Кіріспе

Британдық саясаткер (1937–2022)

Элис Махон (28 қыркүйек 1937 – 25 желтоқсан 2022) – 1987 жылдан 2005 жылға дейін Галифакс округінің парламент депутаты болған британдық кәсіподақ жетекшісі және Лейборист партиясының саясаткері. Махон солшыл қанаттың өкілі, Социалистік науқан тобының мүшесі, Еуропаға күдікпен қараған және Лейборист партиясының Блэр үкіметіне жиі қарсы шыққан саясаткер. Ол 2005 жылы Парламенттен шығып, 2009 жылы партияның саяси позициялары мен ішкі жұмысына наразылық білдіріп, Лейборист партиясынан кетті. Бірақ 2015 жылы Джереми Корбиннің партия төрағасы болып сайлануын қолдап, партияға қайта қосылды.

Ерте өмір және мансап

Брэдфордтың Баттершоу қаласында туған Элис Ботмли Галифакстағы гимназияда оқыды және он жыл бойы Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде медбике көмекшісі болып жұмыс істеді. 1979 жылы Брэдфорд университетінен әлеуметтік саясат мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды және 1979 жылдан 1987 жылға дейін Брэдфорд колледжінде кәсіби одақтарды зерттеу пәнін оқытты. Осыдан бөлек, ол Кальдердейл кеңесінің мүшесі болды.

Парламенттік мансап

Махон алғаш рет 1987 жылғы жалпы сайлауда Галифакс сайлау округінен депутат болып сайланды. 1994 жылы Тони Блэр туралы пікір білдірген Махон Крис Муллинге партияның «Блэрді тоқтату лагерінде» екенін айтты. Палатадағы қызмет кезеңінде Махон зымыранға қарсы қорғаныс жоспарларына қарсы шықты және ата-аналардың, әйелдердің құқықтарын (әсіресе абортқа қатысты) және геилердің құқықтарын қорғауға ұмтылды. Махон сондай-ақ Лордтар палатасын реформалауды қолдады. Ол Ирак соғысына қарсы болды және 2004 жылы «Иракқа келтірілген қатыгездік пен қиянат» туралы айтты. 2003 жылғы Еңбек партиясының конференциясында ол: «Бізге жаппай қырып-жою қарулары туралы жалған айтылды және мұны жұмсақ тілмен жеткізудің жолы жоқ» деді. 2003 жылғы шілдедегі Парламент дебатында ол Джон Ридтен, сол кездегі Денсаулық сақтау министрінен сұрақ қойды: «Джон Рид, Шотландиядан сайланған депутат ретінде, Галифакс халқына тигізілетін осындай даулы ауруханалардың бірін алмауға ниеттеніп тұрса, оларға қарсы дауыс бергенімен қалай түсіндіресіз?» Бұл Тэм Дейллдің Батыс Лотиан сұрағының бір түрі болды. Егер шотланд және уэльс Еңбек партиясының депутаттары қолдамаған болса, үкімет келесі парламенттік дауыста жеңіліске ұшырар еді. Еңбек партиясының 164 дауыспен басымдығы қарсы дауыстар мен қалыс қалғандардың арқасында 17 дауысқа дейін азайды. «Біз, ағылшын депутаттары ретінде, шотландтар мен уэльстіктерге тимейтін нәрселерге дауыс беру мәселесін шешуіміз керек», деді Махон сол кезде. RAI деректі фильмінде 2005 жылғы 13 маусымдағы Ұлыбритания Қорғаныс министрлігінің Махонға жолдаған хатында былай делінген: «АҚШ 2001 жылы Вьетнам дәуіріндегі напалмның қалған бөлігін жойды. Бірақ 2003 жылы Ирактағы 1-ші теңіз экспедициялық корпусының (1 MEF) есептеріне сәйкес, олар 31 наурыз бен 2 сәуір аралығында Иракта 30 дана МК-77 қаруын қолданды. МК-77 отты бомбасының құрамы напалмнан өзгеше, бірақ оның қирату қасиеттері ұқсас. Пентагон да, МК-77 қаруының дәлдігі шектеулі болғандықтан, оны қалалық жерлерде немесе азаматтар жиналатын жерлерде қолданбайтынын мәлімдеді».

