Өліммен қатар өмір сүру туралы заң (Дәрігер көмегімен өлім)

Кіріспе

1994 жылғы АҚШ штатының заң референдумы. 16-шы шара 1994 жылы Орегон штатының «Абыройлы өлім туралы» заңын (ORS 127.800–995) құрды, ол белгілі бір шектеулермен медициналық көмекпен өмірді аяқтауды (көбінесе дәрігердің көмегімен өзін-өзі өлтіру деп аталады) заңдастырды. Бұл бастаманы қабылдау Орегонды АҚШ-тың алғашқы штаты және әлемдегі алғашқы юрисдикциялардың біріне айналдырды, ол кейбір өлімге шалдыққан науқастарға өз өлімдерінің уақытын анықтауға мүмкіндік берді. Шара 1994 жылдың 8 қарашасында өткен жалпы сайлауда мақұлданды. 627 980 дауыс (51,3%) «жақ» деп, 596 018 дауыс (48,7%) «қарсы» деп берілді. 1997 жылдың 27 қазанында заң күшін жойғанға дейін, заңның күшке енуі кейінге шегерілді. АҚШ Жоғарғы Сотының 1997 жылғы Вашингтонға қарсы Глюксберг ісі бойынша шешімінен кейін штат заң шығарушы органы 1997 жылдың қарашасында 51-ші шараны қарастырды, ол «Абыройлы өлім туралы» заңды жоюға бағытталды, бірақ сайлаушылардың 60% оны қабылдамады. Бұл заңға Джордж Буш әкімшілігі қарсы болды, бірақ 2006 жылы Гонзалес пен Орегон арасындағы АҚШ Жоғарғы Соты оны қолдады. 16-шы шараның округтер бойынша нәтижелері:

US state law referendum

Measure 16 of 1994 established the U. S. state of Oregon's Death with Dignity Act (ORS 127.800–995), which legalizes medical aid in dying (commonly referred to as physician assisted suicide) with certain restrictions. Passage of this initiative made Oregon the first U. S. state and one of the first jurisdictions in the world to permit some terminally ill patients to determine the time of their own death. The measure was approved in the November 8, 1994, general election. 627,980 votes (51.3%) were cast in favor, 596,018 votes (48.7%) against. An injunction delayed implementation of the Act until it was lifted on October 27, 1997. Measure 51, referred in the wake of the US Supreme Court's 1997 ruling in Washington v. Glucksberg by the state legislature in November 1997, sought to repeal the Death with Dignity Act, but was rejected by 60% of voters. The act was challenged by the George W. Bush administration, but was upheld by the Supreme Court of the United States in Gonzales v. Oregon in 2006. Measure 16 Results by County:

County Yes Votes No Votes TotalBaker42.022,77957.983,8356,614Benton50.5716,37649.4316,00632,382Clackamas51.3966,80748.6163,191129,998Clatsop52.557,24147.456,53913,780Columbia52.298,45447.717,71416,168Coos49.9912,27050.0112,27324,543Crook45.662,93254.343,4896,421Curry55.815,10744.194,0449,151Deschutes51.1219,24548.8818,40537,650Douglas44.7417,56055.2621,69339,253Gilliam52.4947447.51429903Grant45.651,55254.351,8483,400Harney43.121,22556.881,6162,841Hood River49.733,35650.273,3936,749Jackson51.5833,19148.4231,16364,354Jefferson45.442,31254.562,7765,088Josephine50.0413,67249.9613,64827,320Klamath45.049,43054.9611,50820,938Lake42.141,36457.861,8733,237Lane56.3269,57843.6853,955123,533Lincoln60.5610,92039.447,11218,032Linn44.5516,73755.4520,83537,572Malheur35.753,03264.255,4488,480Marion44.8043,28455.2053,33096,614Morrow41.041,20258.961,7272,929Multnomah56.87138,25743.13104,844243,101Polk43.6010,07056.4013,02823,098Sherman50.5248349.48473956Tillamook53.205,29846.804,6609,958Umatilla42.657,98757.3510,74118,728Union47.194,69052.815,2499,939Wallowa45.481,60954.521,9293,538Wasco46.704,28153.304,8879,168Washington52.2572,26847.7566,047138,315Wheeler39.7829060.22439729Yamhill44.1612,19755.8415,42127,618

