Кіріспе
Пущино – Ресейдің Мәскеу облысындағы қала, Ресей Ғылым академиясының маңызды ғылыми орталығы. Москвадан оңтүстікке қарай, Серпуховтан оңтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым жерде, Ока өзенінің оң жағасында, Приокско-Террасный табиғи қорығының қарамағысында орналасқан. Бұл қала көбінесе Окадағы Пущино деп аталады. Халық саны:
Pushchino is a town in Moscow Oblast, Russia, an important scientific center of the Russian Academy of Sciences. Situated south of Moscow, and 13 km south east of Serpukhov, on the right side of the Oka River opposite the Prioksko Terrasny Nature Reserve. It is informally called Pushchino on Oka. Population:
Pushchino Research Center of Russian Academy of Sciences has unique status and significance. It hosts a major component of Russian Federation endeavor in the fields of physical, chemical, and bio molecular biology. It employs more than 3000 people, of whom 800 hold doctorates in science or medicine. Pushchino scientists have made seminal contributions to molecular and cell biology, bio organic chemistry, plant and soil biology, as well as to astronomy and astrophysics including the discovery of the solar supercorona and radial magnetic fields within it, and the discovery of radio recombination lines of highly excited atoms.
Ресей Ғылым академиясының Пущино ғылыми-зерттеу орталығы ерекше мәртебеге және маңызға ие. Ол физикалық, химиялық және биомолекулалық биология салаларындағы Ресей Федерациясының маңызды бөлігі болып табылады. Мұнда 3000-нан астам адам жұмыс істейді, олардың 800-і ғылым немесе медицина докторлары. Пущино ғалымдары молекулалық және жасушалық биология, биоорганикалық химия, өсімдіктер мен топырақ биологиясы, сондай-ақ астрономия және астрофизика салаларына, оның ішінде күннің суперкоронасын және оның ішіндегі радиалды магниттік өрістерін, жоғары энергиялы атомдардың радиорекомбинациялық сызықтарын ашуға елеулі үлес қосты.
Pushchino is a town in Moscow Oblast, Russia, an important scientific center of the Russian Academy of Sciences. Situated south of Moscow, and 13 km south east of Serpukhov, on the right side of the Oka River opposite the Prioksko Terrasny Nature Reserve. It is informally called Pushchino on Oka. Population:
Pushchino Research Center of Russian Academy of Sciences has unique status and significance. It hosts a major component of Russian Federation endeavor in the fields of physical, chemical, and bio molecular biology. It employs more than 3000 people, of whom 800 hold doctorates in science or medicine. Pushchino scientists have made seminal contributions to molecular and cell biology, bio organic chemistry, plant and soil biology, as well as to astronomy and astrophysics including the discovery of the solar supercorona and radial magnetic fields within it, and the discovery of radio recombination lines of highly excited atoms.
Тарих
Қала өзінің атын Пущино ауылынан алады, ол алғаш рет 1579 жылы Иван Грозныйдың тізімдерінде ("кадастрлар") Пущин әулетінің иелігі ретінде тіңкерілген. Қазіргі Пущино қаласы 1956 жылы Ока өзенінің үстіндегі төбеде, Мәскеу облысының ең биік жерлерінің бірінде, жаңа Радиоастрономиялық обсерваторияны орналастыру үшін салынды. Бұл маңызды ресурс ғарышқа ұшу маршруттарын жасауға үлес қосуын жалғастыруда. Содан кейін Пущино биологиялық ғылымдарға бағытталған Ғылым қаласы ретінде құрылды. 1966 жылы қала мәртебесі берілді. Пущино маңында мезолит, неолит және қола дәуіріне жататын бірнеше қоныстар табылды. Қазіргі қаланың шетінде Дьяково мәдениетінің артефакттарына тапқан. Темір дәуіріне қатысты төбедегі бекініс 2500 жыл бұрын салынған. Пущинодан батысқа қарай 1 км жерде, 12-16 ғасырларда Ока өзеніндегі маңызды өткелде ежелгі орыс қаласы Тешилов (көр) орналасқан, оның қоршаулары бүгінге дейін көрініп тұр. 18 ғасырдың соңында Пущиноға қарап тұрған әсем сарай салынды, ол бір кезде атақты композитор Александр Алябьевтің (1787–1851) үйі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Остік танк дивизиялары Пущиноға 20 км жақын келді, ал 1970 жылға дейін сарай аурухана ретінде пайдаланылды. Осы сарайда режиссер Н. Михалковтың 1974 жылғы «Механикалық фортепианоға арналмаған пьеса» фильмі түсірілді. Пущино сарайы қазір қираған, бірақ оның қираған жерлері әлі де маңызды туристік орын болып табылады. Неміс жаяу әскері Пущиноны қысқа мерзімге басып алды.
