Америка Құрама Штаттарындағы Киноиндустриясы

Кіріспе

АҚШ-тағы киноиндустриясы

Disney
Walt Disney Pictures
20th Century Studios
Sony
Columbia Pictures
TriStar Pictures
Comcast
Universal Pictures

Paramount Global
Paramount Pictures

Warner Bros. Discovery
Warner Bros. Pictures
New Line Cinema
Amazon
MGM
| шығарылған жылы = 2016
| шығарылған дереккөз =
| шығарылған жалпы =
| шығарылған көркем = 646 (98.5%)
| шығарылған анимациялық = 10 (1.5%)
| шығарылған деректі =
| көрсетілім жылы = 2017
| көрсетілім дереккөз =
| көрсетілім жалпы = 1,239,742,550
| көрсетілім жан басына шаққанда = 3.9 (2010)
| көрсетілім ұлттық =
| кассалық жиын жылы = 2017
| кассалық жиын дереккөз = Американдық кино өнеркәсіптің даму кезеңінде үлкен күшке айналды. 2017 жылға қарай жыл сайын орта есеппен 600-дан астам ағылшын тіліндегі фильмдер шығарылып, ол Үндістан, Жапония және Қытайдан кейін кез-келген ұлттық кинотеатрлардың төртінші фильмдерін шығарды. Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландияның ұлттық кинотеатрлары да сол тілде фильмдер шығарады, бірақ олар Голливуд жүйесінің бөлігі емес. Осыған байланысты Голливуд трансұлттық кино деп саналады және кейбір атаулардың бірнеше тілдік нұсқаларын, көбінесе испан немесе француз тілдерінде шығарды. Қазіргі Голливуд көбінесе өндірісті Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландияға аутсорсингке береді. Голливудтың ірі киностудиялары коммерциялық тұрғыдан ең табысты және ең көп билет сатылған фильмдердің негізгі көзі болып табылады. Голливуд ең көне киноиндустриясы деп саналады, яғни ең алғашқы киностудиялар мен продюсерлік компаниялар пайда болған жер. Бұл киноның түрлі жанрларының туған жері - комедия, драма, экшн, мюзикл, романс, қорқынышты, ғылыми фантастика және эпикалық - және басқа ұлттық киноиндустриясына үлгі болды. 1878 жылы Эдвард Муйбридж фотосуретке түсірудің күшін көрсетті. 1894 жылы Нью-Йоркте Томас Эдисонның кинетоскобын қолдана отырып, әлемдегі алғашқы коммерциялық кинофильм көрмесі өткізілді. Келесі онжылдықтарда үнсіз фильмдер өндірісі қатты кеңейді, студиялар құрылып, Калифорнияға көшіп барды, ал фильмдер мен олардың әңгімелері әлдеқайда ұзарады. АҚШ-та 1927 жылы әлемдегі алғашқы синхронды дыбыс музыкалық фильмі - "Джаз әншісі" түсірілді және келесі онжылдықтарда дыбыс фильмдерінің дамуында алдыңғы қатарда болды. ХХ ғасырдың басынан бастап АҚШ киноиндустриясы негізінен Калифорния штатының Лос-Анджелес округінің Голливуд маңындағы отыз мильдік аймақта орналасқан. Режиссер Д. В. Гриффит кино грамматикасының дамуында басты рөл атқарды. Орсон Уэллстің "Азамат Кейн" (1941) фильмі сыншылардың сауалнамасында барлық уақыттағы ең үздік фильм ретінде жиі аталады. Голливудтың ең көп табыс әкелетін фильмдерінің көбісі АҚШ-тан тыс жерлерде басқа елдерде түсірілген фильмдерге қарағанда көп кассалық табыс пен билеттер сатылымын құрады. Америка Құрама Штаттары кино инженериясы мен технологиясының жетекші ізашарлары болып табылады.

Warner Bros. Discovery
Warner Bros. Pictures
New Line Cinema
Amazon
MGM
| produced year = 2016
| produced ref =
| produced total =
| produced fictional = 646 (98.5%)
| produced animated = 10 (1.5%)
| produced documentary =
| admissions year = 2017
| admissions ref =
| admissions total = 1,239,742,550
| admissions per capita = 3.9 (2010)
| admissions national =
| box office year = 2017
| box office ref = American cinema soon came to be a dominant force in the emerging industry. With more than 600 English language films released on average every year as of 2017, it produced the fourth largest number of films of any national cinema, after India, Japan, and China. While the national cinemas of the United Kingdom, Canada, Australia, and New Zealand also produce films in the same language, they are not part of the Hollywood system. Because of this, Hollywood has also been considered a transnational cinema, and has produced multiple language versions of some titles, often in Spanish or French. Contemporary Hollywood often outsources production to the United Kingdom, Canada, Australia, and New Zealand. The major film studios of Hollywood are the primary source of the most commercially successful and most ticket selling movies in the world. Hollywood is considered to be the oldest film industry, in the sense of being the place where the earliest film studios and production companies emerged. It is the birthplace of various genres of cinema—among them comedy, drama, action, the musical, romance, horror, science fiction, and the epic—and has set the example for other national film industries. During 1878, Eadweard Muybridge demonstrated the power of photography to capture motion. In 1894, the world's first commercial motion picture exhibition was given in New York City, using Thomas Edison's kinetoscope. In the following decades, production of silent film greatly expanded, studios formed and migrated to California, and films and the stories they told became much longer. The United States produced the world's first sync sound musical film, The Jazz Singer, in 1927, and was at the forefront of sound film development in the following decades. Since the early 20th century, the U. S. film industry has primarily been based in and around the thirty mile zone centered in the Hollywood neighborhood of Los Angeles County, California. Director D. W. Griffith was central to the development of a film grammar. Orson Welles's Citizen Kane (1941) is frequently cited in critics' polls as the greatest film of all time. Many of Hollywood's highest grossing movies have generated more box office revenue and ticket sales outside the United States than films made elsewhere. The United States is a leading pioneer in motion picture engineering and technology.

Шығуы және Форт Ли

Қозғалысты түсіріп, қайта жаңғыртатын фотосуреттердің алғаш рет тіркелген мысалы – Эдуард Муйбридждің жүгіріп бара жатқан жылқының фотосуреттер сериясы болды. Ол Калифорния штатының Пало-Альто қаласында қатар тізілген бірнеше фотокамераны пайдаланып түсірген. Муйбриджтің жетістігі әлемдегі өнертапқыстарды ұқсас құрылғылар жасауға ынталандырды. Америка Құрама Штаттарында Томас Эдисон алғашқылардың бірі болып кинескопты жасады. Америка Құрама Штаттарындағы кино тарихының бастаулары Шығыс жағалауымен байланысты, бір кезде Нью-Джерси штатындағы Форт-Ли Американың кино астанасы болған. Бұл индустрия 19-шы ғасырдың соңында Томас Эдисонның "Қара Мария" атты алғашқы киностудиясын салумен басталды. Гудзон өзені мен Гудзон Палисадасындағы қалалар мен кенттер Нью-Йорк қаласына қарағанда әлдеқайда арзан жер ұсынды және 20-шы ғасырдың басында кино индустриясының өте қарқынды өсуінен үлкен пайда көрді. Бұл индустрия капитал мен жаңашыл жұмыс күшін тартуға мүмкіндік берді. 1907 жылы Калем компаниясы Форт-Лиді түсірілім алаңы ретінде пайдалана бастағанда, басқа кинорежиссерлер де одан кейін ілесе бастады. 1909 жылы Универсал студиясының алдағысы – Чемпион фильм компаниясы алғашқы студияны салды. Басқалары да одан кейін ілесіп, Форт-Лиде жаңа студиялар салды немесе ғимараттарды жалға алды. 1910 және 1920 жылдары Independent Moving Pictures Company, Peerless Studios, The Solax Company, Éclair Studios, Goldwyn Picture Corporation, American Méliès (Star Films), World Film Company, Biograph Studios, Fox Film Corporation, Pathé Frères, Metro Pictures Corporation, Victor Film Company және Selznick Pictures Corporation сияқты кинокомпаниялар Форт-Лиде фильмдер түсірді. Мэри Пикфорд сияқты белгілі тұлғалар Биография студиясында мансаптарын бастады. Нью-Йоркте үнсіз фильмдер дәуірінде салынған Куинс штатындағы Кауфман Астория студиясын Маркс ағайындылары мен В.С. Филдс пайдаланды. Эдисон студиясы Бронксте орналасқан. Манхэттендегі Челси де жиі қолданылды. Шығыс қалалары, әсіресе Чикаго мен Кливленд, кино өндірісінің алғашқы орталықтары ретінде танылды. Батыста Калифорния кино өндірісінің маңызды орталығы болып қалыптасты. Колорадо штатындағы Денверде Art O Graf кинокомпаниясы орналасқан, ал Уолт Диснейдің алғашқы Laugh O Gram анимациялық студиясы Канзас-Ситиде (Миссури штаты) орналасқан. 1908 жылдан бастап Флорида штатының Джексонвилл қаласында 30-дан астам үнсіз кинокомпаниялар студиялар ашты, оның ішінде Калем студиясы, Metro Pictures (кейін MGM), Эдисон студиясы, Majestic Films, King Bee Film Company, Vim Comedy Company, Norman Studios, Gaumont Studios және Lubin Manufacturing Company. Флоридадағы Пикчер-Сити 1920 жылдары кино өндірісі орталығы болуы жоспарланған, бірақ 1928 жылғы Окичоби дауыл салдарынан жоспар орындалмады және Пикчер-Сити өзінің бастапқы Хоб Саунд атауын қайта алды. Детройтте кино өндірісі орталығын құруға жасалған әрекет те сәтсіз аяқталды. 20-шы ғасырдың басындағы фильм патенттеріне байланысты туған дау-дамай кинокомпаниялардың Нью-Йорктан басқа АҚШ-тың басқа аймақтарына таралуына көмектесті. Көптеген кинорежиссерлер пайдалану құқығына ие емес жабдықтармен жұмыс істеді. Сондықтан Нью-Йоркте фильм түсіру қауіпті болуы мүмкін, себебі ол Эдисон компаниясының бас кеңсесіне және компанияның камераларды тәркілеу үшін жіберген агенттеріне жақын орналасқан. Оның орнына Лос-Анджелес таңдалды, онда қыс жылы, түсірілімге қолайлы көптеген орындар бар және ең бастысы, Мексика шекарасына дейін 90 миль ғана қашықтықта болды, Эдисонның агенттері оларды тауып алған жағдайда қашуға мүмкіндік берді. 1912 жылға қарай көптеген ірі кинокомпаниялар Оңтүстік Калифорнияда Лос-Анджелес маңында немесе Лос-Анджелесте өндірістік базаларын құрды, себебі аймақта жыл бойы қолайлы ауа-райы болды.

