Автокөліксіз күндер және қалалық мобильділік

Кіріспе

Көліксіз күнді насихаттау

Көліксіз күндері адамдар көлікпен емес, басқа тәсілдермен саяхаттауға ынталандырылады. Кейбір қалалар, мысалы, Джакарта мен Тегеранда апта сайын көліксіз күндер болады. Ал басқалары жыл сайын өткізіледі. Дүниежүзілік көліксіз күн 22 қыркүйекте тойланады. Кейбір қалалар мен елдерде ұйымдастырылған шаралар өткізіледі. Бұл шаралар орналасқан жеріне қарай әртүрлі болып, автокөлік жүргізушілер мен жолаушыларға көлік азайғандағы жергілікті жағдайды сезінуге мүмкіндік береді. Бұл идея 1970-ші жылдарда пайда болған, бірақ 1990-шы жылдары кеңінен танымал болды. Қазіргі уақытта Богота қаласы бүкіл қаланы қамтитын әлемдегі ең ірі көліксіз жұмыс күнін өткізеді. Алғашқы көліксіз күн 2000 жылдың ақпан айында өткізілді және халықтың референдумы арқылы бекітілді.

Шығу тегі

Осы бағыттағы жобалар 1973 жылғы мұнай дағдарысынан бастап, кейде-кейде жағдайға қарай жүзеге асырылып келсе де, тек 1994 жылдың қазан айында Эрик Бриттон Испанияның Толедо қаласында өткен International Ciudades Accessibles (Қолжетімді қалалар) халықаралық конференциясындағы негізгі сөзінде мұндай жобаларға ресми шақыру жасалды. Екі жыл ішінде алғашқы шаралар Рейкьявик (Исландия), Бат (Ұлыбритания) және Ла-Рошель (Франция) қалаларында ұйымдастырылды, ал 1995 жылы бүкіл әлемде Автокөліксіз күндерді қолдау үшін бейресми Дүниежүзілік Автокөліксіз күндері консорциумы құрылды. 1997 жылы Ұлыбританияда Environmental Transport Association ұйымдастырған алғашқы ұлттық науқан басталды, ал француздар 1998 жылы «Қалада, менің көлігімсіз!» атты ұлттық науқанды іске қосты. 2000 жылы Еуропалық комиссия бұл бастаманы Еуропалық мобильділік аптасына дейін кеңейтті, ол қазір Комиссияның басты назарында, ал Автокөліксіз күні – жаңа мобильділік жүйесінің бір бөлігі. 1996 жылы Нидерландыдағы Pippi Autoloze Zondag атты топ көліксіз күндерді қолдау үшін ұлттық науқан бастады. Pippi көшелерді жабу және көліктерді тоқтату үшін ай сайын заңсыз акциялар ұйымдастырды. Көшелерді жапқаннан кейін, мерекелер, пикниктер, балалардың ойындары, тас жолда роликтермен сырғанау, көше суреттері және музыкалық өнерпаздықтар ұйымдастырылды. Полиция мерекелерді таратып, тұтқындаулар жасады. Pippi көліксіз күндерді қолдау үшін Нидерландыдағы ұлттық топ құрды. Pippi Нидерланды парламентінің барлық саясаткерлеріне үгіт-насихат жүргізіп, Нидерландының ұлттық партияларын өздерінің бағдарламаларында көліксіз күндер тұжырымдамасын қабылдауға ынталандырды. Нидерландының барлық ірі қалалық әкімдіктері Pippi-дің көліксіз күндерді енгізу жөніндегі ұсыныстарын қабылдап, оларды мәселені талқылауға мәжбүр етті. Екі жылдық акциялардан кейін Нидерландының бірнеше қаласы көліксіз күндерді өткізуге бастады. Environmental Transport Association алғашқы жылдық Автокөліксіз күнді өздерінің «Жасыл көлік апталығының» бірінші сейсенбісіне (шамамен 17 маусым) белгіледі. 2000 жылы оны 22 қыркүйекте дербес күн ретінде атап өтуге келісілді, бастапқыда Еуропалық комиссияның қолдауымен, кейіннен халықаралық деңгейде ұйымдастырылды. Бұл күндері жаяу жүргіншілер, велосипедтер, қоғамдық көлік және басқа да тұрақты көлік түрлерін қолдауға шақырылады. Адамдар өз қалаларының көлік саны азайғанда қандай болатынын және мұны іске асыру үшін не қажет екенін ойлай алады. Жақтастары Халықаралық Автокөліксіз күнін 1500 қаладағы 100 миллионнан астам адам атап өтеді деп мәлімдейді, бірақ олар өздері таңдаған күндері мен тәсілдерімен. Сондай-ақ 2000 жылы Carbusters (қазір World Carfree Network) және Earth Day Network пен World Car Free Days бірлестігінің Earth Car Free Day бағдарламасы арқылы Дүниежүзілік Автокөліксіз күн бағдарламасы іске қосылды. Автокөліксіз күн қозғалысының алғашқы онжылдығында (1994–2005) әлемнің жүздеген қалалары осы тәсілді әртүрлі жағдайларда сынап көрді, кейбіреулері жақсы нәтиже берді, ал кейбіреулерінің нәтижесі күмәнді болды. Бұл саладағы белсенділер нақты жетістіктерге қызығушылық танытты. Олар қаланың кейбір бөліктерінде көлік азайғанын және апаттардың азайғанын байқады, бірақ бұл – басты мақсат емес екенін түсінді. Олар үшін Автокөліксіз күнінің мақсаты – қалалық жүйедегі тұрақты мобильділікке қадам жасау болды. Олар мұндай өзгерістерді көбінесе байқамағанын айтты. Бұл қозғалысқа қатысушылар он жылдан кейін артқа шегіліп, осы тәсілдің қандай өзгерістерге әкелгенін бағалауға уақыт келді деп ойлады. Олар осы шаралар қалаларға және адамдардың оларда қозғалу жолдарына қандай тұрақты әсер еткенін сұрады. Олар осы жобалар мен бағдарламалардың көп бөлігіне қанағаттанғаннан кейін, өздерінің ісін жалғастыра беруге бола ма, әлде қайта қарау қажет пе деп ойлады. Олар 2004 жылы жаңа халықаралық ынтымақтастық бағдарламасын іске қосып, қанағаттанбаушылыққа қарсы күресуді шешті.

