Жапониядағы 15 ғасырдағы азамат соғысы

Кіріспе

15 ғасырдағы Жапониядағы азаматтық соғыс

Онин соғысы (応仁の乱), сондай-ақ Онин көтерілісі немесе Онин-Бунмей соғысы деп те аталады, Жапониядағы Муромачи дәуірінде 1467 жылдан 1477 жылға дейін жалғасқан азаматтық соғыс еді. Онин – соғыс басталған жапон дәуірі, ал соғыс Бунмей дәуірінде аяқталды. Жоғары шенеунік Хосокава Кацумото мен аймақтық феодал Ямана Созен арасындағы қақтығыс бүкіл елді қамтыған азаматтық соғысқа ұласты. Бұл соғысқа Ашикага сёгунаты және көптеген феодалдық әмірлер – даймёлар қатысты. Соғыс "Соғысқан мемлекеттер дәуірі" деп аталатын Сенгоку дәуірін бастады. Бұл кезең жеке даймёлардың билік үшін ұзақ және қатал күресі болды, нәтижесінде түрлі әулеттердің арасында Жапонияның барлық аймағына үстемдік ету үшін күрес туды.

Шығу тегі

Онин қақтығысы шогун Ашикага Йосимасаның орнын кім алады деген даудан басталды. 1464 жылы Йосимасаның мұрагері болмады. Ол өзінің кіші інісі Ашикага Йошимиді монах өмірінен бас тартуға көндіріп, оны мұрагер деп атады. 1465 жылы Йосимаса күтпеген жерден ұл тапқанда, бұл жоспарлар күмәнге ұянады. Баланың аты Йосихиса болғандықтан, екі топтың арасында мұрагерлікке талас туды. Бір жағында шогун мен оның інісі, шогунның орынбасары Хосокава болды. Екінші жағында Йосихисаның анасы Хино Томико және оның одақтасы Ямана, бірнеше провинцияның губернаторы болды. Томико өзінің ұлы, болашақ шогун Ашикага Йосихиса ересек болғанға дейін регент ретінде билік ету үшін саяси және әскери қолдау іздеді. Ол Ямана Созеннің және басқа да күшті самурайлар кландарының басшыларының қолдауына ие болды. Томико мен Яманадан айырмашылығы, Йошимиді Хосокава кланы қолдады, бұл шогун ордасына үлкен ықпал еткен қуатты клан. Соғыстың себебі көбінесе 8-ші шогун Ашикага Йосимасаның орнын басу үшін күреске байланысты, бірақ шын мәнінде бірнеше себеп болды. Ашикага сёгунатының нақты билігі күшті даймиолар кеңесінде болды, бірақ бірқатар ықпалды даймиолардың өлімі және сёгунның жанындағы әйелдердің саясатқа араласуы сёгунатта хаос тудырды. 1441 жылдан бастап халық бірнеше жылда бір рет ізгілік жарлық талап етіп, сёгунаттың қаржы көзі болған саке дүкендері мен қоймаларын қиратты. Осы жағдайларда, шогунның мұрагерлігіне қатысты қақтығыстардан басқа, Хатакеяма кланының мұрагерлігіне қатысты және Шиба кланының мұрагерлігіне қатысты қақтығыстар бір мезгілде болды, олардың барлығы соғысқа себеп болды. Ең танымал теорияға сәйкес, соғыстың негізгі себебі Хатакеяма Йосинари мен Хатакеяма Масанага арасындағы Хатакеяма кланы ішіндегі билік үшін күрес болды, оған Хосокава Кацумото, Ямана Созен және басқа да даймиолар қатысты. 1467 жылы бұл қақтығыстар ақырында Хосокава Кацумото бастаған Шығыс армиясы (Хатакеяма Масанага, Шиба Йошитоси және Ашикага Йошими) мен Ямана Созен бастаған Батыс армиясы (Хатакеяма Йосинари, Шиба Йошикадо және Ашикага Йосихиса) арасындағы Онин соғысына әкелді. Бастапқыда Шығыс армиясы Ашикага Йошимиді, ал Батыс армиясы Ашикага Йосихисаны келесі 9-шы шогун ретінде қолдады. Алайда, соғысты ұнатпайтын Ашикага Йошими Китабатакэ кланынан бас сауғалау үшін Исеге қашып кетті және 8-ші шогун Ашикага Йосимасамен арасы суытылды. 1468 жылы Батыс армиясы Ашикага Йошимиді қабылдағанда, Шығыс армиясы Ашикага Йосихисаны қолдауға кірісті. Яғни, шығыс және батыс армиялары қолдаған мұрагерлер бір жыл ішінде өзгерді.

