Кіріспе

Джон Олдхэм

Джон Олдхэм (15 шілде 1595 – 20 шілде 1636) Массачусетс штатының алғашқы пуритан қоныс тебушісі болған. Ол капитан, саудагер және үндістермен сауда жасаған адам. Оның үндістердің қолынан қаза табуы 1636-1637 жылдардағы Пеквот соғысының себептерінің біріне айналды.

Ерте өмір

Олдам 1595 жылы Англияның Дербишир округінде дүниеге келді және 1595 жылғы 15 шілдеде Дербидегі Барлық Әулиелер шіркеуінде (қазіргі Дерби соборы) крещениеден өтті. Ол ерте жасынан пуритандардың жақтасы болды және 1623 жылғы шілдеде "Анна" кемесімен әпкесімен бірге Плимут колониясына көшіп кетті. Оның әпкесі Люкреция Олдхэм Брюстер, "Майфлауэр" келісіміне қол қойғандардың бірі Уильям Брюстердің ұлы Джонатан Брюстерге үйленді.

Плимут плантациясынан қуу

"Мейфлауэр" кемесімен сапарлағандардың кейбіреулері діни себептер емес, экономикалық мүмкіндіктер үшін келген болатын. 1624 жылы пастор Джон Лайфорд Америкаға келіп, бастапқыда жылы қабылданды, бірақ көп ұзамай Плимут тұрғындары пуритандық көзқарастармен келіспейтін оған қызығушылық танытты. Лайфорд оларды қолдап, құпия түрде кездесті. Олдам Лайфордтың жақтасы болды, және екеуі де Пилигримдер көшбасшысы Уильям Брэдфордтың баяндамасына сәйкес, Плимутта дау-жанжал мен проблема тудырды. Олдам мен Лайфорд пилигримдерді жамандап, Англияға құпия хаттар жазды. Брэдфорд осы хаттардың бір бөлігін ұстап алды, бірақ Олдам мен Лайфордқа дереу хабарламады. Содан кейін Олдам өз кезегінде белгіленген қарауылда тұрудан бас тартты (барлық еркектерден күтілетін ортақ міндет) және Пилигримдердің әскери кеңесшісі Майлз Стендишке сыпайылық танытпады. Ол содан кейін ешқандай себепсіз Стендишке пышақ шығарды және оны ашуланып "кедей ұры" деп айыптады. Лайфорд пен Олдам "оларға қарсы қастандық жасағаны және азаматтық және шіркеулік мәселелерде олардың тыныштығын бұзғаны" үшін сотталды және Плимуттен қуылды.

Плимуттан кейін

Олдам отаршылар мен үндістермен сауда жасап, қайта жаңғырып, гүлденді. 1632-1634 жылдары Массачусетс штатының Бас сотына өкіл болып сайланды және Массачусетс шығанағы колониясының оқ-дәрі және ұңғылға бақылаушысы қызметін атқарды. Капитан Олдхэм саудагер ретінде Вирджиния мен Англияға сапарлады, бірақ 1630 жылы Массачусетс шығанағы колониясына оралды. Чарльз өзеніндегі аралға қоныстанды және Уотертаун шіркеуінің мүшесі болды. 1634 жылы колонияның алғашқы Бас сотында немесе жиналысында Уотертаунды өкілдік етті. Ол үндістермен сауданы жалғастырып, Мэннен Нью-Амстердамға дейін теңіз арқылы саяхаттады. 1634 жылы Олдэм он адамнан тұратын топты (соның ішінде капитан Роберт Силиді) Олд Коннектикут жолымен Коннектикут өзені бойындағы алғашқы ағылшын қонысы – Ведэрсфилдті құру үшін жетекке алды.

Өлім

1636 жылғы 20 шілдеде Олдхэм Блок аралында үндістермен сауда жасау мақсатымен сапарға шыққанда, үндістер – мүмкін, наррагансеттер – оның кемесіне мінгізілді. Үндістер оны және оның бес экипажды мүшесін өлтіріп, екі жас туысын тұтқынға алып, кемедегі жүкті тонады. Бір балық аулау кемесі туыстарын құтқарып, оның шлюбін портқа сүйреуге тырысты, бірақ қолайсыз желдер кедергі келтірді. Олар кемені суға батырып, екі баланы үйге әкелді. Наррагансеттер отаршыларды Олдхэмді өлтіргенге пекоттар кінәлі деп көндірді. Олдхэм қиын мінезімен танымал болғандықтан, өзі өлтірілген төбелес шығуына себеп болуы мүмкін, бірақ Массачусетс штатының дін қызметкерлері бұл кісі өлтіруді айыптады. Массачусетс губернаторы Джон Эндекоттқа жаза беруге бұйрық берілді.