While projects along these lines had taken place from time to time on an ad hoc basis starting with the 1973 oil crisis, it was only in October 1994 that a structured call for such projects was issued in a keynote speech by Eric Britton at the International Ciudades Accessibles (Accessible Cities) Conference held in Toledo, Spain. Within two years the first Days were organized in Reykjavík (Iceland), Bath (United Kingdom) and La Rochelle (France), and the informal World Car Free Days Consortium was organized in 1995 to support Car Free Days worldwide. The first national campaign was inaugurated in Britain by the Environmental Transport Association in 1997, the French followed suit in 1998 as In town, without my car! and was established as a Europe wide initiative by the European Commission in 2000. In the same year the Commission enlarged the program to a full European Mobility Week which now is the major focus of the Commission, with the Car Free Day part of a greater new mobility whole. In 1996, a Dutch action group, Pippi Autoloze Zondag, started a national campaign for car free days. Pippi organized monthly illegal street actions to take over the streets and stop the cars. After blocking the streets, there would be parties, picknicks, kids playing, rollerskate on the motorway, street painting and music artists playing. The police would break the party down and make arrests. Pippi went on to create a Dutch national group to fight for car free days. Pippi lobbied every single national parliament politician from the Netherlands and inspired Dutch national parties to adopt the concept of car free days in their agenda. Every major city government in the Netherlands received Pippi's proposals to implement car free days, forcing them to debate the issue. After two years of actions, several cities in the Netherlands relented and started to implement car free days. The Environmental Transport Association set the initial annual Car Free Day on the first Tuesday in their Green Transport Week (around 17 June). In 2000 it was agreed to make it a self standing day held on September 22, originally as a pan European day organised under the auspices of the European Commission and later with international extensions—during which a large number of cities around the world are invited to close their centers to cars. Pedestrians, bicycles, public transit and other forms of sustainable transportation are encouraged on these days. People can reflect on what their city would look like with a lot fewer cars, and what might be needed to make this happen. Advocates claim that over 100 million people in 1,500 cities celebrate International Car Free Day, though on days and in ways of their choice. Also in 2000, car free days went global with a World Carfree Day program launched by Carbusters, now World Carfree Network, and in the same year the Earth Car Free Day collaborative program of the Earth Day Network and the World Car Free Days collaborative. Over the first decade of the car free day movement (1994–2005), the world has seen hundreds of cities giving the approach a try in very different circumstances, some good, some undeniably bad, some of them on several occasions. Activists in this field wondered what were the actual accomplishments. They suggested that it was agreeable to have a pleasant day with fewer cars and probably fewer accidents at least in some parts of the city, but considered that this was not the bottom line. For them the goal of a car free day had from the beginning been to serve as a small step, as a catalyst in a much larger and more ambitious process of citywide systemic transformation toward a more truly sustainable mobility system. They suggested that with rare exceptions they were not seeing anything like that. The persons involved in the movement thought that after ten years it was time to stand back and see what, if any, difference this approach had made. They asked themselves if CFDs made here or there had produced any significant permanent impacts on cities and the ways human beings get around in them. They wondered if they could be content with what the great bulk of these projects and programs had achieved and just keep going on as is, or if it were not time to stand back and look again. They decided to fight complacency with a new international collaborative program starting in 2004.

