Радиодағы комедияның тарихы мен түрлері

Кіріспе

Радио бағдарламасының жанры – радио комедиясы немесе комедиялық радио бағдарламасы – радио хабарларының бір түрі, оған эстрадалық шоулар, ситком элементтері, көріністер және басқа да медиада кездесетін комедияның түрлі нұсқалары кіруі мүмкін. Бюджеті шағын болғандықтан, тек бірнеше дыбыс эффектісімен немесе қарапайым диалог арқылы жеткізілуі мүмкін сюрреалистік немесе фантастикалық элементтер де болуы мүмкін. Радио комедиясы 1930 жылы АҚШ-та басталды, себебі Ұлыбританияның Чарли Чаплин және Стэн Лорел сияқты эстрада комедия актерлері үнсіз фильмдерге көшкен соң, Голливудқа қоныс аударып, радио комедиясын дамытуға ықпал етті. Тағы бір британдық эстрада комедия актері Джордж Формби британдық киноиндустриясында қалды және 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық әскерлерді көңілдіру үшін Ұлттық ойын-сауық қызметіне қосылды. Осылайша, Ұлыбританиядағы радио комедиясы кейінірек, 1950 жылдары басталды.

Негізгі деректер

Радио комедиясы 1930 жылы АҚШ-та басталды, ал Ұлыбританияда одан кейін көп уақыт өткен соң пайда болды, себебі көптеген британдық комедианттар (Чарли Чаплин және Стэн Лорел сияқты) Голливудта ойнау үшін АҚШ-қа эмиграциялады, ал американдық комедианттар, актерлік мансапқа қадама жасамағандар радиоға ауысты. Реймонд Найт 1930 жылы NBC арнасында "Күкі сағаты" бағдарламасын, ал 1931 жылы CBS арнасында "Стопнагл және Бадд" бағдарламасының тұңғыш эфирін ұсынды. Фред Аллен, Джек Бенни, Джуди Канова, Боб Хоуп және Ред Скелтон сияқты комедианттар келесі онжылдықтарда ең жоғары рейтингке ие болды. 1950 жылдары атақты комедианттар теледидарға көшкеніне қарамастан, радио комедиясы Боб пен Рей (1946–1988), The Firesign Theatre (1966–1972) және NBC Monitor (1955–1975) бағдарламаларында жалғасты. Радио комедиясы Ұлыбританияда бір буын өткен соң ғана, 1950 жылдардағы танымал бағдарламалар The Goon Show (1951 жылдан бастау) және Hancock's Half Hour (1957 жылдан бастау) арқылы дамыды. Кейіннен радио Ұлыбританиядағы көптеген комедианттар үшін тәжірибе алаңына айналды. Крис Моррис 1986 жылы Radio Cambridgeshire радиосында, ал Рикки Гервейс 1997 жылы лондондық XFM радиостанциясында комедиялық мансабын бастады. Дәстүрлі комедия бір кезде американдық радио бағдарламаларының маңызды бөлігі болғанымен, қазір ол негізінен "Ескі уақыт" радиосының жанкүйерлерінің архивтерінде және комедиялық жазбалардың интернетте таралуында кездеседі. Қазіргі кездегі негізгі радио комедиясы Говард Стерн сияқты радио жүргізушілерінің жеке басымен және Армстронг пен Гетти, Боб пен Том сияқты комедиялық дуэттердің бағдарламаларынан тұрады. Бұған ерекшелік ретінде WSRN-нің "Audience of Two", Гаррисон Киллордың Миннесота қоғамдық радиосындағы жұмысы: "Прериядағы үй" және "Комедиялық колледж", сондай-ақ NPR-дің "Car Talk" бағдарламасы, көліктік кеңес ретінде жасырынған комедиялық шоу және "Күте тұрыңыз, маған айтпаңыз!" бағдарламалары жатады. Комедиялық музыканы қамтитын бағдарламалар да танымал; ең танымал ұлттық комедиялық музыка бағдарламаларының бірі - доктор Дементо жүргізетін апта сайынғы ұзақ мерзімді бағдарлама, сондай-ақ бірнеше жергілікті станциялар (негізінен колледж радиосы, еркін және эклектикалық форматтар) ұқсас бағдарламалар ұсынады. Көптеген желілер күніне 24 сағат бойы комедиялық бағдарламаларды ұсынады; Sirius XM Radio платформасындағы бірнеше арналар осы форматқа, ал жердегі All Comedy Radio желісі де назар аударады. Рок-музыка станциялары әдетте "сағат бестегі күлкілі" рубрикасы аясында тұрақты форматтары шегінде комедиялық стендаптарды ойнайды. Алайда, Ұлыбритания мен Канадада BBC және Canadian Broadcasting Corporation сәйкесінше жаңа радио комедиялары мен драмаларын жасауды жалғастыруда. Британдық радио комедиясы Австралияның Ұлттық радиосында да орын алған, ал Ирландияда RTÉ бағдарламасында әр