Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың төртжылдық президенттік сайлауы
1st quadrennial U. S. presidential election
1788–89 жылдарғы АҚШ президенттік сайлауы – төрт жылда бір рет өткізілетін алғашқы президенттік сайлау. Ол 1788 жылдың 15 желтоқсанынан 1789 жылдың 7 қаңтарына дейін сол жылы ратификацияланған жаңа Конституция негізінде өтті. Джордж Вашингтон екі мерзімге президенттік лауазымға бірауыздан сайланды, ал Джон Адамс – алғашқы вице-президент болды. Бұл екі күнтізбелік жылға созылған, дауыс берудің талас тудырмаған жалғыз АҚШ президенттік сайлауы және Америка тарихындағы алғашқы ұлттық президенттік сайлау. 1781 жылы ратификацияланған Конфедерация мақалаларына сәйкес, АҚШ-та мемлекет басшысы болған жоқ. Үкіметтің атқарушылық функциясы парламенттік жүйедегі елдерге ұқсас, заң шығарушы органның құзырында қалды. Федералды билік, қатаң шектелген, Конфедерация Конгресіне берілді, оның «Конгресс отырысындағы АҚШ Президенті» қазіргі заманғы Министрлер кабинетіне ұқсас функцияларды орындауға бағытталған Штаттар комитетінің төрағасы да болды. Конституция Президент пен Вице-президент лауазымдарын құрып, оларды Конгрестен толық ажыратты. Конституцияда әр штаттың конгресс өкілдігіне негізделген Сайлаушылар алқасы құрылды, онда әр сайлаушы екі кандидатқа екі дауыс беретін болды, бұл процедура 1804 жылы он екінші түзетуді ратификациялау арқылы өзгертілді. Штаттар президенттік сайлаушыларды таңдаудың әртүрлі әдістерін қолданды. Бес штаттың заң шығарушы органы сайлаушыларды таңдады. Қалған алты штат сайлаушыларды халықтың дауысымен таңдады, бірақ тек екі штатта ғана таңдау тікелей штаттық дауыс беруге байланысты болды. Америка революциялық соғысы кезінде өте танымал болған Вашингтон Континенттік армияның бұрынғы қолбасшысы ретінде ерекше көзге түсті. Ол зейнетке шығудан бас тарғаннан кейін, бір ауыздан сайланды; Вашингтон серіктес таңдамады, себебі бұл идея әлі қалыптаспаған еді. Формалды саяси партиялар болмаған, бірақ федералистер мен антифедералистер арасында бейресми ұйымдастырылған тұрақты пікірлердің қақтығысы байқалды. Осылайша, вице-президенттікке үміткерлердің күресі ашық болды. Томас Джефферсон Массачусетс губернаторы Джон Хэнкок немесе Ұлыбританиядағы бұрынғы өкіл Джон Адамс сияқты Солтүстік штатының жетекшісі вице-президент болып сайланатынын болжады, ол Массачусетсті Конгресте өкілдік еткен. Антифедералистердің лидерлері, қатыспаған Патрик Генри және Конституцияны ратификациялауға қарсы болған Джордж Клинтон да ықтимал үміткерлер ретінде қарастырылды. Барлық 69 сайлаушы Вашингтонға бір дауыс беріп, оның сайлануын бірауыздан қамтамасыз етті. Адамс 34 сайлаушы дауысын алып, вице-президенттік лауазымға ие болды. Қалған 35 сайлаушы дауысы 10 үміткерге бөлінді, оның ішінде Джон Джей 9 сайлаушы дауысымен үшінші орынға шықты. Үш штат сайлауға қатысуға құқықсыз болды: Нью-Йорк заң шығарушы органы уақтылы сайлаушыларды таңдамады, ал Солтүстік Каролина мен Род-Айленд Конституцияны ратификацияламаған еді. Вашингтон 1789 жылдың 30 сәуірінде Нью-Йорк қаласында, Бірінші Конгресс шақырылғаннан кейін 57 күн өткен соң, ресми түрде қызметке кірді.