Рачак

Махон Рачак қырғынының қалыпты қабылданған баяндамасына сынды көзбен қарағандай болды. Ол 2006 жылдың 1 наурызында бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналда сөйлегенде тергеу барысында: "Иә, менің ойымша, Рачак қаласында болған оқиғаға қатысты өте күдікті жайт бар" деді. Төреші Робинсон: "Бірақ оқиғаны Уокер мырза ұйымдастырды деу – өте ауыр жағдай" деді. Махон сөзге аралықа тығылып: "Ал Уокер мырза жай ғана сол жерде болды десем, және адамдар оның бұл оқиғаны қырғын деп санағанымен терең дауласса, сіз қалай қарайсыз?" деді.

Еңбек партиясынан кету

2009 жылғы сәуірде Махон Еңбек партиясының мүшелігінен кетіп, оның жұмыс істеу тәсілін енді кешіре алмайтынын мәлімдеді. BBC News-ке берген сұхбатында ол 2005 жылы Тони Блэрдің барлық әрекеттерін «мүлдем мақұлдамағаны» үшін отставкаға кетуді ойластырғанын, бірақ Гордон Браунға үміт артқанын айтты: «Біз қайтадан ізгілік пен прогрестік партияға айналамыз деп ойладым. Бірақ мен одан да қателесіппін». Галифакс сайлау округінің Еңбек партиясына жазған хатында ол: «Бұл Еңбек үкіметі британ халқы өміріндегі ең ауыр дағдарысқа тап болғанда [Әлеуметтік реформа туралы заң жобасын] қабылдағаны үшін ұялуы керек» деп жазды. Заң жобасын мүгедектер мен жұмыссыздарға көмек көрсетілмейтіні үшін мүгедектерді қолдайтын ұйымдар мен Еңбек партиясының депутаттары сынға алды. Махон үкіметтің энергетикалық компаниялар мен қаржы институттарына қарсы күрестегі әлсіздігіне наразылық білдірді. Ол сондай-ақ партияның сайлау манифестіндегі уәделерін орындамағанын, оның ішінде Корольдік поштаны жекешелендірмеу және елге ЕО Конституциясы (кейін Лиссабон шартына айналған) туралы референдум өткізу туралы міндеттемелерді бұзғанын айтты. «Йоркшир пост» газетіне берген сұхбатында ол: «Менің келінім Рейчел маған: «Дэвид Камерон мен оның әйелі Саманта ұлы Иванды жақында жоғалтқанда оларға қалайша осылай істей алады? Мұндай адамдар оларды жамандаудың дұрыс екенін қалай ойлайды?» – деді. Мен сол жылдарда қосылған Еңбек партиясы осы емес екенін білгенде қатты ренжідім. [ ] Мен Жаңа Еңбек партиясымен аяқтаймын». Махон солшыл саясатта белсенді болып, Ядролық қаруды жою науқаны (CND) мен Соғысты тоқтату коалициясының мүшесі болды, сондай-ақ осы коалицияның қамқоршысы еді. Ол Humanists UK-тың еңбегін бағалайтын қолдаушысы және Ұлттық зайырлы қоғамның құрметті мүшесі болды. No2EU науқаны 2009 жылғы маусымда өтетін Еуропалық парламент сайлауында оны қолдайтынын мәлімдеді. Махон 2012 жылы Парламент тарихының ауызша тарих жобасы аясында сұхбат берді. Ол 2015 жылы Джереми Корбин партия басшысы болып сайланғаннан кейін Еңбек партиясына қайта қосылды.

Жеке өмір

Махон 1972 жылы ажырасқанға дейін Джон Гледхиллге үйленген болатын.