Кіріспе

Николай – еркек есімі, ежелгі грек есімінің ағылшын тіліндегі нұсқасы, ежелгі дәуірден бері қолданылып келеді және қазіргі грек тіліндегі Νικόλαος сөзімен туыс. Бұл есім бастапқыда «жеңіс» және «халық» деген мағына беретін екі грек сөзінің үйлесімінен пайда болған. Осылайша, есімнің мағынасы «халықтың жеңісі» болып табылады. Аталған есім, әсіресе 11 ғасырдан бастап Батыс Еуропада Қасиетті Николайға құрмет көрсету артып, христиан дінін ұстанатын елдерде кеңінен таралған. Көптеген христиан дінтерінде қасиетті саналатын Шығыс православие, католик және англикан шіркеулері 6 желтоқсанда Қасиетті Николай күнін тойлайды. Еуропаның теңіз жағалау аймақтарында бұл есім мен оның туындылары ерекше танымал, себебі Сент-Николас теңізшілердің қасиетті қорғаушысы саналады. Бұл Грецияда ерекше айқын, онда Қасиетті Николай Грек теңіз күштерінің қамқоршысы болып табылады.

Шығу тегі

Атауы Νικόλαος сөзінен шыққан. Бұл сөз екі грек сөзінің құрамы – νίκη, nī́kē 'жеңіс' және λαός, lāós 'халық' дегенді білдіреді, яғни 'халықтың жеңісі' деген мағынаны береді. Бұл грек мифологиясындағы Девкалион мен Пирра туралы оқиғаға сілтеме жасайды. Олар апатты су тасқынынан аман қалған жалғыз адамдар болғандықтан, иықтарынан артына тастап, әрі қарай жылжып, тастарды лақтыру арқылы әлемді қайтадан халқымен толықтыра алды. Тастар түскен жерде ерлер мен әйелдер пайда болды. Бұл есім Ликиялық Мира епископы, Санта-Клаустың прототипі болған Әулие Николас арқылы танымал болды, бірақ бұл есім одан бірнеше ғасыр бұрын пайда болған: мысалы, афиналық тарихшы Фукидид Спарта мен Афина арасындағы Пелопоннес соғысының (б.з.д. 431–404 жж.) екінші жылында спарталықтар парсы патшасына афиналықтармен күресу үшін көмек сұрап делегация жібергенін айтады; сол делегаттардың бірі Николаос болды. Ағылшын тіліндегі дәстүрлі Николас жазуы, грек тіліндегі хи әрпімен жазылғандай 'ch' әрпін қолдану арқылы, алғаш рет 12 ғасырда қолданыла бастады және Реформациядан бері қалыптасты, бірақ Николас жазуы кейде қолданылады. Шотландияда 19 ғасырдың соңына дейін балықшы қауымдары Николас есімін әйелдер есімі ретінде қолданды.