Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиан діни конфессиясы
Christian religious denomination
Иса Мәсіх шіркеуі – халықаралық христиан діни конфессиясы, штаб-пәтері Монгонгелада (Пенсильвания штаты, АҚШ) орналасқан. 1862 жылы АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Грин-Ок қаласында құрылған. Шіркеу – христиандық қайта жаңғырту шіркеуі және Мормон кітабын қасиетті жазба ретінде қабылдайды. Шіркеу өзін қайта орналастырылған Евангелие, яки Иса Мәсіхтің Жаңа Өсиетте орнатқан алғашқы шіркеу және жақсы жаңалық деп санайды, ол жер бетінде қайта жаңғыртылды. Сондай-ақ, ол 1830 жылдың 6 сәуірінде Жозеф Смит құрған Мәсіх шіркеуінің рухани жалғасы екенін мәлімдейді. Шіркеу Смит қаза болғаннан кейін Сидни Ригдонды Смиттің заңды мұрагері деп есептейді, себебі Ригдон Смиттің Бірінші Президенттіктегі бірінші кеңесшісі болған. Шіркеу ресми түрде басқа шіркеулермен, ұйымдармен немесе конфессиялармен байланысты емес. 2023 жылдың тамыз айына қарай, шіркеу мүшелері Солтүстік және Оңтүстік Америка, Еуропа, Азия және Африканы қоса алғанда, бүкіл әлемде орналасқан, олардың жалпы саны 22 992 адамды құрайды. Иса Мәсіх шіркеуі «1844 жылғы мұрагерлік дағдарыстан туындаған үшінші ірі қайта жаңғырту шіркеуі» саналады, бұл Жозеф Смиттің сол жылы анық мұрагерлік желісіз қайтысын сипаттайды. Оны кейде Уильям Бикертон мен Сидни Ригдон арқылы шіркеудің тарихи мұрагерлігіне сүйенген «Бикертон шіркеуі» немесе «Ригдон ұйымы» деп те атайды. Кейбір адамдар шіркеуді Пентикост мормон шіркеуі деп атайды, себебі ол Харизматикалық немесе Пентикост шіркеулеріне ұқсас, Киелі Рухтың қазіргі уақыттағы сыйларын қолданады. Алайда, шіркеу өзі туралы сөйлегенде осы терминдерді қолданбайды. Шіркеудің мақсаты – «Иса Мәсіх арқылы құтқарылу сыйлығын, Оның уәделерін және құтқарушы махаббатын барлық ұлттар мен нәсілдерге бүкіл әлемде тарату және соңғы күндерде Құдайдың жоспарларын іске асыру».
The Church of Jesus Christ is an international Christian religious denomination headquartered in Monongahela, Pennsylvania, United States. Organized at Green Oak, Pennsylvania, U. S. A. in the year 1862. The church is a Christian Restorationist church and accepts the Book of Mormon as scripture. The church considers itself the gospel restored, or the original church and good news as established by Jesus Christ in the New Testament, restored upon the earth. It also claims to be the spiritual successor to the Church of Christ, organized by Joseph Smith on April 6, 1830. The church sees Sidney Rigdon as Smith's rightful successor following the assassination of Smith because Rigdon was Smith's first counselor in the First Presidency. The church is not officially affiliated with any other church, organization or denomination. As of August 2023, members of the church are located throughout the world including North and South America, Europe, Asia and Africa—for a membership total of 22,992. The Church of Jesus Christ is considered "the third largest Restoration church to have resulted from the 1844 succession crisis", describing Joseph Smith's death that year without a clear line of succession. It has sometimes been referred to as a "Bickertonite church" or "Rigdonite organization" based upon the church's historical succession through William Bickerton and Sidney Rigdon. Some refer to the church as the Pentecostal Mormon church as it has the present operation of the gifts of the Spirit, similar to Charismatic or Pentecostal churches. However, the church does not use these terms in referring to itself. The stated purpose of the church is "to share the gift of salvation through Jesus Christ, His promises and His redeeming love with all nations and races throughout the world and to carry out God’s plans in the latter days."