Measure 51 Results by County:

County No Votes Yes Votes TotalBaker52.823,23247.182,8876,119Benton62.6117,03937.3910,17427,213Clackamas59.3970,47040.6148,189118,659Clatsop61.557,82638.454,88812,714Columbia60.119,90039.896,56916,469Coos60.5913,96039.419,07923,039Crook55.613,37044.392,6906,060Curry65.995,67434.012,9238,597Deschutes61.4323,47538.5714,73738,212Douglas53.8818,59846.1215,92034,518Gilliam58.5649641.44351847Grant49.741,55450.261,5703,124Harney49.921,30150.081,3052,606Hood River57.963,70242.042,6856,387Jackson58.7234,09941.2823,97658,075Jefferson56.982,83443.022,1404,974Josephine57.9914,95542.0110,83325,788Klamath55.4410,34844.568,31818,666Lake51.201,43348.801,3662,799Lane63.8267,86036.1829,389106,331Lincoln69.5811,93630.425,21917,155Linn52.2617,08047.7415,60432,684Malheur42.583,43157.424,6268,057Marion54.0047,22746.0040,22987,456Morrow50.631,33649.371,3032,639Multnomah65.56142,19734.4474.687216,884Polk53.7410,78346.269,28120,064Sherman60.7250739.28328835Tillamook64.206,04535.803,3719,416Umatilla55.579,66944.437,73017,399Union58.065,46241.943,9459,407Wallowa52.641,74247.361,5673,309Wasco56.854,97843.153,7798,757Washington59.4276,38140.5852,172128,553Wheeler50.3635249.64347699Yamhill54.4515,02345.5512,56827,591

Округ Иә дауысы Жоқ дауысы Барлығы
Бейкер 42,02 2 779 57,98 3 835 6 614
Бентон 50,57 16 376 49,43 16 006 32 382
Клакамас 51,39 66 807 48,61 63 191 129 998
Клатсоп 52,55 7 241 47,45 6 539 13 780
Колумбия 52,29 8 454 47,71 7 714 16 168
Кус 49,99 12 270 50,01 12 273 24 543
Крук 45,66 2 932 54,34 3 489 6 421
Карри 55,81 5 107 44,19 4 044 9 151
Дешутс 51,12 19 245 48,88 18 405 37 650
Дуглас 44,74 17 560 55,26 21 693 39 253
Гиллиам 52,49 474 47,51 429 903
Грант 45,65 1 552 54,35 1 848 3 400
Харни 43,12 1 225 56,88 1 616 2 841
Худ Ривер 49,73 3 356 50,27 3 393 6 749
Джексон 51,58 33 191 48,42 31 163 64 354
Джефферсон 45,44 2 312 54,56 2 776 5 088
Жозефин 50,04 13 672 49,96 13 648 27 320
Кламат 45,04 9 430 54,96 11 508 20 938
Кейк 42,14 1 364 57,86 1 873 3 237
Лейн 56,32 69 578 43,68 53 955 123 533
Линкольн 60,56 10 920 39,44 7 112 18 032
Линн 44,55 16 737 55,45 20 835 37 572
Мальхер 35,75 3 032 64,25 5 448 8 480
Марион 44,80 43 284 55,20 53 330 96 614
Морроу 41,04 1 202 58,96 1 727 2 929
Малтнома 56,87 138 257 43,13 104 844 243 101
Полк 43,60 10 070 56,40 13 028 23 098
Шерман 50,52 483 49,48 473 956
Тилламук 53,20 5 298 46,80 4 660 9 958
Уматилла 42,65 7 987 57,35 10 741 18 728
Юнион 47,19 4 690 52,81 5 249 9 939
Валлоуа 45,48 1 609 54,52 1 929 3 538
Васко 46,70 4 281 53,30 4 887 9 168
Вашингтон 52,25 72 268 47,75 66 047 138 315
Уиллер 39,78 290 60,22 439 729
Ямхилл 44,16 12 197 55,84 15 421 27 618