The 1788–89 United States presidential election was the first quadrennial presidential election. It was held from Monday, December 15, 1788, to Wednesday, January 7, 1789, under the new Constitution ratified that same year. George Washington was unanimously elected for the first of his two terms as president and John Adams became the first vice president. This was the only U. S. presidential election that spanned two calendar years without a contingent election and the first national presidential election in American history. Under the Articles of Confederation, which were ratified in 1781, the United States had no head of state. The executive function of government remained with the legislative similar to countries that use a parliamentary system. Federal power, strictly limited, was reserved to the Congress of the Confederation whose "President of the United States in Congress Assembled" was also chair of the Committee of the States which aimed to fulfill a function similar to that of the modern Cabinet. The Constitution created the offices of President and Vice President, fully separating these offices from Congress. The Constitution established an Electoral College, based on each state's congressional representation, in which each elector would cast two votes for two candidates, a procedure modified in 1804 by the ratification of the Twelfth Amendment. States had varying methods for choosing presidential electors. In five states, the state legislature chose electors. The other six chose electors through some form involving a popular vote, though in only two states did the choice depend directly on a statewide vote. The enormously popular Washington was distinguished as the former Commander of the Continental Army during the American Revolutionary War. After he agreed to come out of retirement, he was elected with ease unanimously; Washington did not select a running mate as that concept was not yet developed. No formal political parties existed, though an informally organized consistent difference of opinion had already manifested between Federalists and Anti Federalists. Thus, the contest for the vice presidency was open. Thomas Jefferson predicted that a popular Northern leader such as Governor John Hancock of Massachusetts or John Adams, a former minister to Great Britain who had represented Massachusetts in Congress, would be elected vice president. Anti Federalist leaders such as Patrick Henry, who did not run, and George Clinton, who had opposed ratification of the Constitution, also represented potential choices. All 69 electors present cast one vote for Washington, making his election unanimous. Adams won 34 electoral votes and the vice presidency. The remaining 35 electoral votes were split among 10 candidates, including John Jay, who finished third with nine electoral votes. Three states were ineligible to participate in the election: New York's legislature did not choose electors on time, and North Carolina and Rhode Island had not ratified the constitution yet. Washington was inaugurated in New York City on April 30, 1789, 57 days after the First Congress convened.
Кандидаттар
Ұйымдастырылған саяси партиялар әлі құрылмағанмен, саяси пікірлер Конституцияны ратификациялауды ынтамен және қатты қолдағандар – федералистер немесе космополиттер, және ратификацияны тезірек қабылдамаған, күмәнданып, не шартты түрде қолдаған, тіпті қарсы шыққан антифедералистер немесе локалистер арасында бөлінді. Екі топ та Вашингтонды президенттікке қолдады. Қоғамдық пікірді өзгертуге болатын штаттар мен жергілікті аймақтарда шектеулі, қарапайым саяси науқандар жүргізілді. Мысалы, бүкіл штат бойынша дауыс беру жүргізілетін Мэриленд штатында, ресми емес партиялар жергілікті деңгейде жарнамамен үгіт жүргізді.
Though no organized political parties yet existed, political opinion loosely divided between those who had more stridently and enthusiastically endorsed ratification of the Constitution, called Federalists or Cosmopolitans, and Anti Federalists or Localists who had only more reluctantly, skeptically, or conditionally supported, or who had outright opposed ratification. Both factions supported Washington for president. Limited, primitive political campaigning occurred in states and localities where swaying public opinion might matter. For example, in Maryland, a state with a statewide popular vote, unofficial parties campaigned locally, advertising.