Тарих
Иса Мәсіх шіркеуі өзін 1829 жылы Джозеф Смит ресми емес түрде, ал 1830 жылы 6 сәуірде Нью-Йорк штатының солтүстік-батысында заңды тұлға ретінде құрған Мәсіх шіркеуінің жалғасы деп санайды. 1830 жылы 6 сәуірде Смит, Оливер Каудери және шамамен 30 адамнан тұратын топ Мәсіх шіркеуін ресми түрде ұйымдастыру үшін жиналды. Дәстүр бойынша, бұл оқиға Питер Уитмер ағаның Файетте, Нью-Йорктегі үйінде болған, бірақ кейбір ертеректегі есептер оны Манчестерде деп көрсетеді. Бұл ресми ұйымнан кейін көп ұзамай Файетте, Манчестер және Коулсвилл қалаларында шағын филиалдар құрылды. Смит және оның серіктестері Мәсіх шіркеуінің 1-ғасырғы христиан шіркеуін қайта жаңғыртуды көздеді, Смиттің айтуынша, ол Ұлы жаңғырудың нәтижесінде Құдайдың ықыласы мен билігінен алыс кеткен еді. 1830 жылдың соңында Смит Индиан жерінде "Сион қаласын" құруды жоспарлады, ол қала Миссури штатының Индепенденс қаласының жанында орналасуы керек еді. 1830 жылдың қазан айында ол өзінің оң қолы Оливер Каудериді және басқаларын сол аймаққа миссионерлік сапарға жіберді. Огайо штатының Киртленд қаласынан өте жатып, миссионерлер Сидни Ригдон басқаратын Мәсіхтің шәкірттері қауымын өздеріне қайтарды, ал 1831 жылы Смит өзінің ізбасарларын Миссури аймағы отарланғанша уақытша Киртлендке көшіруді шешті. 1831 жылдан 1838 жылға дейін шіркеу штаб-пәтері Киртлендте орналасты. Смиттің көптеген ізбасарлары 1830 жылдары Миссуриді отарлауға тырысты, ал Смит өзі 1838 жылы сол жерге көшіп келді. Шіркеу Миссуридегі басқа қоныс салушылар тарапынан саяси және әскери қарсылыққа тап болды. 1838 жылғы мормон соғысынан кейін дін губернатор қол қойған Жою туралы жарлық бойынша Миссуриден қуылды. Содан кейін шіркеу өзінің жаңа штаб-пәтерін Иллинойс штатының Науву қаласында құрды, бұл қала Миссисипи өзенінің жанындағы құрғатылған батпақ жерге салынған, онда Смит қала әкімі болып қызмет етті. Сол жерде шіркеу 1844 жылға дейін өркендеді, осы жылы Смит пен оның інісі Хайрумды қарақшылар өлтірді. Олар "Науву экспозиторы" басылымының баспасын жойғаны үшін сотталуды күтіп отырған түрмеде отырды. Сол кезде Смит АҚШ президенті лауазымына үміткер болды, ал Ригдон оның вице-президенті болуға ниеттенді. 1844 жылы Смит өлтірілгеннен кейін, шіркеуді кім басқаруы керек деген мәселеде жағдай шатас болды. Оның қайтыс болған кезде шіркеудің көптеген басшылары Наувуда болмады, олар миссионерлік қызмет атқарып жатты немесе Смиттің президенттік науқанында жұмыс істеді. Ригдон Смиттің өлімі туралы естігенде Питтсбургте (Пенсильвания) болды және Наувуға асығыс оралып, алғашқы шіркеу басшыларының бірі болды. Ол шіркеудің келесі президенті тағайындалғанша, шіркеуді "қорғаншы" ретінде басқаруға құқығы бар екенін және Он екі елшінің кворумының шіркеуді басқаруға құқығы жоқ екенін дереу жариялады. Ригдонды қолдаған соңғы күндердің қасиеттілері Бригхам Янг пен Он екі елшінің кворумын қолдаған мүшелердің көпшілігінен бөлінді. Ригдон және оның ізбасарлары Пенсильвания штатының Мононгахела қаласында қоныстанды. 1845 жылдың 6 сәуірінде Ригдон Смит құрған шіркеудің заңды жалғасы деп санайтын Мәсіх шіркеуінің конференциясына төрағалық етті. Уильям Бикертон Ригдонның уағыздарына сенгендердің қатарында болды және 1845 жылы Мононгахелада шомылдырылды. Кейін сол жылы Бикертон ақсақал болып тағайындалды, көп ұзамай ол шіркеудің евангелисті болып тағайындалды. Ригдонның ұйымы көп ұзамай тарады. Бикертон уағыздауды жалғастырды және 1851 жылдың мамырында Вест-Елизабетте (Пенсильвания) Бикертон басшылығымен шіркеу филиалы құрылды. 1861 жылдың 9 шілдесінде өткен конференцияда олардың арасынан он екі адам таңдалып, киелі рухпен елші болуға шақырылғаны тіркелді. Қауым 1865 жылдың маусым айында Питтсбургте "Пенсильвания штатының Грин-Ок Иса Мәсіх шіркеуі" деген заңды атымен тіркелді. 1941 жылдың 5 сәуірінде Вашингтон округі (Пенсильвания) шіркеуге "Иса Мәсіх шіркеуі" деген атау берді. Соңғы он жыл ішінде олар Мичиган, Огайо, Пенсильвания, Флорида, Калифорния, Нью-Джерси және Аризона штаттарында жаңа шіркеу ғимараттарын салумен айналысты, сондай-ақ көптеген шет елдерде осындай құрылыс жұмыстарын жүргізіп жатыр.
