынан оңтүстікке қарай конвойды тоқтатып, 04:47-де екі сауда кемесіне торпеда атуды бастады. Бірнеше минуттан кейін "Сетсузан Мару" батып, конвой шашырады. "Сейлион" су асты кемесін іздеуді бастаған конвойдың эскорты – эсминецтен қашу үшін солтүстік-шығысқа қарай шегінді. 06:00-де эсминец "Сейлионды" жақындатып, су асты кемесі соғыс кемесіне төрт торпеда атты. Барлығы өткізіп алды. Бір сағаттан кейін жау авиациясы іздеуге қосылды, ол түске дейін жалғасты, ал "Сейлион" зардапсыз құтылды. Үш күннен кейін "Сейлион" тағы да солтүстікке қарай жылжып, Шандун түбегі мен Корея арасында аң аулауды бастады. Ол жерді қалың тұман жауып, радары істен шыққандықтан көру мүмкін болмады. Алайда, 10-11 шілде түннің жартысына қарай радары ішінара жұмыс істеді. 11 шілде күні таңертең ол бірнеше шабуыл жасап, екі жүк кемесін – 2-ші нөмірлі "Цукуси Мару" және 2-ші нөмірлі "Тайян Маруды" батырды. Екінші жүк кемесімен жер бетіндегі қуу амалы жеті сағатқа жуық уақытқа созылды. Үшінші шабуыл кезінде, сағат 07:11-де "Сейлион" соңғы торпедасын атып жіберді, содан кейін жарылыстан қалған сынықтар су асты кемесінің үстінен ұшып кеткеннен кейін, ол нысананың сол жақ қанатына қарай жылжып, жапондық көпірге 20 мм снарядтарды төкті. 07:14-те жүк кемесі жоғалып кетті, ал "Сейлион" Токара бұғазының оңтүстігіне қарай бет алды. 13 шілдеде ол бұғазды аттап өтіп, 21 шілдеде Мидуэй аралдарына жетті. Фултонмен қайта жабдықталғаннан кейін "Сейлион" 17 тамызда Баши бұғазына екінші соғыс патруліне аттанды. "Граулер" және "Пампанитомен" бірге аң аулап, бұғазды өтіп, 30 тамызда Оңтүстік Қытай теңізіне кірді. 31 тамызда таңертеңгі сағаттарда ол жапон конвойына қарсы түнгі шабуыл жасап, танкерге ауыр зақым келтірді. "Рикко Мару" қара түтін шығарғанда, басқа жапондық кемелер "Сейлионды" палубалық қарулармен атуға алды. Су асты кемесі аймақтан шығып, конвойдың алдында позиция алу үшін айналып өтті. 07:20-де ол қайтадан конвойға шабуыл жасады. Бірнеше минуттан кейін жапондық мина тасушы "Ширатака" батып кетті, жау авиациясы аймақты айналып, конвойдың эскорт кемелері іздеуді бастады. "Сейлион" тереңге батып, оңтүстікке қарай жылжыды. Сол күні ол сауда кемесі сияқты тағы бір нысанаға жақындады, бірақ атыс позициясына жеткенде нысананың су асты кемеге қарсы кеме екені анықталды. Үш торпеда атылды, бірақ нысананың бастығы байқап алды. Нысана торпедадан қашып құтылды, ал аңшы аңға айналды. Тереңдік шабуылы су асты кемесіне зақым келтірмеді, бірақ отын мен торпедасы азайған "Сейлион" Сайпанға қарай бет алды. Сол жерде су асты кемесі қайта жабдықталып, жанармай құйылды. 7 қыркүйекте "Сейлион" шабуыл тобына қосылу үшін жолға шықты. 10 қыркүйекте ол Балитанг бұғазы арқылы өтті. 11 қыркүйекте ол басқа екі су асты кемемен кездесті, ал 12 қыркүйекте топ Формозаға бара жатқан конвойға шабуыл жасап, оны жойды. Бұл американдық шифрлаушылар кодталған хабарламаны шешу арқылы мүмкін болды. Конвойда Тай-Бирма темір жолының әйгілі тұтқындары – австралиялық және британдық әскери тұтқындары болды. Сағат 02:00-де "Граулер" жасаққа шабуыл жасады. "Пампанито" және "Сейлион" да солай істеді. "Граулердің" торпедалары жапондық эсминец "Шикинаминиді" суға жіберді. "Сейлион" екі торпеда атып, өткізіп алды, содан кейін эскорттың екі кемесінен атылды. Су асты кемесі максималды жылдамдыққа көтеріліп, конвойға қайта қосылғанша эскорттан озып кетті. Бір жарым сағаттан кейін "Сейлион" қайтадан конвойға жақындады. 