Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вале, Швейцария
Place in Valais, Switzerland
Жермат () – Швейцарияның Вале кантонының неміс тілді бөлігіндегі Висп ауданының муниципалитеті. Жыл бойына шамамен 5800 адам тұрады және Швейцария Федералдық Статистикалық кеңсесі (ФСК) тарапынан қала ретінде жіктеледі. Ол Маттертальдың жоғарғы жағында, Швейцарияның ең биік шыңдарының етегінде, теңіз деңгейінен метр биіктікте орналасқан. Италиямен шектесетін Феодул жотасынан шамамен километр қашықтықта жатыр. Жермат – неміс тілді аймақтың ең оңтүстік коммунасы. Жермат Швейцария Альпының тау шаңғысы мен альпинизм курорты ретінде әйгілі. 19 ғасырдың ортасына дейін ол негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қауымдастық болды; 1865 жылы Маттерхорнға жасалған алғашқы және трагикалық шабуылдан кейін ауылды қоршаған тауларға үлкен қызығушылық туды, нәтижесінде көптеген туристік нысандар салынды. Жыл бойы халық саны шамамен 5800 адамды құрайды, бірақ кез келген уақытта Жерматта одан әлдеқайда көп туристер болуы мүмкін. Жергілікті экономиканың көп бөлігі туризмге негізделген, қаладағы жұмыс орындарының шамамен жартысы қонақүйлерде және мейрамханаларда орналасқан. Аоста аңғарының роман тілінде сөйлейтін халқы және Вале кантонының (Валаис) роман тілінде сөйлейтін бөлігі 1860 жылға дейін осы атауды Праборн немесе Праборнь түрінде қолданған. Праборннан Жерматқа ауысу себебі роман тілінде сөйлейтін халықтың неміс тілінде сөйлейтін колониямен біртіндеп алмастырылуына байланысты.
Zermatt (, ) is a municipality in the district of Visp in the German speaking section of the canton of Valais in Switzerland. It has a year round population of about 5,800 and is classified as a town by the Swiss Federal Statistical Office (FSO). It lies at the upper end of Mattertal at an elevation of , at the foot of Switzerland's highest peaks. It lies about from the over high Theodul Pass bordering Italy. Zermatt is the southernmost commune of the German Sprachraum. Zermatt is famed as a mountaineering and ski resort of the Swiss Alps. Until the mid 19th century, it was predominantly an agricultural community; the first and tragic ascent of the Matterhorn in 1865 was followed by a rush on the mountains surrounding the village, leading to the construction of many tourist facilities. The year round population is , though there may be several times as many tourists in Zermatt at any one time. Much of the local economy is based on tourism, with about half of the jobs in town in hotels or restaurants The Romand speaking people from the Aosta Valley and from the Romand speaking part of canton Wallis (Valais) used this name until about 1860 in the form of Praborne, or Praborgne. The reason of this change from Praborno to Zermatt is attributed to the gradual replacement of the Romance speaking people by German speaking colony.