аптада бірнеше комедиялық шоулар трансляцияланады. Жергілікті деңгейде шығарылған австралиялық комедиялық радио бағдарламасы - Hamish & Andy, ал Ұлыбританияда мысал ретінде The Burkiss Way бағдарламасын атауға болады. Канададағы радио мемлекеттік телерадиокомпаниялар CBC және ағылшын және француз тілдеріндегі Канада радиосы, сондай-ақ көптеген тәуелсіз станциялар мен синдикаттық желілер арасында бөлінген. Канадалық радио лицензиялары монополияларды шектеу үшін федералды басқарумен басқарылады. Осының салдарынан, комедияны қоса алғанда, бағдарламалаудың сапасы тұрақсыз және өзгеріп отырады. Торонтода Джейк Эдвардс (радиоарна) "Чемпион" деп аталатын мас боксшыны бейнеледі, ол әлеуметтік жағдайларды дұрыс түсінбейді және ұрыс-керіспен асыра жауап береді. Музыкалық комедиялар орындаушылар Маклин мен Маклин цензура мен заңдық қиындықтарға байланысты шектеулі эфирге қарамастан, жер астында танымал болған ауызды ауызға тараған түпнұсқалық жазбалар жасады. CHEZ FM 106.1 каналында Оттава базарында Гари Перрин мен Майк О'Райли ойнаған Оттава аңғарының "балалары" немесе елдік бабкиндер Делмер Макгрегор мен Сесил Виггинс болды. Нақты өмірде Перрин аз жаттығудан өткен станция жетекшісі болды. О'Райли эфирлік тұлға, тәжірибелі блюграсс музыканты және көп аспапты ойнаушы болды. Олар бірге жеңіл комедиялық альбом шығарды, оған жайылымдағы сиыр пирогтеріне аяқ басқан туралы "Meadow Muffin Blues" әні енді. Би-Би-Сидің ең табысты телехикаяларының көбісі BBC Radio 4 шоуы ретінде өмірін бастады. Бұлардың ішінде Хэнкоктың жарты сағаты, "Goodness Gracious Me", "Knowing Me, Knowing You", "The League of Gentlemen", "Whose Line Is It Anyway?", "Room 101", "Have I Got News For You" (Radio 4-тің "The News Quiz" бағдарламасы негізінде), "Dead Ringers", Митчелл және Уэбб, "The Mighty Boosh", және соңғы кезде "Little Britain" және "Absolute Power" бағдарламалары бар. "Red Dwarf" ғылыми-фантастикалық комедиясы "Son Of Cliché" радиошоуындағы идеялар негізінде дамытылды. Тағы бір ғылыми-фантастикалық комедия "The Hitchhiker's Guide to the Galaxy" радио үшін жасалған, бірақ кітап, теледидар және фильм форматтарында да үлкен жетістікке жетті. Американдық радио комедиясының мысалдары интернеттегі стриминг радиостанцияларында тыңдауға болады. "The Moth Radio Hour" бағдарламасы әңгіме айтуға баса назар аударады. Гаррисон Киллордың "A Prairie Home Companion" бағдарламасын АҚШ-тағы қоғамдық радиостанцияларда, ал BBC Radio 4 Extra және RTÉ арналарында "Garrison Keillor's Radio Show" деген атпен басқа нұсқада тыңдауға болады. Ескі бағдарламаларды "A Prairie Home Companion" немесе RTÉ веб-сайттарында онлайн тыңдауға болады. Британдық радио комедиясын BBC Radio 4, BBC Radio 2 және BBC Radio 4 Extra арналарында тыңдауға болады. Миннесота қоғамдық радиосы "Comedy College" бағдарламасының эпизодтарын тыңдауға мүмкіндік беретін веб-сайтты ұстап тұрады. Ұлыбританиядағы коммерциялық станция Oneword американдық винтажды радио комедиясын кітаптар, комедия және драмадан тұратын тәулік бойы трансляцияланатын бағдарламасының бөлігі ретінде ұсынды және 2008 жылы станция жабылғанға дейін интернетте трансляцияланды. Радио комедиясы мен радио драмасына қызығушылық қазір қайта жандануда. Телевизиялық бағдарламалар туралы энциклопедиялық ақпаратты ұсынатын Epguides.com жақында радио бағдарламаларының ұқсас тізімін жасауды бастады. Америкада, осы өнер формасына жаңа қызығушылықты оятуға тырысатын жаңа топтар құрылды. Осы аудиоға негізделген комедиялық топтардың алдыңғы қатарында Peeper Radio Theatre тұр. Тәжірибелі NPR продюсері Джо Бевильаква XM Satellite Radio's Sonic Theater Channel 163 арнасында аптасына бес рет трансляцияланатын "The Comedy O Rama Hour" бағдарламасы үшін жаңа радио комедиясын жасап жатыр. Ұлыбританияда, жақындағы стендап және ревю комедиялық өнерлері де қазір радиода трансляциялануда.

