Қаптаған басты сарыққұмырсқа (Qaptaghan bastı saryqqūmyrsqa)
Hooded warbler
Жұмырқа бас құстың (Setophaga citrina) сипаттамасы: Солтүстік Америкада көбейеді, Орта Америкада қыстайды. Жалпы генетикалық зерттеулер де қарастырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Каподалы құс (Setophaga citrina) – Жаңа дүние құстарының бір түрі. Ол Солтүстік Американың шығысында, АҚШ-тың шығысында және Канаданың оңтүстік бөлігінде (Онтарио) көбейеді. Көшпелі құс, қыстау үшін Орталық Америкаға және Вест-Индияға ұшып барады. Батыс Еуропаға сирек кездеседі. Жақында жүргізілген генетикалық зерттеулер Вильсонияның (каподалы құс W. citrina) және Сетофаганың (американдық қызылқұйрық S. ruticilla) типтік түрлерінің тығыз байланысты екенін және оларды бір туысқа біріктіру қажеттігін көрсетті. Сетофага (1827 жылы жарияланған) атауы Вильсонияға (1838 жылы жарияланған) қарағанда басымдыққа ие болғандықтан, каподалы құс Сетофага цитрина деп аталды. Бұл өзгеріс Америка орнитологтар одағының Солтүстік Америка жіктеу комитеті және ХОК-тің Дүниежүзілік құстар тізімі тарапынан қабылданды. Оңтүстік Америка жіктеу комитеті әлі де осы құсты Вильсония туысына жатқызуда.
The hooded warbler (Setophaga citrina) is a New World warbler. It breeds in eastern North America across the eastern United States and into southernmost Canada (Ontario). It is migratory, wintering in Central America and the West Indies. Hooded warblers are very rare vagrants to western Europe. Recent genetic research has suggested that the type species of Wilsonia (hooded warbler W. citrina) and of Setophaga (American redstart S. ruticilla) are closely related and should be merged into the same genus. As the name Setophaga (published in 1827) takes priority over Wilsonia (published in 1838), hooded warbler would then be transferred as Setophaga citrina. This change has been accepted by the North American Classification Committee of the American Ornithologists' Union, and the IOC World Bird List. The South American Classification Committee continues to list the bird in the genus Wilsonia.
Таксономия
Француз ғалымы Жорж Луи Леклерк, де Буффон граф 1779 жылы өзінің "Табиғи құстар тарихы" атты еңбегінде Луизианада жиналған бір данадан "қаптал қанатты сойқы" құсын сипаттады. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинеттің "Табиғи тарихтың жарықтандырылған суреттері" атты еңбегінде қолмен боялған пластинкада бейнеленген. Бұл пластинка Эдме Луи Добентонның бақылауымен Буффонның мәтінін толықтыру үшін жасалды. Пластинканың қолтаңбасында да, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голландиялық натуралист Питер Боддарт өзінің "Жарықтандырылған суреттер каталогында" Muscicapa citrina деген екі атаулы номенклатураны енгізді. Бұрын бұл құс Вильсония туысына жататын. Parulidae тұқымдасының 2010 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеуі көрсеткендей, қаптал қанатты сойқышы сол кезде Dendroica-ға жатқызылған түрлерді, сондай-ақ Parula-ның төрт түрінің екеуін және Catharopeza мен Setophaga монотиптік туыстарын қамтитын кладаға кірген. Монофилетикалық туысты құру үшін кладаның барлық мүшелері кеңейтілген Setophaga туысына орналастырылды, ол Халықаралық Зоологиялық Номенклатура Кодексінің ережелеріне сәйкес басымдыққа ие болды. Setophaga туысын ағылшын натуралисі Уильям Суэйнсон 1827 жылы енгізген. Бұл түр монотипті; кез келген кіші түрлер танылмайды.
