Кіріспе

Илиялық хабарлы Мәсіх шіркеуі – үш байланысты шіркеу тобының атауы және штаб-пәтері Миссури штатының Индипенденс қаласында орналасқан, Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының бір тармағы. Ол 1943 жылы негізін қалаушы Уильям А. Дрейвске берілген деп саналған аянды қабылдау негізінде Мәсіх шіркеуінен (бейресми түрде "Феттингтер" деп аталады) бөлінді. Феттинг тобының қарттары болған Дрейвс, өзін Иоанн Баптист деп таныстырған періштеден хабар алатынын мәлімдеді – бұл Феттингтің негізін қалаушы Отто Феттингке, бұрынғы Храм Лот шіркеуінің апостолына да көрінген деп айтылатын тұлға. Көптеген феттингтер бұл жаңа хабарларды қабылдағанмен, кейбіреулері қабылдамады, соның салдарынан Дрейвс өз шіркеуін құрды. Оның ізбасарлары бұл ұйымның Феттингтің және Храм Лот шіркеуінің жалғыз заңды жалғасы екенін мәлімдейді. 1987 жылғы мәліметтер бойынша, шіркеудің Африка, Еуропа, Азия, Австралия және Америка құлықтарында шамамен 12 500 мүшесі болды.

Атаудың шығу тегі

Шіркеудің атауы Иоанн Крестительдің Отто Феттинг пен Уильям Дрейвске келген деген шақыруларынан туындаған. Матайдан 11:14 Евангелиясында Иса Мәсіх Иоаннды Малахи кітабындағы Ілияс пайғамбармен байланыстырады; сондықтан "Ілияс хабары" термині қолданылады. Малахи 4:5-6 былай дейді: "Міне, Мен сендерге Ілияс пайғамбарды Раббыңның ұлы және қорқынышты күні келмес бұрын жіберемін. Ол әкелердің жүректерін балаларына, балалардың жүректерін әкелеріне қайтарады, әйтпесе Мен келіп, жерді қарғыспен құртамын". Ағзалар осы "елшінің" келгені Малахи пайғамбардың болжамдарын, сондай-ақ Аян 14:6, Малахи 3:1, Ескертулер 18:15-19 және Даниял 7:9-10-дағы басқа да болжамдарды орындалатынына сендіреді.

Отто Феттинг

Отто Феттинг 1871 жылғы 20 қарашада Мичиган штатының Сент-Клэр округіндегі Каско қаласында дүниеге келген. Порт-Хюрон қаласында (Мичиган штаты) тұрып, 1891 жылғы 9 ақпанда Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілерінің қайта ұйымдастырылған шіркеуіне суға батыру арқылы шомылдырылып, 1899 жылы діни қызметкерлікке бекітілген. 1925 жылы RLDS шіркеуіндегі "Жоғарғы басшылық бақылауы" дауына наразы болған Феттинг өзінің адалдығын Храм Лот шіркеуіне (белгісіз "Хедриктер" деп те аталады) аударды. Ол кезде қайта шомылдыру немесе қайта бекітілу қажет болмады, себебі екі топ та бір-бірінің діни қызметкерлерін және қасиетті рәсімдерін мойындады. 1926 жылдың көктемінде ол Мәсіх шіркеуінде елшілер болып тағайындалған жеті адамның қатарында болды. 1927 жылғы 4 ақпанда Отто Феттингке Иоанн Креститель келгенін және оған Храм Лот ұйымына жеткізілуге тиіс хабарды тапсырғанын мәлімдеді. Бұл хабар Миссури штатының Индепенденс қаласында ұзақ күткен ғибадатхананың салынуына бағыт берді, алғаш рет 1831 жылы соңғы күнгі қасиеттілердің негізін қалаушы Джозеф Смит осы ғибадатхананы болжаған болатын. Храм Лот шіркеуінің аян және періштелер арқылы басшылық алуының ұзақ тарихы болды, сондықтан бұл пайғамбарлыққа бастапқыда жақсы қабылдады және Феттингтің хабарларын ай сайынғы "Zion's Advocate" журналында жариялады. Олар 1929 жылғы 6 сәуірде негіз салу рәсімімен ғибадатхананың құрылысын бастады. Феттингтің сөзіне сенсек, Хедриктіктерге құрылысты аяқтауға жеті жыл берілген. Феттингтің хабаршысы ғимараттың әртүрлі архитектуралық ерекшеліктерін ашты және геодезистерге маркерлерін бастапқы орналасқан жерінен он фут шығысқа жылжытуды бұйырды. Періште сондай-ақ Джозеф Смит 98 жыл бұрын жоспарлаған ғибадатханасының орнын көрсету үшін жерлеген екі түпнұсқа белгі тасының орнын көрсетті. Тағы бір аян Храм Лот шіркеуінің "Иман және амал ережелері" дұрыс екенін және олардың бастапқы нысанынан өзгертілмеуі керектігін көрсетті. Басқа жағдайларда хабаршы ұйым ішінде бекітілуге тиіс белгілі бір адамдарды, соның ішінде Он Екі елшілер кеңесіне де көрсетті.