The first recorded instance of photographs capturing and reproducing motion was a series of photographs of a running horse by Eadweard Muybridge, which he took in Palo Alto, California, using a set of still cameras placed in a row. Muybridge's accomplishment led inventors everywhere to attempt to make similar devices. In the United States, Thomas Edison was among the first to produce such a device, the kinetoscope. The history of cinema in the United States can trace its roots to the East Coast where, at one time, Fort Lee, New Jersey, was the motion picture capital of America. The industry got its start at the end of the 19th century with the construction of Thomas Edison's "Black Maria", the first motion picture studio in West Orange, New Jersey. The cities and towns on the Hudson River and Hudson Palisades offered land at costs considerably less than New York City across the river and benefited greatly as a result of the phenomenal growth of the film industry at the turn of the 20th century. The industry began attracting both capital and an innovative workforce. In 1907, when the Kalem Company began using Fort Lee as a location for filming in the area, other filmmakers quickly followed. In 1909, a forerunner of Universal Studios, the Champion Film Company, built the first studio. Others quickly followed and either built new studios or leased facilities in Fort Lee. In the 1910s and 1920s, film companies such as the Independent Moving Pictures Company, Peerless Studios, The Solax Company, Éclair Studios, Goldwyn Picture Corporation, American Méliès (Star Films), World Film Company, Biograph Studios, Fox Film Corporation, Pathé Frères, Metro Pictures Corporation, Victor Film Company, and Selznick Pictures Corporation were all making pictures in Fort Lee. Such notables as Mary Pickford got their start at Biograph Studios. In New York, the Kaufman Astoria Studios in Queens, which was built during the silent film era, was used by the Marx Brothers and W. C. Fields. The Edison Studios were located in the Bronx. Chelsea, Manhattan, was also frequently used. Other Eastern cities, most notably Chicago and Cleveland, also served as early centers for film production. In the West, California was already quickly emerging as a major film production center. In Colorado, Denver was home to the Art O Graf film company, and Walt Disney's early Laugh O Gram animation studio was based in Kansas City, Missouri. From 1908, Jacksonville, Florida's Motion picture industry saw more than 30 silent film companies establish studios in town, including Kalem Studios, Metro Pictures (later MGM), Edison Studios, Majestic Films, King Bee Film Company, Vim Comedy Company, Norman Studios, Gaumont Studios and the Lubin Manufacturing Company. Picture City, Florida, was a planned site for a movie picture production center in the 1920s, but due to the 1928 Okeechobee hurricane, the idea collapsed and Picture City returned to its original name of Hobe Sound. An attempt to establish a film production center in Detroit also proved unsuccessful. The film patents wars of the early 20th century helped facilitate the spread of film companies to other parts of the US, outside New York. Many filmmakers worked with equipment for which they did not own the rights to use. Therefore, filming in New York could be dangerous as it was close to Edison's company headquarters, and close to the agents who the company set out to seize cameras. An alternative was Los Angeles, which had mild winters, a large selection of places to film, and most importantly, it was only 90 miles to the border of Mexico, in case they needed to run if Edison's enforcement agents found them. By 1912, most major film companies had set up production facilities in Southern California near or in Los Angeles because of the region's favorable year round weather.

