Кіріспе
"Сенім туралы дәрістер" – соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының діни мәтіні. Бұл, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің ілімі мен теологиясы туралы жеті дәрістен тұратын жиынтық. Алғаш рет 1835 жылғы канондық Ұстанымдар мен өсиеттер (ҰӨ) басылымының ілім бөлігі ретінде жарияланған, бірақ кейіннен осы еңбектерден сенімнің екі басты тармағы да алып тастады. Дәрістерді Жозеф Смит 1834-1835 жылдарының қысқы айларында Огайо штатының Киртленд қаласында "Пайғамбарлар мектебі" деп аталатын курста ақсақалдар тобына оқыған.
"Lectures on Faith" is a set of seven lectures on the doctrine and theology of the Church of Jesus Christ of Latter Day Saints, first published as the doctrine portion of the 1835 edition of the canonical Doctrine and Covenants (D&C), but later removed from that work by both major branches of the faith. The lectures were originally presented by Joseph Smith to a group of elders in a course known as the "School of the Prophets" in the early winter of 1834–35 in Kirtland, Ohio.
Авторлығы
Лекциялардың авторлығы нақты белгісіз болғанымен, зерттеулер көрсеткендей, нақты мәтінінің көп бөлігі Сидни Ригдонға тиесілі, ал Смит және басқалар да маңызды үлес қосып, мақұлдаған. Смит 1834 жылдың қараша айында оларды жазуға және 1835 жылдың қаңтарында жариялануға дайындыққа қатысты. Әр лекцияның бастапқы атауы "Иман туралы" болды. Тек 1876 жылы, Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) Он екі елшілер кворумынан шыққан шіркеу тарихшысы Орсон Пратт редакциялаған Д&С басылымында, атау "Иман туралы лекциялар" деп берілді. Ең әйгілі цитатасы: "Барлық нәрсені құрбан етуді талап етпейтін діннің өмір мен құтқарылуға қажетті сенімді тудыруға жеткілікті күші болмайды".
1-лекция
Иман адамның дүниелік және рухани мәселелердегі барлық тырысқандықтарының бастауы болып табылады және ол адамның да, Алланың да күшінің көзі.
2-лекция
Адамзат отбасының Құдай туралы білімі, Адамның күнәға батқанға дейін Құдаймен болған әрекеттесуімен басталды. Бұл білім күнәға батқаннан кейін де сақталды және Адамның ұрпақтары арасында адамдардың куәлігі арқылы таратылды. Адамнан бері адамдар Құдай туралы білу үшін адам куәлігіне сүйенуге мәжбүр болғанымен, Құдай ізгі ниетпен дұға ететін және Оған қызмет ететін адамдарға (Адамға көрсеткені сияқты) Өзін тікелей ашуы мүмкін.
4-лекция
Киелі кітаптан адам Құдайдың мынадай қасиеттері бар екенін біле алады: білім, иман (ол Оның күші), әділдік, сот, мейірім және шындық. Адамзаттың жемісті имандылықты қолдануы үшін әрбір қасиеттің неге қажеттігі түсіндіріледі.
6-шы дәріс
Мәңгілік өмірге қол жеткізу үшін, адамның өмірі Құдайдың құдіретіне сай болуы қажет. Барлық нәрсені құрбан етуді талап етпейтін діннің, өмір мен құтқарылуға қажетті сенімді дамытуға күші жетпейді. Барлық нәрсені құрбан етпегендер, өмірлері Құдайға ұнайтынын біле алмайды, демек Құдайдың Патшалығында Мәсіхпен бірге мұрагер болуға кедергі келтіретін сынақтарды жеңуге қажетті сенімге ие бола алмайды.
7-лекция
Иманды өркендету арқылы адам Құдайға жақындайды, ал иманның толықтығында Құдайға ұқсас болады. Иман арқылы Құдай туралы білімге ие болады, осы білім арқылы өмір мен құдайлыққа қатысты барлық нәрсені алуға болады.