The Ōnin conflict began as a controversy over who would succeed shōgun Ashikaga Yoshimasa. In 1464, Yoshimasa had no heir. He persuaded his younger brother, Ashikaga Yoshimi, to abandon the life of a monk, and named him heir. In 1465, the unanticipated birth of a son to Yoshimasa put these plans in question. The infant, Yoshihisa, led to a succession crisis with two competing factions. On one side was the shōgun and his brother, together with the shōgun's deputy, Hosokawa. On the other side was Yoshihisa's mother, Hino Tomiko, and her ally Yamana, who was the governor of several provinces. Tomiko sought political and military support to rule as regent until the maturity of her son, the future shogun Ashikaga Yoshihisa. She secured the support of Yamana Sōzen and other leaders of powerful samurai clans. In contrast to Tomiko and Yamana, Yoshimi had the support of the Hosokawa clan, a powerful clan that had a great influence on the shogunate court. The cause of the war is often attributed to the struggle to succeed the 8th shogun, Ashikaga Yoshimasa, but in fact there were multiple causes. The real power of the Ashikaga shogunate was vested in a council of powerful daimyo, but the deaths of a number of influential daimyo and the intervention in politics of women close to the shogun's entourage led to chaos in the shogunate, and from 1441 on, the masses demanded a virtue decree every few years and destroyed the sake stores and warehouses that were the source of the shogunate's funding. Under these circumstances, in addition to the conflicts over the succession of the shogun, conflicts over the succession of the Hatakeyama clan and conflicts over the succession of the Shiba clan occurred simultaneously, all of which contributed to the war. According to the most popular theory, the main cause of the war was the struggle for succession between Hatakeyama Yoshinari and Hatakeyama Masanaga within the Hatakeyama clan, with the participation of Hosokawa Katsumoto, Yamana Sōzen and other daimyo from various regions. In 1467, these conflicts finally led to the Ōnin War between the Eastern Army, led by Hosokawa Katsumoto and including Hatakeyama Masanaga, Shiba Yoshitoshi, and Ashikaga Yoshimi, and the Western Army, led by Yamana Sōzen and including Hatakeyama Yoshinari, Shiba Yoshikado, and Ashikaga Yoshihisa. At first, the Eastern Army supported Ashikaga Yoshimi and the Western Army supported Ashikaga Yoshihisa as the next 9th shogun. However, Ashikaga Yoshimi, who disliked war, fled to Ise to seek refuge with the Kitabatake clan, and Ashikaga Yoshimi fell out with Ashikaga Yoshimasa, the 8th shogun. When the Western Army received Ashikaga Yoshimi in 1468, the Eastern Army came to support Ashikaga Yoshihisa. In other words, the successors supported by the Eastern and Western armies reversed within a year.

Ұрыстар

Хосокаваның шығыс армиясы шамамен 85 000 сарбаз бен Ямананың батыс армиясы шамамен 80 000 сарбазбен Киото маңында жұмылдырылғанда, күштері шамалас болды. Қақтығыс наурыз айында Хосокаваның сарайы өртенгеннен кейін басталды. 1467 жылғы мамыр айында Ямананың сарайына шабуыл жасалды. Сансомның мәлімдемесіне сәйкес, шілде айында Йосимаса Хосокаваны «мойынсұнбаған» Ямананы жазалау үшін бас қолбасшы етіп тағайындады. Сансом «шілде айы бойы ауыр шайқастар жалғасты» және «бірнеше жүз ірі ғимарат қиратылды, бұзу күннен-күнге жалғасты» деді. Хосокава көп ұзамай Киотоның солтүстік-шығыс бөлігінде, сарайының маңында қоршауға түсті, ал Ямана оңтүстік және батысты бақылады. Ямана қыркүйек айында Оучи Масахиродан 20 000 сарбаз күші алды. Алайда, Сансом Хосокаваның «сұлтан мен тәжден түскен императорды» Император сарайынан Бакуфуға жеткізгенін, одан кейін Ямана 50 000 сарбазбен сарайды басып алғанын айтады. Содан кейін Хосокава Акамацу әскерлерінен күш-қуат алды. 1 қарашада Ямана монахқа пара бергеннен кейін Шьококу-дзиді басып алды. Сансом «сол кездегі жылнамалар қырғынның қорқынышты суретін салады» және «екі қарсылас жыл соңына дейін қимылсыз күйде тұрды» деді. Киото өртеніп жатқанда Ашикага Йошимаса уақытын поэзия оқу және басқа да мәдени шаралармен, сондай-ақ Кинкаку-дзиге (алтын павильон) бақталатын Гинкаку-дзи (күміс павильон) жоспарлаумен өткізді, оны атасы Ашикага Йошимицу салған еді. Онин соғысы және шогунның оған салқын қатынасы басқа даймёлар арасындағы жеке соғыстар мен қақтығыстарды «рұхсат етті». Жапонияның ешбір аймағы зорлық-зомбылықтан құтылмады. Киотодағы шайқастар тоқтатылғанымен, соғыс бүкіл Жапонияға тарады. Ямаширо провинциясында Хатакеяма кланы екіге бөлініп, бір-бірімен соғысып, соқпаққа тірелді. Бұл тоқтап қалудың ауыр салдары болды. 1485 жылы шаруалар мен джизамурайлар (кіші самурайлар – көбінесе қарулы шаруалар) шаршап, көтеріліске шықты. Олар Ямаширо иккиін құрып, клан әскерлерін провинциядан кетуге мәжбүрледі. Иккилер қарулы топтан гөрі әлдеқайда күшті күшке айналды. 1486 жылға қарай олар тіпті Ямаширо провинциясы үшін уақытша үкімет құрды. Мэри Элизабет Берри мен Конрад Тотман куни (провинциялар) квази тәуелсіз мемлекеттерге ұқсас екенін және термин осылайша шамалы орынды екенін айтады. Жеке даймёлар үшін шығын зор болды, ал бір ғасырлық қақтығыс жапондық әскери басшылардың көп бөлігін әлсіретті, сондықтан Ода Нобунага бастаған Жапонияны біріктірудің үш ұлы тұлғасы әскери жағынан біртұтас әскери үкіметті бекітуді жеңілдетті.