Тақырыбы: Кейбір маңызды оқиғалар

Келесі хронология соңғы онжылдықтардың негізгі оқиғаларын топтайды, олар біртіндеп өзара жетістіктеріне сүйеніп, бүгінгі күні жаңадан басталып келе жатқан қозғалысқа әкеліп соқты. Мұнда көптеген қалалар мен оқиғалар қамтылмаған. 1956, Төменгі елдер. Нидерланды мен Бельгияда Суэц каналы дағдарысынан кейін алғашқы көліксіз жексенбі күндері. 1957 жылдың 25 қарашасынан 20 қаңтарына дейін әр жексенбі көліксіз өтті. 1958, Нью-Йорк қаласы. Нью-Йорк қаласының Вашингтон сквері саябағының тұрғындарының наразылық акциялары Бесінші авенюдің жоспарланған кеңейтілуін тоқтатты, бұл танымал қоғамдық саябақ пен әлеуметтік оазисті жоюға әкелген болар еді. 1961, Нью-Йорк қаласы. 1958 жылғы наразылықтың көшбасшыларының бірі Джейн Джейкобс «The Death and Life of Great American Cities, Vintage Books» кітабын жариялады, қалаларда көлік қозғалысын шектеу туралы талқылауды бастады. 1968 жылдың күзі, Нидерландының Гронинген қаласы. Бірінші аулалық Woonerf. Жергілікті тұрғындар бастаған бұл жобаның мақсаты көшені көліктерден қайтарып алып, адамдарға қауіпсіз кеңістік жасау болды. 1972, Нидерландының Делфт қаласы. Алғашқы ресми Woonerf ашылды. 1973, Францияның Роямонт аббаттығы. ЭЫДҰ Даму орталығы мен Экоплан (The Commons) үшінші әлем қалаларында көлік қозғалысын шектеу және дәстүрлі емес немесе «аралық» (paratransit) көлік түрлерін үйлестіру тақырыбында 4 күндік халықаралық ойын-сауық ұйымдастырды. 1973–1974 жылдары мұнай дағдарысынан туындаған жағдайға байланысты Данияда 1973 жылдың 25 қарашасынан 1974 жылдың 10 ақпанына дейін жексенбі күндері көлік қозғалысы тоқтатылды. 1974 жылдың қаңтар-ақпаны, Швейцария. «Мұнай дағдарысы» кезінде төрт көліксіз жексенбі ұйымдастырылды. 1981, Шығыс Германия (ГДР). Алғашқы неміс көліксіз күні өтті. 1988 жылдың қазаны, Париж. «Машинасыз қалалар» бағдарламасы басталды. Экоплан мен The Commons ұйымдары халықаралық, құрылымдық емес, бюрократиялық емес, тақырыпқа бағытталған, ұзақ мерзімді ынтымақтастық бағдарламасын іске қосты. Кейіннен бұл бүгінгі «Жаңа мобильділік күн тәртібіне» айналды. 1991 жылдың қыркүйегі, Нью-Йорк қаласы. Автомобильсіз қалалар туралы бірінші халықаралық конференция. Ұйымдастырушы: Transportation Alternatives. 1992 жылдың қыркүйегі, Торонто. Автомобильсіз қалалар туралы екінші халықаралық конференция. 1992 жылдың қыркүйегі, Сан-Франциско. Critical Mass. Кем дегенде өзін-өзі ұйымдастыратын, анархистік топ көшелерді көліктерден қайтарып алуға тырысты. 1992 жылдың күзі, Францияның Париж қаласы. Бірінші @ccess форумы Интернет желісінде ECTF-пен бірлесе ашылды. Көліксіз күн тұжырымдамасы осы халықаралық тізімде талқыланды және кеңейтілді. 1992 жылдың күзі, Канаданың Оттава қаласы. Auto Free Ottawa жаңалықтары басталды. 1994 жылдың наурызы, Амстердам. DG XI және Eurocities ұйымдары «Автомобильсіз қалалар» желісін іске қосты. 