The Church of Jesus Christ sees itself as a continuation of the Church of Christ, which was the original church organization established by Joseph Smith informally in 1829 and then as a legal entity on April 6, 1830 in northwestern New York. On April 6, 1830, Smith, Oliver Cowdery, and a group of approximately 30 believers met to formally organize the Church of Christ into a legal institution. Traditionally, this is said to have occurred at the home of Peter Whitmer Sr. in Fayette, New York, but some early accounts place it in Manchester. Soon after this formal organization, small branches were formally established in Fayette, Manchester and Colesville. Smith and his associates intended that the Church of Christ would be a restoration of the 1st century Christian church, which Smith taught had fallen from God's favor and authority because of a Great Apostasy. In late 1830, Smith envisioned a "city of Zion" in Native American lands near Independence, Missouri. In October 1830, he sent his second in command Oliver Cowdery and others on a mission to the area. Passing through Kirtland, Ohio, the missionaries converted a congregation of Disciples of Christ led by Sidney Rigdon, and in 1831, Smith decided to temporarily move his followers to Kirtland until the Missouri area could be colonized. The church headquarters remained in Kirtland from 1831 to 1838. Many of Smith's followers attempted to colonize Missouri throughout the 1830s, and Smith himself moved there in 1838. The church faced political and military opposition by other Missouri settlers. After the Mormon War of 1838, the religion was expelled from Missouri under an Extermination Order signed by the governor. The church then established its new headquarters in Nauvoo, Illinois, a city they built on drained swampland by the Mississippi River, where Smith served as mayor. There, the church thrived until Smith and his brother Hyrum were killed by a mob in 1844. They were in prison awaiting trial for crimes related to the destruction of the printing press of the Nauvoo Expositor. At the time, Smith was a minor candidate for President of the United States with Rigdon as his running mate. After Smith was killed in 1844, there was confusion about who should succeed him in leading the church. Many of the leaders of the church were absent from Nauvoo at the time of his death, serving as missionaries or working on Smith's presidential campaign. Rigdon was in Pittsburgh, Pennsylvania, when he heard of Smith's death, and hurried back to Nauvoo, becoming one of the first church leaders to return. He quickly announced that he had the right to lead the church as its "guardian" until proper proceedings could decide the next church president, and that the Quorum of the Twelve did not have the right to lead the church. The Latter Day Saints who followed Rigdon separated themselves from the majority of the members, who followed Brigham Young and the Quorum of the Twelve. Rigdon and his followers settled in Monongahela, Pennsylvania. On April 6, 1845, Rigdon presided over a conference of the Church of Christ, which he saw as the rightful continuation of the church founded by Smith. William Bickerton was among those converted by Rigdon's preaching, and was baptized at Monongahela in 1845. Later that same year, Bickerton was ordained an elder and shortly after an evangelist in the church. Rigdon's organization disbanded shortly afterwards. Bickerton continued to preach and by May 1851 a branch of the church was organized under Bickerton's leadership in West Elizabeth, Pennsylvania. At a conference on July 9, 1861, it was recorded that twelve of their number were chosen and called by the Holy Spirit to be apostles. The church was incorporated in Pittsburgh in June 1865 with the legal name, "Church of Jesus Christ of Green Oak, Pennsylvania." On April 5, 1941, the church was granted the name of "The Church of Jesus Christ" by Washington County, Pennsylvania. Within the last decade, it has been engaged in the construction of new church buildings in Michigan, Ohio, Pennsylvania, Florida, California, New Jersey, and Arizona, along with similar construction efforts in many foreign countries.
