Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық Виктория дәуірінің саясаткері және инженеры (1816 – 1893)
Scottish Victorian politician and engineer (1816 – 1893)
Джеймс Харрисон (17 сәуір 1816 – 3 қыркүйек 1893) – шотландтық Виктория дәуірінің газет баспашысы, журналист, саясаткер және механикалық тоңазыту саласындағы пионер. Харрисон Geelong Advertiser газетін құрды және Виктория заң шығару кеңесінің және Виктория заң шығару жиналысының мүшесі болды. Харрисон мұз жасаудың механикалық тоңазыту процесін ойлап тапқандығымен және Виктория мұз зауытын құрғандығымен еске алынады, соның салдарынан оны көбінесе "тоңазытудың әкесі" деп атайды. 1873 жылы ол Мельбурн көрмесінде бірнеше ай бойы тоңазытылған еттің жеуге жарамды екенін дәлелдеп, алтын медаль жеңіп алды. Ол Джон Паско Фокнердің "Порт-Филипп Патриот" газетінде типограф, кейін редактор болып жұмыс істеді. Фокнер жаңа баспахана сатып алғанда, Харрисон оған Гелонгтің алғашқы газетін шығару үшін ескі баспахананы 30 фунтқа ұсынды. Geelong Advertiser газетінің алғашқы апталық саны 1840 жылдың қараша айында жарық көрді: оны 'Джеймс Харрисон редакциялады, ал Джон Паско Фокнер үшін (жалғыз иесі) Уильям Уоткинс басып шығарды'. 1842 жылдың қарашасында Харрисон газеттің жалғыз иесі болды.
James Harrison (17 April 1816 – 3 September 1893) was a Scottish Victorian newspaper printer, journalist, politician, and pioneer in the field of mechanical refrigeration. Harrison founded the Geelong Advertiser newspaper and was a member of the Victorian Legislative Council and Victorian Legislative Assembly. Harrison is also remembered as the inventor of the mechanical refrigeration process creating ice and founder of the Victorian Ice Works and as a result, is often called "the father of refrigeration". In 1873 he won a gold medal at the Melbourne Exhibition by proving that meat kept frozen for months remained perfectly edible. he found employment with John Pascoe Fawkner as a compositor and later editor on Fawkner's Port Phillip Patriot. When Fawkner acquired a new press, Harrison offered him 30 pounds for the original old press to start Geelong's first newspaper. The first weekly edition of the Geelong Advertiser appeared November 1840: edited by 'James Harrison and printed and published for John Pascoe Fawkner (sole proprietor) by William Watkins '. By November 1842, Harrison became sole owner.
Саяси мансап
Харрисон 1850 жылы Джилонгтың алғашқы қалалық кеңесінің мүшесі болды және 1854 жылдың қарашасынан 1856 жылдың наурызында таратылғанға дейін Виктория заң шығарушы кеңесінде Джилонгты өкілдік етті. Содан кейін Харрисон 1858–59 жылдары Джилонгты, ал 1859–60 жылдары Джилонг-Уэстті Виктория заң шығарушы ассамблеясында өкілдік етті. Бұл Барвон өзенінің жағасында, Джилонгтың Рокки-Пойнт аймағында болды. АҚШ пен Норвегиядан мұзды импорттаудың жоғары құнына байланысты, Харрисонның құрылғысы алыс орналасқан Виктория колониясы үшін қаржылық жағынан тиімді баламаға айналды. Оның алғашқы коммерциялық мұз жасау машинасы 1854 жылы пайда болды, ал 1855 жылы эфирлік тоңазыту жүйесіне патент алды. Бұл жаңа жүйе компрессорды пайдаланып, тоңазыту газын конденсатор арқылы өткізуге мәжбүрлейді, онда газ суынып сұйылады. Сұйытылған газ тоңазыту орамдары арқылы айналып, қайтадан буланып, айналағы жүйені салқындатады. Машина 5 метрлік (16 фут) инерциялық дөңгелекті пайдаланды және күніне мұз өндірді. 