1994 жылдың 14 қазаны, Испанияның Толедо қаласы. Бейсенбі: «Автомобильсіз күн» жобасы, жұмыс жоспары және халықаралық ынтымақтастыққа қоғамдық шақыру «Ciudades Accesibles» испан конгресінде ұсынылды. (Car Free Cities және кейіннен Рейкьявик, Баф және Ла-Рошель КФД жобаларының өкілдері қатысты.) 1996 жылдың 8 мамыры, Копенгаген. Копенгаген декларациясы Еуропалық үкіметтік топтардың халықаралық кездесуі арқылы қабылданды. 1996 жылдың маусымы, Исландияның Рейкьявик қаласы. Автомобильсіз күнді жергілікті билік ұйымдастырып, Исландияның астанасында өткізді. 1996 жылдың 11 маусымы, Бат қаласында Environmental Transport Association ұйымдастырған Green Transport Week аясында алғашқы британдық «Көліксіз күн» ұйымдастырылды. 1997 жылдың 17 маусымы, Уэйбридж. Ұлыбританиядағы Environmental Transport Association ұйымдастырған әлемдегі алғашқы ұлттық автомобильсіз күн. ETA жылдық КФД-ні үйлестіреді. 1997 жылдың 9 қыркүйегі, Францияның Ла-Рошель қаласы. Journée sans voiture. Қала әкімі Мишель Крепо мен Жак Таллут басшылығымен Ла-Рошель Францияның алғашқы нақты КФД-ін ұйымдастырды. 1997 жылдың 21 қазаны, Париж. Бейсенбі: Францияның Қоршаған орта министрлігіне «Автомобильсіз күн» туралы ұсыныс енгізілді. Бұл консорциумның ұсынысы «Коммунальді» ұйымының француз қалаларындағы көлікпен байланысты ластану және басқа да проблемалармен күресу үшін жасалған «Smogbuster» пакетінің бөлігі болды. (Министрлік осы негізді пайдаланып, бір жылдан кейін өзінің «En ville, sans ma voiture?» бағдарламасын іске қосты.) 1997 жылдың 26 қазаны – 1 қарашасы, Францияның Лион қаласы. «Автомобильсіз қалаларға қарай I» конференциясы. European Youth for Action және Лиондағы Régroupement pour une ville sans voiture ұйымдастырды. «Carbusters» журналы мен ресурстық орталығы ашылды. 1997 жылдың қысы, Амстердам. «Carfree Times» журналының 1-ші саны, 1-ші нөмірі жарық көрді (ешқандай мемлекеттік қолдаусыз және тегін таратылды). 1997 жылдың қысы, Париж. @World Carfree Day Consortium. The Commons ұйымының ұзақ мерзімді Жаңа мобильділік бағдарламасының бөлігі ретінде ашық ҮЕҰ сайты құрылды, ол әлемнің барлық қалаларында Көліксіз күнді ұйымдастыруға және сарапшылық қолдау көрсетуге арналған. 1998 жылдың 21 маусымы. Mobil Ohne Auto, Германия бойынша Көліксіз мобильділік күні. 1998 жылдың 22 қыркүйегі, Францияның «En ville, sans ma voiture?» бағдарламасы. Францияның Қоршаған орта министрлігі мен 34 француз қаласы «En ville, sans ma voiture?» («Машинасыз қалада бір күн») шарасын ұйымдастырды. 1999 жылдың 1 желтоқсаны, Ұлыбритания. ETA ұйымының бірінші ұлттық Көліксіз күнді жоспарлауға қолдау көрсету (Ұлыбритания) ақпараттық материалдарын бөлісті. 1999 жылдың 19 қыркүйегі, Нидерланды. Нидерландыдағы алғашқы ұлттық Көліксіз жексенбі күні. 1999 жылдың 22 қыркүйегі, Еуропаның бірінші «Пилоттық күні». Сәрсенбі, 1999 жылдың 22 қыркүйегінде 66 француз қаласы «En ville, sans ma voiture?» шарасына қатысты (2-ші басылым), ал параллельдік түрде 92 итальян қаласы алғашқы итальяндық Ұлттық Көліксіз күнін, «In cittá senza la mia auto» ұйымдастырды. Женева кантоны да қатысты, кейіннен Еуропаның бірінші «Пилоттық күні» деп аталды, онда қатысушы барлық қалалар өз орталықтарында көліксіз аймақтарды белгіледі. 