Голливудтың өрлеуі

1908 жылғы Селиг Полископ компаниясының «Монте-Кристо графы» фильмі, режиссері Фрэнсис Боггс, басты рөлде Хобарт Босворт түскен, 1907 жылы Лос-Анджелесте түсірілген алғашқы фильм деп есептелді. 1957 жылы қала осы оқиғаны белгілеу үшін Мейн-стрит пен 7-ші көшесінің бұрышындағы Дирденнің флагмандық дүкенінде тақта ашты, онда бұл орын бұрынғыда қытай кір жуу орталығы болған. Босворттың әйелі қала күні мен орнын жаңылыстырғанын, фильмнің шын мәнінде жақын жердегі Венецияда түсірілгенін, ол кезде тәуелсіз қала болғанын айтты. Боггстың «Сұлтанның билігі» фильмі, Босворттың қатысуымен, Лос-Анджелесте толығымен түсірілген алғашқы фильм деп саналады, түсірілім 1909 жылы 7-ші және Олив көшелерінде өтті. 1913 жылы Гриффиттің Голливудтағы жетістіктері туралы естігеннен кейін көптеген киноөндірушілер Томас Эдисонның фильм түсіру процесіне патенттері үшін төленетін ақыдан қашу үшін батысқа бет бұрды. Нью-Джерси штатының Байонн қаласындағы Нестор студиясы 1911 жылы Голливудта алғашқы студияны салды. Дейвид пен Уильям Хорслиге тиесілі Нестор студиясы кейін Universal Studios-пен бірікті, ал Уильям Хорслидің тағы бір компаниясы – Голливудтың ең көне компаниясы, қазір Голливудтың цифрлық зертханасы деп аталады. Калифорнияның қолайлы климаты мен төмен құны 1930 жылдары киноөндірістің батыс жағалауына көшуіне әкелді. Сол кезде Томас Эдисонның киноөндірісіне қатысты барлық патенттері болды. Шығыс жағалаудағы кинопродюсерлер Эдисонның Motion Picture Patents Company компаниясынан тәуелсіз әрекет етсе, Эдисон мен оның агенттері оларды жиі сотқа тартқан немесе тыйым салған, ал Батыс жағалаудағы киноөндірушілер Эдисонның бақылауынан тәуелсіз жұмыс істей алды. Лос-Анджелесте студиялар мен Голливуд өсті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін фильмдер бірнеше американдық қалаларда түсірілді, бірақ киноөндірушілер индустрияның дамуымен оңтүстік Калифорнияға қарай тартылды. Олар жылы климат пен көптеген күн сәулесіне қызығушылық танытты, өйткені бұл жыл бойы ашық ауада фильм түсіруге мүмкіндік берді. Соғыстың салдарынан сол кездегі Еуропаның киноиндустриясы құлдырады, бұл Америка Құрама Штаттарының пайдасына болды, мұнда инфрақұрылым әлі де сақталған. Лос-Анджелестің 1918 жылғы тұмау эпидемиясына ерте денсаулық сақтау шаралары басқа американдық қалалармен салыстырғанда, аурулардың санын азайтып, тез қалпына келтіруге көмектесті, бұл Голливудтың Нью-Йоркке қарағанда үстемдігіне ықпал етті. ХХ ғасырдың басында, бұл құрал жаңа болған кезде, көптеген еврей иммигранттары АҚШ киноиндустриясында жұмыс тапты. Олар жаңа бизнесте өзінің орнын тапты: дүкен алдындағы кинотеатрларда қысқаметражды фильмдерді көрсету, оларды «никлодеон» деп атады, кіреберіс құны бес цент болды. Бірнеше жыл ішінде Сэмюэл Голдуин, Уильям Фокс, Карл Леммл, Адольф Цукор, Луис Б. Майер және Warner Brothers (Гарри, Альберт, Сэмюэл және Джек) сияқты амбициялық адамдар бизнестің өндірістік жағына ауысты. Көп ұзамай олар жаңа кәсіпорынның басшылары болды: киностудия. АҚШ-та осы алғашқы жылдары кем дегенде екі әйел режиссер, продюсер және студия басшылары болды: Лоис Вебер және француздық Алиса Гай Блаше. Олар сонымен қатар индустрияның халықаралық сипатына жол ашты, бірақ индустрия көбінесе американдық провинциализмге ұшырайды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропадан басқа кинорежиссерлер келді: Эрнст Любич, Альфред Хичкок, Фриц Ланг және Жан Ренуар сияқты режиссерлер; Рудольф Валентино, Марлен Дитрих, Рональд Колман және Чарльз Бойер сияқты актерлер. Олар Нью-Йорк сахнасынан батысқа ағылып келген актерлердің үйдегі қорына қосылды. Үнді фильмдер енгізілгеннен кейін олар 20-ғасырдың ең ерекше өсу салаларының бірін құрды. 1940-жылдардың ортасында киноның танымалдылығының шыңы жеткен кезде студиялар жылына 400-ге жуық фильм шығарып, аптасына 90 миллион америкалық көрерменге жететін. Дыбыс 1920 жылдардың соңында Голливудта кеңінен қолданыла бастады. «Джаз әншісі» фильмінен кейін, синхрондалған дауыстармен бірінші фильм 1927 жылы Витафонды үнді фильм ретінде сәтті жарық көрді, Голливудтың кинокомпаниялары Warner Bros-қа жауап беріп, 1928 жылға дейін Warner Bros-қа тиесілі Витафон дыбысын болашақ фильмдерде қолдана бастады. 1928 жылдың мамырына қарай Western Electric компаниясының еншілес компаниясы Electrical Research Product Incorporated (ERPI) кино дыбысын тарату монополиясын алды. 1945 жылы Хейс зейнеткерлікке шыққаннан кейін бұл ұйым Американың кино ассоциациясы болды. Аудиофильмдер алғашқы кезде америкалық студиялар өздерінің дыбыстық фильмдерін шет тілдердегі нарықтарда, тіпті ағылшынның басқа диалектілерін сөйлейтіндер арасында да қабылдамағанын анықтады. Синхрондау технологиясы әлі де дубляжға мүмкіндік бермейтін. Шешімдердің бірі – Голливуд фильмдерінің параллель шет тілдердегі нұсқаларын жасау болды. 1930 жылдардың шамасында американдық компаниялар Францияның Жуанвиль-ле-Пон қаласында студия ашты, онда бірнеше командалар үшін бірдей декорациялар, костюмдер және тіпті жаппай көріністер пайдаланылды. Сондай-ақ, шет елдерден жұмыссыз актерлер, драматургтер және фотогения конкурстарының жеңімпаздары таңдалып, Голливудқа әкелінді, онда олар ағылшын тіліндегі фильмдердің параллель нұсқаларын түсірді. Бұл параллель нұсқалар төмен бюджетке ие болды, түнде түсірілді және шетел тілін білмейтін екінші қатардағы американдық режиссерлермен режиссерлік етілді. Испан тіліндегі командаларға Луис Бунюэль, Энрике Хардиэль Понсела, Хавьер Кугат және Эдгар Невилл сияқты адамдар кірді. Бұл өндірістер өздерінің мақсатты нарықтарында сәтті болған жоқ, себебі:

The 1908 Selig Polyscope Company production of The Count of Monte Cristo directed by Francis Boggs and starring Hobart Bosworth was claimed as the first to have been filmed in Los Angeles, in 1907, with a plaque being unveiled by the city in 1957 at Dearden's flagship store on the corner of Main Street and 7th Street, to mark the filming on the site when it had been a Chinese laundry. Bosworth's widow suggested the city had got the date and location wrong, and that the film was actually shot in nearby Venice, which at the time was an independent city. Boggs' In the Sultan's Power for Selig Polyscope, also starring Bosworth, is considered the first film shot entirely in Los Angeles, with shooting at 7th and Olive Streets in 1909. After hearing about Griffith's success in Hollywood, in 1913, many movie makers headed west to avoid the fees imposed by Thomas Edison, who owned patents on the movie making process. Nestor Studios of Bayonne, New Jersey, built the first studio in the Hollywood neighborhood in 1911. Nestor Studios, owned by David and William Horsley, later merged with Universal Studios; and William Horsley's other company, Hollywood Film Laboratory, is now the oldest existing company in Hollywood, now called the Hollywood Digital Laboratory. California's more hospitable and cost effective climate led to the eventual shift of virtually all filmmaking to the West Coast by the 1930s. At the time, Thomas Edison owned almost all the patents relevant to motion picture production and movie producers on the East Coast acting independently of Edison's Motion Picture Patents Company were often sued or enjoined by Edison and his agents while movie makers working on the West Coast could work independently of Edison's control. In Los Angeles, the studios and Hollywood grew. Before World War I, films were made in several American cities, but filmmakers tended to gravitate towards southern California as the industry developed. They were attracted by the warm climate and reliable sunlight, which made it possible to film their films outdoors year round and by the varied scenery that was available. War damage contributed to the decline of the then dominant European film industry, in favor of the United States, where infrastructure was still intact. The stronger early public health response to the 1918 flu epidemic by Los Angeles compared to other American cities reduced the number of cases there and resulted in a faster recovery, contributing to the increasing dominance of Hollywood over New York City. In the early 20th century, when the medium was new, many Jewish immigrants found employment in the US film industry. They were able to make their mark in a brand new business: the exhibition of short films in storefront theaters called nickelodeons, after their admission price of a nickel (five cents). Within a few years, ambitious men like Samuel Goldwyn, William Fox, Carl Laemmle, Adolph Zukor, Louis B. Mayer, and the Warner Brothers (Harry, Albert, Samuel, and Jack) had switched to the production side of the business. Soon they were the heads of a new kind of enterprise: the movie studio. The US had at least two female directors, producers and studio heads in these early years: Lois Weber and French born Alice Guy Blaché. They also set the stage for the industry's internationalism; the industry is often accused of Amerocentric provincialism. Other moviemakers arrived from Europe after World War I: directors like Ernst Lubitsch, Alfred Hitchcock, Fritz Lang and Jean Renoir; and actors like Rudolph Valentino, Marlene Dietrich, Ronald Colman, and Charles Boyer. They joined a homegrown supply of actors—lured west from the New York City stage after the introduction of sound films—to form one of the 20th century's most remarkable growth industries. At motion pictures' height of popularity in the mid 1940s, the studios were cranking out a total of about 400 movies a year, seen by an audience of 90 million Americans per week. Sound also became widely used in Hollywood in the late 1920s. After The Jazz Singer, the first film with synchronized voices was successfully released as a Vitaphone talkie in 1927, Hollywood film companies would respond to Warner Bros. and begin to use Vitaphone sound—which Warner Bros. owned until 1928—in future films. By May 1928, Electrical Research Product Incorporated (ERPI), a subsidiary of the Western Electric company, gained a monopoly over film sound distribution. The organization became the Motion Picture Association of America after Hays retired in 1945. In the early times of talkies, American studios found that their sound productions were rejected in foreign language markets and even among speakers of other dialects of English. The synchronization technology was still too primitive for dubbing. One of the solutions was creating parallel foreign language versions of Hollywood films. Around 1930, the American companies opened a studio in Joinville le Pont, France, where the same sets and wardrobe and even mass scenes were used for different time sharing crews. Also, foreign unemployed actors, playwrights, and winners of photogenia contests were chosen and brought to Hollywood, where they shot parallel versions of the English language films. These parallel versions had a lower budget, were shot at night and were directed by second line American directors who did not speak the foreign language. The Spanish language crews included people like Luis Buñuel, Enrique Jardiel Poncela, Xavier Cugat, and Edgar Neville. The productions were not very successful in their intended markets, due to the following reasons:

Төмен бюджеті анық көрінді. Көптеген театр актерлерінің кино тәжірибесі болған жоқ. Түпнұсқа фильмдердің өзі студиялардың ең жақсы өнімдері емес еді. Испан тіліндегі командалардың әртүрлі акценттері (кастилиялық, мексикалық және чилилік) көрермендерге жағымсыз болды. Кейбір нарықтарда дыбыс жабдықтарымен жабдықталған кинотеатрлар жетіспеді.