Жалпы сайлау
Жоспарлау кезінде үміткерлерді ұсыну рәсімі болмағандықтан, Конституцияны қабылдағандар Вашингтонның қарсылығы жоқ сайланатынын болжады. Мысалы, Александр Гамильтон Вашингтонға жазған хатында, оны Маунт-Вернондағы шаруашылығында зейнетке шығудан бас тартып, алғашқы президент болуға көндіруге тырысып, ұлттық пікірді білдірді. Ол: «Сіздің ел ішінде де, шетелде де жарқырап тұрған беделіңіз, егер сіз мемлекет басшысы болсаңыз немесе болмасаңыз, үкімет жұмысын бастағандағы құрметтің айырмашылығын зор ете түседі» деп жазды. Тағы бір белгісіздік – вице-президенттікке үміткерді таңдау, себебі президенттің ізбасары болудан және Сенат отырысын жүргізуден басқа қандай да бір нақты міндеттемелер болмады. Конституцияда бұл лауазым президенттік сайлауда екінші орын алған адамға беріледі делінген. Вашингтон Вирджиния штатынан болғандықтан, сол кездегі ең ірі штат, көптеген адамдар сайлаушылардың солтүстік штаттың бірінен вице-президентті таңдайды деп ойлады. 1788 жылдың тамызында Франциядағы АҚШ елшісі Томас Джефферсон Джон Адамс пен Джон Хэнкокты өзінің басты үміткерлері деп жазды. Джефферсон Джон Джей, Джон Ратледж және Вирджиниялық Джеймс Мэдисонды да басқа мүмкін үміткерлер ретінде ұсынды. Адамс 34 сайлаушы дауысын алды, көпшілік дауысқа бір дауыс жетпеді. Конституция Он екінші түзетуді қабылдауға дейін сайлаушылар алқасында абсолютті көпшілік дауыс талап етілмегендіктен, вице-президенттікке екінші орын алған Адамс осы лауазымға сайланды. Конгресс сайлау рәсімін 1788 жылдың 13 қыркүйегінде жариялады, барлық сайлаушылар қаңтар айының бірінші сәрсенбісінде (1789 жылдың 7 қаңтары) таңдалуы керек екенін және сайлаушылар ақпан айының бірінші сәрсенбісінде (4 ақпан) президент пен вице-президентке дауыс беру үшін жиналуы керек екенін белгіледі. Алайда, штаттар осы рәсімді және жаңа Конституцияның тиісті бөлімдерін әртүрлі түсіндірді. Нью-Гэмпшир мен Массачусетс штаттары 15 және 18 желтоқсанда президенттік сайлаушыларын сайлаумен қатар, конгресс өкілдерін сайлау үшін халықтық дауыс беруді өткізді. Осы екі штатта заң шығарушы органдар сайлаушыларды 7 қаңтарда белгіленген күні дауыс беру нәтижесіне сүйене отырып таңдады. Делавэр, Мэриленд, Пенсильвания және Вирджиния штаттарында сайлаушылар 7 қаңтарда халықтық дауыс беру арқылы тікелей сайланды. Коннектикут, Джорджия және Оңтүстік Каролина штаттарында сайлаушыларды 7 қаңтарда заң шығарушы орган ғана тағайындады, ал Нью-Джерсиде губернатор мен кеңес оларды сол күні таңдады. Нью-Йорктегі заң шығарушы орган 7 қаңтарға дейін сайлаушыларды таңдау әдісі туралы келісе алмады, сондықтан штат сайлаушыларды тағайындай алмады. Сайлауға қатысқандардың саны ересек тұрғындардың бір процентінен аспады. Барлық штаттарда халықтық дауыс берудің қарапайым формасы рұқсат етілсе де, тек алты штат президенттік сайлаушылар үшін халықтық дауыс берудің кез келген түрін рұқсат етті. Көптеген штаттарда тек ақ нәсілді ер адамдар ғана, ал көптеген штаттарда тек мүлігі барлар ғана дауыс бере алатын болды. Төрт солтүстік штатында бос қара нәсілді ерлер дауыс бере алатын болды, ал әйелдер Нью-Джерсиде 1804 жылға дейін дауыс бере алатын болды. Кейбір штаттарда дауыс беру үшін діни талаптар қойылды. Мысалы, Массачусетс пен Коннектикут штаттарында салықтар есебінен қауымдық шіркеулер құрылды. Коммуникация мен инфрақұрылымның нашарлығы және шаруашылық еңбегінің қажеттілігі сайлауға кедергі келтірді. Сайлаудан кейін екі ай өткен соң дауыстар саналып, Вашингтон президенттікке сайланғаны туралы хабарланды. Вашингтон Вирджиниядан Нью-Йоркке қазыналық тойға сегіз күн жол жүрді. Конгресс жиырма сегіз күнге жиналды. Сайлаушылар таңдалған кезде саясат араласты, процесс әртүрлі әрекеттер мен құлақтандырылмаған жағдайларға толы болды. Мысалы, Гамильтон Адамстың сайлау дауысында Вашингтонмен тең түспеуіне көз жеткізді. Сондай-ақ федералистер антифедералистер Ричард Генри Ли немесе Патрик Генриді президенттікке, ал Джордж Клинтонды вице-президенттікке сайлауға ниетті деген қауесет таратуға тырысты. Алайда Клинтон тек үш сайлаушы дауысын алды.