1999 жылдың 26 қыркүйегі, жексенбі. Бельгиядағы алғашқы КФД жарияланды. 1999 жылдың 1 желтоқсаны, Ұлыбритания. Мүдделі жеке тұлғалар мен топтардың консорциумы Ұлыбританияда КФД-ні ілгерілету үшін вебтегі алғашқы тәуелсіз ұлттық қолдау тобын құрды (тікелей сілтеме үшін сол жақ мәзірді қараңыз). 2000 жылдың 6 ақпаны, Италия. Қоршаған орта министрі Эдо Рончи Италиядағы төрт Көліксіз жексенбі күнінің біріншісін ашты, ол келесі төрт ай бойы айдың бірінші жексенбісінде өтеді. 2000 жылдың 24 ақпаны, Колумбияның Богота қаласы. «Богота шақыруы». Богота қаласы World Carfree Day Consortium ұйымдастырған «Sin mi carro en Bogotá» шарасын өткізіп, әлемдегі алғашқы ірі «Бейсенбі» КФД жобасын іске қосты және әлемнің қалған бөлігіне Богота шақыруын жолдады. 2000 жылдың 10–18 маусымы, Environmental Transport Association ұйымдастырған Ұлыбританияның жасыл көлік апталығы. 2000 жылдың 24–27 маусымы, Германияның Бремен қаласы. Бременде «Автомобильсіз қалалар» конференциясы. 2000 жылдың 21 қыркүйегі. Көліксіз әлем күні – алғашқы жаһандық көліксіз күн, Carbusters (қазіргі World Carfree Network) және Adbusters Media Foundation ұйымдастырды және ілгерілетуге көмектесті. 2000 жылдың 22 қыркүйегі. Еуропаның бірінші Көліксіз күні. Үкіметтік өкілдердің баяндамасында 760 еуропалық қала бірлесіп «Қала ішінде, машинасыз!» атты алғашқы пан-Еуропалық шараны өткізгені айтылды. Өсуге сенімділік артып, сұрақ белгісі енді леп белгісіне айналды. 2000 жылдың 14 қазаны. Қытай Халық Республикасының Сычуань провинциясының Чэнду қаласы елдегі алғашқы «Көліксіз күн» бастады. 2000 жылдың 29 қазаны. Богота әлемдегі алғашқы Көліксіз референдум өткізді (қолдаумен қабылданды). 2000 жылдың 1 қарашасы. The Commons және WC/FD Consortium ұйымдары Earth Day Network ұйымымен бірлесіп Earth Carfree Day бағдарламасын іске қосты. 2000 жылдың 23 қарашасы. Shed Your Car Day – Фримантл. Австралиядағы алғашқы КФД. 2001 жылдың 1 ақпаны. Богота 2001 жылғы ECFD жобасын екінші Dia sin Carro шарасымен бастады. 2001 жылдың көктемі. «Domeniche ecologiche 2001» – Италияның Қоршаған орта министрлігі бес демалыс күні бойы өткізілетін алғашқы экологиялық жексенбілік көліксіз бағдарламасын ұйымдастырды. 2001 жылдың 19 сәуірі. Алғашқы Earth Carfree Day. The Commons WC/FD бағдарламасы мен Earth Day Network ұйымдастырған бұл шараға әлемнің 300-ден астам тобы мен қаласы қатысты. 2001 жылдың қыркүйегі. Еуропаның екінші КФД және Көліксіз әлем күнінің екіншісі. 2001 жылдың 22 қыркүйегі. Торонто Солтүстік Америкадағы алғашқы ресми түрде Көліксіз күнді қабылдаған қала атанды. 2001 жылдың қарашасы. Біріккен Ұлттар Ұйымы The Commons ұйымымен хабарласып, бірлескен жоба ұсынды: Біріккен Ұлттар Ұйымының Көліксіз күндер бағдарламасы, ол...

