Кіріспе

Филип Э. Итон (2 маусым 1936 – 21 шілде 2023) – американдық химик. Ол Чикаго университетінде зейнеткер профессор (Professor Emeritus) қызметін атқарды. Итон және оның әріптестері 1964 жылы «қолайсыз» кубан молекуласын алғаш синтездеді. Мао Ши Чжанмен бірлесе жұмыс істеген ол октанитрокубанды жасаған алғашқы адам деп хабарланды (олардың мақаласы 2003 жылы жарияланды). Октанитрокубан сегіз нитро тобына және өте тартылған С-С байланыстарына ие болғандықтан, өте күшті жарылғыш зат болып табылады.

Ерте өмір және білім

Филип Э. Итон 1936 жылғы 2 маусымда Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Итон жеті жасқа толғанда, оның отбасы Нью-Джерсидегі Бадд-Лейкке көшіп барды. Мұнда ол Роксбери грамматикалық мектебінде, кейіннен Роксбери орта мектебінде оқыды. Осы орта мектеп жылдарында ол ғылымға деген құштарлығын таба бастады. Ол химияны оқып шығуға ата-анасы мен мұғалімдерінің қолдауымен шешім қабылдады. Итон Принстон университетіне химия мамандығы бойынша оқуға түсті. 1957 жылы ол бакалавр дәрежесін алды, содан кейін Гарвард университетіне оқуға түсіп, 1960 жылы магистр және 1961 жылы докторлық дәрежесін аяқтады. Оқу кезінде ол қақпақ химиясымен, әсіресе Кепонмен танысты.

Оқыту тәжірибесі

Гарвардты бітіргеннен кейін Итон Калифорния университетінде, Берклидегі профессорлық көмекші лауазымына орналасты. Ол сол кезде органикалық химияның негіздерін оқытты. 1962 жылы Чикаго университетіне ауысып, 2023 жылы қайтыс болғанға дейін профессор-эмеритус атағын сақтап қалды.

Зерттеу

Чикаго университетіне келгеннен кейін Итон ең көп танылған зерттеуін бастады – кубан синтезі. 1964 жылы Итон мен Томас У. Коул-младший «мүмкін емес» кубан молекуласын синтездеді.

Өлім

Филип Итон 2023 жылдың 21 шілдесінде 87 жасында дүние салды.