География
Зермат қаласы Матер аңғарының оңтүстік шетінде орналасқан. Зерматты Пенин Альптарының биік таулары, соның ішінде Монте-Роза (оның ең биік шыңы – Дуфурспиц), Швейцарияның теңіз деңгейінен ең биік шыңы толығымен қоршап тұр. Дом, Лискамм, Вайсхорн және Маттерхорн – алғашқы төрт мыңдықтар. Алпыс төрт мыңдықтардың көпшілігі Зерматтың маңында немесе көршілес аңғарларда орналасқан. Зерматты аңғардың негізгі өзені – Матер Виспа кесіп өтеді, ол ең биік шыңдардың табанындағы мұздықтардан бастау алады: Монте-Роза маңындағы шығыстағы Горнер мұздығы және Дент-д’Херен мен Дент-Бланш арасындағы батыстағы Змутт мұздығы. Зермат қаласы тығыз орналасқан, бірақ географиялық тұрғыдан шағын. Матер Виспаның жағалауымен өтетін үш негізгі көше және көптеген қиылысқан көшелер бар, әсіресе станция мен шіркеудің маңында, ол Зерматтың орталығын құрайды. Жалпы, кез келген жерге жаяу отыз минуттан аспайды. Зерматтың ішінде бірнеше "қиылыс" бар. Бір кездері жеке ауыл болған Винкельматтен/Моос оңтүстік жағындағы төбеде орналасқан. Штайнматтен негізгі өзеннің шығыс жағалауында орналасқан. Көптеген ауылдар Зерматтан жоғары аңғарларда орналасқан, бірақ олар әдетте жыл бойы тұрғын халыққа ие емес. Зум-Зе Зерматтың оңтүстігінде, Горнер шатқалының батыс жағалауында, Фуридің жанында орналасқан, онда кабельдік жол станциясы бар. Змутт аңғарының батысында (Зерматтан батысқа қарай) Змутт ауылы орналасқан, Змуттбах шағын өзенінен солтүстікке қарай. Финдельн Финдельбах шағын өзенінің үстіндегі шығыс аңғарда орналасқан. Ол Суннегга станциясынан төмен орналасқан. Горнергратбан теміржол станциясының жанында орналасқан Риффелап – шіркеуі бар ең биік ауылдардың бірі. Зерматтың ауданы (2004/09 жылғы мәліметтер бойынша) . Осы ауданның шамамен 9,4%-ы ауыл шаруашылығына пайдаланылады, ал 4,6%-ы орманды. Қалған жердің 0,8%-ы құрылыстарға (ғимараттар немесе жолдар) және 85,2%-ы өнімсіз жерлерге жатады. Соңғы екі онжылдық ішінде (1979/85 – 2004/09) құрылыс алаңы ұлғайды, ал ауыл шаруашылығы жері азайды.
The town of Zermatt lies at the southern end of the Matter Valley (German: Mattertal), which is one of the lateral branches of the grand Valley of the Rhône. Zermatt is almost completely surrounded by the high mountains of the Pennine Alps including Monte Rosa (specifically its tallest peak, named Dufourspitze), Switzerland's highest peak at above sea level. It is followed by the Dom , Liskamm , Weisshorn and the Matterhorn Most of the Alpine four thousanders are located around Zermatt or in the neighbouring valleys. Zermatt is traversed by the main river of the valley: the Matter Vispa, which rises at the glaciers at the feet of the highest peaks: the Gorner Glacier on the east side near Monte Rosa and the Zmutt Glacier on the west side between Dent d'Hérens and Dent Blanche. The town of Zermatt, while dense, is geographically small. There are three main streets which run along the banks of the Matter Vispa, and numerous cross streets, especially around the station and the church which forms the centre of Zermatt. In general anything is at most a thirty minute walk away. There are several "suburbs" within Zermatt. Winkelmatten/Moos, which was once a separate hamlet, lies on a hill on the southern side. Steinmatten is located on the eastern bank of the main river. Many hamlets are located in the valleys above Zermatt, however they are not usually inhabited all year round. Zum See lies south of Zermatt on the west bank of the Gorner gorge, near Furi where a cable car station is located On the side of Zmutt valley (west of Zermatt) lies the hamlet of Zmutt , north of the creek Zmuttbach. Findeln is located in the eastern valley above the creek Findelbach. It lies below the Sunnegga station Located near a train station of the Gornergratbahn, Riffelalp is one of the highest hamlets with a chapel. Zermatt had an area, (as of the 2004/09 survey) of Of this area, about 9.4% is used for agricultural purposes, while 4.6% is forested. Of the rest of the land, 0.8% is settled (buildings or roads) and 85.2% is unproductive land. Over the past two decades (1979/85 2004/09) the amount of land that is settled has increased by and the agricultural land has decreased by .
Климат
Зерматтың субарктикалық климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfc). Зерматта жаз салқын, күндері қоңыл, түндері суық, ал қыста суық және қарлы болады, орташа температура нөлге жуық және жылдық қар жаууы орташа деңгейде.
Zermatt has a subarctic climate (Köppen climate classification: Dfc). Summertime is cool in Zermatt, with mild days and cool nights, while winter is cold and snowy, with highs around freezing and annual snowfall averaging .