Ғибадатхананың жер учаскесінде болған қиындықтар

Ғибадатхана Лот ұйымы Феттингтің алғашқы он бір хабарын ынтамен қабылдағанмен, он екіншісі үшін бұл осылай болмады. Осы хаттың төртінші тармағында Жақия Мәсіхтің шіркеуіне кіретін әрбір адам қайтадан шомылдырылуы керек екені айтылады, себебі "Иеміз адамдардың барлық діни сенімдерін және топтарын қабылдамайды". Бұл соңғы күндер қасиеттілерінің көпшілігінің (соның ішінде бүгінгі Храм Лот шіркеуінің өзінің) практикасын көрсетеді, бірақ сол кездегі Храм Лот шіркеуінің саясатына сәйкес келмеді. Олар осы кезеңде қайта ұйымдастырылған шіркеуден, басқа соңғы күндер қасиеттілері ұйымдарынан және 1844 жылға дейінгі Жозеф Смит шіркеуінен мүшелерді алғашқы шомылдырулары бойынша қабылдады. Бұл хабар Феттингке де 1829 жылдың 15 мамырында Джозеф Смит пен Оливер Каудериге берілген "қасиеттілік кілттері" берілгенін жариялады. Феттингтің он екінші хабарының мағынасы мен қолданылуына байланысты даулар соншалықты үлкен болды, тіпті 1929 жылдың қазан айында Феттингтің өзі Храм Лот ұйымымен "тілсіздікке" ұшырады. Мұндай шектеулермен жұмыс істеудің орнына, ол кері шегінуді таңдады және Мәсіх шіркеуінің шамамен жартысын (оның ішіндегі бірнеше елшілерін) өзінің "Мәсіх шіркеуі" деп аталатын шіркеуді құруға жетекшілік етті, ол кейін "Мәсіх шіркеуі (Феттингтік)" деп танылды. Басты Храм Лот ұйымы Храм Лотты және оның жиналыс үйін сақтап қалғандықтан, Феттингтің ұйымы өздерінің ғибадат орындарын салғанға дейін мүшелерінің үйлерінде ұзақ уақыт жиналды. Феттинг өліміне дейін, 1933 жылдың 30 қаңтарында, хабаршыдан барлығы 30 рет келгенін айтты.