No nomination process existed at the time of planning, and thus, the framers of the Constitution presumed that Washington would be elected unopposed. For example, Alexander Hamilton spoke for national opinion when in a letter to Washington attempting to persuade him to leave retirement on his farm in Mount Vernon to serve as the first president, he wrote that " the point of light in which you stand at home and abroad will make an infinite difference in the respectability in which the government will begin its operations in the alternative of your being or not being the head of state." Another uncertainty was the choice for the vice presidency, which contained no definite job description beyond being the president's designated successor and presiding over the Senate. The Constitution stipulated that the position would be awarded to the runner up in the presidential election. Because Washington was from Virginia, then the largest state, many assumed that electors would choose a vice president from a northern state. In an August 1788 letter, U. S. Minister to France Thomas Jefferson wrote that he considered John Adams and John Hancock, both from Massachusetts, to be the top contenders. Jefferson suggested John Jay, John Rutledge, and Virginian James Madison as other possible candidates. Adams received 34 electoral votes, one short of a majority – because the Constitution did not require an outright majority in the Electoral College prior to ratification of the Twelfth Amendment to elect a runner up as vice president, Adams was elected to that post. Congress announced the procedure for the election on September 13, 1788, stipulating that all electors must be chosen on the first Wednesday in January (January 7, 1789), and that the electors must assemble to cast their votes for president and vice president on the first Wednesday in February (February 4). However, the states differed in their interpretations of this procedure and of the relevant portions of the new Constitution. New Hampshire and Massachusetts held a popular vote for their presidential electors alongside the elections for their congressional representatives, on December 15 and December 18, respectively. In these two states, the legislatures ultimately chose the electors based on the voting results on the appointed day, January 7. In Delaware, Maryland, Pennsylvania, and Virginia, the electors were chosen directly by the popular vote on January 7. In Connecticut, Georgia, and South Carolina, the electors were appointed by the legislature alone on January 7, while in New Jersey the governor and council selected them on that day. The legislature in New York was unable to agree on a method for choosing the electors before January 7, and so the state could not appoint any electors. Voter turnout comprised a low single digit percentage of the adult population. Though all states allowed some rudimentary form of popular vote, only six ratifying states allowed any form of popular vote specifically for presidential electors. In most states only white men, and in many only those who owned property, could vote. Free black men could vote in four Northern states, and women could vote in New Jersey until 1804. In some states, there was a nominal religious test for voting. For example, in Massachusetts and Connecticut, the Congregational Church was established, supported by taxes. Voting was hampered by poor communications and infrastructure and the labor demands imposed by farming. Two months passed after the election before the votes were counted and Washington was notified that he had been elected president. Washington spent eight days traveling from Virginia to New York for the inauguration. Congress took twenty eight days to assemble. As the electors were selected, politics intruded, and the process was not free of rumors and intrigue. For example, Hamilton aimed to ensure that Adams did not inadvertently tie Washington in the electoral vote. Also, Federalists spread rumors that Anti Federalists plotted to elect Richard Henry Lee or Patrick Henry president, with George Clinton as vice president. However, Clinton received only three electoral votes.