Туризм
Ауылды 19 ғасырдың ортасында британдық альпинистер, әсіресе Эдвард Уимпер "жариялады", оның Матерхорн шыңына көтерілуі ауылды әйгілі етті. Матерхорн альпілік таулардың соңғыларының бірі болды (1865 жылы), ал шыңға жеткен алғашқы экспедиция трагикалық аяқталды, 7 альпинисттің тек 3-і ғана түсу кезінде аман қалды. Оқиға Матерхорн мұражайында баяндалады. Зермат тауларға саяхаттардың бастапқы нүктесі болып табылады, соның ішінде Франциядағы Шамониге және Patrouille des Glaciers-ге апаратын Haute Route. Қыста шаңғышыларды, ал жазда жаяу жүргіншілерді канат жолдары мен кресло-лифттер тасымалдайды; ең биік канат жолы Брейторн мен Матерхорн арасындағы қыратта орналасқан Кляйн Маттерхорнға жетеді, онда барлық бағытта кең көрініс ашылады. Италияға Cervinia канат жолы станциясы арқылы өтуге болады. Горнергратқа дейін жүретін тісті рельстік темір жол (Горнерграттбан, Еуропадағы ең биік ашық ауадағы темір жол) сонымен қатар Зерматта Glacier Express темір жол қызметінің батыс терминалы болып табылады, ол Санкт-Морицке және MGB (Matterhorn Gotthard Bahn) байланысады. Зермат басқа он бір қаламен бірге Альптердің үздіктері қауымдастығының мүшесі.
The village was "discovered" by mid nineteenth century British mountaineers, most notably Edward Whymper, whose summit of the Matterhorn made the village famous. The Matterhorn was one of the last alpine mountains to be summitted (in 1865), and the first expedition that reached the top ended dramatically with only 3 of the 7 climbers surviving the descent. The story is related in the Matterhorn Museum. Zermatt is a starting point for hikes into the mountains, including the Haute Route that leads to Chamonix in France and the Patrouille des Glaciers. Cable cars and chair lifts carry skiers in the winter and hikers in the summer; the highest of them leads to the Klein Matterhorn at , a peak on the ridge between Breithorn and Matterhorn that offers extensive views in all directions. It is possible to cross into Italy via the Cervinia cable car station. A rack railway line (the Gornergratbahn, the highest open air railway in Europe) runs up to the summit of the Gornergrat at Zermatt is also the western terminus for the Glacier Express rail service connecting to St. Moritz and the MGB (Matterhorn Gotthard Bahn). Together with eleven other towns Zermatt is a member of the community Best of the Alps.
Көлік
Матерхорн тауының көрінісін бұзатын ауаның ластануын болдырмау үшін, қаланың барлық аумағында жану қозғалтқыштары бар көліктерге тыйым салынған. Зерматтағы көлік құралдарының басым бөлігі аккумулятормен жұмыс істейді және дерлік дыбыссыз. Жергілікті сауда үшін электрлік көліктерге рұқсат беріледі. Кантондық полиция тұрғындарға қаланың солтүстік шетінде көлік жүргізуге және тұрақтап қоюға, сондай-ақ құрылыс машиналарын сияқты жану қозғалтқыштары бар көліктерді қалаға әкелуге рұқсат беретін арнайы рұқсаттар бере алады. Тез жәрдем және коммуналдық қызметтерге жататын көліктер (өрт сөндіру машиналары, жедел жәрдем, полиция және т.б.) көбінесе жану қозғалтқыштарымен жұмыс істейді, бірақ олардың кейбіреулері электрмен жұмыс істейді (қоқыс тасымалдау машиналары және т.б.). Зермат ішіндегі жолаушылар көлігіне қонақүйлер ұсынатын шағын электр шаттлдары (қонақтарды негізгі теміржол станциясынан немесе қала сыртындағы такси аялдамасынан қонақүйге жеткізу үшін), төрт ірі Зермат отбасылары басқаратын «электро» таксилер және екі бағыт бойынша қызмет ететін «электро» автобустар жатады: бірі – негізгі қонақүйлер мен шаңғы трассаларының станциялары арасында, екіншісі – сол бағытты ұстана отырып, сонымен қатар Винкельматтен ауылдық аймағына да қызмет көрсетеді. Атпен жүретін кареталар да бар, олардың кейбіреулерін қонақүйлер пайдаланады, ал қалғандарын жалдауға болады. Көптеген туристер Таш қаласынан (Зермат шаттлы) теміржолмен Зерматқа жетеді. Висп пен Бриг қалаларынан да Зерматқа пойыздар қатынайды, бұл қалалар Швейцарияның негізгі теміржол желісінде орналасқан. Қалада сонымен қатар вертолет алаңы (ICAO: LSEZ) және Air Zermatt атты жергілікті вертолет операторы бар, ол альпілік құтқару қызметтерін де ұсынады. 