Уильям А. Дрейвс

Феттингтің қайтысынан төрт жыл өткен соң, Колорадо штатының Нукла қаласынан келген жас феттингтік ақсақал Уильям А. Дрейвс, Феттингке көрінген хабаршы оған да көріне бастағанын мәлімдеді. Феттингтік ұйым бастапқыда осы жаңа хабарларды қабылдады, бірақ соңында олардың барлығын қабылдамауға шешім қабылдады, бұл 1943 жылы ұйымда бөлінуге әкелді. Дрейвстің ізбасарлары «Ілияс хабарымен Мәсіх шіркеуін» құрды, ол Феттингтің бастапқы ұйымының жалғыз заңды жалғасы екенін мәлімдеді. Дрейвс өзінің 90 хабарын 1994 жылы қайтыс болғанға дейін жариялады, олар Феттингтің хабарларымен біріктіріліп, «Періште арқылы адамзатқа жеткізілген Раббының сөзі» атты кітапқа айналды. Феттингтің ұйымы өзінің жеке жинағын шығарады, ол жай ғана «Раббының сөзі» деп аталады, онда Феттингтің бастапқы 30 хабары ғана бар. 1994 жылы У. А. Дрейвс қайтыс болғанға дейін ол жазған соңғы үш хабарда «Ілияс хабарымен Мәсіх шіркеуіндегі» басшылыққа байланысты даулар көрінді. Бұл жағдай W. A. Draves, Leonard Draves және Mervyn Johnson елшілерінің шіркеу мүлігіне кіруіне тыйым салатын сот шешіміне әкелді. Ұзаққа соқпаған сот таласынан кейін, келісуге жетпегендіктен және В. А. Дрейвстің қайтысынан соң, он екі жетекші елшінің алтауы 1994 жылдың тамызында шіркеуді «Ілияс хабары бар Мәсіх шіркеуі» деген атпен қайта тіркеуге шешім қабылдады. Бұл жаңа ұйым «Ілияс хабары бар Мәсіх шіркеуі, Раббының сенімді жолы» («The Church of Christ With the Elijah Message», The Assured Way of the Lord, Inc.) болып өсті. Қалған бесеу елші, соның ішінде жоғарыда аталған тыйым салу туралы бұйрық бергендер, «Ілияс хабары бар Мәсіх шіркеуі, 1929 жылы жаңадан құрылған» корпоративтік атауын және барлық мүлікті, соның ішінде Миссури штатының Индепенденс қаласындағы 608 Лейси көшесіндегі бас кеңсе ғимаратын сақтап қалды.

Доктрина және практика

Олар Феттингтің 30 хабарын және Уильям Дрейвстің 90 хабарын қабылдағанынан басқа, Илияс хабары ұйымының сенімдері мен тәжірибелері Мәсіх шіркеуінің (Temple Lot) сенімдерімен дерлік толықтай сәйкес келеді. Temple Lot шіркеуі сияқты, Илияс хабары шіркеуі де Шіркеу Президенті лауазымын мойындамайды, оның орнына Он екі елшінің кворумы басшылық етеді; осы кворумның барлық мүшелері тең деп есептеледі. Сондай-ақ, Temple Lot туыстары сияқты, бұл шіркеу Дін мен Келісімдерді және Бағалы інжу-маржанды, сондай-ақ Джозеф Смиттың Киелі кітаптың Шабыттанған нұсқасын қабылдамайды, тек Король Джеймс Киелі кітабын және Нефиттердің жазбасын (олардың Мормон кітабына берген аты) стандарттар ретінде пайдалануды жөн көреді. Олар сондай-ақ, 1946 жылы Дрейвске көрсетілген деген уәде бойынша әлі ашылмаған жазба жұмысын күтеді. Өлгендер үшін крещение, мәңгілік неке, көп әйел алу және мәңгілік даму доктринасы жоққа шығарылады. Илияс хабары бар Мәсіх шіркеуінің мүшелері Temple Lot жерінде ғибадатхана салынатынына әлі де сенеді, бірақ ол қазіргі LDS немесе Мәсіх қауымының ғибадатханаларынан өзгеше болады. Он екінші хабарының 6-аятында Отто Феттинг Иоанн Крестительдің Жозеф Смит шынымен де пайғамбар болғанын, бірақ ол "мақтандылық пен адамдардың сүйіспеншілігі мен мақтауына" байланысты "Құдай алдында күнә жасады" дегенін келтіреді. "Оның көптеген еңбектері жойылды", - деп жазды Феттинг, "бірақ ол оттан құтқарылғандай құтқарылады және ежелгі пайғамбарлардың қатарына қосылады". Осыған сәйкес, Илияс хабары шіркеуі Жозеф Смитті пайғамбар ретінде құрметтейді, бірақ оның барлық үйретімдерін міндетті түрде қабылдамайды. Бірінші хабарының 1-аятында Феттингтің көктегі елшісі Temple Lot ұйымының "Иман және тәжірибе туралы ережелері" (Феттинг сол кезде әлі де елші болған) өзгертілмеуі керек деп бұйырды, "өйткені Иеміз оларды жазған адамдарға шабыт берді". Сондықтан, бұл ережелер Илияс хабары ұйымында, сондай-ақ барлық феттингтік секталарда бірдей күшінде қалады.