Hosokawa's Eastern Army of about 85,000 and Yamana's Western Army of about 80,000 were almost evenly matched when mobilized near Kyoto. The fighting started in March when a Hosokawa mansion was burned. Then in May 1467, a Yamana mansion was attacked. In July, according to Sansom, Yoshimasa appointed Hosokawa commanding general in an attempt to "chastise the rebel" Yamana. Sansom states "heavy fighting continued throughout July" and "several hundred large buildings were destroyed, and destruction continued day after day". Hosokawa was soon cornered in the northeast portion of Kyoto around his mansion, while Yamana controlled the south and west. Yamana received 20,000 reinforcements under Ōuchi Masahiro in September. However, Sansom states Hosokawa was able to bring the "sovereign and the abdicated Emperor" to the Bakufu from the Emperor's Palace, before it was seized by Yamana with 50,000 men. Hosokawa then received Akamatsu troops as reinforcements. On 1 November, Yamana was able to capture the Shōkoku ji after bribing a monk. Sansom states "The chronicles of the time paint a dreadful picture of the carnage", and "the two adversaries faced one another without action for the rest of the year". While Kyoto was burning, Ashikaga Yoshimasa spent his time in poetry readings and other cultural activities, and in planning Ginkaku ji, a Silver Pavilion to rival Kinkaku ji, the Golden Pavilion that his grandfather, Ashikaga Yoshimitsu, had built. The Ōnin War, and the shōguns complacent attitude towards it, "sanctioned" private wars and skirmishes between the other daimyō. No part of Japan escaped the violence. Although the battles in Kyoto had been abandoned, the war had spread to the rest of Japan. In Yamashiro Province, the Hatakeyama clan had split into two parts that fought each other to a standstill. This stalemate was to have serious consequences. In 1485, the peasantry and jizamurai (lesser samurai – mostly armed peasants) had had enough, and revolted. They organized the Yamashiro ikki and forced the clan armies to leave the province. The ikki became a powerful force, much more than simply an armed mob. By 1486 they had even set up a provisional government for Yamashiro province. Mary Elizabeth Berry, and Conrad Totman argue that the kuni (provinces) were not unlike quasi independent states, and that the term is thus more or less appropriate. The cost for the individual daimyō was tremendous, and a century of conflict so weakened the bulk of Japanese warlords that the three great figures of Japanese unification, beginning with Oda Nobunaga, found it easier to militarily assert a single, unified military government.

Киото

Киото соғыстан қирап, 16 ғасырдың ортасына дейін толыққанды қалпына келген жоқ. Содан бері қала мұндай ауқымды қирауды бастан өткерген емес, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапон қалаларын стратегиялық бомбалаудан құтылды. Киотода "соғысқа дейінгі" деген ұғым Екінші дүниежүзілік соғыс емес, Онин соғысын білдіреді.

Пайдаланылған әдебиеттер

Акройд, Джойс. (1982) Тарихтан алынған сабақтар: Токуси Ёрон. Брисбен: Квинсленд университетінің баспасы. Равина, Марк (1995). "Ерте замана Жапониясында мемлекет құру және саяси экономика", "Азия зерттеулері журналы", 54:4, 997–1022. Тернбулл, Стивен Р. (1996). Самурай: Әскери тарих. Лондон: Рутледж. Варли, Х. Пол. (1973). Жапон мәдениеті: Қысқаша тарих. Лондон: Фарбер және Фарбер. ; OCLC 2542423