Кіріспе

Американдық инженер (1928–2022)

Ник Холоняк кіші (/hʌ/lɒ/n/j/æ/k/ huhLONyak; 3 қараша 1928 – 18 қыркүйек 2022) – американдық инженер және педагог. Ол 1962 жылы көрінетін жарық шығаратын жартылай өткізгіш лазерлік диодты өнертабысымен және оны алғаш рет көрсеткенімен ерекше танымал. Бұл құрылғы коммерциялық жарықдиодтардың (LED) бірінші буынының негізін қалады. Ол сол кезде Нью-Йорк штатының Сиракуз қаласының жанындағы General Electric зерттеу зертханасында жұмыс істеген. 1963 жылы General Electric компаниясынан кетіп, өзі бітірген Иллинойс университетіне қайта оралды, онда кейіннен Электр және компьютерлік инженерия және физика саласындағы Джон Бардин атындағы профессорлық қызметке ие болды.

Ерте өмір және мансап

Ник Холоняк кіші 1928 жылғы 3 қарашада Иллинойс штатының Зейглер қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы русин иммигранттары еді. Әкесі көмір шахтасында жұмыс істеді. Холоняк отбасында алғаш рет формальды білім алған адам болды. Холоняк 1950 жылы бакалавр, 1951 жылы магистр және 1954 жылы электротехника саласында доктор ғылымын Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн бөлімшесінде қорғады. Холоняк сол жерде Джон Бардиннің алғашқы докторанты болды. 1954 жылы Холоняк Белл телефон зертханасына жұмысқа орналасып, кремний негізді электрондық құрылғылармен айналысты. 1955 жылдан 1957 жылға дейін ол АҚШ Армиясының Сигнал корпусында қызмет етті. Диодтан қызыл жарық шығуы "Ридерс Дайджест" журналында "Үміт нұры – немесе қорқыныш" деген мақалаға ықпал етті. GaAsP бірнеше жылдан кейін нарыққа шыққан коммерциялық светодиодтардың (LED) бірінші буыны үшін қолданылған материал болды.

Иллинойс университеті

1963 жылы Холоняк Иллинойс университетінің профессоры болды. 1993 жылы ол Иллинойс университеті, Урбана-Шампейннің электр және компьютерлік инженерия және физика кафедрасының құрметті профессоры атанды. Ол кванттық нүктелі лазерлерді жасау әдістерін зерттеді. Ол және доктор Милтон Фенг университетте АҚШ Қорғаныс министрлігінің DARPA арқылы 6,5 миллион доллар қаржыландырылған транзисторлық лазер зерттеу орталығын басқарды. Оның 60 бұрынғы докторантының 10-ы Кремний алқабындағы Philips Lumileds Lighting Company компаниясында LED технологиясын жаңадан қолдануды әзірледі. 2006 жылы Америка физика институты 75 жылдық тарихындағы әр журналы бойынша ең маңызды бес мақаланы анықтады. Applied Physics Letters журналындағы бес мақаланың екеуі Холонякпен бірлесіп жазылған. Біріншісі, 1962 жылы С. Ф. Бевакквуамен бірлесіп жазылған, алғашқы көрінетін жарық лазерлік диодын жасағанын хабарлады.

Жеке өмір

Холоняк пен оның әйелі Кэтрин 60 жылдан астам үйленген болатын. Ол 2022 жылдың 18 қыркүйегінде Иллинойс штатының Урбана қаласында 93 жасында дүние салды.