The following chronology assembles some of the main events of the last decades, which together have gradually built on each other's accomplishments to leave us today with a movement that is only now beginning to get under way. There are a very large number of cities and events that are not covered here. 1956, Low Countries. The first car free Sundays in the Netherlands and Belgium because of the Suez crisis. Every Sunday from November 25 to January 20, 1957, were car free. 1958, New York City. Demonstrations of neighbors of the Washington Square Park area of New York City eventually block a proposed extension of Fifth Avenue, which would have eliminated this popular public park and social oasis. 1961, New York City. One of the ringleaders of the 1958 demonstration, Jane Jacobs, publishes The Death and Life of Great American Cities, Vintage Books, opening up the discussions of car restraint in cities. Autumn, 1968, Groningen, Netherlands. First neighborhood Woonerf. The goal of this at first entirely illegal project led by local residents is to claim back the street from cars and create safe space for people. 1972, Delft, Netherlands. First official Woonerf opens. 1973, Abbaye de Royaumont, France. The OECD Development Center and EcoPlan (The Commons) organize a 4 day international brainstorm on combining car restraint and non conventional or "in between" transit (paratransit) in Third World cities. 1973–1974; due to the oil crisis, Denmark had car free Sundays from 25 November 1973 to 10 February 1974. January–February 1974, Switzerland. Four car free Sundays were organized during the "Oil Crisis". 1981, East Germany (DDR). First German Car free Day took place. October 1988, Paris. "Cities without Cars?" program begins. International, unstructured, non bureaucratic, topic driven, long term cooperative program is launched by EcoPlan and the Commons. It later morphed into today's New Mobility Agenda. September 1991, New York City. First International Conference on Auto Free Cities. Organized by Transportation Alternatives. September 1992, Toronto. Second International Conference on Auto Free Cities. September 1992, San Francisco. Critical Mass. More or less anarchist, at least self organizing, group cranked up to take back the streets from cars. Fall 1992, Paris, France. First @ccess Forum opened in cooperation with ECTF on Internet. Carfree Day concept discussed and expanded on this international list. Fall 1992, Ottawa, Canada. Auto Free Ottawa Newsletter started. March 1994, Amsterdam. Car Free Cities Network launched by DG XI and Eurocities. 14 October 1994, Toledo, Spain. Thursday: Carfree Day Proposal, work plan and public call for international collaboration is presented at Spanish "Ciudades Accesibles" Congress. (Representatives of Car Free Cities and later Reykjavík, Bath and La Rochelle CFD projects all present.) 8 May 1996, Copenhagen. Copenhagen Declaration is issued by international meeting of European government groups. June 1996, Reykjavík, Iceland. Carfree Day is organized by local government and held in Iceland's capital city. 11 June 1996, Bath, the first British Carfree Day organised within the Environmental Transport Association's Green Transport Week. 17 June 1997, Weybridge, the world's first national Car Free Day inaugurated by the Environmental Transport Association in Britain. The ETA co ordinates the annual CFDs. 9 September 1997, La Rochelle, France. Journée sans voiture. Led by Mayor Michel Crépeau and Jacques Tallut, La Rochelle organize France's first real CFD. 21 October 1997, Paris. Thursday: Carfree Day proposal made to French Ministry of the Environment. Proposal from this Consortium made as part of the Common's "Smogbuster" package for fighting car related pollution and other problems in French cities. (The Ministry used this foundation to launch its own "En ville, sans ma voiture?" program one year later.) 26 October – 1 November 1997, Lyon, France. Towards Carfree Cities I conference. Organized by European Youth for Action and the Lyon based Régroupement pour une ville sans voiture. Carbusters Magazine & Resource Centre launched. Winter 1997, Amsterdam. Carfree Times published Volume 1, Number 1 (with no public support and made freely available). Winter, 1997, Paris. @World Carfree Day Consortium. This open NGO site is established by The Commons as part of their long term New Mobility program on the WWW to support Carfree Day organization and expert follow up in cities all over the world. 21 June 1998. Mobil Ohne Auto, Germany wide Car Free Mobility Day. 22 September 1998, "En ville, sans ma voiture? ", France. French Ministry of the Environment and 34 French cities organized "En ville, sans ma voiture?" ("A day in the city without my car?). 1 December 1999, Britain. First National ETA Carfree Planning support (UK) sharing information on planning for European Carfree Day in Britain
