Кіріспе

Құс түрлері

Теннесси құсқұйрығы (Leiothlypis peregrina) – Солтүстік Американың шығысында көбейетін және Орталық Американың оңтүстігінде, Кариб аймағында және Оңтүстік Американың солтүстігінде қыстайтын Жаңа әлемнің құсқұйрығы. "Peregrina" деген сөз латын тілінде "саяхатшы" деген мағынаны білдіреді.

Сипаттама

Теннесси құсқұйрығы ұзын, қанаттарының ұзындығы және салмағы шамамен бір унция (28 грамм). Жыныстық піккен еркегінің арқасы, иықтары, құсы және құрғақ жері оливті түсті. Ұшу қауырсындары қоңыр қара түсті. Оның мойны, басы және көздің үсті оливті-сұр түсті. Төменгі жағы сұр-ақ түсті. Аналығы еркегіне ұқсас, бірақ әлдеқайда көмескі және жалпы сары және оливті түстес, әсіресе төменгі жағында. Теннесси құсқұйрығының қанаттары ұзын, құйрығы қысқа және жұқа, сүйір тұмсығы бар. Жастар мен бірінші жылдық құстар аналықтарына өте ұқсас. Қыс және күз айларында ересек еркегі жасөспірімге және көктемдегі ересек аналыққа ұқсайды, бірақ төменгі жағында сары түс күштірек болады: сұр мойын мен басы оливті-жасыл түске айналады, ал төменгі жағы сары түске ие болады. Бетінде сары көздің үсті ерекше көзге түседі. Екеуінің де құйрығының асты жыл бойы ақ түсте болады. Теннесси құсқұйрығы аналық қара тұмсықты көк құсқұйрығына ұқсайды. Тек бір айырмашылығы – қара тұмсықты көк құсқұйрығының беті қараңғырақ, ал қанатында екі ақ дақ бар. Бұл құсты қызыл көзді виреямен шатастыруға болады, ол үлкен, әлдеқайда абайлап қозғалады және көбінесе ән салады. Сары басты құсқұйрығы да ұқсас болуы мүмкін, бірақ ақ қасы жоқ, жоғары жағы сұрғылт қоңыр және құйрығының асты сары түсті.

Тарату

Теннесси сойқышы Нью-Йорктегі Адриондак тауларынан бастап Вермонт, Нью-Гэмпшир және Мэн штаттарының солтүстігі мен Канаданың батысына қарай кеңінен таралады. Ол сонымен қатар солтүстік-шығыс Миннесотада және Мичиганның жоғарғы түбегінің солтүстігінде де көбейеді. Бұл көшіп-қонатын құс, қыстау үшін Орталық Американың оңтүстігіне, Кариб аймағына, Колумбия мен Венесуэланың солтүстігіне ұшып кетеді, ал кейбір жекелеген құстар Эквадорға дейін шарлайды. Батыс Еуропаға өте сирек заңғырып келеді. Бұл құс Теннессиде табылған бір данасының үлгісінен ат қойылған, ол көшіп-қону кезінде осы аймақта кездесуі мүмкін.

Экология және мінез-құлық

Теннесси құсқұйрығы негізінен жәндіктермен қоректенеді және шыршаның құрттарын артық жақсы көреді. Бұл түрдің саны құрттардың мөлшеріне байланысты өзгереді. Ол гүл нектарын, жемістерді және кейбір тұқымдарды да жейді. Бұл құс, көптеген құстар сияқты, азық іздеу кезінде шаршаңқы және жылдам болады. Ол бұтақтар бойымен қозғалып, әртүрлі биіктікте кездеседі. Ұя салғанда жалғыз болады, бірақ көбейгеннен кейін аралас топтар құрайды. Теннесси құсқұйрығы қылқан жапырақты ормандарды, аралас қылқан жапырақты және жапырақты ормандарды, жаңа өсіп келе жатқан ормандарды және сорлы батпақтарды ұнатады. Ол құрғақ шөптер мен мүктерден тостаған тәрізді ұя салады, ішіне жұқа шөптер, сабақтар мен түктер төсейді. Ұя жерде, мүктің үстінде немесе бұтаның түбінде болуы мүмкін. Ұяны аналығы салады, ол 4–7 ақ жұмыртқа туады, олардың үстінде қоңыр дақтар болады.

Көші-қон

АҚШ-тың шығысында Теннесси құсқұйрығы көшіп бара жатқанда өте көп кездеседі. Олар Батыс АҚШ-та, әсіресе Тынық мұхитының жағалауында сирек кездесетін қонақтар.