Классикалық Голливуд киносы және Голливудтың алтын дәуірі

Классикалық Голливуд киносы немесе Голливудтың алтын дәуірі – 1913 жылдан 1962 жылға дейін Голливуд студияларынан шыққан мыңдаған фильмдердің американдық киноға тән техникалық және повестволық стилі. Классикалық стиль 1913 жылы қалыптаса бастады, АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін 1917 жылы дами түсті және 1927 жылы «Джаз әншісі» фильмі жарық көргенде толыққанды нығая түсті, бұл үнсіз фильмдер дәуірін аяқтады және дыбысты қосып, киноиндустрияның кассалық табысын арттырды. Голливуд фильмдерінің көпшілігі – вестерн, комедия, мюзикл, анимациялық мультфильм, тарихи фильм сияқты белгілі бір формулаға сәйкес келетін, ал бір студияда түсірілген фильмдерде көбінесе бір және сонау шығармашылық топтар жұмыс істеді. Мысалы, Седрик Гиббонс пен Герберт Стотхарт әрқашан MGM фильмдерінде жұмыс істеді, Альфред Ньюман 20th Century Fox студиясында жиырма жыл бойы еңбек етті, Сесил Б. Де Миллдің фильмдерінің көп бөлігі Paramount студиясында түсірілді, ал режиссер Генри Кингтің фильмдері көбінесе 20th Century Fox үшін жасалды. Сонымен қатар, қай студия қай фильмді түсіргенін актерлердің қатысуы арқылы болжау оңай болды; MGM, мысалы, «көктегіден артық жұлдызы бар» деп мақтанды. Әр студияның өзіндік стилі мен ерекшеліктері болды, осының арқасында оларды тануға болады – қазіргі заманда сирек кездесетін қасиет. Мысалы, «To Have and Have Not» (1944) фильмі актерлер Хамфри Богарт (1899–1957) пен Лорен Бакаллдың (1924–2014) алғашқы жұбы үшін ғана емес, сонымен қатар әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының болашақ лауреаттары – романның авторы Эрнест Хемингуэй (1899–1961), оның романы сценарий негізінде жазылған, және экрандық бейімдемесін жасаған Уильям Фолкнер (1897–1962) еңбектерімен де ерекшеленеді. 1927 жылы «Джаз әншісі» шыққаннан кейін Warner Bros. үлкен жетістікке қол жеткізіп, 1928 жылы Стэнли театрларын және First National Productions компаниясын сатып алғаннан кейін өз кинотеатрлар желісін құра алды. Керісінше, Loews театрлары 1924 жылы құрылғаннан бері MGM-ге тиесілі болды, ал Fox Film Corporation Fox театрына иелік етті. RKO (1928 жылы Keith Orpheum Theaters және Radio Corporation of America компанияларының бірігуі) де Western Electric/ERPI кинодағы дыбыс монополиясына қарсы тұрып, дыбысты фильмге енгізу үшін Photophone деп аталатын өз әдісін әзірледі. 1930 жылдары АҚШ-тағы ірі қалалардағы кинотеатрлардың көп бөлігі Big Five студияларына – MGM, Paramount Pictures, RKO, Warner Bros. және 20th Century Fox – тиесілі болды.

Classical Hollywood cinema, or the Golden Age of Hollywood, is defined as a technical and narrative style characteristic of American cinema from 1913 to 1962, during which thousands of movies were issued from the Hollywood studios. The Classical style began to emerge in 1913, was accelerated in 1917 after the U. S. entered World War I, and finally solidified when the film The Jazz Singer was released in 1927, ending the silent film era and increasing box office profits for film industry by introducing sound to feature films. Most Hollywood pictures adhered closely to a formula – Western, slapstick comedy, musical, animated cartoon, biographical – and the same creative teams often worked on films made by the same studio. For example, Cedric Gibbons and Herbert Stothart always worked on MGM films, Alfred Newman worked at 20th Century Fox for twenty years, Cecil B. De Mille's films were almost all made at Paramount, and director Henry King's films were mostly made for 20th Century Fox. At the same time, one could usually guess which studio made which film, largely because of the actors who appeared in it; MGM, for example, claimed it had contracted "more stars than there are in heaven." Each studio had its own style and characteristic touches which made it possible to know this – a trait that rarely exists today. For example, To Have and Have Not (1944) is notable not only for the first pairing of actors Humphrey Bogart (1899–1957) and Lauren Bacall (1924–2014), but because it was written by two future winners of the Nobel Prize in Literature: Ernest Hemingway (1899–1961), the author of the novel on which the script was nominally based, and William Faulkner (1897–1962), who worked on the screen adaptation. After The Jazz Singer was released in 1927, Warner Bros. gained huge success and were able to acquire their own string of movie theaters, after purchasing Stanley Theaters and First National Productions in 1928. In contrast Loews theaters owned MGM since forming in 1924, while the Fox Film Corporation owned the Fox Theatre. RKO (a 1928 merger between Keith Orpheum Theaters and the Radio Corporation of America) also responded to the Western Electric/ERPI monopoly over sound in films, and developed their own method, known as Photophone, to put sound in films. By the 1930s, almost all of the first run metropolitan theaters in the United States were owned by the Big Five studios—MGM, Paramount Pictures, RKO, Warner Bros., and 20th Century Fox.

Жаңа Голливуд және классикалықтан кейінгі кино

Постклассикалық кино – Жаңа Голливудта әңгіме айтудың өзгеретін әдістері. Драма мен кейіпкерлерді сомдауға жаңа көзқарастар классикалық кезеңде қалыптасқан көрермендердің күтулерімен ойнаған: хронология шатастырылуы мүмкін, сюжет желілері «күтпеген аяқталулармен» толуы мүмкін, ал антагонист пен протагонист арасындағы шекаралар нашарлауы мүмкін. Постклассикалық әңгімелеудің тамырларын фильм-нуарда, 1955 жылғы «Бұзылған жасөспірім» фильмінде және Хичкоктың сюжеттік желісін қиратып жіберген «Психо» фильмінде көруге болады. Жаңа Голливуд – француз жаңа толқынының нәтижесінде 1960 жылдары Еуропада дамыған тәсілдерді сіңірген киномектепте оқыған режиссерлердің жаңа буынының пайда болуы. 1967 жылғы «Бонни мен Клайд» фильмі американдық киноның қайта жандануының бастауын берді, содан кейін жаңа буын фильмдері кассада да сәттілікке жетті. Франсис Форд Коппола, Стивен Спилберг, Джордж Лукас, Брайан Де Пальма, Стэнли Кубрик, Мартин Скорсезе, Роман Полански және Уильям Фридкин сияқты кино өнерпаздары кино тарихына құрмет көрсетіп, жанрлар мен техникаларды дамытқан туындыларды жасады. 1969 жылы Энди Уорхолдың «Көк фильм» фильмінің шығуымен ашылған ересектерге арналған эротикалық фильмдер құбылысы, Джонни Карсон мен Боб Хоуп сияқты атақты тұлғалар тарапынан көпшілік алдында талқыланып, Роджер Эберт сияқты сыншылар тарапынан қабылданып, «The New York Times» газетінің Ралф Блюменталы «порно шик» деп атады, кейіннен Порноның алтын ғасыры деп танылды – қазіргі заманғы американдық мәдениетте алғаш рет. Сыйлыққа ие болған автор Тони Бентлидің айтуынша, Джордж Бернард Шоудың «Пигмалион» пьесасы (және оның туындысы «My Fair Lady») негізінде түсірілген Радли Метцгердің 1976 жылғы «The Opening of Misty Beethoven» фильмі сюжеттік желісі мен декорацияларының жоғары деңгейіне байланысты осы «Алтын ғасырдың» «бағалы қазынасы» саналады. 1970 жылдардың басындағы шыңында Чарльз Бронсон әлемдегі №1 кассалық актер болды, әр фильмге 1 миллион доллар гонорар алды. 1970 жылдары Жаңа Голливуд режиссерлерінің фильмдері сыншылар тарапынан мақталып, коммерциялық сәттілікке де жетті. «Бонни мен Клайд» және «Easy Rider» сияқты алғашқы Жаңа Голливуд фильмдері салыстырмалы түрде төмен бюджетті, аморалды кейіпкерлермен, жоғары сексуалдық және зорлық-зомбылықпен ерекшеленсе, Фридкиннің «Экзорцист», Спилбергтің «Жау», Копполаның «Құдай әкесі» және «Апокалипсис қазір», Скорсезедің «Такси жүргізушісі», Кубриктің «2001: Ғарыштық саяхат», Поланскидің «Қайталас қалашықтар» және Лукастың «Америкалық граффити» және «Жұлдызды соғыстар» фильмдерінің үлкен табысы қазіргі заманғы «блокбастерлердің» пайда болуына ықпал етті және студияларды үлкен кассалық табыстарды табуға бағытталған фильмдерді жасауға итермеледі. Осы жас режиссерлердің шектен тыс еркіндігі де жағдайға көмектеспеді. Көбінесе олар жоспардан тыс, бюджеттен тыс жұмыс істеп, өзінің немесе студияның банкрот болуына себепкер болды. Бұған ең айқын үш мысал – Копполаның «Апокалипсис қазір» және «Жүректен келген» фильмдері, әсіресе Майкл Симиноның «Жер шарының қақпасы» фильмі, ол «United Artists» компаниясын банкротқа ұшыратты. Алайда, «Апокалипсис қазір» ақырында өзін-өзі ақтады және шедевр ретінде танылып, Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алды.