Халықтық дауыс беру
Халықтық дауыс саны Пайыздық көрсеткіші Федералист сайлаушылар 39,624 90,5% Антифедералист сайлаушылар 4,158 9,5% Барлығы 43,782 100,0%
Дереккөзі: Майкл Дж. Дубиннің «АҚШ президенттік сайлауы, 1788-1860: Ресми нәтижелер» кітабы.
Popular vote Count Percentage Federalist electors 39,624 90.5% Anti Federalist electors 4,158 9.5% Total 43,782 100.0%
Source: United States Presidential Elections, 1788 1860: The Official Results by Michael J. Dubin
Сайлаушы дауыстарын беруге құқылы 11 штаттың арасында тек алтауы ғана сайлаушыларды халықтың қатысуымен, түрлі жолдармен таңдады. Халықтың 1,8%-дан азы ғана дауыс берді: 1790 жылғы халық санағында осы сайлау дауысын берген штаттарда 3,0 миллион адам, оның ішінде 2,4 миллион еркін адам және 600 000 құл тіркелді. Халықтық дауыспен сайлаушыларды таңдаған штаттарда сайлау құқығына ие болу үшін мүлік талаптары бойынша түрлі шектеулер болды.
Only six of the 11 states eligible to cast electoral votes chose electors by any form of popular vote. Less than 1.8% of the population voted: the 1790 census would count a total population of 3.0 million with a free population of 2.4 million and 600,000 slaves in those states casting electoral votes. Those states that did choose electors by popular vote had widely varying restrictions on suffrage via property requirements.
Халықтық дауыс беру
Ең көп дауыс жинаған партиялардың сайлаушыларының жалпы халық дауысы. Вирджиния штатының дауыс қорытындылары толық емес. Федералист сайлаушылар Антифедералист сайлаушылар Айырмашылық Таңдалмаған Сілтеме Штат Сайлаушылар саны # % Сайлаушылар саны # % Сайлаушылар саны # % Коннектикут 7 Халық дауысы жоқ 7 Халық дауысы жоқ Делавэр 3 522 100.00 3 Дауыс бюллетендері жоқ 522 100.00 Джорджия 5 Халық дауысы жоқ 5 Халық дауысы жоқ Мэриленд 6 (8) 11,342 71.65 6 4,487 28.35 6,855 43.3 2 Массачусетс 10 3,748 96.60 10 132 3.40 3,616 93.20 Нью-Гэмпшир 5 1,759 100.00 5 Дауыс бюллетендері жоқ 1,759 100.00 Нью-Джерси 6 Халық дауысы жоқ 6 Халық дауысы жоқ Нью-Йорк 0 (8) Заң шығарушы орган уақытында сайлаушыларды таңдамады Солтүстік Каролина 0 (7) Конституцияны әлі ратификацияламаған Пенсильвания 10 6,711 90.90 10 672 9.10 6,039 81.80 Род-Айленд 0 (3) Конституцияны әлі ратификацияламаған Оңтүстік Каролина 7 Халық дауысы жоқ 7 Халық дауысы жоқ Вирджиния 10 (12) 668 100.00 10 Дауыс бюллетендері жоқ 668 100.00 2 БАРИЖЕ: 69 (91) 24,750 82.39 69 5,291 17.61 0 19,459 64.78 4 ЖЕҢІП АЛУҒА: 35 (46)
The popular vote totals used are the elector from each party with the highest vote totals. The vote totals of Virginia appear to be incomplete. Federalist electors Anti Federalist electors Margin Not cast Citation State Electoralvotes # % Electoralvotes # % Electoralvotes # % Connecticut 7 No popular vote 7 No popular vote Delaware 3 522 100.00 3 No ballots 522 100.00 Georgia 5 No popular vote 5 No popular vote Maryland 6 (8) 11,342 71.65 6 4,487 28.35 6,855 43.3 2 Massachusetts 10 3,748 96.60 10 132 3.40 3,616 93.20 New Hampshire 5 1,759 100.00 5 No ballots 1,759 100.00 New Jersey 6 No popular vote 6 No popular vote New York 0 (8) Legislature did not choose electors on time North Carolina 0 (7) Had not yet ratified Constitution Pennsylvania 10 6,711 90.90 10 672 9.10 6,039 81.80 Rhode Island 0 (3) Had not yet ratified Constitution South Carolina 7 No popular vote 7 No popular vote Virginia 10 (12) 668 100.00 10 No ballots 668 100.00 2 TOTALS: 69 (91) 24,750 82.39 69 5,291 17.61 0 19,459 64.78 4 TO WIN: 35 (46)