19 September 1999, Netherlands. First National Carfree Sunday in the Netherlands. 22 September 1999, First European "Pilot Day". On Wednesday, 22 September 1999, 66 French towns participate in "En ville, sans ma voiture ?" (2nd edition), while in parallel 92 Italian towns organize the first Italian National Carfree Day, "In cittá senza la mia auto". The Canton of Geneva also participates in what later was later called the first European "Pilot Day", wherein all the participating cities designated car free areas in their centers. Sunday, 26 September 1999. First Belgian CFD announced. 1 December 1999, Britain. Consortium of interested individuals and groups set up the first independent national support group on Web to promote CFDs in Britain (see menu to left for direct link)
Sunday, 6 February 2000, Italy. Environment Minister Edo Ronchi opens first of four successive Car Free Sundays in Italy, to take place on the first Sunday of the month for the next four months. 24 February 2000, Bogotá, Colombia. The Bogotá Challenge. The City of Bogotá organizes Sin mi carro en Bogotá in cooperation with the World Carfree Day Consortium, the world's first large scale "Thursday" CFD project, and launches its Bogotá Challenge to the rest of the world. 10–18 June 2000, British Green Transport Week organised by the Environmental Transport Association. 24–27 June 2000, Bremen, Germany. Car Free Cities conference in Bremen. 21 September 2000. World Carfree Day – first global carfree day, launched and promoted by Carbusters (now World Carfree Network) and Adbusters Media Foundation. 22 September 2000. First European Carfree Day. The government sponsors report that 760 European towns jointly organized the first pan European "In town, without my car!" day. Perhaps indicating growing confidence, the question mark has now become an exclamation point. 14 October 2000. Chengdu City of Sichuan Province, People's Republic of China, starts the first ever "Car Free Day" in that nation. 29 October 2000. Bogotá holds the world's first Car Free Referendum (which passes with flying colors). 1 November 2000. Earth Carfree Day program launched by the Commons and WC/FD Consortium in cooperation with Earth Day Network. 23 November 2000 Shed Your Car Day – Fremantle. First Australian CFD. 1 February 2001. Bogotá launches the first ECFD 2001 project with its second Dia sin Carro. Spring 2001. "Domeniche ecologiche 2001" – The Italian Ministry of the Environment organises the first Ecological Sundays car free program, running on five weekends. 19 April 2001. First Earth Carfree Day. More than 300 groups and cities around the world participate in this first ECFD organised by The Commons WC/FD program and Earth Day Network. September 2001. Second European CFD and second World Carfree Day. September 22, 2001. Toronto becomes the first North American city to officially host a Carfree Day. November 2001. United Nations contacts The Commons and proposed a joint world level project: the United Nations Carfree Days Programme, to be organized as a run up to the Johannesburg World Summit on Sustainable Development, demonstrating that this approach is one that can make a difference. 6–8 February 2002. First United National Regional Carfree Days Practicum organized for Latin America, in cooperation with and support of the third Carfree Day in Bogotá, Colombia. Practicum brings together a delegation of mayors from across the region to observe and exchange information on the CFD approach for their cities. 8–10 May 2002. Second UN Carfree Day Demonstration and Practicum for Regional Mayors took place in Fremantle, West Australia. 19 April 2002. First European Mobility Week launched by EC in Brussels. Planned as annual event in September as part of their "In town without my car!" program. 22 September 2002. Third World Carfree Day, promoted by Carbusters (now World Carfree Network) and Adbusters Media Foundation. 2002. Canadian Carfree Day Network established, and is active in a growing number of cities, including Toronto, Montreal, Ottawa and Winnipeg. April 2003. Towards Car Free Cities III, Prague, Czech Republic, organised by Carbusters (now World Carfree Network). September 2003. Montreal becomes the first Canadian city to hold a major downtown, weekday street closure for automobiles. September 2003, Camden, UK. Camden celebrates the first Travelwise Week building on Carfree Days celebrated every year since 2000. 