Radio comedy began in the United States in 1930, and got a much later start in the United Kingdom because many of the British comedians (such as Charlie Chaplin and Stan Laurel) emigrated to the U. S. to make silent movies in Hollywood, and the American comedians who did not become dramatic actors migrated to radio. Raymond Knight launched The Cuckoo Hour on NBC in 1930, along with the 1931 network debut of Stoopnagle and Budd on CBS. Comedians such as Fred Allen, Jack Benny, Judy Canova, Bob Hope and Red Skelton were top rated in the decades that followed. Even after the big name comedians moved to television in the 1950s, radio comedy continued, notably from Bob and Ray (1946–1988), The Firesign Theatre (1966–1972), and segments heard on NBC's Monitor (1955–1975). Radio comedy did not begin in the United Kingdom until a generation later, with such popular 1950s shows as The Goon Show (started 1951) and Hancock's Half Hour (started 1957). Later, radio became a proving ground for many later United Kingdom comedians. Chris Morris began his career in 1986 at Radio Cambridgeshire, and Ricky Gervais began his comedy career in 1997 at London radio station XFM. Although traditional comedy was once a significant part of American broadcast radio programming, it is now mainly found in the archives of Old Time Radio enthusiasts and on the Internet streaming of comedy recordings. The majority of mainstream radio comedy now consists of personality driven shows hosted by talk radio hosts such as Howard Stern or comedic duos such as Armstrong & Getty and Bob & Tom. Exceptions to this are WSRN's "Audience of Two", Garrison Keillor's work on Minnesota Public Radio: A Prairie Home Companion and Comedy College, and NPR's Car Talk, a comedy show thinly disguised as car advice, and Wait Wait Don't Tell Me!. Shows featuring comedic music are also popular; one of the better known national comedy music programs is the long running weekly program hosted by Dr. Demento, and several other local stations (mostly college radio, freeform and eclectic formats) have similar programs. Several networks program 24 hours a day of stand up comedy routines; several channels on the Sirius XM Radio platforms focus on this format, as does the terrestrial All Comedy Radio network. Rock music stations often play bits of stand up comedy within the bounds of their regular formats, usually under the banner of a "five o'clock funnies" feature. In Britain and Canada, however, the BBC and Canadian Broadcasting Corporation respectively have continued making new radio comedy and drama. British radio comedy also has a home on Australia's Radio National and in Ireland there are always a few comedy shows in the week's programming on RTÉ. A locally produced Australian comedic radio program is Hamish & Andy, and in the United Kingdom an example is The Burkiss Way. Radio in Canada is fragmented between the public broadcasters the CBC and Radio Canada in English and French respectively, and a number of independent stations and syndicated networks spread across a very large country. Canadian radio licences are federally managed to limit monopolies. Consequently, programing including comedy, is inconsistent and variable quality. In Toronto Jake Edwards (radio personality) portrayed a punchdrunk boxer known as the Champ who manages to misunderstand social situations and overreact with fisticuffs. Performing musical comedians Maclean and Maclean created foul mouthed original recordings which became underground hits despite limited airplay due to censorship and legal troubles. The Ottawa market on CHEZ FM 106.1 featured a pair of Ottawa Valley "lads" or country bumpkins Delmer MacGregor and Cecil Wiggins, played by Gary Perrin and Mike O’Reilly. In real life Perrin was a station executive with little performance training. O'Reilly was an on air personality, a seasoned bluegrass musician, and multi instrumentalist. Together they produced a light comedy album, which included Meadow Muffin Blues about stepping in cow pies in the pasture. Many of the BBC's most successful television comedies began life as BBC Radio 4 shows. These include Hancock's Half Hour, Goodness Gracious Me, Knowing Me, Knowing You, The League of Gentlemen, Whose Line Is It Anyway?, Room 101, Have I Got News For You, (based on Radio 4's The News Quiz), Dead Ringers, Mitchell and Webb and The Mighty Boosh, and most recently Little Britain and Absolute Power. The science fiction comedy Red Dwarf was developed from ideas in a radio show called Son Of Cliché. Another science fiction comedy The Hitchhiker's Guide to the Galaxy was created for radio, but also went on to great success in book, television and film formats. Examples of American radio comedy can be heard on streaming internet radio stations. Humorous storytelling is the focus of The Moth Radio Hour. Garrison Keillor's A Prairie Home Companion can be heard on public radio stations in the United States and a different version of the shows can be heard on BBC Radio 4 Extra and RTÉ under the name Garrison Keillor's Radio Show. Old shows can be listened to online at the websites of "A Prairie Home Companion" or RTÉ. British radio comedy can be heard on BBC Radio 4, BBC Radio 2 and BBC Radio 4 Extra. Minnesota Public Radio maintains a website where it is possible to listen to episodes of Comedy College. A British commercial station Oneword broadcast American vintage radio comedy as part of their 24 hour a day programming of books, comedy and drama and this was streamed on the internet until the station closed in 2008. Interest in radio comedy and radio drama is currently enjoying a resurgence. Epguides. com, which provides encyclopedic information on television shows, has recently begun to build a similar list of radio shows. In America, new groups have formed to try to bring about a renewed interest in the art form. At the forefront of this new wave of audio only comedic groups is Peeper Radio Theatre. Veteran NPR Producer Joe Bevilacqua is creating new radio comedy for The Comedy O Rama Hour, which airs on XM Satellite Radio's Sonic Theater Channel 163, five times per week. In the UK, recent standup and revue comedy performances are also now receiving airing on radio.