Кіріспе
Генри Хью Шелтон (1942 жылдың 2 қаңтарында туған) – АҚШ армиясының бұрынғы офицері, 1997 жылдан 2001 жылға дейін Біріккен Штабтар басшыларының 14-ші төрағасы қызметін атқарған.
Henry Hugh Shelton (born January 2, 1942) is a former United States Army officer who served as the 14th chairman of the Joint Chiefs of Staff from 1997 to 2001.
Ерте өмір, отбасы және білім
Шелтон Солтүстік Каролина штатының Тарборо қаласында дүниеге келді және 1959 жылы Солтүстік Эджкомб орта мектебін бітірді. Шелтон Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінде оқыды, 1963 жылы Каролин Л. Джонсонға үйленді; олардың үш ұлы бар. Содан кейін командалық және штабтық қызметтердің бірқатар кезеңдері басталды. Персид шығанағы соғысынан кейін Шелтон өзінің туған штаты Солтүстік Каролинадағы Форт-Брэггте 82-ші әуедесанттық дивизияға қолбасшылық етті. Шелтон 1999 жылы Косово соғысын жоспарлауға жетекшілік етті. Кейін ол "Довер тестісі" деген терминді енгізді, бұл Довер әуе базасында американдық қаза болғандардың мәйітін көрген халықтың реакциясына негізделген соғысқа қолдау деңгейін бағалауға арналған сынақ болды. 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғалары кезінде Шелтон Еуропадағы НАТО отырысына бағытталған Боинг C 135 Speckled Trout ұшағымен ұшып бара жатқанда, кері бұрылып Вашингтонға қайтып келді. Шелтонның өкілеттігі аяқталғаннан кейін президент Джордж Буш 2001 жылғы 1 қазанда қызметке кіріскен Әуе күштерінің генерал-лейтенанті Ричард Майерсті вице-президенттік лауазымға ұсынды.
Әскери қызметтен кейінгі мансап
2002 жылы Шелтон Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінде генерал Хью Шелтон атындағы көшбасшылық орталығын құрды. Орталықтың мақсаты – «жеке адалдығы, кәсіби этикасы және өзімшілдікке негізделген, жергілікті және жаһандық деңгейдегі көшбасшыларды шабыттандыру, тәрбиелеу және дамыту». Зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 2003 жылғы сәуірде Шелтон Red Hat директорлар кеңесіне қосылды және 2010 жылы осы кеңестің төрағасы болып сайланды. Ол сондай-ақ Anheuser Busch, Anteon International және Protective Products of America компанияларында директор қызметін атқарады. Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінде, ол бітірген оқу орнында, 2002 жылы генерал Хью Шелтон атындағы көшбасшылық орталығы құрылды, ол жеке адалдығы, кәсіби этикасы және өзімшілдікке берілген адамдарға стипендиялар тағайындайды. Шелтон 2003-2004 жылдары сенатор Джон Эдвардстың президенттік науқанына кеңесші болды. 2004 жылы Демократиялық партиядан президенттікке кандидат болған, 1999 жылғы Косово әскери операциясы кезінде Шелтонның бағыныстысы болған зейнеткер генерал Уэсли Кларк кандидатурасы төңірегінде дау тудырды. Шелтон былай деді: «[Кларк] Еуропадан ертерек кеткенінің себебі – адалдық және мінез-құлық мәселелері, осы нәрселер маған өте жақын және қымбат. Мен Уэске дауыс бермеймін», – деп Кларк кандидатурасына күмән келтірді. 