Пущиноның дамуы
КСРО Ғылым академиясының президенті (Александр Несмеянов, 1899-1980) ең жаңа жабдықтармен және құралдармен жабдықталған биологиялық зерттеу орталығын құруды қолдады. 1955 жылы Министрлер Кеңесі Мәскеу облысында орналасқан жерді табу үшін арнайы комиссия құрды. 1956 жылдың наурыз айына дейін екі нұсқа таңдалды, екеуі де Ока өзенінің жағасында: Тарусада және Пущинода. Тарусаның белгілі мәдени орталық – Поленовоға жақын орналасқандығын ескере отырып, мұнда ірі құрылыс жүргізу орынсыз деп шешілді, ал 1956 жылдың сәуір айында Мәскеу облысында, Пущино ауылының жанында ғылыми кампус салынатыны туралы қаулы қабылданды. Ресей Ғылым академиясына ғылыми кампус және радиоастрономия станциясы құру үшін 761,8 гектар жер бөлінді. Қазіргі Пущиноның жоспары 1950 жылдары ғалымдар тарапынан жасалды: екі параллель жол, өзенге жақын солтүстік жолдағы тұрғын үйлер, дүкендер мен мейрамханалар, оңтүстік жол бойындағы институттар, ал олардың арасында кең жасыл аймақ пен саябақ. Бірінші болып Пущино радиоастрономия обсерваториясы салынды, ол сол кезде әлемдегі ең үлкен радиотелескопқа ие болды: алып кесе пішіндес параболалық антенна және километрлік жолақты антенналардың күрделі желісі. Қала салынысымен бірге Ока өзеніне жақын төменгі деңгейдегі жол арқылы көлік байланысы қамтамасыз етілді. Маусымдық су тасқыны салдарынан бұл жол бірнеше апта бойы өтпейтін еді. 1965 жылы Пущиноны батысқа қарайғы Серпухов қаласымен байланыстыру үшін платоның жиегімен жаңа тас жол салынды. Алғашқы институт, Николай Дмитриевич Ерусалимский басқарған микроорганизмдердің биохимиясы және физиологиясы институты 1969 жылы аяқталды, одан кейін ауыл шаруашылығы химиясы және топырақ ғылымдары институты құрылды. Бүгінде Пущино Ресейдегі жетекші академиялық орталықтардың біріне жатады.
География
Биіктік 104 м (Ока жағажайы) бастап 219 м-ге дейін жетеді. Ока өзені – Волганың ірі салаларының бірі. Ресейдің Еуропалық бөлігінің орманды аймағындағы жазық өзен, жақсы қалыптасқан аңғармен сипатталады. Оканың ерекшеліктері – жиі кездесетін көктемгі және күзгі су тасқындары, сондай-ақ деңгейдегі үлкен ауытқулар. Пущинодағы ені орташа есеппен 150-200 м, ең көп болғанда 250 м, ал тереңдігі 3,75 м-ге жетеді. Орташа ағыс жылдамдығы 0,25 м/с, орташа көлемі 159 м³/с. Хохла, Неглядейка және Любожиха атты үш кішкентай өзен Пущино аумағынан Окаға құяды. Оканың жағалауларында бетінде көміртекті әктас шөгінділері бар, олардың бір бөлігі – құлаудан пайда болған тас блоктары. Кейбір жерлерде (Хохла өзенінің аңғары) әктас тек 15-20 см қалыңдықтағы жұқа топырақ қабатымен жабылады. Мұндай жерлерде карст процестері белсенді. Пущино артезиандық бұрғылау арқылы сумен қамтамасыз етіледі, ал карбонатты тау жыныстары кальцийге бай жер асты суын береді. Өзеннен алшақ жатқан әктасқа мұздық мореналар жабылады, ал Оканың тасқынды жазығы жоғарғы террасалардың бетіндегі кейінгі Плейстоценнің құмды топырақтарының қалдықтарымен шектеледі. Осылайша, Пущиноның жер бедері – мұздықтан бұрынғы биік плато, Днепр моренасымен жабылып, 130-140 м тереңдікке дейін енген терең эрозиямен бөлінген.