2007 жылы жергілікті көлік желісін дамыту мүмкіндіктерін бағалау үшін жобалық топ құрылды (өйткені «электро» автобустардың сыйымдылығы жеткіліксіз болды). Бұл зерттеудің нәтижелері Zermatt Inside журналының 2007 жылғы желтоқсан санында жарияланды. Қарастырылған алты нұсқа: тау-кен астындағы пойыз, фуникулер, метро, жылжымалы жолдар, гондола және қосымша «электро» автобустар. 2019 жылы Матерхорн тауының суретін түсіруге ең танымал орындардың бірі – Кирхбрюккеге қолжетімділікті жақсарту жұмыстары басталды. Көру аймағы кеңейтіліп, туристерді жолдан және электрлік көліктерден алшақтату жоспарлануда. Жоба 2019 жылдың күзінде аяқталуы тиіс. Зерматқа халықаралық рейстермен келетін туристер үшін Швейцариядағы ең жақын әуежайлар: Сион әуежайы (SIR) (курорттан 85 км қашықтықта), Цюрих әуежайы (ZRH) (шамамен 250 км қашықтықта) және Женева әуежайы (GVA) (сондай-ақ 250 км қашықтықта). Италиядағы жақын орналасқан әуежайлар: Милан Мальпенса (MXP) (Зерматтан 180 км қашықтықта) және Милан Линате (LIN) (шамамен 255 км қашықтықта). Цюрих, Женева және Милан Мальпенса әуежайлары халықаралық рейстермен келетін туристерді қарсы алуға ең жақсы дайындалған және ең үлкен әуежайлар болып табылады.
To prevent air pollution that could obscure the town's view of the Matterhorn, the entire town is a combustion engine car free zone. Almost all vehicles in Zermatt are battery driven and almost completely silent. Electric vehicles are allowed for local commerce. The Cantonal police can issue a permit which allows residents to drive and park at the northern outskirts and for the permission to bring combustion engine vehicles in to the town such as construction vehicles. Emergency and municipal vehicles, (fire trucks, ambulances, police etc.) generally use combustion engines, although even some of these are non combustion (garbage trucks, etc.). Passenger vehicles operating within Zermatt include small electric shuttles provided by hotels to carry visitors from the main train station (or the taxi transfer point just outside town) to the hotel properties, "electro" taxis operated by four major Zermatt families, and "electro" buses, which serve two routes: one between the major hotel areas and the stations of the various ski lifts, and the other following a similar route but also serving the more rural "suburb" of Winkelmatten. Horse drawn carriages can also be found; some are operated by hotels and others are available for hire. Most visitors reach Zermatt by the rack assisted railway train from the nearby town of Täsch (Zermatt shuttle). Trains also depart for Zermatt from farther down the valley at Visp and Brig, which are on the main Swiss rail network. The town also has a heliport (ICAO: LSEZ) and a local helicopter operator, Air Zermatt, which also provides alpine rescue services. In 2007, a project group was formed to evaluate options for development of the local transportation network (as the "electro" buses do not have enough capacity). The results of this study are published in the December 2007 edition of Zermatt Inside. The six options explored are a coaster, a funicular, a metro, moving sidewalks, a gondola and more "electro" buses. In 2019 work started to improve access on the Kirchbrücke – one of the most popular places to photograph the Matterhorn. The viewing area will be widened to keep tourists off the road and away from electric vehicles. The project should be complete by autumn 2019. The nearest airports that international air travelers to Zermatt can avail of from Switzerland are Sion Airport (SIR), which is 85 km away from the resort, Zurich Airport (ZRH), around 250 km away, and Geneva Airport (GVA), also 250 km away. Other nearby airports in Italy include Milan Malpensa (MXP), with a distance of around 180 km from Zermatt, and Milan Linate (LIN), almost 255 km away. The airports of Zurich, Geneva, and Milan Malpensa, are the biggest and best prepared to greet international air travelers to Zermatt.