1856 жылы Харрисон Лондонға барып, өзінің процесін (1856 жылғы 747 нөмірі) және аппаратын (1857 жылғы 2362 нөмірі) патенттеді. Харрисон 1860 жылы Сиднейде екінші мұз компаниясын құрып, коммерциялық сәттілікке жеткенімен, кейіннен Ұлыбританияға тоңазытылмаған сиыр етін сатудағы американдық үстемдікке қарсы қалай күресуге болатыны туралы пікірталасқа қатысты. Ол "Жаңа етті мұздатып, сапарға дайындалғандай қаптап салу керек, сонда тоңазыту процесі қажетті мерзімге дейін жалғастырылады" деп жазды және 1873 жылы Норфолк желкенді кемесін Ұлыбританияға тәжірибелік сиыр етін жеткізуге дайындады. Кемеге тоңазыту жүйесін орнатудың орнына салқын бөлме жүйесін таңдауы, мұздың күтілгеннен тез еріп кетуіне байланысты апатқа ұшырады. Тәжірибе сәтсіз аяқталып, сол кезде тоңазытылған етке деген халықтың сенімін жойды. Ол журналистикаға оралып, 1867 жылы "Melbourne Age" газетінің редакторы болды. Харрисон 1892 жылы Джилонгке оралып, 1893 жылы Пойнт-Генридегі үйінде қайтыс болды.
Harrison was a member of Geelong's first town council in 1850 and represented Geelong in the Victorian Legislative Council from November 1854 until its abolition in March 1856. Harrison then represented Geelong 1858–59 and Geelong West 1859–60 in the Victorian Legislative Assembly. on the banks of the Barwon River at Rocky Point in Geelong. Because of the cost of importing ice from the United States and Norway for use in ice houses, Harrison's device became a financially viable alternative for the remote Victoria colony, and his first commercial ice making machine followed in 1854, along with a patent for an ether refrigeration system granted in 1855. This novel system used a compressor to force the refrigeration gas to pass through a condenser, where it cooled down and liquefied. The liquefied gas then circulated through the refrigeration coils and vaporised again, cooling down the surrounding system. The machine employed a 5 m (16 ft.) flywheel and produced of ice per day. In 1856 Harrison went to London where he patented both his process (747 of 1856) and his apparatus (2362 of 1857). Though Harrison had commercial success establishing a second ice company back in Sydney in 1860, he later entered the debate of how to compete against the American advantage of unrefrigerated beef sales to the United Kingdom. He wrote Fresh Meat frozen and packed as if for a voyage, so that the refrigerating process may be continued for any required period, and in 1873 prepared the sailing ship Norfolk for an experimental beef shipment to the United Kingdom. His choice of a cold room system instead of installing a refrigeration system upon the ship itself proved disastrous when the ice was consumed faster than expected. The experiment failed, ruining public confidence in refrigerated meat at that time. He returned to journalism, becoming editor of the Melbourne Age in 1867. Harrison returned to Geelong in 1892 and died at his Point Henry home in 1893.
Мұра
Джеймс Харрисон мұражайының комитеті Роки-Пойнтте жер сатып алды (әлемдегі алғашқы мұз жасау машинасы орналасқан орын) және онда мұражай салуға тырысуда. Австралиялық суыту, кондиционерлеу және жылыту институтының ең жоғары наградасы – Джеймс Харрисон медалі. Суытудың жүз жылдығы (1856-1956) Рири көшесінде, Гелонг газетінің ғимаратында тақташамен белгіленді.
The James Harrison Museum committee have acquired land at Rocky Point (the site of the first ice making machine in the world) and are endeavouring to build a museum there. The Australian Institute of Refrigeration Air Conditioning and Heating's most distinguished award is the James Harrison Medal. The centenary of refrigeration (1856 1956) was commemorated with a plaque in Ryrie Street, Geelong Advertiser Building.