Климат
Климат негізінен Атлант мұхитынан ауа массаларының жылжуымен анықталады, осы процестер Арктикадан келген суық ауа массаларының циклон артынан басып кіруімен жиі үзіледі. Жалпы, Пущиноның климаты қоңыржай континенттік, қоңыржай суық қыстары, жылы жаздары және салыстырмалы тұрақты ылғалдылығы бар. Қыс айларында Атлант мұхитының циклонды ауа массаларының келгені жиі кездеседі, бұл ылғалды ауа райына және температураның 5-8 °C-қа дейін көтерілуіне алып келеді. Жылдық орташа температура +3,9 °C құрайды, бірақ қыста температура көбінесе -20 °C-қа төмендейді, ал тіркелген ең төменгі температура -44 °C. Көктемнен бастап температура көтеріледі, орташа есеппен 20-30 °C аралығында болады; Пущинода тіркелген ең жоғары температура 39 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 582 мм, оның көп бөлігі жылы маусымда (сәуірден қазанға дейін: 394 мм, 70%) жауады, ал қалған 30%-ы суық маусымда (188 мм, 30%) жауады. Жазғы жауын-шашын көбінесе кенеттен болатын нөсер түрінде болады, бұл егістік жерлердің эрозиясына әкеледі. Қысқы жауын-шашынның 20%-ын қар құрайды. Әдетте, қар жамылғысы қарашаның соңында қалыптасады және наурыздың басында максималды биіктікке жетеді (орташа 44 см, максимум 99 см, минимум 13 см).
Орман, табиғи қорықтар және қорғалатын аумақтар
Ока өзені қылқан жапырақты және жапырақты орман арасында шамамен сызық жүргізеді. Оканың солтүстігінде, Пущинода Солтүстік Ресейге дейін созылатын шырша мен қайың аралас орман басталады. Пущиноның өзі және оңтүстікке қарай кең жапырақты орманды аймақтар орналасқан, онда емен, липа, елім, күл, аспан және басқа да жапырақты ағаштар өседі, шырша жоқ. Бұл аймақтар егістік жерлерге ауысады. Өзен жағасында қалың тоғдарлар өседі. Пущино қаласында «Экополис» атты белсенді табиғатты қорғау бағдарламасы іске асырылуда, ол бірнеше қорғалатын аймақты анықтаған. Олар:
Lyubozhikha River Valley: a protected area is located at the foot of Pushchino hill. Wildlife species include nightingales, orioles, owls, and beavers. Teshilov hillfort: a historical monument that is now subject to state preservation. It is located 700 meters from the river Lyubozhikha. Earthwork ramparts and moat are well preserved. In 1925 archeological excavations discovered a fortress on the site dating to the 12th century. The settlement was mentioned in Russian chronicles in 1147. Khokhla River Valley: this protected area lies 2.5 km west of Lyubozhikha between the lower and upper roads to Serpukhov. This deep valley is renowned for its natural beauty, with dense forestation, meadow hills, limestone outcrops, and waterfalls. Rare flowers include forget me nots, anemones, gentians, and coronilla elfworts. The Zaoksky Forestry Commission reports an exceptional diversity of tree species; recent construction work imperils the reserve. Entomological Meadow: this protected area is located in the south western outskirts of the city and occupies a meadow on slope of the right tributary of the Lyubozhikha river (Solonovka creek). The name of the river shows its direction (the old Russian word "Sologne", "posolon" meaning "going behind the Sun", that is, from east to west). Until the 1930 this was the site of a village (Solonovka). The meadow slopes are a home to rare species of butterflies: the red and ordinary melitaea, small limenitis, chalkhill blue, Nordmannia spini, skippers and others. Solonovsky Wood protected area: a deep ravine of Solonovka east from the Pushchino Serpukhov road. "Gremyak" creek falls on limestone from high slope. Birch Grove protected area: a pure birch forest on the Solonovka tributary south of Pushchino (the Endova site). Oak Wood protected area: also known as Perlovskii Reserve, an area dominated by mature oak trees. Neglyadeyka River Valley protected area: a narrow strip of forested slopes of the eastern tributary of the Oka at the eastern boundary of Puschino with villages of Balkovo and Mitinki.