Post classical cinema is the changing methods of storytelling in the New Hollywood. It has been argued that new approaches to drama and characterization played upon audience expectations acquired in the classical period: chronology may be scrambled, storylines may feature "twist endings", and lines between the antagonist and protagonist may be blurred. The roots of post classical storytelling may be seen in film noir, in Rebel Without a Cause (1955), and in Hitchcock's storyline shattering Psycho. The New Hollywood is the emergence of a new generation of film school trained directors who had absorbed the techniques developed in Europe in the 1960s as a result of the French New Wave; the 1967 film Bonnie and Clyde marked the beginning of American cinema rebounding as well, as a new generation of films would afterwards gain success at the box offices as well. Filmmakers like Francis Ford Coppola, Steven Spielberg, George Lucas, Brian De Palma, Stanley Kubrick, Martin Scorsese, Roman Polanski, and William Friedkin came to produce fare that paid homage to the history of film and developed upon existing genres and techniques. Inaugurated by the 1969 release of Andy Warhol Blue Movie, the phenomenon of adult erotic films being publicly discussed by celebrities (like Johnny Carson and Bob Hope), and taken seriously by critics (like Roger Ebert), a development referred to, by Ralph Blumenthal of The New York Times, as "porno chic", and later known as the Golden Age of Porn, began, for the first time, in modern American culture. According to award winning author Toni Bentley, Radley Metzger 1976 film The Opening of Misty Beethoven, based on the play Pygmalion by George Bernard Shaw (and its derivative, My Fair Lady), and due to attaining a mainstream level in storyline and sets, is considered the "crown jewel" of this 'Golden Age'. At the height of his fame in the early 1970s, Charles Bronson was the world's No. 1 box office attraction, commanding $1 million per film. In the 1970s, the films of New Hollywood filmmakers were often both critically acclaimed and commercially successful. While the early New Hollywood films like Bonnie and Clyde and Easy Rider had been relatively low budget affairs with amoral heroes and increased sexuality and violence, the enormous success enjoyed by Friedkin with The Exorcist, Spielberg with Jaws, Coppola with The Godfather and Apocalypse Now, Scorsese with Taxi Driver, Kubrick with 2001: A Space Odyssey, Polanski with Chinatown, and Lucas with American Graffiti and Star Wars, respectively helped to give rise to the modern "blockbuster", and induced studios to focus ever more heavily on trying to produce enormous hits. The increasing indulgence of these young directors did not help. Often, they would go overschedule, and overbudget, thus bankrupting themselves or the studio. The three most notable examples of this are Coppola's Apocalypse Now and One From The Heart and particularly Michael Cimino's Heaven's Gate, which single handedly bankrupted United Artists. However, Apocalypse Now eventually made its money back and gained widespread recognition as a masterpiece, winning the Palme d'Or at Cannes.

Қазіргі заманғы блокбастерлер мен тәуелсіз фильмдердің пайда болуы

АҚШ-та PG-13 рейтингі 1984 жылы PG және R арасындағы шекараны қамтитын фильмдерді орналастыру үшін енгізілді, бұл негізінен «Индиана Джонс және Doom ғибадатханасы» мен «Gremlins» (екеуі де 1984) PG фильмдерінің зорлық-зомбылық мазмұнына қатысты туған дауларға байланысты болды. 1990 жылдары кино түсірушілер алдыңғы онжылдықтарда қол жетімді болмаған технологиялық, саяси және экономикалық инновацияларға қол жеткізді. «Дик Трейси» (1990) – цифрлық саундтректі алғашқы 35 мм көркем фильм болды. «Бэтмен қайтып келді» (1992) – Dolby Digital алты арналы стерео дыбысын пайдаланған алғашқы фильм, ол содан бері индустрия стандартына айналды. Компьютерлік бейнелеудің үлкен жеңілдеуі фильмдегі суреттерді компьютерге көшіріп, цифрлық түрде өңдеу мүмкін болғанда болды. Мүмкіндіктер режиссер Джеймс Кэмеронның «Терминатор 2: Сот күні» (1991) фильмінде, форманы өзгертетін T 1000 кейіпкерінің суреттерінде айқын болды. Компьютерлік графика немесе CG «Юралық парк» (1993) нақты жануарларды жасау үшін әдістерді қолдана алатын дәрежеге жетті. «Jackpot» (2001) – толықтай цифрлық түсірілген алғашқы фильм болды. «Титаник» фильмінде Кэмерон арнайы эффекттердің шекарасын кеңейтуді қалаған және Digital Domain мен Pacific Data Images компанияларын «Абисс» және «Терминатор 2: Сот күні» фильмдерінде жұмыс істеген кезде жетекші болып табылатын цифрлық технологияның дамуын жалғастыру үшін жалдады. Бұрынғы «Титаник» туралы көптеген фильмдер суды баяу түсірген, бұл мүлдем сендірмейтін көрінді. Кэмерон өз командасын кемедегі 14 метрлік шағын суретке түсіруді «Біз White Star Line үшін жарнама жасап жатқандай» деп талпындырды. +Америкалық киноиндустриясы (1995–2017) Барлық мән миллиардтағы Жыл Билеттер Кірісі 1995 1.22 $5.31 1996 1.31 $5.79 1997 1.39 $6.36 1998 1.44 $6.77 1999 1.44 $7.34 2000 1.40 $7.54 2001 1.48 $8.36 2002 1.58 $9.16 2003 1.52 $9.20 2004 1.50 $9.29 2005 1.37 $8.80 2006 1.40 $9.16 2007 1.42 $9.77 2008 1.36 $9.75 2009 1.42 $10.64 2010 1.33 $10.48 2011 1.28 $10.17 2012 1.40 $11.16 2013 1.34 $10.89 2014 1.26 $10.27 2015 1.32 $11.16 2016 1.30 $11.26 2017 1.23 $10.99 The Numbers жинақтағандай Эдуардо Санчес пен Дэниел Майриктің төмен бюджетті үнді қорқынышты фильмі үлкен қаржылық табысқа қол жеткізді. Фильмнің бюджеті 35 000 доллар болған, онда үлкен жұлдыздар мен арнайы эффекттер болмаған, бірақ заманауи маркетингтік әдістерді және онлайн-насихатты қолдану арқылы 248 миллион доллар жинаған. Джордж Лукастың «Жұлдызды соғыс» трилогиясының 1 миллиард долларлық преквелінің ауқымында болмаса да, «Блэр сиқыршысы» жобасы барлық уақыттағы ең табысты фильм болып танылды. Алайда 2023 және 2024 жылдары Голливуд сарапшылары «супергеройлар шаршауы» жаңа тренд ретінде атап өтті. Пол Дано сияқты актерлер мен Мэтью Вон сияқты режиссерлер де осыған ұқсас пікірлер айтқан. 2021 жылы COVID-19 пандемиясына қарамастан, Америка Құрама Штаттарында «Black Widow», «F9», «Death on the Nile» және «West Side Story» секілді блокбастер фильмдері 2020 жылғы бастапқы шығарылу күндері кейінге қалдырылғаннан кейін кинотеатрларда көрсетілді. Түрлі студиялар дағдарысқа қарсы шығып, театр терезесінен бас тартып, өз фильмдерінің күні мен күніне қол қойды. NBCUniversal 10 сәуірде «Trolls World Tour»-ды тікелей талап бойынша жалға беру арқылы видеоға шығарды, сонымен бірге бір мезгілде кинотеатрларда диск арқылы шектеулі ішкі театрлық көрсетілімдер алды; Бас директор Джефф Шелл фильмнің алғашқы үш апта ішінде 100 миллион долларға жуық кіріске жеткенін мәлімдеді. Бұл шешімге AMC Theatres қарсы шықты, ол Universal Pictures фильмдерінің көрсетілімдері бірден тоқтатылатынын мәлімдеді, бірақ екі компания ақырында 2 апталық театр терезесіне келісті. 2020 жылдың желтоқсанына қарай Warner Bros. Pictures өзінің 2021 жылғы фильмдерінің тізімін бір уақытта кинотеатрларда және HBO Max стриминг сайтында бір ай бойы көрермендерді көбейту үшін шығаруға шешім қабылдағанын жариялады. Бұл қадамды әртүрлі индустрия қайраткерлері қатты сынға алды, олардың көпшілігі бұл шешім туралы хабарланбаған және студия алдаған деп ойлаған. 2019 жылдан бастап Netflix, Disney+, Paramount+ және Apple TV+ сияқты американдық ағынды платформалардың өсуі байқалады, олар дәстүрлі киноға бәсекелестікке келді. Индустрияның пікір білдірушілері фильмдерді «контент» ретінде көбейтіп отырған корпорациялардың ағылып жатқан платформалардың танымалдылығының артуымен байланысты екенін атап өтті. Бұл фильмдер, теледидар және басқа да медиа түрлері арасындағы шекаралардың бұзылуын қамтиды, өйткені көптеген адамдар оларды әртүрлі жолдармен бірге пайдаланады, жеке фильмдер олардың ортасы, әңгімелері мен өнерінен гөрі брендтің жекелігі мен коммерциялық әлеуетінен көбірек анықталады. Сыншы Мэтт Золлер Зайц 2019 жылы «Авангерлер: Соңғы ойын» фильмінің шығуы «киноның» «контент» жеңілісін білдіргенін айтты, өйткені ол Marvel брендімен анықталған блокбастерлер тізбегінің кульминациясы болды. Ал екіншісі – Netflix-тен шыққан 200 миллион долларлық қарақшылық фильм, сыншылар «машинамен өңделген фильм» деп сипаттаған. Кейбір адамдар «Space Jam» индустрияның фильмдерді пайдалануға болатын зияткерлік меншік ретінде қарауының күшейгенін көрсетеді, бұл тәсілті сыншы Скотт Мендельсон «IP үшін IP» деп атады. Квентин Тарантино подкаст сұхбатында 2020 жылдарды «Голливуд тарихындағы ең нашар кезеңдердің бірі» деп атады. 2023 жылы Сараево кинофестиваліндегі мастер-класс барысында Чарли Кауфман блокбастерлерді сынға алып, «қазіргі уақытта тек қоқыс ғана ақша табады» деді және индустрия мамандарын «студиялық жүйеден тысқанша фильмдер жасауға» шақырды. Джеймс Грей Deadline сұхбатында «ешқандай инвестиция жоқ болса, өніммен кең ауқымды байланыс болмайды» деді және студиялар «көркем фильмдер бөлімдері үшін бірнеше жыл бойы шығынға ұшырауға дайын болуы керек, сонда олар бақыттырақ болады» деді.