Нью-Йорк сайлаушыларды тағайындамаған
Федералды конституция ратификацияланғаннан кейін Нью-Йорк штатының екіпалаталы заң шығарушы органының бақылауы бөлінді, және заң шығарушылар алдағы президенттік сайысқа сайлаушыларды тағайындау туралы келісімге келе алмады. Үлкен жер иелері отбасылары мен қаланың коммерциялық мүдделері қолдаған федералистер Сенаттағы ең ірі фракция болды, бұл екі палатаның кішісі, оған штаттың еркін ақ нәсілді ер адамдарының шамамен төрттен бірі дауыс беруге құқылы болды; бірақ Өкілдер палатасында, оның үлкен құрамы мен сайлаушылар санымен, орта таптың мүдделерін білдіретін антифедералистер көпшілікті құрады. АҚШ Конституциясын ратификациялау үшін болған күрес заң шығарушылардың естелігінде әлі де жаңа болды, және антифедералистер конституцияны түзетулерсіз қабылдауға мәжбүр болған жағдайға наразылық білдірді. Сайлаушыларды таңдау ережелерін қадағалайтын заң жобалары әр палатада ұсынылып, екінші палата тарапынан қабылданбады, нәтижесінде дау туды. 1789 жылдың 7 қаңтарында, штаттар сайлаушыларды таңдауының соңғы күні болғандықтан, бұл тұйыққа ұшырады, және Нью-Йорк конституция бойынша оған бекітілген сегіз сайлаушыны тағайындаудан бас тартты.
Control of the bicameral New York State Legislature was divided following ratification of the federal constitution, and lawmakers could not reach an agreement to appoint electors for the forthcoming presidential contest. Federalists, backed by the great landed families and the city commercial interests, were the largest faction in the Senate, the smaller of the two chambers for which roughly a quarter of the state's free white male population was eligible to vote; but in the House of Representatives, with its larger membership and electorate, Anti federalists representing the middling interests held the majority. The fight to ratify the United States Constitution was still fresh in the memories of the legislators, and the Anti Federalists were resentful for having been forced by events to accept the constitution without amendments. Bills to govern the selection of electors were proposed in each house and rejected by the other, leading to an impasse. The deadlock still stood on January 7, 1789, the last day for electors to be chosen by the states, and New York thus failed to appoint the eight electors allocated to it by the constitution.
Сайлаушылар алқасын таңдау
Конституцияның ІІ бабының 1-тармағында штат заң шығарушы органдарының өз сайлаушыларын қалай сайлайтынын анықтауы көзделген. Штат заң шығарушы органдары әртүрлі әдістер қолданды:
The Constitution, in Article II, Section 1, provided that the state legislatures should decide the manner in which their Electors were chosen. State legislatures chose different methods:
Нью-Йорк заң шығарушы органы сайлаушыларды уақтылы сайлаған жоқ. Бір сайлау округі сайлаушыны сайлаудан қалды.
New York's legislature did not choose electors on time. One electoral district failed to choose an elector.