22 September 2003. Fourth World Carfree Day, promoted by World Carfree Network and Adbusters Media Foundation. July 2004. Towards Car Free Cities IV, Humboldt University, Berlin, organised by World Carfree Network in partnership with Autofrei Wohnen, Autofrei Leben!, BUND (Friends of the Earth Germany), ITDP Europe, and other German organisations. 19 to 24 September 2004. Toronto's first New Mobility Week launched a public enquiry into new less car packages of policies and measures. 16–23 September 2004. European Mobility Week. 22 September 2004 "In town, without my car! ", organized by the European Commission and national partners. 22 September 2004. Fifth World Carfree Day, promoted by World Carfree Network and Adbusters Media Foundation. July 2005. Towards Car Free Cities V, Budapest, Hungary, organised by World Carfree Network and Clean Air Action Group, in partnership with Hungarian Traffic Club and Hungarian Young Greens. 22 September 2006. Car Free Day on Yonge Street and Yonge Dundas Square. The first downtown weekday street closure for automobiles in celebration of Toronto Car Free Day. 22 October 2007. Car Free Day in Jakarta, Indonesia, organized by Jakarta municipal government. The Car Free Day closed Jakarta's main avenues such as Jalan Thamrin and Jalan Sudirman from cars, and invited locals to have their sports and activities on the street. Since then, Car Free Day has become a weekly event in Jakarta, held on every Sunday. 22 October 2007. Car Free Day in Kaohsiung, Taiwan, organised by the Kaohsiung City Council. Thousands cycled from the Tower of Light to Singuang Ferry Wharf. All city public transportation service was made for free for a week from 22 to 28 September 2007. Kaohsiung has celebrated International Car Free Day since 2004. This year's slogan was 熄火愛地球, 高雄齊步走. A total of 1953 towns and cities participate from 38 countries around the world. 16–20 June 2008. Towards Carfree Cities Conference VIII in Portland, Oregon, organized by SHIFT. 21 September 2008. Annual Car Free Day in the Netherlands. At least 22 cities such as Nijmegen, Tilburg, Rotterdam, Arnhem, and Gouda are car free. 28 September 2008. Car Free Day at Wood Green High Road, London, UK. 29 September 2009. World Car Free Day celebrated in Washington, D. C., with free bike repairs, yoga classes and groups that encourage environmentally friendly lives. One such group was involved in petitioning avid car users to go car free for the first time. 22 September 2013 Kuala Lumpur had its first Car Free Morning Program in the heart of the city's Golden Triangle promoted by Datuk Naim Mohamad and the Mayor of City Hall Kuala Lumpur Dato Seri Ahmad Feisal. 17 November 2013 onwards. Raahgiri Day ('Raahgiri' being Hindi for 'Way of the road'), the first sustained car free day in India was launched in Gurgaon. Subsequently, Raahgiri days have been held in 70 cities in 18 states across India. 20 September 2014. First bike tourism Caracas 2014 in Caracas, Venezuela. A previous initiative to celebrate World Car Free Day. 27 September 2015, 'Paris sans Voiture' with city centre mostly free of cars and lower speed limit in other districts. 28 February 2016. First Car Free Sunday in the central business district to be celebrated with mass events in Singapore. 29 September 2016. Minneapolis, Minnesota, US, celebrates World Car Free Day. 21 September 2019, London, UK, closes more than 16 miles of central London roads as part of Car Free Day.

Әсері

"Вашингтон пост" газетінің хабарлауынша, бұл шара "жаппай көліктерді, велосипедпен және жаяу жүруді жақсартуға, сондай-ақ жұмыс орындары үйге жақын және сауда орындары жаяу арақашықтықта болатын қамытарлықтарды дамытуға" бағытталған. Бұл шаралар туралы ақпарат кеңінен таралғанымен, оларды ұйымдастыру қиындықтарға толы (мүмкін, қабылдаушы қаланың көлік жүйесін түбегейлі өзгерту қажет болар) және тіпті он жыл өткен соң да осы тәсілдің пайдалылығына қатысты күмәндер сақталуда. Сәтті іске асыру үшін халықтың кең қолдауы мен өзгеріске деген белсенділігі қажет. Сарапшылардың мәліметінше, 2005 жылы әлемнің мыңнан астам қаласында "Күндер" өткізілді.

Қарым-қатынас ұғымдары

Израильде ресми түрде ұйымдастырылған Көліксіз күн болмаса да, жыл сайын Йом Кипур күнін тойлау үшін 24 сағаттан астам уақытқа көлік қозғалысы тоқтатылады (шұғыл көліктерден басқа). Бұл автомобильдер мен қоғамдық көліктерді (автобустар, пойыздар, таксилер, ұшақтар және т.б.) қоса, барлық моторлы көлік құралдарын қамтиды. Хилони ағымының және басқа діндердің велосипедшілері осы мүмкіндікті пайдаланып, жолдар (діни аудандардан басқа) іс жүзінде жаяуларға арналған алаң мен велосипед жолдарына айналады. Израильдегі ауаның ластануы, азот оксидтері арқылы өлшенгенде, сол күні 99 пайызға төмендеді.