05:22-де ол танкерге үш торпеда атып, содан кейін жақын маңдағы бағанадағы соңғы кемеге атуға бұрылды. 05:24-те "Зуйхо Мару", мүмкін "Пампанито" және "Сейлион" атып жіберген торпедалардың салдарынан өртке ұшырады. "Качидоки Мару" мүгедек болып қалды, өртенген танкерге шағылысып, өртке ұшырады. "Сейлионның" екінші нысанасы жарықтандырылды, 05:25-те ол "Ракуйо Маруға" атып, екі торпеда да тиді, кеме өртке ұшырады. "Ракуйо Мару" және "Качидоки Марудың" батуы салдарынан шамамен 1200 австралиялық және британдық әскери тұтқын қаза болды. "Сейлион" тереңге батуға мәжбүр болды. Жағдайды жақсырақ көруге бірнеше әрекеттенгеннен кейін, ол аймақтан шығып, конвойдың қалған бөлігін қуалады. 15 қыркүйек күні таңертең үш су асты кеме іздеу желісін қайта құрды. Осы күні түстен кейін "Пампанито" "Сейлионға" және аймақтағы басқа су асты кемелерге 12 қыркүйектегі оқиға орнына оралуды бұйырды. "Ракуйо Мару" австралиялық және британдық әскери тұтқындарын тасымалдаған, олардың 1159-ы шабуыл кезінде немесе оның салдарынан қаза болды. 20:45-ке қарай "Сейлион" 54 тұтқынды алып, Сайпанға қайта бет алды. Барлық тұтқындар мұнаймен жабылған, денсаулығы нашар, құрт ауруларына, пеллагра және бери-бериге шалдыққан, сондай-ақ ауа райына ұшыраған. 17 қыркүйекте Балитанг бұғазына жеткенше үш тұтқын қайтыс болды. 18 қыркүйекте "Кейс" "Сейлионмен" кездесіп, су асты кемесіне дәрігер мен фармацевт жіберді. 19 қыркүйекте төртінші тұтқын қайтыс болды, ал 20 қыркүйекте "Сейлион" Танапаг портына жетіп, аман қалған 50 құтқарылған тұтқынды АҚШ әскерінің ауруханасына тапсырды. Сайпаннан "Сейлион" Гавайиге қайтып келді. 30 қыркүйекте Перл-Харборға жеткеннен кейін, ол 31 қазан күні қайтадан "Кетемен" бірге Шығыс Қытай теңізінде патрульдеу үшін батысқа бет алды. Екі су асты кеме 4 қарашада Мидуэй аралдарында тоқтады, содан кейін патрульдік аймағына қарай жалғастырды. Он күннен кейін "Сейлион" Токара бұғазынан өтті. 16 қарашада 8-ші түтік кездейсоқ жабық есіктермен атылды. Ауыр теңіз зақымды толық тексеруге мүмкіндік бермеді. 17 қарашада ол Шанхайға жақындау үшін патрульдеуді бастады. 18 қарашада 5-ші түбіктегі торпедадағы аккумуляторда сутек жарылысы болды.
Конго мен Ураказе кемелерінің батуы
21 қараша күні сағат 00:20-де ол Тайвань бұғазы арқылы қозғалып келе жатқан жау күштерімен радиолокациялық байланыс орнатты. 00:48 шамасында олар екі крейсер және екі линкор екені анықталды. Шындығында, Sealion жапондық линкорлар Ямато, Нагато және Конго, крейсер Яхаги, эсминецтер Хамаказе, Изоказе, Ураказе, Юкиказе, Кири және Уме тұратын күшті су үсті флотын тоқтатып қалды. 02:45-те, күштің алдында болған Sealion бұрылып, шабуылға дайындалды. Он бір минуттан кейін ол екінші кеме – Конгоға алты торпеда атты. 02:59-да ол Нагатоға үш торпеда атты. 03:00-де экипаж алғашқы залдан үш соққыны көріп, естіді, олар Конгоның екі қазандық бөлімін су басып, солтүстікке қарай еңкейтіп жіберді. Жарылыстардан хабардар болған Нагато күшті бұрылды, ал Sealion-ның екінші залдан атылған торпедалары алға ұшып, Ураказеге тиіп, батты; эсминецтің оқ-дәрі қоймалары торпедадан зардап шекті. Ол жарылып, барлық экипажымен бірге тез батып кетті, оның ішінде 17-ші дивизияның командирі Йокота Ясутеру де қаза тапты. Sealion батысқа бет бұрды. Жапондықтар шығысқа қарай іздеді. 