In the US, the PG 13 rating was introduced in 1984 to accommodate films that straddled the line between PG and R, which was mainly due to the controversies surrounding the violent content of the PG films Indiana Jones and the Temple of Doom and Gremlins (both 1984). Filmmakers in the 1990s had access to technological, political and economic innovations that had not been available in previous decades. Dick Tracy (1990) became the first 35 mm feature film with a digital soundtrack. Batman Returns (1992) was the first film to make use of the Dolby Digital six channel stereo sound that has since become the industry standard. Computer generated imagery was greatly facilitated when it became possible to transfer film images into a computer and manipulate them digitally. The possibilities became apparent in director James Cameron's Terminator 2: Judgment Day (1991), in images of the shape changing character T 1000. Computer graphics or CG advanced to a point where Jurassic Park (1993) was able to use the techniques to create realistic looking animals. Jackpot (2001) became the first film that was shot entirely in digital. In the film Titanic, Cameron wanted to push the boundary of special effects with his film, and enlisted Digital Domain and Pacific Data Images to continue the developments in digital technology which the director pioneered while working on The Abyss and Terminator 2: Judgment Day. Many previous films about the RMS Titanic shot water in slow motion, which did not look wholly convincing. Cameron encouraged his crew to shoot their 45 feet (14 m) miniature of the ship as if "we're making a commercial for the White Star Line". +American film industry (1995–2017)All values in billions Year Tickets Revenue 1995 1.22 $5.31 1996 1.31 $5.79 1997 1.39 $6.36 1998 1.44 $6.77 1999 1.44 $7.34 2000 1.40 $7.54 2001 1.48 $8.36 2002 1.58 $9.16 2003 1.52 $9.20 2004 1.50 $9.29 2005 1.37 $8.80 2006 1.40 $9.16 2007 1.42 $9.77 2008 1.36 $9.75 2009 1.42 $10.64 2010 1.33 $10.48 2011 1.28 $10.17 2012 1.40 $11.16 2013 1.34 $10.89 2014 1.26 $10.2720151.32$11.1620161.30$11.2620171.23$10.99As compiled by The Numbers
Even The Blair Witch Project (1999), a low budget indie horror film by Eduardo Sanchez and Daniel Myrick, was a huge financial success. Filmed on a budget of just $35,000, without any big stars or special effects, the film grossed $248 million with the use of modern marketing techniques and online promotion. Though not on the scale of George Lucas's $1 billion prequel to the Star Wars Trilogy, The Blair Witch Project earned the distinction of being the most profitable film of all time, in terms of percentage gross. In 2023 and 2024, however, Hollywood experts pointed to 'superhero fatigue' as an emerging trend. Actors such as Paul Dano and directors like Matthew Vaughn have made similar arguments. In 2021, despite the COVID 19 pandemic in the United States, blockbuster films such as Black Widow, F9, Death on the Nile and West Side Story were released in theaters after being postponed from their initial 2020 release dates. Various studios responded to the crisis with controversial decisions to forgo the theatrical window and give their films day and date releases. NBCUniversal released Trolls World Tour directly to video on demand rental on April 10, while simultaneously receiving limited domestic theatrical screenings via drive in cinemas; CEO Jeff Shell claims that the film had reached nearly $100 million in revenue within the first three weeks. The decision was opposed by AMC Theatres, which then announced that its screenings of Universal Pictures films would cease immediately, though the two companies would eventually agree to a 2 week theatrical window. By December 2020, Warner Bros. Pictures announced their decision to simultaneously release its slate of 2021 films in both theaters and its streaming site HBO Max for a period of one month in order to maximize viewership. The move was vehemently criticized by various industry figures, many of whom were reportedly uninformed of the decision before the announcement and felt deceived by the studio. 2019 onwards has seen the rise of American streaming platforms, such as Netflix, Disney+, Paramount+, and Apple TV+, which came to rival traditional cinema. Industry commentators have noted the increasing treatment of films as "content" by corporations that correlate with the increased popularity of streaming platforms. This involves the blurring of boundaries between films, television and other forms of media as more people consume them together in a variety of ways, with individual films defined more by their brand identity and commercial potential rather than their medium, stories and artistry. Critic Matt Zoller Seitz has described the release of Avengers: Endgame in 2019 as "represent[ing] the decisive defeat of 'cinema' by 'content due to its grand success as a "piece of entertainment" defined by the Marvel brand that culminates a series of blockbuster films that has traits of serial television. while the latter is a $200 million heist film from Netflix that critics described "a movie that feels more processed by a machine [ ] instead of anything approaching artistic intent or even an honest desire to entertain." Some have expressed that Space Jam demonstrates the industry's increasingly cynical treatment of films as mere intellectual property (IP) to be exploited, an approach which critic Scott Mendelson called "IP for the sake of IP." Quentin Tarantino opined that the 2020s were one of the "worst" eras "in Hollywood history" on a podcast interview. During a masterclass at the 2023 Sarajevo Film Festival, Charlie Kaufman criticized mainstream blockbusters, stating that "[a]t this point, the only thing that makes money is garbage" and encouraged industry professionals to "make movies outside of the studio system as much as possible". James Gray noted in an interview with Deadline, "When you make movies that only make a ton of money and only one kind of movie, you begin to get a large segment of the population out of the habit of going to the movies", which causes viewership to decrease, though clarified that he has "no problem with a comic book movie". As a solution to the lack of "investment in the broad based engagement with the product", he suggests that studios "be willing to lose money for a couple of years on art film divisions, and in the end they will be happier."