2008 жылдың 1 наурызында Шелтон 2008 жылғы Демократиялық партияның президенттік праймеризінде сенатор Хиллари Клинтонды қолдайтынын жариялады. «Мен сенатор Клинтонмен бірге әскери қызметкерлерімізбен болған кезде болдым. Оның әскери өмірдің қиындықтары мен құрбандығын жақсы түсінетінін сол кезде білдім. Ол әрқашан әскеріміздің дайындығы мен қауіпсіздігін бірінші орынға қояды деп сенемін. Ол Бас қолбасшы болуға дайын», – деді ол. Шелтон Клинтонды қолдаған Бірлескен штабтар төрағасының екінші төрағасы болды, алғашқысы – генерал Джон Шаликашвили. 2010 жылдың 12 қазанында Шелтон өзінің автобиографиясын – «Еш ойланбастан: Америкалық жауынгердің саяхаты» (Without Hesitation: The Odyssey of an American Warrior) жариялады, авторы Рон Левинсон және Малкольм Макконнелл. Кітаптан алынған үзіндіде Клинтон кабинетінің жоғары лауазымды мүшесінің Шелтонға ирактықтардың америкалық ұшқышты өлтіруіне рұқсат беруді ұсынғаны, осы арқылы жауап беруге және соғысқа шығуға себеп болатыны айтылады. Кітапта сондай-ақ Билл Клинтонның Шелтонға көз жасымен мойындауы, Клинтон әкімшілігі кезінде Клинтонның жақын көмекшісінің құпия кодтарды (президенттік ядролық қаруды қолдануға рұқсат беру кодтары) жоғалтқан жағдайы, 9/11 оқиғасынан кейін Джордж Буш пен оның Ұлттық қауіпсіздік кеңесі арасындағы Кемп-Дэвидте өткен шиеленісті кездесу туралы мәліметтер де келтірілген. Кітапта сондай-ақ Осама бен Ладенді өлтіруге жасалған бірнеше әрекет Мадлен Олбрайттың бұйрығымен тоқтатылғаны жазылған. 2010 жылдың 27 тамызында Файетвиллдегі Әуедегі арнайы операциялар мұражайында Шелтонның ескерткіші ашылды. Ескерткіштің құрылғандығына және сыйға тартылуына H. Ross Perot жауапты болды. 2010 жылдың 24 қазанында Шелтон Christiane Amanpour бағдарламасында, 2010 жылдың 6 желтоқсанында Jon Stewart бағдарламасында және 2010 жылдың 30 желтоқсанында PBS және Bloomberg TV телеарналарында The Charlie Rose Show бағдарламасында өзінің естеліктерін насихаттау үшін сұхбат берді. 2012 жылдың 20 қазанында Шелтон Солтүстік Каролина штатының Спид қаласында өткен 6-шы жылдық Брайан мен Кендраның Bluegrass кешінде құрметке бөленді. Оған «Ерен есімдер» тақтасы және Спид қаласына кіреберісте орнатылған ескерткіш табыс етілді. Шелтон мен оның әйелі Кэролин 2005 жылы Хью мен Кэролин Шелтон әскери нейротравма қорын құрды, ол әскери қызметкерлер арасында мидың жарақаттануын зерттеуге қаржы жұмсайды.
Басқа да мойындау
1998 жылы Шелтон Американдық жетістіктер академиясының "Алтын тақта" сыйлығын, Американдық жетістіктер академиясының марапаттау кеңесінің мүшелері, генерал Колин Л. Пауэлл және генерал Джон М. Шаликашвили табыс етті. 2002 жылы Шелтон Конгресс Алтын медалімен марапатталды. Марапаттамада былай делінген: "38 жыл бойы елге қызмет етіп, армия қатарындағы өсуі, Вьетнамдағы екі рет қатысуы және "Шөл дауылы" операциясындағы міндеттемелері барысында генерал Шелтон Солтүстік Каролинаның қызмет, құрбандық, отбасылық махаббат, Құдайға сенім және елге адалдық құндылықтарын өзімен бірге алып жүрді". 2011 жылы Командалық және Бас штаб колледжінің қоры зейнеткер генерал Хью Шелтонға 2011 жылғы Ерекше көшбасшылық сыйлығын табыс етті.