03:10-да су асты кемесі қайтадан торпедаларды орнатып, торпедалар линкордың броньдық қабырғасын ғана зақымдаған болар деп ойлап, қайтадан іздеуге кірісті. Бірақ жапондық күш зигзаг тәрізді қозғала бастады, теңіздің және желдің күші артты. 04:50-де жау күші екі топқа бөлінді. Sealion Конго, Изоказе және Хамаказеден тұратын баяу топты іздестіре бастады, шабуыл позициясын қайтадан алу үшін айналып өтті. 05:24-те ауданды жарқын жарылыс жарықтандырды және Конго жоғалып кетті. Америкалық су асты кемелерінде торпедаларға атау беріп, оларды торпедалық бөлімшеге орналастыру қалыпты жағдай еді. Әдетте, олар торпеда экипажының әйелдерінің немесе жақын достарының есімдерін алып жүретін. Кейбіреулерінде белгілі бір кезеңде ең көп соғыс облигацияларын сатқан фабрика қызметкерінің есімі жазылған. Бірақ сол түні Sealion-ның төрт торпедасы, түтіктерден шыға бергенде, үш жыл бұрын Sealion I бомбалануынан қаза тапқан Фостер, О'Коннелл, Пол және Огилви есімдерін алып ұшты. Америкалық су асты кемелерінің экипаждары шабуылдарын дыбыс жазбасына түсіру қалыпты емес еді. Алайда, Sealion экипажы Мидуэйде тастап кеткен CBS соғыс тілшісінің дыбыс жазу құралын алды және жапондық күшті кездестіргеннен кейін шайқасқа дайындалуға бұйрық бергенде, бір теңізші микрофонды басқару мұнарасындағы интеркомға орналастырды. Бұл жазба, ұқсас жазбамен бірге, 1956 жылдың 24 қазанында APSS 315 ретінде қайта жіктелді. Sealion 1960 жылға дейін Вирджиния және Каролина жағалауларында, Кариб теңізінде теңіз жаяу әскерлерімен, су астындағы диверсиялық топтармен және жағажайлық десантшылармен, кейде армия бөлімшелерімен жаттығулар жасады. Осы кезеңде жөндеу жұмыстарынан басқа үзілістер болған жоқ, соның ішінде басқару мұнарасының артындағы "LVT ангары" алынып тасталды, және 1957 жылдың тамыз-қараша айларында Жерорта теңізінде Алтыншы флотпен бірге орналастырылды. 1960 жылдың 30 маусымында Sealion Портсмут қаласында (Нью-Гэмпшир штаты) демобилизацияланды, бір жылдан кейін қайтадан қолдануға алынғанша резервтік оқу-жаттығу су асты кемесі ретінде қалды. 1961 жылдың тамызында ол жөндеуге Филадельфияға (Пенсильвания штаты) сүйретіліп әкелінді, 20 қазанда қайтадан қолдануға алынды және 18 желтоқсанда Норфолкте SubRon 6-ға қосылды. Онда ол 1950-ші жылдарға ұқсас кестеге қайта оралды, тұрақты жөндеу жұмыстарымен үзілістер болды, ал 1962 жылдың күзінде Куба зымыран дағдарысы кезінде қолданылған блокаданы қолдау үшін. 1962 жылдың 22 қазанында ол Кариб теңізінде бір айлық жаттығу сапарына Норфолктан шықты, бірақ блокада күшінің құрылуы сапар жоспарларын өзгертті. 3 желтоқсанда ол Норфолкке қайтып оралды және 1967 жылға дейін теңіз жаяу әскерлерінің барлау тобымен, су астындағы диверсиялық топтармен және ТМД қызметкерлерімен жаттығулар жасады. 1967 жылдың 15 қыркүйегінде ол бас портын және әкімшілік бақылауын өзгертті, ал келесі екі жыл бойы Флорида штатының Ки-Уэст қаласында 121 бөлімшесінің бірлігі ретінде жұмыс істеді. 1969 жылдың қаңтарында LPSS 315 корпус классификациясы символымен амфибиялық көлік су асты кемесі болып қайта жіктелді, Sealion келесі жазда демобилизацияланды, ал қыркүйекте Филадельфияға (Пенсильвания штаты) барып, 1970 жылдың 20 ақпанында демобилизацияланды және қолданыстан шығарылған флотқа қойылды. 1977 жылдың 15 наурызында Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталған Sealion 1978 жылдың 8 шілдесінде Ньюпорт (Род-Айленд штаты) маңында нысана ретінде батырылды.