Голливуд пен саясат

1930 жылдары демократтар мен республикашылар Голливудта табыс көруге мүмкіндік тапты. Президент Франклин Рузвельт Голливудпен үлкен серіктестікке басты назар бөлді. Ол Голливуд жұлдыздарының ұлттық кампаниядағы әлеуетін алғаш рет пайдаланды. Мелвин Дуглас 1939 жылы Вашингтонға сапар жасап, «Жаңа мәміле» саясатының негізгі өкілдерімен кездесті.

Саяси қолдау

Бас актерлердің қолдау хаттарына қол қойылды, радио сұхбаттары мен баспа жарнамалары жасалды. Фильм жұлдыздары партияның саяси көзқарасына үлкен аудиторияны тарту үшін пайдаланылды. 1960 жылдары Джон Ф. Кеннеди Вашингтон үшін жаңа, жас тұлға болды, ал оның Франк Синатрамен берік достығы осы жаңа дәуірдің сәнін көрсетті. Голливудтың соңғы магнаттары кетіп қалды, ал жас, жаңа басшылар мен продюсерлер көбірек либералдық идеяларды ілгерілетуге кірісті. Атақ-даңқ пен ақша саясаткерлерді жоғары сыныптағы, жылтыр Голливуд өмір салтына тартты. Рон Браунштейн өзінің "Қуат пен жарқырау" кітабында жазғандай, 1970 және 1980 жылдары теледидар саясатта өте маңызды жаңа медиаға айналды, ал Голливуд актерлердің өз саяси нанымдарын білдіретін сөздері арқылы осы медиаға көмектесті, мысалы, Джейн Фонда Вьетнам соғысына қарсы. Көптеген атақты тұлғалар мен продюсерлер солшыл көзқараста болғанымен және Демократиялық партияны қолдағанмен, бұл дәуір Клинт Иствуд және Джерри Брукхаймер сияқты республикалық актерлер мен продюсерлерді де өндірді. Консервативті мақсаттарды қолдау үшін "Әбе достары" сияқты қолдау топтары құрылды, Голливуд консерваторларға қарсы бейтарап деп есептеледі. Бұрынғы актер Рональд Рейган Калифорнияның губернаторы болып, кейін АҚШ-тың 40-шы президенті болды. Бұл 2003 жылы Калифорнияның губернаторы болған Арнольд Шварценеггермен жалғасты.

Саяси сыйлықтар

Бүгінде Голливудтан түсетін қайырымдастықтар федералды саясатты қаржыландыруға көмектеседі. Мысалы, 2007 жылдың 20 ақпанында демократтық партияның президенттікке үміткері Барак Обама Беверли Хилтон қонақ үйінде «Дримворкс» негізін қалаушылар Дэвид Геффен, Джеффри Катценберг және Стивен Спилберг ұйымдастырған Голливуд галасына қатысты, онда бір орынның құны 2300 доллар болды. Көңіл көтеру индустриясында беделді тазалау туралы тағы да айыптаулар айтылды, оның ішінде мафияның бейнесін жақсарту да бар. Өнімді жарнамалау да сынға ұшырады, осылайша темекі индустриясы экранда темекі шегуді насихаттады. Ауруларды бақылау орталығының мәліметінше, темекі шегуші жасөспірімдердің 18 пайызы темекі шегуді бастамас еді, егер темекі шегу көрінісі бар фильмдер автоматты түрде "R" санатына енгізілсе, бұл 1 миллион адамның өмірін сақтар еді.

Цензура

Голливуд продюсерлері көбінесе Қытай үкіметінің цензура талаптарын орындауға тырысады, елдің шектеулі және жоғары табысты кино нарығына қол жеткізу үшін, 2016 жылғы деректер бойынша әлемдегі екінші ірі кассалық жиын. Бұл кинодағы қытай кейіпкерлерін жағымды жағынан бейнелеуге басымдық беруді қамтиды, мысалы, "Қызыл таң" фильміндегі жауды қытайлықтардан Солтүстік кореялықтарға өзгерту. 2018 жылы шыққан "Кристофер Робин" ("Christopher Robin") жаңа "Винни-Пух" фильмі Қытайда көрсетілген жоқ. 2016 жылы Marvel Entertainment компаниясы Тильда Свинтонды "Ежелгі Білімді" рөліне тағайындағаны үшін сынға ұшырады, "Доктор Стрэндж" фильмінің адаптациясында дәстүрлі түрде тибеттік кейіпкерді ақ әйелге тапсырды. Актер және Тибеттің белсенді қолдаушысы Ричард Гир Қытай үкіметін сынап, 2008 жылғы Пекинде өткен жазғы Олимпиада ойындарын бойкоттауға шақырғаннан кейін, ол енді Голливудтың басты фильмдеріне қатысуға шақырылмайтынын мәлімдеді.

Тарихи мысалдар

Голливуд сонымен қатар 1930 жылдардың көп бөлігінде неміс көрермендеріне қол жеткізуді сақтау үшін нацистердің кез келген жағымсыз бейнелерін өздігінен цензуралады. Сол кезде экономикалық цензура экономикалық ықпалы бар топқа ұнайтын контентті өздігінен цензуралауға әкелді. Джанет Васко мен Мэри Эриксон, Керри Сегрев, Джон Трампбур және Таннер Миррлиз Голливудтың халықаралық саяси экономикасын зерттейді. Таннер Миррлиздің сөзіне сүйенсек, Голливуд төрт капиталистік стратегияға сүйенеді: «АҚШ емес кино өндірушілерді, көрсетушілерді және көрермендерді өзіне тарту және біріктіру үшін: меншік, бағынышты қызметтермен шекарадан тыс өндіріс, көрсетушілермен контент лицензиялау келісімдері және бүкіл әлемді аралауға арналған блокбастерлер». 1912 жылы американдық кинокомпаниялар көбінесе ішкі нарық үшін бәсекелестікке түсті. Никелодеон бумасынан туған фильмдерге зор сұранысты қанағаттандыру қиын болды. Motion Picture Patents Company мүшелері, мысалы Edison Studios, француз, итальян және басқа импортталған фильмдерден бәсекелестікті шектеуге тырысты. Сондықтан фильмдерді экспорттау осы компаниялар үшін тиімді болды. Vitagraph Studios Еуропада өз тарату кеңсесін ашқан алғашқы американдық компания болды, ол 1906 жылы Лондонда филиал ашты, ал көп ұзамай Парижде екінші филиал ашты. Басқа американдық компаниялар да шетелдік нарықтарға енді, ал американдық дистрибуция 1920 жылдардың ортасына дейін кеңейе берді. Бастапқыда көптеген компаниялар фильмдерін тікелей емес, жанама түрде сатты. Бірақ олар шетелдік саудада тәжірибесіз болғандықтан, фильмдерінің шетелдік құқықтарын шетелдік дистрибуциялық фирмаларға немесе экспорттық агенттерге сатты. Бірте-бірте Лондон АҚШ фильмдерінің халықаралық айналымының орталығына айналды. Ғаламданудың арқасында кино өндірісі Голливудта бірнеше себепке байланысты шоғырланды: АҚШ долларлық эквивалентте ең ірі жеке отандық нарыққа ие, көңіл көтереді және жақсы көрінетін Голливуд фильмдері жаһандық тартымдылыққа ие, ал ағылшын тілінің әмбебап тіл ретіндегі рөлі өндірістің жоғары тұрақты шығындарын өтеуге көмектеседі. Голливуд Қытайдың цензурасына қарамастан, Қытай нарығына тереңірек енді. Қытайда түсірілген фильмдер цензураға ұшырайды және «перілер, зорлық-зомбылық, кісі өлтіру, қорқыныш және әйгілілер» сияқты тақырыптардан қатаң түрде аулақ болады. Мұндай сюжеттік элементтер кесілуі мүмкін. Голливуд ресми қытай стандарттарына сәйкес келетін «мақұлданған» фильмдер жасауға мәжбүр болды, бірақ кассалық табыс үшін эстетикалық стандарттар құрбан етілді. Тіпті қытай көрермендеріне де өз тілінде дубляжданған керемет американдық фильмдердің шығуына күту шаршатарлық болды.