Зерматта шаңғымен шаңғы тебу
Зермат әлем бойынша шаңғы спортымен, әсіресе Трифтжидегі кедір-бұдыр жолдарымен танымал. Биік орналасқандықтан, жазда да үздіксіз шаңғы тебуге болады. Зерматтағы шаңғы трассалары төрт аймаққа бөлінген: Sunnegga, Gornergrat, Klein Matterhorn және Schwarzsee. Плато Роза мұздығы арқылы Италиядағы Цервиния және Вальтурненшемен де байланыс бар. 2008 жылы Зерматта "Шексіз құлау жарысы" өтті. Жарыс 13 және 14 желтоқсанда Маттерхорн мұздық жұмағынан басталып, Зермат қаласында аяқталды. Трасса ұзын болды және қарлы беткейден жылдам түсуден тұрды.
Zermatt is known throughout the world for its skiing, especially Triftji for its moguls. The high altitude results in consistent skiing continuously throughout the summer. Skiing in Zermatt is split up into four areas: Sunnegga, Gornergrat, Klein Matterhorn and Schwarzsee. There is also a connection to Cervinia and Valtournenche in Italy through the Plateau Rosa glacier. In 2008, Zermatt hosted an "Infinity Downhill Race". The race took place on 13 and 14 December and comprised a course descending from the Matterhorn Glacier Paradise and finished in Zermatt itself The course was long and featured a descent.
Күнкөрісі
Sunnegga Paradise-ге SunneggaExpress фуникулерлік темір жолы арқылы, содан кейін Блаухердке дейін гондоламен және ақырында Роторнға (3103 м) дейін канат жолымен жетуге болады. Тау және аңғардың топографиясы Зермат бұлттармен жабылған кезде де Ротхорнды ашық және күннөлді ұстауға мүмкіндік береді. Блаухердтен Гантқа дейін гондоламен түсуге болады, ал ондатан Hohtälli-ге қосылатын канат жолы бар. Бұл канат жолы және жаңа 4 орындық лифт Sunnegga Findeln Breitboden Sunnegga мен Gornergrat арасында байланыс қамтамасыз етеді. Көлбеу беткейлердің азы болуына байланысты, бұл тау көбінесе жас шаңғышыларды оқыту үшін қолданылады.
The Sunnegga Paradise is accessed via the SunneggaExpress funicular railway, followed by a gondola to Blauherd and finally a cable car onwards to the Rothorn (3,103 m) above. The topography of the mountain and the valley tends to keep the Rothorn clear and sunny, even when Zermatt is submerged in cloud. From Blauherd there is a gondola down to Gant, and from there a connecting cablecar goes to Hohtälli. This cable car and the newer 4 seat chairlift Sunnegga Findeln Breitboden provide connections between Sunnegga and Gornergrat. With few steep slopes, this mountain is often used to train younger skiers.
Горнерграт
Горнерграт Горнерграт темір жолы арқылы қамтамасыз етіледі, ол 29 минут ішінде Riffelalp, Rotenboden және Riffelberg арқылы Горнерграт шыңына (3089 м) жетеді (Зерматтан жоғары орналасқан Findelbach және Landtunnel станцияларында тоқтаулар шектеулі). Шыңдағы қонақ үй мен мейрамхана жаңартылып, сауда орталығына ие болды. Риффелап станциясы Риффелап курортымен Риффелаптрам деп аталатын қысқа трамвай желісі арқылы байланыстырылған. Хохталлиден Роте Насеге (3247 м) канат жолы жүреді. Бұл соңғы көтеріліс фрирайд аймағына қызмет етеді, бірақ бұл тау беткейі шаңғы тебу үшін жеткілікті қар жамылғысын қажет етеді, сондықтан сенімді болмауы мүмкін. Бұл аймақтағы шаңғы жолдары әдетте ақпан айының соңында немесе наурыз айының басында маусымды ашады – канат жолы қазіргі таңда тұрақты түрде жабық, және оны ауыстыру жоспарланбаған. Роторннан Горнергратқа байланысты сақтау үшін Хохталлиден Келлензееге дейін жаңа төбе құрылды, ол бұрынғы канат жолын алмастырды.