Лыбожиха өзенінің аңғары: қорғалатын аймақ Пущино төбесінің етегінде орналасқан. Мұнда сорғайлар, соғалар, беavers және басқа да жануарлар кездеседі. Тешилов бекінісі: қазір мемлекеттік қорғауға алынған тарихи ескерткіш. Ол Лыбожиха өзенінен 700 метр қашықтықта. Жермен үйілген қамал мен орлар жақсы сақталған. 1925 жылғы археологиялық қазбалар нәтижесінде 12 ғасырға жататын бекініс табылды. Бұл елді мекен 1147 жылы орыс жылнамаларында еске алынған. Хохла өзенінің аңғары: бұл қорғалатын аймақ Любожихадан батысқа қарай 2,5 км қашықтықта, Серпуховқа баратын жолдың бойында орналасқан. Терең аңғар табиғи сұлулығымен, тығыз орманды, шалғынды төбелермен, әк тасты жартастармен және шарлауықтармен әйгілі. Мұнда сирек кездесетін гүлдер өседі: ұмытшақ, анемон, жәндікгүл және коронилла. Заоцкий орман шаруашылығы комиссиясы ағаштардың түрлердің өте көп екенін хабарлайды, бірақ соңғы құрылыс жұмыстары қорыққа қауіп төндіреді. Энтомологиялық алаң: бұл қорғалатын аймақ қаланың оңтүстік-батыс шетінде орналасқан және Лыбожиха өзенінің оң саласының (Солоновка арнасы) беткейіндегі алаңды алып жатыр. Өзеннің аты оның бағытын көрсетеді (көне орыс сөзі «Солон», «позолон» – «күннің артына қарай», яғни шығыстан батысқа қарай). 1930 жылға дейін бұл жерде Солоновка ауылы болған. Алаңның беткейлерінде сирек кездесетін көбелектердің түрлері мекендейді: қызыл және қарапайым мелита, кішігірім лименит, әктас көгілдірі, Нордманния спини, шкиперлер және т.б. Солоновский орманды қорғау аймағы: Пущино-Серпухов тас жолынан шығысқа қарай Солоновканың терең шатқалы. «Гремяк» арнасы биік беткейден әк тасқа құлайды. Бірке орманының қорғалатын аймағы: Пущиноның оңтүстігіндегі Солоновка саласында (Эндова орны) таза бірке орманы. Емен орманының қорғалатын аймағы: Перловский қорығы деп те аталады, бұл аймақта есейген емен ағаштары басым. Неглядейка өзенінің аңғарының қорғалатын аймағы: Ока өзенінің шығыс саласының орманды беткейлерінің тар жолағы, Пущиноның шығыс шекарасында Балково және Митинки ауылдарымен шектеседі.
Lyubozhikha River Valley: a protected area is located at the foot of Pushchino hill. Wildlife species include nightingales, orioles, owls, and beavers. Teshilov hillfort: a historical monument that is now subject to state preservation. It is located 700 meters from the river Lyubozhikha. Earthwork ramparts and moat are well preserved. In 1925 archeological excavations discovered a fortress on the site dating to the 12th century. The settlement was mentioned in Russian chronicles in 1147. Khokhla River Valley: this protected area lies 2.5 km west of Lyubozhikha between the lower and upper roads to Serpukhov. This deep valley is renowned for its natural beauty, with dense forestation, meadow hills, limestone outcrops, and waterfalls. Rare flowers include forget me nots, anemones, gentians, and coronilla elfworts. The Zaoksky Forestry Commission reports an exceptional diversity of tree species; recent construction work imperils the reserve. Entomological Meadow: this protected area is located in the south western outskirts of the city and occupies a meadow on slope of the right tributary of the Lyubozhikha river (Solonovka creek). The name of the river shows its direction (the old Russian word "Sologne", "posolon" meaning "going behind the Sun", that is, from east to west). Until the 1930 this was the site of a village (Solonovka). The meadow slopes are a home to rare species of butterflies: the red and ordinary melitaea, small limenitis, chalkhill blue, Nordmannia spini, skippers and others. Solonovsky Wood protected area: a deep ravine of Solonovka east from the Pushchino Serpukhov road. "Gremyak" creek falls on limestone from high slope. Birch Grove protected area: a pure birch forest on the Solonovka tributary south of Pushchino (the Endova site). Oak Wood protected area: also known as Perlovskii Reserve, an area dominated by mature oak trees. Neglyadeyka River Valley protected area: a narrow strip of forested slopes of the eastern tributary of the Oka at the eastern boundary of Puschino with villages of Balkovo and Mitinki.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-территориялық бөлініс жүйесінде Пущино қаласы облыстық басқаруға бағынышты қала ретінде қарастырылады, бұл аудандармен тең мәртебелі әкімшілік бірлік. Муниципалдық бөлініс ретінде Пущино қаласы Пущино қалалық округі болып құрылған, және 2006 жылы Ресей Федерациясының Ғылыми қаласы деп ресми түрде танылды.
Мәдениет
Басым діни мәдениет – орыс православиесі, және 1990 жылы Архангел Михаил шіркеуі аяқталды. А. Алябьев атындағы музыка мектебінде шамамен 300 студент оқиды, ал Пущино жыл сайынғы, жоғары беделді «Ән және бард фестиваліне» төңкерілді. Қалалық нысандарға «Ока» спорт сарайы, шаңғымен жаттығулар және Окадағы «Дельфин» ескек құрастыру базасы кіреді. Мәдени өмірдің орталығы – «Ғылымшылар үйі».