Заң

Заң бойынша, дәрігердің қойған диагнозы бойынша, науқасты алты ай ішінде өлімге алып келетін ауруға шалдыққан, ес-санасы толық болған кез келген ересек адам, өзінің өмірін аяқтау мақсатында дәрігерінен өлімге жеткізетін дәрінің рецептін жазбаша түрде сұрай алады. Осы заңда қарастырылған мүмкіндікті пайдалану ерікті болып табылады және бастамашылық пациенттен шығуы керек. Кез келген дәрігер, фармацевт немесе басқа да медициналық қызметкер моральдық принциптеріне қайшы келсе, қатысудан бас тартуға құқылы. Өтінішті екі куәгер растауы тиіс, олардың кем дегенде біреуі пациентпен туыс емес, пациенттің мүлкінен үлес алмайтын, пациенттің дәрігері емес және пациентке көмек көрсететін медициналық мекемеде жұмыс істемейтін болуы керек. Өтініш келіп түскеннен кейін, тағы бір дәрігер пациенттің медициналық құжаттарын тексеріп, диагнозды растауы керек. Пациенттің саналы шешім қабылдауына кедеріс келтіретін психикалық ауруы жоқ екені анықталуы тиіс. Егер өтініш мақұлданса, пациент кем дегенде он бес күн күтіп, рецепт жазылуына дейін ауызша өтінішті қайта білдіруі керек. Пациент кез келген уақытта өтінішін кері алып алуға құқылы. Егер дәрігерлердің пациенттің ақылға қонымды шешім қабылдау қабілетіне күмәні болса немесе пациенттің өтініші депрессия немесе қысым көрсету нәтижесі болуы мүмкін деп санаса, пациентті психологиялық сараптамаға жолдау керек. Заң, дәрігерлерді заң талаптарына сәйкес, өлімге жеткізетін дәріні ересек, ес-санасы толық науқасқа беруі үшін жауапкершіліктен қорғайды. Дәрігерлердің, фармацевттердің және медициналық қызметкерлердің қатысуы ерікті болып табылады. Сондай-ақ заңда пациенттің өмірін аяқтау туралы шешімі "өмір, денсаулық, жазатайым оқиғалар немесе аннуитеттік сақтандыру полисіне әсер етпеуі керек" деп нақты көрсетілген.

Әсері

1999 жылдың басынан 2015 жылдың соңына дейін барлығы 1545 адамға рецепт жазылды және акт бойынша тағайындалған дәрілерді қабылдағаннан 991 науқас қайтыс болды. Дәрі-дәрмек қабылдаған 991 науқастың медианалық жасы 71 болды; науқастардың 77,1 пайызы қатерлі ісіктермен (қатерлі омырқауымен) ауырды. 991 науқастың 51,4% еркек (48,6% әйел); 45,5% бакалавр немесе жоғары білімі бар; 45,3% үйленген; өмір соңындағы негізгі алаңдаушылықтар – тәуелсіздіктің жоғалуы (91,6%), өмірден ләззат алу мүмкіншілігінің болмауы (89,7%) және қадір-қасиеттің жоғалуы (78,7%) болды. "Құрметпен өлу туралы" заң 2008 жылы Вашингтон штатының "Құрметпен өлу туралы" заңының негізі болды. 2011 жылы "Орегонда қалай өлуге болады" атты деректі фильмі шықты. Ол 27-ші Санденс кинофестиваліндеғы деректі фильмдер арасындағы жүлделі жүлдеге ие болды. Dignity in Dying мәліметінше, лорд Фальконердің 2014 жылдың маусым айында Лордтар палатасында алғаш ұсынылған "Көмектесіп өлу туралы" заң жобасы "Құрметпен өлу туралы" заң тәжірибесіне сүйенеді.