The Gornergrat is served by the Gornergrat railway, a 29 minute ride to the Gornergrat peak (3,089 m), via Riffelalp, Rotenboden and Riffelberg, (with limited stops at Findelbach and Landtunnel just above Zermatt). At the summit, the hotel and restaurant have been refurbished and accommodate a shopping centre. Riffelalp station is linked to Riffelalp Resort by a short tramway line named Riffelalptram. A cable car heads up from Hohtälli to the Rote Nase (3,247 m). This final lift serves a freeride area but can be unreliable as this mountainside requires good snow cover to be skiable. The lifts in this area generally open for the season in late February or early March – cablecar is now permanently closed, with no replacement lift planned. A new slope leading back from Hohtälli to Kellensee just under the Gornergrat replaced this lift to maintain the link from the Rothorn to Gornergrat.
Матерхорн / Шварцзее
Зерматтың оңтүстік жағында орналасқан Matterhorn Express гондоласы жолаушыларды Фуридегі алмастыру станциясына жеткізеді. Одан Шварцзееге оң жаққа гондоламен, Трокенер Штег орта станциясына (содан кейін Кляйн Маттерхорнға) жететін канат жолымен, ал 2006 жылдың 18 желтоқсанында ашылған жаңа гондола Фуриді Горнерграт тауындағы Риффельбергке қосады. Бұл көтергіш Зерматтағы жиі айтылатын бір мәселені шешеді: қаланың екі шетіндегі Горнергратбан мен Matterhorn Express арасында Зермат арқылы шаршатып жол тартусыз, шаңғымен жүрудің өте қиындығы. Теодул өткелінің жоғарғы бөлігіндегі Теста Григия Италияның Сервиния және Вальтурненке шаңғы курорттарымен байланыс құрады. Швейцария жағынан оған тек шаңғы көтергіші арқылы, ал Италия жағынан креслолы көтергіш және канат жолы арқылы жетуге болады. 2019 жылдың наурыз айында «Альпілік кезес» деп аталатын жаңа көтергіштің 2021 жылдың көктемінен бастап Теста Григия мен Кляйн Маттерхорнды байланыстыратыны жарияланды. Мұнда кеден орындарымен қатар шағын альпі тау мұражайы да бар. Зермат жыл бойы шаңғы спортына арналған курорт ретінде таныстырылады, ал жазғы шаңғы спорты Кляйн Маттерхорнның артындағы Теодул мұздығымен шектеледі. Бұл рас болғанымен, мамыр және маусым айларындағы маусымдық үзілісте әдетте бір немесе екі ғана трасса ашық болады, ал негізгі мұздық аймағы шілде айына дейін жабық болады. 2003 жылдың 25 қазанынан бері жұмыс істеп келе жатқан Furggsattel алты орындық кресло-лифтінің он екі (он сегіз) тірегі Теодул мұздығының мұздық бетіне тікелей орнатылған – Швейцариядағы тұңғыш рет. 2018 жылдың 29 қыркүйегінде курорттан Кляйн Маттерхорнға дейінгі жаңа 52 миллион швейцарлық франктық 3S Glacier Ride канат жолы ашылды. Ол сағатына 2000 адамды тасымалдай алады және 25 кабинаны (әрқайсысы 28 орындық) пайдаланып, жоғарыға жету үшін бар болғаны 9 минут уақыт кетеді.
