Кіріспе

Лондон қаласындағы көше

Истчип – Лондонның орталық бөлігіндегі көше, ол Ұлы Тауэр көшесінің батысқа қарайғы жалғасы болып, Монумент қиылысына дейін созылады. Оның аты "cheap" – көне ағылшын тіліндегі "базар" деген сөзден шыққан, ал "East" префиксі оны тағы бір бұрынғы базар көшесі – Уэстчиптен (Westcheap) ажыратады, ол қазір Чипсайд (Cheapside) деп аталады. Орта ғасырларда Истчип Лондон қаласындағы маңызды ет базары болған, көшенің екі жағында ет сатушылардың дүкендері орналасқан. Бұл көше сонымен қатар Уильям Шекспирдің "Генрих IV, 1-бөлім" және "Генрих IV, 2-бөлім" пьесаларында суреттелген Фалстафтың "Қабан Басы" (Boar's Head) тавернасының бұрынғы орны ретінде де танымал.

Тарих

Истчиптің тарихы англосаксон дәуірінен басталады. Бұл атау алғаш рет 1035–1040 жылдары билік еткен король Харольд І тұсында Лондонда ақша соққан Эдвольд жасаған ағылшын-саксон тиынында кездеседі (1035–1037 жылдар аралығында). Тиынның монеталық белгісінде "EADǷOLD ONESTCEPLV" деп жазылған, бұл "Eadwold on Estcep Lu[ndene]", яғни "Эдвольд, Истчипте, Лондонда" деп түсіндіріледі. Бұл – англосаксон тиындарының үстіндегі көше атауының ең алғашқы белгілі мысалы. Қазіргі Истчиптің батыс жағы Монумент қиылысынан басталады, онда Грейсчерч көшесі, Каннон көшесі және Кинг-Уильям көшесі Монумент метро станциясы тұсында бірігеді. Ол шығысқа қарай Ұлы Тауэр көшесіне дейін созылады. Көше Бридж қалалық округінің құрамында орналасқан. Бұрын көше батысқа қарай Ұлы Истчип деп аталатын бөлікке дейін жеткен, бірақ 19 ғасырдың басында Лондон көпіріне жаңа қол жеткізу үшін Кинг-Уильям көшесі салынғанда бұл бөлік алынып тасталған. Жолдың Ұлы Истчип бөлігінде орналасқан Фальстаффтың әйгілі тавернасы осы кезде бұзылған. Ескі шығыс бөлігі және қазіргі Истчип Кіші Истчип деп аталған. Истчиптің алынып тасталған батыс бөлігі Сент-Клемент Истчип шіркеуінің атында сақталған, ол атына қарамастан Кинг-Уильям көшесінің солтүстігінде және қазіргі Истчиптің батысында орналасқан. Истчип 2012 жылғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарының марафон жолының бір бөлігі болды. Әйелдер марафоны 5 тамызда, ал ерлер марафоны 12 тамызда өтті. Паралимпиада марафоны 9 қыркүйекте өткізілді.

Белгілі құрылыстар

Истчиптің солтүстік жағында, Род-лейн бұрышында Санкт-Маргарет Паттенс шіркеуі орналасқан. Тауэрдің жанындағы Барлық қасиеттілер шіркеуі Истчиптен және Ұлы Тауэр көшесінен шығысқа қарай көрінеді. Оңтүстік жағында, Ловат Лейнге бұрылатын жолда, Хиллдегі Сент-Мэри шіркеуі орналасқан. Сонымен қатар оңтүстік жағында Ботольф-лейн көшесі бар, онда Кристофер Рен салған Сент-Джордж шіркеуі 1904 жылға дейін тұрды, содан кейін бұзылды. Ботольф-лейннің батысында Пудинг-лейн орналасқан, осы жерде Лондонның Ұлы өрті басталды. 16 Eastcheap мекенжайында Citibank-тің Монумент бөлімшесі орналасқан; бұл жерде экономист Томас Мун крещениеден өтті, бірақ ғимарат кейін Ұлы өрт кезінде қирады. Оның орнына шетелдік саудагерлер тауарларын өлшеуге міндетті болған Патшаның таразы үйі салынды, бірақ заң қатаң түрде орындалмады. 1695 жылы ол диссиденттерге арналған шағын ғимаратқа айналды. 1834 жылы олар Истчиптің батыс жағындағы Фиш-стрит-Хиллдегі үлкен үй-жайға көшіп, қазіргі Монумент метро станциясының кіреберісі орналасқан жерге орналасты. 1891 жылы Альфред Уотерхаус герцог көшесінде тағы бір таразы үйі-шіркеуін салды. Ғимараттың сұлулығы соншалық, жақын орналасқан Роберт көшесі оның құрметіне Вейхаус көшесі деп аталды. Қазу жұмыстары кезінде іргетаста римдік шеберліктің іздері бар тастар табылды, сондай-ақ Сами тоқыма бұйымдары да кездесті. 23 Eastcheap мекенжайындағы Jamies және 13 Philpot Lane-дегі Cafe Nero арасындағы бұрыштың Philpot Lane жағында Лондонның ең кішкентай мүсіні орналасқан – "Philpot Lane тышқандары", "Ірім жеп жатқан екі тышқан" немесе "Тышқандар мен қабықтар", екі тышқан ірімнің бір бөлігі үшін (немесе екі қабық үшін) таласып жатыр. Мүсіннің нақты шығу тегі белгісіз, бірақ басты теория бойынша, 1677 жылы аяқталған Лондонның Ұлы өртіне арналған монументтің құрылысында немесе 23 Eastcheap-тың өзінде, дәмдеуіш саудагерлері Хант пен Кромбидің кеңсесінде жұмыс істеген екі құрылысшы болған. Олар биік тіреуде түскі ас ішіп отырғанда, біреуінің ірімдік сэндвичінің көбі желінгенін байқап, екіншісін айыптаған, бірақ ол кінәсін жоққа шығарған, содан кейін олар төбелесіп, сыртқа құлап қайтыс болған. Кейін басқа жұмысшылар тышқандар сэндвичті ұрлап кеткенін анықтаған, содан кейін олар трагедияны еске алу үшін мүсін жасауды шешкен. Тағы екі теория бар: жақын маңдағы саудагерге Азия патшасы Ричард Уитингтонның мысығын тышқандарды қуу үшін әкелу үшін үлкен ақша төлеген, немесе жас жұмысшы ешқандай төлемсіз жұмыстан шығарылып, бұрынғы басшыларын мысықтар ретінде бейнелеу арқылы кек қайтаруға шешім қабылдаған. Тағы бір теория бойынша, осы жерде алғаш рет Қара өлім (тышқандар/сыңарлар арқылы тараған) анықталған. Тағы бір теория бойынша, бұл құрылысшының белгісі, өйткені бұрын Лондон қаласында тышқандар бейнеленген басқа да ғимараттар болған. 33-35 Eastcheap ғимараты Викториялық готикалық сәулет өнерінің көрнекті үлгісі болып табылады.