Жоюға тырысу

Дәрігердің көмегімен өлімге қарсы аргументтерден басқа, қарсыластар елдің барлық айманынан қатерлі ісі бар адамдардың Орегонға заңның мүмкіндіктерін пайдалану үшін ағылып келеді деп қорқады. Бұл қорқыныш, көбінесе заңның авторы оны Орегон тұрғындарына ғана қолданумен шектегендіктен, іске аспады. Заң қабылданғанмен, оның іске асырылуы бірнеше жыл бойы соттарда тоқтап тұрды. 1997 жылы Орегон заң шығару жиналысы актіні жоюға бағытталған 51-ші шараны дауысқа салуға жіберді. 51-ші шараның жақтастары «Ар-намыспен өлу» заңында міндетті кеңес беру, отбасы мүшелерін хабардар ету, қатаң есеп беру талаптары немесе тұрақты түрде тұру талабы жоқ екенін айтты. 51-ші шараға қарсылар, сайлаушылар бұл мәселені бастамашылық жолмен 16-шы шараны қабылдаған еді, сондықтан оған қайтадан дауыс беру құрметсіздік болар еді деп мәлімдеді. Олар сондай-ақ «Ар-намыспен өлу» заңындағы қауіпсіздік шараларының жеткілікті екенін сезінді. 51-ші шара 1997 жылдың 4 қарашасында өткен арнайы сайлауда 445 830 дауыспен қолдалып, 666 275 дауыспен қабылданбады. АҚШ Конгресінің бірнеше мүшесі, әсіресе Оклахома штатының сенаторы Дон Никлс 16-шы шараны іске асыруға кедергі келтіруге тырысты, бірақ оларға бұл оңай болмады. 2002 жылы федералды судья Роберт Э. Джонс АҚШ Бас прокуроры Джон Эшкрофттың Орегон заңы бойынша өмірді тоқтатуға арналған дәрілерді жазып тағайындаған дәрігерлердің бақыланатын заттар туралы заңға сәйкес дәрілерді жазып беру лицензиясын тоқтата тұру туралы шешімін тоқтатты. Тоғызыншы апелляциялық сот бұл шешімді бекітіп, «Бас прокурордың Конгрестен қажетті өкілеттік алмағанын» мәлімдеді. 2005 жылдың қазан айында АҚШ Жоғарғы Соты «Гонзалесқа қарсы Орегон» ісін қарап, «Ар-намыспен өлу» заңының тағдырын анықтады. Штат атынан Орегонның бас прокурорының көмекшісі Роберт Аткинсон сөз сөйледі. Орегоннан сайланған Конгресс депутаттарының бес демократы штаттың позициясын қолдап, қысқаша мәлімдеме жасады. АҚШ Бас прокуроры Пол Клемент Буш әкімшілігі атынан сөйледі, ол Орегонның медициналық практиканы реттеу құқығын, әсіресе бұл практика федералды бақылаудағы заттарды тағайындауды қамтитын жағдайда, жоққа шығарды. 2006 жылдың 17 қаңтарында сот 6:3 есебімен Орегонның пайдасына шешім шығарып, заңды қолдады.

In addition to arguments against physician assisted dying, opponents feared that terminally ill people throughout the nation would flock to Oregon to take advantage of the law. This fear has not been realized, largely because drafters of the law limited its use to Oregon residents. Despite the measure's passage, implementation was tied up in the courts for several years. In 1997, the Oregon Legislative Assembly referred Measure 51, which would have repealed the act, to the ballot. Proponents of Measure 51 argued that the Death with Dignity Act lacked a mandatory counseling provision, a family notification provision, strong reporting requirements, or a strong residency requirement. Measure 51 opponents argued that sending the measure back to voters was disrespectful considering they had already passed Measure 16 via the initiative process. They also felt that the safeguards in the Death with Dignity Act were adequate. Measure 51 was defeated in the November 4, 1997, special election with 445,830 votes in favor, and 666,275 votes against. Some members of the United States Congress, notably Senator Don Nickles of Oklahoma, tried to block implementation of Measure 16, but failed. In 2002, federal judge Robert E. Jones blocked a move by United States Attorney General John Ashcroft to suspend the license for prescribing drugs covered in the Controlled Substances Act of doctors who prescribed life ending medications under the Oregon law. The Ninth Circuit Court of Appeals affirmed the block, stating that the "Attorney General lacked Congress' requisite authorization". In October 2005, the U. S. Supreme Court heard arguments in the case of Gonzales v. Oregon to determine the fate of the Death with Dignity law. Arguing on behalf of the state was Oregon Senior Assistant Attorney General Robert Atkinson. Oregon's five Democratic members of Congress also filed a brief in support of the State's position. United States Solicitor General Paul Clement argued on behalf of the Bush administration, which challenged Oregon's right to regulate the practice of medicine when that practice entails prescribing federally controlled substances. On January 17, 2006, the court ruled 6–3 in favor of Oregon, upholding the law.