Near the southern end of Zermatt, the Matterhorn Express gondola transports passengers up to the interchange station at Furi. From here there is access to Schwarzsee via a gondola to the right, a cable car that leads on to the Trockener Steg midstation (and then on to the Klein Matterhorn); and a new gondola, opened on 18 December 2006, links Furi to Riffelberg on the Gornergrat mountain. This lift addresses one of the most persistent criticisms of Zermatt: that it is very difficult to ski the two sides of the valley without a tiresome trek through Zermatt between the Gornergratbahn and the Matterhorn Express at opposite ends of the town. Testa Grigia at the top of the Theodul Pass serves as a connection to the Italian ski resorts of Cervinia and Valtournenche. From the Swiss side it is reachable by skilift only, but from the Italian side by a chairlift and by a cablecar. In March 2019 it was announced that a new lift – the 'Alpine Crossing' – will connect Testa Grigia and Klein Matterhorn from spring 2021. There are customs offices here as well as a small alpine museum. Zermatt is marketed as an all year skiing resort, with summer skiing limited to the Theodul Glacier behind the Klein Matterhorn. Whilst strictly true, during the off season in May and June there will tend to be only one or two runs open, and the main glacier area does not open until July. In operation since 25 October 2003, the Furggsattel six seater chairlift has twelve (of eighteen) masts that stand directly on the glacial ice of the Theodul Glacier – a first for Switzerland. The new CHF52 million 3S Glacier Ride Cable Car from the resort to Klein Matterhorn was opened on 29 September 2018. It has an uplift capacity of 2000 people per hour and takes just 9 minutes to reach the top using 25 cabins, each with 28 seats.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі: қызыл фонға алтын түсті арыстан, тілі қызыл, үш төбелі жасыл жердің үстінде, жоғарғы жағында бес бұрышты күміс жұлдыздардың арасында бейнеленген.
The blazon of the municipal coat of arms is Gules a lion rampant Or langued of the first on a trimount Vert between two mullets of five Argent in chief.
Демография
Зерматтың 2013 жылғы халқының санында 39,0% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 3 жылда (2010–2013) халық саны 0,54% өсті. 2013 жылы муниципалитетте туу көрсеткіші 9,5 болса, өлім көрсеткіші мың тұрғынға шаққанда 4,9-ды құрады. Муниципалитет тұрғындарының 2214-і немесе шамамен 37,0%-ы Зерматта туып, 2000 жылы сол жерде тұрды. 720 адам немесе 12,0%-ы сондай-ақ кантонда, 774 адам немесе 12,9%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 2039 адам немесе 34,1%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 2441 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,2 адам тұрды. 921 үйді бір адам, ал 128 үйді бес немесе одан да көп адамдар құрады. 2000 жылы барлығы 2167 пәтер (жалпы санының 52,1%-ы) тұрақты түрде, 1890 пәтер (45,4%-ы) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 103 пәтер (2,5%) бос тұрды. 2000 жылы муниципалитеттегі 977 тұрғын ғимаратының 22,8%-ы жеке үйлер, ал 45,5%-ы көппәтерлі үйлер еді. Бұған қоса, ғимараттардың шамамен 10,8%-ы 1919 жылға дейін, ал 14,4%-ы 1991 мен 2000 жылдар аралығында салынған. 2012 жылы 1000 тұрғынға шаққандағы жаңа тұрғын үйлердің құрылыс деңгейі 13,65-ке жетті. 2014 жылы муниципалитет бойынша бос тұрғын үйлердің көрсеткіші 0,28% болды.
Zermatt has a population of as of 2013, 39.0% of the population are resident foreign nationals. Over the last 3 years (2010 2013) the population has changed at a rate of 0.54%. The birth rate in the municipality, in 2013, was 9.5 while the death rate was 4.9 per thousand residents. Of the population in the municipality, 2,214 or about 37.0% were born in Zermatt and lived there in 2000. There were 720 or 12.0% who were born in the same canton, while 774 or 12.9% were born somewhere else in Switzerland, and 2,039 or 34.1% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 2,441 private households in the municipality, and an average of 2.2 persons per household. There were 921 households that consist of only one person and 128 households with five or more people. In 2000, a total of 2,167 apartments (52.1% of the total) were permanently occupied, while 1,890 apartments (45.4%) were seasonally occupied and 103 apartments (2.5%) were empty. Of the 977 inhabited buildings in the municipality, in 2000, about 22.8% were single family homes and 45.5% were multiple family buildings. Additionally, about 10.8% of the buildings were built before 1919, while 14.4% were built between 1991 and 2000. In 2012 the rate of construction of new housing units per 1000 residents was 13.65. The vacancy rate for the municipality, in 2014, was 0.28%.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Хюбельвенгтегі петроглифтер мен тарихқа дейінгі диірмен тастары Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық ескерткіші ретінде тіркелген.