Hollywood also self censored any negative depictions of Nazis for most of the 1930s in order to maintain access to German audiences. Around that time economic censorship resulted in the self censoring of content to please the group wielding their economic influence. Janet Wasko and Mary Erickson, Kerry Segrave, John Trumpbour and Tanner Mirrlees examine the international political economy of Hollywood's power. According to Tanner Mirrlees, Hollywood relies on four capitalist strategies "to attract and integrate non US film producers, exhibitors and audiences into its ambit: ownership, cross border productions with subordinate service providers, content licensing deals with exhibitors, and blockbusters designed to travel the globe." In 1912, American film companies were largely immersed in the competition for the domestic market. It was difficult to satisfy the huge demand for films created by the nickelodeon boom. Motion Picture Patents Company members such as Edison Studios, also sought to limit competition from French, Italian, and other imported films. Exporting films, then, became lucrative to these companies. Vitagraph Studios was the first American company to open its own distribution offices in Europe, establishing a branch in London in 1906, and a second branch in Paris shortly after. Other American companies were moving into foreign markets as well, and American distribution abroad continued to expand until the mid 1920s. Originally, a majority of companies sold their films indirectly. However, since they were inexperienced in overseas trading, they simply sold the foreign rights to their films to foreign distribution firms or export agents. Gradually, London became a center for the international circulation of US films. With globalization, movie production has been clustered in Hollywood for several reasons: the United States has the largest single home market in dollar terms, entertaining and highly visible Hollywood movies have global appeal, and the role of English as a universal language contributes to compensating for higher fixed costs of production. Hollywood has moved more deeply into Chinese markets, although influenced by China's censorship. Films made in China are censored, strictly avoiding themes like "ghosts, violence, murder, horror, and demons." Such plot elements risk being cut. Hollywood has had to make "approved" films, corresponding to official Chinese standards, but with aesthetic standards sacrificed to box office profits. Even Chinese audiences found it boring to wait for the release of great American movies dubbed in their native language.

Жұмыс шарттары

Голливудтың жұмыс процесі ерекше, себебі оның жұмыс күшінің көп бөлігі әр күні бір студияға бармайды, сондай-ақ күн сайын бірдей кестемен жұмыс істемейді, бірақ әлемнің әртүрлі жерлерінде фильмдер түсіреді, кестесі түсірілімдегі көріністерге байланысты белгіленеді, өндіріс тиімділігінен гөрі. Мысалы, түні бойы қалада түсірілген фильмге оның көптеген командалары түнде жұмыс істеуге мәжбүр болады, ал аптасына бір-екі күн ғана декорацияда түсірілетін комедиялық сериалдар дәстүрлі жұмыс кестесін ұстанады. Вестерн фильмдері көбінесе команда мүшелерінің үйінен алыс, шөл даласында, қонақүйлердің шектеулі саны бар жерлерде түсіріледі, бұл түсірілім күніне дейін және кейін ұзақ сапарларды талап етеді, күн сәулесінің барлық мүмкін сағаттарын пайдаланады, нәтижесінде жұмысшылар үйден шыққаннан бастап қайтқанға дейін күніне 16 немесе 17 сағат жұмсайды. Америкада еңбек күшінің маңызы елдің көптеген аймақтарында төмендегенімен, Голливудтағы кәсіподақтар Ұлы депрессия кезінде жұмыс іздеушілер гүлденген киностудиялардың алдында кезекте тұрған кезден бері өз беделін сақтап келеді. Студиялар жұмысшыларды аз жалақымен пайдаланғандықтан, олардың жағдайы қиын болды, наразылық білдіргендердің орнын басуға дайын жүздеген адам қақпа сыртында күтіп тұрды. Голливудтағы жұмысқа орналасудың бейресми сипатынан, жеке жұмысшылар ұжымдық келіссөздер арқылы ғана ең төменгі жалақыға кепілдік беруге, зейнетақы және денсаулық сақтану жоспарларына қол жеткізуге құқылы, олар фильмнен фильмге немесе телесериалдан телесериалға ауысады, сондай-ақ студияларға бірінші күні жұмыс істейтін, қажетті білім мен тәжірибеге ие білікті жұмыс күшін ұсынады. Голливудтағы жұмысшылардың көп бөлігі бірнеше кәсіподақтар мен гильдиялармен өкілдік етіледі. 150 000 мүшелі Халықаралық театр сахнасы және әсершілер альянсы (IATSE) көптеген мамандықтарды, мысалы, монтаждаушыларды, электриктерді, операторларды, сондай-ақ редакторларды, дыбыс инженерлерін, шаштараз бен макияж шеберлерін білдіреді. Екінші ірі ұйым – 130 000-ға жуық актер мен орындаушыны білдіретін Америка Актерлер Гильдиясы (SAG), Америка Режиссерлер Гильдиясы (DGA) режиссерлер мен продюсерлерді, Америка Жазушылар Гильдиясы (WGA) жазушыларды, ал Халықаралық Командашылар Бауырластығы (IBT) жүргізушілерді білдіреді. Кәсіподақтар мен гильдиялар өз мүшелері үшін ұжымдық келіссөздер жүргізуші бірлік ретінде әрекет етеді, олар өздерінің контентін жасау үшін экипаждарды жалдаған киностудиялар мен телеарналарды білдіретін сауда одағы – Мобильді сурет және теледидар продюсерлерінің альянсы (AMPTP)мен белгілі бір мерзімдерде (қазіргі уақытта көбінесе 3 жылдық келісімшарттар бойынша) келіссөздер жүргізеді. Еңбек және басқару арасындағы қарым-қатынас жылдар бойы жақсы болғанымен, COVID-19 кезінде қауіпсіз протоколдарды әзірлеу үшін мемлекетпен бірлесіп жұмыс істеу және салық жеңілдіктерін қолдау үшін лоббилеу, келісімшарт келіссөздері индустриядағы өзгерістерге және табыстың теңсіздігіне жауап ретінде шиеленіске ұшырауы мүмкін. 1945 жылы, сахналық декораторлардың алты айлық ереуілі қазан айының ыстық күнінде ереуілшілер, шабуылшылар, ереуілді бұзушылар және студия күзетшілері арасында қанды қақтығысқа айналды.

Hollywood's work flow is unique in that much of its work force does not report to the same factory each day, nor follow the same routine from day to day, but films at distant locations around the world, with a schedule dictated by the scenes being filmed rather than what makes the most sense for productivity. For instance, an urban film shot entirely on location at night would require the bulk of its crews to work a graveyard shift, while a situational comedy series that shoots primarily on stage with only one or two days a week on location would follow a more traditional work schedule. Westerns are often shot in desert locations far from the homes of the crew in areas with limited hotels that necessitate long drives before and after a shooting day, which take advantage of as many hours of sunlight available, ultimately requiring workers to put in 16 or 17 hours a day from the time they leave their home to the time they return. While the role of labor in America has waned in many parts of the country, the unions have maintained a firm grip in Hollywood since their start during Great Depression when workers would line up outside the thriving movie studios looking for the only job in town. Terrible conditions awaited those workers as the studios exploited the eager workforce with meager pay and the ever present threat of the hundreds of others waiting just outside the gates to take their place if they voiced any complaints. Due to the casual nature of employment in Hollywood, it is only through collective bargaining can individual workers express their rights to minimum wage guarantees and access to pension and health plans that carry over from film to film or TV series to TV series, and offer the studios access to a trained workforce able to step onto a set on day one with the knowledge and experience to handle the highly technical equipment they are asked to operate. The majority of the workers in Hollywood are represented by several unions and guilds. The 150,000 member strong International Alliance of Theatrical Stage Employees (IATSE) represents most of the crafts, such as the grips, electricians, and camera people, as well as editors, sound engineers, and hair & make up artists. The Screen Actors Guild (SAG) is the next largest group representing some 130,000 actors and performers, the Directors Guild of America (DGA) represents the directors and production managers, the Writers Guild of America (WGA) representing writers, and the International Brotherhood of Teamsters (IBT) represents the drivers. The unions and guilds serve as the collective bargaining unit for their membership, negotiating on regular intervals (most currently on 3 year contracts) with the Alliance of Motion Picture and Television Producers (AMPTP), a trade alliance representing the film studios and television networks that hire the crews to create their content. While the relationship between labor and management has generally been amicable over the years, working together with the state to develop safe protocols to continue working during COVID 19 and lobbying together in favor of tax incentives, contract negotiations have been known to get contentious over changes in the industry and as a response to rising income inequality. The relationship even turned bloody in 1945 as a six month strike by set decorators turned into a bloody melee on a sweltering October day between strikers, scabs, strikebreakers, and studio security.