Соңғы күндердің қасиеттілері канонының бөлігі ретінде мәртебесі
Бұл дәрістер 1835 жылы «Дін» бөлімінде «Дін және соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің келісімдері: Құдайдың аяндарынан мұқият таңдап алынған» деп аталатын жинақта жарияланды. Бұл жинаққа арналған баяндамаларды 1834 жылдың 24 қыркүйегінде шіркеудің бас жиналысында тағайындалған комитет іріктеді. Жозеф Смит, Оливер Каудери, Сидни Ригдон және Фредерик Г. Уильямстан тұратын Президиумдық Ақсақалдар комитеті баяндамалардың «құтқарылудың маңызды ілімін қамтығандықтан» енгізілгенін және баяндамалардың, сондай-ақ одан кейінгі шіркеу ережелері «біздің сеніміміз және осы қоғамның сенімдері мен қағидаларына адал ниетпен сенеміз» деп мәлімдеді. Сондықтан шіркеу басшылары 1835 жылдың 17 тамызында комитет құрастырған жинақты «олардың сенімінің ілімдері мен келісімдері» ретінде бірауыздан қабылдады. Кейбір соңғы күнгі қасиеттілер тармақтары кейіннен Д&К-ден дәрістерді алып тастады. Лекциялар 1897 жылы Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің қайта ұйымдастырылған нұсқасынан алынып тасталды, бірақ бұл деноминация 1952 жылы лекцияларды жеке томда жариялай бастады. ЛДС шіркеуі 1921 жылғы басылымнан лекцияларды алып тастады, оның себебі лекциялар «теологиялық дәрістер немесе сабақтардан басқаша қабылданған немесе шіркеуге ұсынылмаған» екендігін түсіндірді. Бұл түпнұсқа Д&К-нің қалған беттеріне қайшы келеді, олар дерлік барлық соңғы күнгі қасиеттілер деноминацияларымен шіркеуге арнайы берілген құдайлық аян ретінде ресми түрде мойындалады. Мормон жақтастары Лекциялардың ЛДС шіркеуінің кітаптарынан алынуын түсіндіру үшін бірнеше себептер келтіреді. Дін елшісі Джозеф Филдинг Смит айтқандай, себептері:
"(а) Пайғамбар Жозеф Смит оларды аян ретінде қабылдамады. "(б) Олар сенім тақырыбына қатысты нұсқаулар. Олар осы принципті түсіндіреді, бірақ ілім емес. "(в) Олар Құдай туралы ілімдерін толыққанды түсіндірмейді. Дін туралы толыққанды нұсқаулар «Дін және Келісімдер» кітабының 1876 жылғы және одан кейінгі барлық басылымдарының 130-шы бөлімінде берілген. "(г) Джеймс Э. Талмидж, төраға және осы мәселенің алынып тастауға жауапты комитет мүшелері, осы маңызды сенім туралы жаңсақтық пен дау-дамайды болдырмау үшін оларды Дін және Келісімдерді құрайтын өсиеттермен немесе аяндармен бірге жарияламаған дұрыс деп ойлады". Бригам Янг университетінің профессоры Томас Г. Александр Sunstone журналында былай деп жазды:
«Дін және Келісімдерді қайта қарау» 1921 жылдың шілде және тамыз айларында жалғасты, ал шіркеу жаңа басылымды 1921 жылдың соңында басып шығарды. Комитет «Иман туралы дәрістерді» «1834-35 жылдың қысында Огайо штатының Киртленд қаласында өткізілген Ақсақалдар мектебінде қолдануға дайындалған сабақтар болғандықтан, бірақ олар шіркеуге теологиялық дәрістерден басқаша ұсынылмаған және қабылданбаған» деген негізде өшіруді ұсынды. Комитет осы тұжырымға қалай келгені белгісіз. 1835 жылдың сәуір айында өткен шіркеудің бас конференциясы «Келісімдер мен өсиеттер» деп аталатын бөлігін ғана емес, бүкіл томды, оның ішінде Лекцияларды да, шіркеу мүшелері үшін өкілетті және міндетті деп қабылдады. Алайда 1916 жылы Құдайдылық туралы қайта құрылған ілімге негізделген түсіндірмелік экзегезис Лекциялардың орнын басып, олардың маңыздылығын жойды. Басқа түсіндірушілер лекциялардың 1835 жылы ресми шіркеу ілімін білдіргенін, бірақ 1897 немесе 1921 жылы, бұл жұмыс негізгі соңғы күнгі қасиеттілер тармақтарымен заңсыз деп жарияланған кезде, Құдайдылық туралы ілім өзгергенін және лекциялар енді қабылданған ілімдерге сәйкес келмейтінін болжайды. Мысалы, 5-лекцияның 2-параграфы Әкені «рухани тұлға, даңқ пен құдірет» деп анықтайды, ал Д&К 130-бөлімінің 22-аятында «Әкенің адам сияқты ет пен сүйектері бар» делінген. Сонымен қатар, Әке мен Ұлдың бірдей ойы бар, «оның ойы – Киелі Рух» (5-лекция, 2-параграф). Киелі Рух 2-параграфтың басында анықталғандай тұлға емес: «Барлық нәрсеге билік ететін екі тұлға бар. Олар – Әке мен Ұлы». Бұл «Дін және Келісімдер» кітабының 130-шы бөлімімен салыстырғанда түсініксіздік тудыруы мүмкін: «Киелі Рухтың ет пен сүйекті денесі жоқ, бірақ ол Рухтың тұлғасы». 130-бөлім 1876 жылғы басылымға қосылды, сондықтан ол «Лекциялармен» бірге болды. 1972 жылы Брюс Р. Макконки, сол кездегі ЛДС шіркеуінің Жетідеуішінің бірінші кеңесінің мүшесі, лекцияларды былай бағалады:
«Менің ойымша, бұл қазіргі уақытта ағылшын тіліндегі ең толыққанды, шабыттанған мәлімдеме – Құдай қандай екенін анықтайтын, түсіндіретін, жариялайтын және куәлік беретін мәлімдеме. Ол Киелі Рухтың күшімен, шабыттың күшімен жазылған. Бұл, шын мәнінде, мәңгілік кітап – ол рас».
"(a) They were not received as revelations by the prophet Joseph Smith. "(b) They are instructions relative to the general subject of faith. They are explanations of this principle but not doctrine. "(c) They are not complete as to their teachings regarding the Godhead. More complete instructions on the point of doctrine are given in section 130 of the 1876 and all subsequent editions of the Doctrine and Covenants. "(d) It was thought by James E. Talmage, chairman, and other members of the committee who were responsible for their omission that to avoid confusion and contention on this vital point of belief, it would be better not to have them bound in the same volume as the commandments or revelations which make up the Doctrine and Covenants." Brigham Young University's Thomas G. Alexander has stated in a Sunstone article:
Revision [of the Doctrine and Covenants] continued through July and August 1921, and the Church printed the new edition in late 1921. The committee proposed to delete the 'Lectures on Faith' on the grounds that they were 'lessons prepared for use in the School of the Elders, conducted in Kirtland, Ohio, during the winter of 1834 35; but they were never presented to nor accepted by the Church as being otherwise than theological lectures or lessons.' How the committee came to this conclusion is uncertain. The general conference of the Church in April 1835 had accepted the entire volume, including the Lectures, not simply the portion entitled 'Covenants and Commandments,' as authoritative and binding upon Church members. What seems certain, however, is that the interpretive exegesis of 1916 based upon the reconstructed doctrine of the Godhead had superseded the Lectures. Other commentators have theorized that the lectures represented official church doctrine in 1835, but that by 1897 or 1921, when the work was decanonized by the major Latter Day Saint denominations, the doctrine concerning the Godhead had changed, and the lectures were no longer generally consistent with accepted doctrines. For instance, in Lecture 5, paragraph 2, it defines the Father as a "personage of spirit, glory and power," whereas in section 130 of the D&C, verse 22 states that "the Father has a body of flesh and bones as tangible as man's." In addition, the Father and Son are said to possess the same mind, "which mind is the Holy Spirit" (Lecture 5, paragraph 2). The Holy Spirit is not a personage, as defined at the beginning of paragraph 2: "There are two personages who constitute the great, matchless, governing and supreme power over all things They are the Father and Son." This could cause confusion when compared with section 130 of the Doctrine and Covenants: "The Holy Ghost has not a body of flesh and bones, but is a personage of Spirit." Section 130 was added in the 1876 edition and hence co existed with the Lectures on Faith. In 1972, Bruce R. McConkie, then a member of the LDS Church's First Council of the Seventy, praised the lectures as follows:
"In my judgment, it is the most comprehensive, inspired utterance that now exists in the English language—that exists in one place defining, interpreting, expounding, announcing, and testifying what kind of being God is. It was written by the power of the Holy Ghost, by the spirit of inspiration. It is, in effect, eternal scripture; it is true."