The petroglyphs and prehistoric grinding stone at Hubelwäng is listed as a Swiss heritage site of national significance.
Саясат
2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыстардың 43,7%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (33,3%), FDP (14,1%) және SP (4,1%). Федералды сайлауда барлығы 1378 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 48,1% құрады. 2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыстардың 68,98%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (19,61%), SP (6,3%) және FDP (3,51%). Федералды сайлауда барлығы 1326 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 46,0% құрады. 2009 жылғы Conseil d'État/Staatsrat сайлауында барлығы 1009 дауыс берілді, оның 66-сы немесе шамамен 6,5%-ы жарамсыз деп танылды. Сайлауға қатысу көрсеткіші 34,4% болды, бұл кантонның 54,67% орташа көрсеткішінен әлдеқайда төмен. 2007 жылғы Швейцария Мемлекеттік кеңесі сайлауында барлығы 1289 дауыс берілді, оның 105-і немесе шамамен 8,1%-ы жарамсыз деп танылды. Сайлауға қатысу көрсеткіші 45,4% құрады, бұл кантонның 59,88% орташа көрсеткішінен әлдеқайда төмен.
In the 2011 federal election the most popular party was the CVP with 43.7% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (33.3%), the FDP (14.1%) and the SP (4.1%). In the federal election, a total of 1378 votes were cast, and the voter turnout was 48.1%. In the 2007 federal election the most popular party was the CVP which received 68.98% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (19.61%), the SP (6.3%) and the FDP (3.51%). In the federal election, a total of 1,326 votes were cast, and the voter turnout was 46.0%. In the 2009 Conseil d'État/Staatsrat election a total of 1,009 votes were cast, of which 66 or about 6.5% were invalid. The voter participation was 34.4%, which is much less than the cantonal average of 54.67%. In the 2007 Swiss Council of States election a total of 1,289 votes were cast, of which 105 or about 8.1% were invalid. The voter participation was 45.4%, which is much less than the cantonal average of 59.88%.
Білім
Зерматта халықтың 1,988-і немесе (33,2%) міндетті емес жоғары орта білімді аяқтаған, ал 470-і немесе (7,8%) қосымша жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. Жоғары білім алған 470 адамның 51,1%-ы швейцариялық ерлер, 21,1%-ы швейцариялық әйелдер, 14,0%-ы швейцариялық емес ерлер және 13,8%-ы швейцариялық емес әйелдер. Сол оқу жылында 6 балабақша тобы (KG1 немесе KG2) және 106 балабақша оқушысы болды. Кантонның мектеп жүйесі студенттерден алты жылдық бастауыш білім алуды талап етеді. Зерматта барлығы 24 сынып және бастауыш мектепте 458 оқушы болды. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті бастауыш білімнен (бағдарлау сыныптарынан) басталып, содан кейін үштен бес жылға дейінгі қосымша, жоғары деңгейлі білім беруден тұрады. Зерматта 219 орта мектеп оқушысы білім алды. Жоғары сынып оқушыларының барлығы басқа муниципалитеттегі мектепке барып оқыды. 2000 жылы Зерматқа 98 оқушы басқа муниципалитеттен келсе, ал 23 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барып оқыды.
In Zermatt about 1,988 or (33.2%) of the population have completed non mandatory upper secondary education, and 470 or (7.8%) have completed additional higher education (either university or a Fachhochschule). Of the 470 who completed tertiary schooling, 51.1% were Swiss men, 21.1% were Swiss women, 14.0% were non Swiss men and 13.8% were non Swiss women. During that school year, there 6 kindergarten classes (KG1 or KG2) and 106 kindergarten students. The canton's school system requires students to attend six years of primary school. In Zermatt there were a total of 24 classes and 458 students in the primary school. The secondary school program consists of three lower, obligatory years of schooling (orientation classes), followed by three to five years of optional, advanced schools. There were 219 lower secondary students who attended school in Zermatt. All the upper secondary students attended school in another municipality. as of 2000, there were 98 students in Zermatt who came from another municipality, while 23 residents attended schools outside the municipality.