Кіріспе

Пошта маркасы кітапшасы (немесе марка кітапшасы) – картондалған мұқабаға біріктірілген бір немесе бірнеше шағын маркалық парақтан тұратын кітапша. Кітапшалар көбінесе осы мақсат үшін арнайы басылған парақтардан жасалады, кітапша парағының бір жағында байланыс үшін тар жиек болады. Парақтар кесілгеннен кейін, кітапша шеттеріндегі маркалар әдетте тесілмейді. Толық маркалық парақтан кішкентай және қолдануға ыңғайлырақ болғандықтан, көптеген елдерде кітапшалар марка сатып алудың танымал тәсіліне айналды.

Тарих

Телеграф маркаларының буклеттерін 1870 жылы Калифорния штатының телеграф компаниясы, ал 1871 жылы Western Union шығарғандығы мәлім. 1884 жылдың 14 қазанында Бостон қаласының А. В. Кук АҚШ патент бюросынан 306,674 нөмірімен патент алды – ол маркаларды буклеттерге салу идеясын ұсынған болатын. Люксембург 1895 жылы буклеттер шығаруды бастаған алғашқы ел болды, одан кейін 1898 жылы Швеция, 1900 жылы АҚШ және 1904 жылы Ұлыбритания осы қадамды жасады. Шындығында, мұндай парақтар АҚШ-тың алғашқы буклеттерін жасау үшін қолданылды, олар арнайы пластиналардан басылып, әрқайсысы алты маркадан тұратын панельдерге бөлуге арналған 180 немесе 360 маркадан тұратын парақтарды шығарды. (400 маркадан тұратын стандартты парақтар буклеттер үшін жарамсыз деп танылды, себебі оларды қалдықтарды қалдырмай алты маркалық панельдерге кесу мүмкін болмады.) Осылай шығарылған буклет маркаларының әдетте бірі, екі немесе үш түзу жиегі болады (бірақ кейбір буклет панельдері үш маркадан тұратын қатарға басылған, ал ортаңғы маркалардың барлық жағы перфорацияланған). АҚШ-тың алғашқы екі буклеттік шығарылымы (1900 және 1903 жылдар) тек қана стандартты хат бағасымен (2¢) бағаланған маркаларды ұсынды, бірақ 1907 жылы пошта карточкаларына жарамды 1¢ маркалары бар буклеттер енгізілді. Кейбір елдер, мысалы Швеция, бір марка дизайнын орама, буклет және парақтарда тұрақты түрде шығарады. Толық марка коллекциясында осылардың барлығының үлгілері болуы керек. Кейбір коллекционерлер өздері буклеттерді немесе буклеттен алынған толық панельдерді жинаумен айналысады, олар көбінесе бірдей маркалардың санынан жоғары бағамен сатылады. Ескі типтегі буклеттер сол кезде көп назар аударған жоқ, олардың көпшілігі пошта жөнелтулері үшін қолданылды, сондықтан бүгінде сақталған буклеттер өте сирек кездеседі.