The French polymath Georges Louis Leclerc, Comte de Buffon described the hooded warbler in 1779 in his Histoire Naturelle des Oiseaux from a specimen collected in Louisiana. The bird was also illustrated in a hand coloured plate engraved by François Nicolas Martinet in the Planches Enluminées D'Histoire Naturelle which was produced under the supervision of Edme Louis Daubenton to accompany Buffon's text. Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name but in 1783 the Dutch naturalist Pieter Boddaert coined the binomial name Muscicapa citrina in his catalogue of the Planches Enluminées. The hooded warbler was formerly placed in the genus Wilsonia. A molecular phylogenetic study of the family Parulidae published in 2010 found that the hooded warbler was embedded in a clade that contained species then assigned to Dendroica as well as two of four species of Parula and the monotypic genera Catharopeza and Setophaga. To create a monophyletic genus, all members of the clade were placed in the expanded genus Setophaga, which under the rules of the International Code of Zoological Nomenclature, had priority. The genus Setophaga was introduced by the English naturalist William Swainson in 1827. The species is monotypic; no subspecies are recognised.
Сипаттама
Құсбауыр – кішкентай және орташа мөлшердегі құс, ұзындығы мен салмағы 6,9 дюйм (17,5 см) қанат көлденеңі бар. Оның қарапайым зәйтүн/жасыл қоңыр арқасы және сары ішкі жағы бар. Сыртқы құйрық қауырсындары ақшыл өрнекке ие. Аталықтарында сары бетін айналдыратын ерекше қара қалпақтары болады; аналықтарында маңдай, құлақ және тамаққа жетпейтін зәйтүн жасыл қалпағы бар. Аталықтар 9–12 айлық шамасында қалпаққа ие болады; жас құстар аналықтардан ажырату қиын (оңай шатастырылады). Олардың әні – «wheeta wheeta whee tee oh» сияқты дыбысталатын музыкалық ноталар тізбегі, оны есте сақтау үшін «қызыл, қызыл футболка» немесе «Орманда кел, болмаса мені көрмейсің» деген сөздер қолданылады. Бұл құстардың шақыру дауысы – қатты «чип» дыбысы.
The hooded warbler is a small bird and mid sized warbler, measuring in length and weighing The hooded warbler has a wingspan of 6.9 in (17.5 cm). It has a plain olive/green brown back and yellow underparts. Their outer rectrices have whitish vanes. Males have distinctive black hoods which surround their yellow faces; the female has an olive green cap which does not extend to the forehead, ears, and throat. Males attain their hood at about 9–12 months of age; younger birds are essentially identical to (and easily confused with) females. The song is a series of musical notes which sound like: wheeta wheeta whee tee oh, for which a common mnemonic is "The red, the red T shirt" or "Come to the woods or you won't see me". The call of these birds is a loud chip.
Өмірбаян
Бұл құстар жәндіктермен қоректенеді, олар көбінесе төменгі өсімдіктерде табылады немесе ауада ұшып ұсталады. Қаптаған сойқыштар кең жапырақты, тығыз өсімдік жамылғысы бар орманды мекендейді. Бұл құстар бұтаның төменгі жағында ұя салады, көпі тәрізді ұяға үштен беске дейін жұмыртқа салады. Қаптаған сойқыштар көбінесе қоңырбас тырнаның жұмыртқа салу арқылы паразиттік әрекетіне ұшырайды, әсіресе қаптаған сойқыштардың ормандық мекендері фрагменттелген жерлерде. Қорғалған орманды жерлерде немесе орманды мекендері жаңарып жатқан аймақтарда, қаптаған сойқыштардың саны тұрақты және мүмкін өсуде.
These birds feed on insects, which are often found in low vegetation or caught by flycatching. Hooded warblers' breeding habitats are broadleaved woodlands with dense undergrowth. These birds nest in low areas of a bush, laying three to five eggs in a cup shaped nest. Hooded warblers are often the victims of brood parasitism by the brown headed cowbird, especially where the hooded warblers' forest habitats are fragmented. In areas with protected woodlands or recovering wooded habitats, the hooded warbler population is stable and possibly increasing.