Кіріспе

Жапон халық фольклорындағы жаратылыс Ню (鵺, 鵼, 恠鳥, немесе 奴延鳥) – аңызға толы ёкай немесе мононоке.

Сыртқы келбеті

Хике әңгімесінде ол маймыл басы, жолбарыс аяқтары, жапон ракун-иттің денесі және құйрығы үшін жыланның алдыңғы жартысы бар жапондық химера ретінде сипатталады. Басқа жазбаларда оның денесі туралы ештеңе айтылмағандықтан, кейде жолбарыс денесімен бейнеленеді. Генпей Жосуикиде оның арқасы жолбарысқа, аяқтары танукиге, құйрығы түлкіге, басы мысыққа, ал денесі тауыққа ұқсайтыны айтылған. Сыртқы түріне байланысты оны кейде жапондық химера деп атайды. Оның құс сияқты "хью-хью" деп шығаратын қатты, әрі қорқынышты дауысы, қабықшыл құстың дауысына ұқсайды деседі. "Акуриотто" (алғашқыда Сейси Йокомизоның) фильмінде "Ню жылаған түндер қорқынышты" деген сөз осы фактіге сілтеме жасайды. Ню пішін өзгерте алады, көбінесе ұша алатын қара бұлт түрінде. Йокай көбінесе түнде көрінетіндіктен, түнгі жануар саналады. Оның кандзимен жазылған аты "түн" және "құс" дегенді білдіреді.

Тарих

Нюе Хэйан кезеңінің соңында пайда бола бастады деп есептеледі. Нақтырақ мерзімін анықтау үшін әртүрлі дереккөздер әртүрлі кезеңдерді көрсетеді, мысалы, Нидзё императорының, Коноэ императорының, Го-Сиракава императорының немесе Тоба императорының тұсында. Оның сыртқы түрі Сексагенерлік циклдағы жануарлардың комбинациясы болуы мүмкін: солтүстік-шығыстағы жолбарыс, оңтүстік-шығыстағы жылан, оңтүстік-батыстағы маймыл және солтүстік-батыстағы Цян (ит және қабан). Алғашқыда нюе жасыл фазанға ұқсас құс деп айтылған, бірақ оның нақты қандай екені белгісіз. 鵺 таңбасындағы 夜 әріпі фонетикалық компонент болып табылады және мағыналық жүктемесі жоқ. 鵼 (ку немесе куу) әрпі ерекше құстың бір түрі деп анықталған. Императорлар мен ақсүйектер оның даусынан қорқып, жамандық болмасын деп дұға ететін болған. Осака портының эмблемасының дизайнында Нюе мотиві қолданылады. Бұл мотив Нюдзука аңызына сәйкес Осака шығанағымен байланыстырылып таңдалған.

Нюдің сүйектері

Нюдің өліміне қатысты бірнеше әңгімелер бар. Кейбір аңыздарға сәйкес, мысалы, «Хэйке Моногатари» бойынша, Киото халқы нюдың қарғысынан қорқып, оның мәйітін қайыққа салып, Камо өзенімен ағызып жіберген. Қайық Йодо өзенімен төменге қарай жүзіп, уақытша Осака облысының Хигасинари ауданының жағалауына жеткен, содан кейін теңізге шығып, Асия және Сумиёси өзендері арасындағы жағалауға шағылысты. Асия тұрғындары мәйітті дұрыс жерлеп, қабірінің үстіне Нюдзука деп аталатын ескерткіш орнатқан. Мейджи дәуірінің басында бұл үйінді бұзылғанда, нюдың кекшіл рухы жақын жерде тұратын адамдарды мазалағандықтан, үйінді асығыс қайта салынған. Эхиме префектурасының Камиукена ауданындағы Кумакогенде нюдің нағыз кім екені – Йоримасаның анасы деген аңыз бар. Бұрын, Тайра кланы билігінің шарықталу кезінде, Йоримасаның анасы туған жерінде жасырын өмір сүрген. Таулы аймақтағы Азога ике деген көлдің жанында ол ұлының шайқаста жеңіске жететіні және Генджи (Минамото кланы) қайта жанданатыны үшін көлдің қорғаушы аждаһасына дұға еткен. Осы дұға мен Тайра әулетіне деген жеккөрушіліктің нәтижесінде анасының денесі нюге айналып, Киотоға қарай ұшқан. Императорды ауыр сырқатқа шалдықтырған ню, анасы болғандықтан, өз ұлы Йоримасаның өлімі арқылы жеңіске жеткен. Йоримасаның жебесінен жараланған ню Азога икеге қайтып оралып, көлдің қорғаушысына айналған, бірақ жебеден алған жарақатынан көз жұмған.