Доктриналар мен тәжірибелер
Иса Мәсіх шіркеуі Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысындағы басқа шіркеулерден тәуелсіз. Иса Мәсіх шіркеуі көп әйел алу, аспандық үйлену, екі бөлек рухылық билік және басқа да Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының басқа тармақтарында үйретілген көптеген ілімдерді ұзақ уақыттан бері қабылдамайды. Иса Мәсіх шіркеуі Джозеф Смит үйреткен көптеген ілімдер мен аяндар Құдайдан емес екенін, ал Киелі кітап пен Мормон кітабына қайшы келетінін үйретеді. Шіркеу сонымен қатар, Соңғы күнгі қасиеттілердің көптеген тармақтары осы аяндарды ұстанғандықтан қателікке түскенін үйретеді. Иса Мәсіх шіркеуі Құдайдың табиғатын Киелі кітапта және Мормон кітабында түсіндірілгендей қарастырады, бұл Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі үйреткен көзқарастардан өзгеше. Құдай Әке: Құдай Әке, немесе Құдай Барлық Құдіретті, даналық пен мәртебе иесі деп саналады.
The Church of Jesus Christ is independent of any other church in the Latter Day Saint movement. The Church of Jesus Christ has long rejected plural marriage, celestial marriage, two separate priesthoods, and many other doctrines taught by some other Latter Day Saint movement denominations. The Church of Jesus Christ teaches that many of the doctrines and revelations Joseph Smith taught were not from God and were contrary to the Bible and the Book of Mormon. The church also teaches that many of the Latter Day Saint denominations fell into error by following these revelations. The Church of Jesus Christ views the nature of God as explained in the Bible and Book of Mormon, which the church distinguishes from the views taught by the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. God the Father: God the Father, or God Almighty, is believed to be a personage of Glory.
Растық интеграция
Иса Мәсіх шіркеуі 1862 жылы құрылғаннан бері шіркеудің барлық салаларында толық нәсілдік интеграцияны жақтады. Солтүстік Америкада азаматтық құқықтар мен нәсілдік сегрегация мәселелері талқыланғанда, шіркеу өзінің үндеуін барлық нәсілдерге жолдады. 1905 жылы шіркеу барлық нәсілдердің толық интеграциясына қарсы шыққан ересек адамды қызметтен шеттетті. Солтүстік Америкадағы көптеген мекемелерде нәсілдік сегрегация немесе кемсітушілік кең таралған кезде, Иса Мәсіх шіркеуінің ең белгілі басшыларының екеуі афроамерикандықтар болды. Елші Джон Пенн, 1910 жылдан 1955 жылға дейін Он Екі Елшінің құрамында болды, көптеген итальяндық американдықтармен миссионерлік жұмыс жүргізді және оны көбінесе "италиялықтардың дәрігері" деп атады. 1937 жылы миссионер ретінде тағайындалған Мэтью Миллер Канаданың аймақтарын аралап, жергілікті американдықтар арасында миссиялық қызметтер құрды.
The Church of Jesus Christ has advocated full racial integration throughout all aspects of the church since its organization in 1862. While North America disputed over civil liberties and racial segregation, the church directed its message towards all races. In 1905, the church suspended an elder for opposing the full integration of all races. At a time when racial segregation or discrimination was commonplace in most institutions throughout North America, two of the most prominent leaders of The Church of Jesus Christ were African American. Apostle John Penn, member of the Quorum of Twelve Apostles from 1910 to 1955, conducted missionary work with many Italian Americans, and was often referred to as "the Italians' Doctor". Matthew Miller, an evangelist ordained in 1937, traveled throughout Canada establishing missions with Native Americans.